13. Voorstel instemmen bezuinigingsvoorstellen om de begroting 2021-2024 sluitend te maken

Zaaknummer:

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

13 1 april 2021 Wethouder Witkam

Onderwerp

Herstelbegroting 2021-2024

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. In te stemmen met de financiële consequenties en de overige ontwikkelingen om de begroting 2021-2024 sluitend te maken. 2. In te stemmen met de dekking van het nog resterende begrotingstekort van € 225.500 in 2021 uit het algemeen weerstandsvermogen. 3. Blijvend te werken aan een duurzaam financieel meerjarenperspectief en een gezond financieel weerstandsvermogen. AANLEIDING EN DOEL Gedurende het proces, dat moest leiden tot de begroting 2021-2024, werd duidelijk dat een sluitende meerjarenbegroting opstellen onder de toen geldende voorwaarden en restricties niet mogelijk was. Op 5 november 2020 is de programmabegroting 2021-2024 door uw raad vastgesteld. In deze begroting liep het tekort op van € - 852.000 in 2021 tot € - 1.228.000 in 2024. Om de begroting sluitend te maken heeft u opdracht gegeven tot een kerntakenonderzoek. Op 4 maart 2021 vond hierover besluitvorming plaats. Aan de hand hiervan ligt er nu een voorstel voor u tot een sluitende meerjarenbegroting 2021-2024. ARGUMENTEN In onderstaande tabel is de omvang van het financieel vraagstuk (het startpunt voor de herstelbegroting 2021-2024) opgenomen zoals deze in de raadsvergadering van 4 maart 2021 is vastgesteld. Hierop is één wijziging doorgevoerd.

Het bedrag voor de strategische personeelsplanning is in 2021 met € 100.000 verlaagd, aangezien we halverwege het jaar van start zullen gaan. Jaren Te realiseren bezuinigingen

€

2021 -503.000 €

2022 -533.000 €

2023 -1.129.000 €

2024 -1.020.000

Pagina 1 van 6

Om de begroting 2021-2024 sluitend te maken heeft u in uw raadsvergadering van 4 maart 2021 een 38-tal besluiten genomen. Wij hebben voor u in de onderstaande tabel al deze besluiten opgenomen en waar van toepassing (en nu al mogelijk) concrete bedragen hieraan gekoppeld om tot een sluitend meerjarenperspectief te komen. De bedragen zijn afkomstig uit het rapport ‘Kerntakenonderzoek’ van KplusV. De nummers in de eerste kolom verwijzen naar de besluiten van 4 maart 2021. De voorstellen zijn verdeeld per programma. Financiële consequenties

RAADSVOORSTEL

Nr. Voorstel

2021

2022

2023

2024

€ € €

15.000 € € 5.000 €

30.000 € € 7.500 €

30.000 € € 7.500 €

30.000 7.500

U U -

€ € €

137.500 € 150.000 € €

97.500 € 150.000 € €

130.000 € 150.000 € €

130.000 150.000 -

U U

€ €

-

€ €

€ 70.000 €

€ 70.000 €

70.000

Programma: Bestuur, dienstverlening en veiligheid 1 De dienstverlening (burgerzaken) aan onze inwoners versoberen. 2 Het gesprek voeren met Gemeenschappelijke Regelingen. 22 Representatieactiviteiten en -uitingen en daarmee de representatiekosten beperken.

U U U

Programma: Verkeer en openbare ruimte 23 Kwaliteitsniveau van beheer en onderhoud aan wegen verlagen. 24 De intensiteit en invulling van het onderhoud aan groen en (openbare) recreatie verlagen. 26 Onderhoud aan begraafplaatsen op hetzelfde niveau continueren. Programma: Lokale economie 3 Activiteiten m.b.t. economische ontwikkeling onverminderd voortzetten totdat toeristenbelasting wordt ingevoerd. 29 Subsidies voor recreatieve voorzieningen verlagen.

4 5 6 7 8 9 10 11 12 27 28 30 37

Programma: Leefbaarheid, onderwijs, cultuur en sport Concentreren van scholen als uitgangspunt nemen. Investeren in schoolgebouwen in relatie tot duurzaamheid. Coördinatie van brede scholen bij gemeente laten. Haalbaarheid profijtbeginsel bij peuterspeelzaalwerk onderzoeken en laagdrempelig aanbieden. Ambtelijke inzet op bevordering van sport verminderen. Stoppen met het project leefstijlcoaching. Stoppen met het uitvoeren van het huidige cultuurbeleid en een nieuw cultuurbeleid vaststellen. Uittreden muziekschool onderzoeken. Het aanpassen van de bibliotheekfunctie in overleg met Stichting Bibliotheek Oosterschelde. Onderhoud aan speeltuinen en bossen op hetzelfde niveau continueren. Subsidies voor dorpsraden op hetzelfde niveau continueren. Subsidies voor musea op hetzelfde niveau continueren. De huren van brede scholen verhogen tot kostendekkendheid.

U U U U U U U U U

€ € € € € € € € € € € € €

-

€ € € € € € € € € € € € €

120.000 60.000 50.000 15.000 100.000 -

€ € € € € € € € € € € € €

120.000 60.000 50.000 15.000 108.000 100.000 -

€ € € € € € € € € € € € €

120.000 60.000 50.000 15.000 108.000 100.000 -

13 14 15 16 17 18 19 31

Programma: Zorg Ambtelijke inzet op samenkracht en burgerparticipatie onderdeel te laten zijn van de participatienota. Masterplan Nieuwdorp versoberen. Subsidies ouderenwerk, maatschappelijke activering en jeugd voortzetten. Concentreren van dorpshuizen als uitgangspunt nemen. Inzet wijkteams (waaronder opvoedcoaches) op het huidige niveau houden. Wachtlijsten in de maatschappelijke- en jeugdzorg accepteren (noodzakelijke hulp blijft doorgang vinden). Halvering groei van het budget tot de toegang 1e en 2e lijns voorziening onderdeel uit laten maken van koersplan SD. Subsidies ouderenwerk, maatschappelijke activering en jeugd voortzetten.

U U U U U -

€ € € € € € € €

-

€ € € € € € € €

-

€ € € € € € € €

100.000 -

€ € € € € € € €

100.000 -

20 21 33 34 35

Programma: Milieu Het uitbesteden van afvalinzameling, rioolbeheer etc. toetsen aan de markt en vervolgens doorrekenen. Activiteiten op verbetering van duurzaamheid etc. voortzetten en bij vastgestelde projecten een budget toekennen. Kosten van kwijtschelding toerekenen aan kosten riolering en afvalinzameling. Kosten van straatreiniging toerekenen aan kosten riolering en afvalinzameling. 100% kostendekkendheid handhaven en vaststellen binnen welke termijn dit gerealiseerd wordt.

U U U U U

€ € € € €

-

€ € € € €

15.000 90.000 50.000

€ € € € €

30.000 180.000 100.000

€ € € € €

45.000 270.000 150.000

Programma: Ruimtelijke Ontwikkeling 32 Subsidies voor dorpsvernieuwing en monumenten op hetzelfde niveau continueren.

-

€

-

€

-

€

-

€

-

Programma: Algemene dekkingsmiddelen 36 Onroerendezaakbelasting (OZB) niet of beperkt boven de inflatiecorrectie laten stijgen. Enkel sluitstuk voor begroting.

U

€

-

€

-

€

-

€

-

Programma: Bedrijfsvoering 38 Het verlengen van afschrijvingstermijnen uitsluiten. 25 Inhuur van externe capaciteit verlagen.

U

€ €

-

€ €

-

€ €

-

€ €

-

Totale financiële consequenties

€ 307.500 € 855.000 € 1.250.500 € 1.405.500

Pagina 2 van 6

Om de consequenties van de verschillende besluiten in beeld te krijgen worden separate voorstellen - indien van toepassing - aan u aangeboden. In de voorgaande tabel is achter ieder voorstel aangegeven of u een voorstel tegemoet kunt zien. Dit is gedaan door een ‘U’ (= verder uitwerken) achter het voorstel te zetten. De resterende besluiten behoeven, conform uw besluiten op 4 maart 2021, geen verdere uitwerking. Een planning hiervan sturen wij in april ter kennisname toe. In deze separate voorstellen gaan we verder in op hoe we de bezuinigingen gaan realiseren. Riool- en afvalstoffenheffing Kosten kwijtschelding en straatreiniging toerekenen aan kosten riolering en afvalinzameling U heeft ingestemd om de kosten van kwijtschelding en straatreiniging toe te rekenen aan de kosten van riolering en afvalinzameling. In deze opzet hebben wij gekozen om in een termijn van 4 jaar (in 2025) kostendekkend te zijn op deze onderdelen. Wij zijn genoodzaakt dit te doen om tot een duurzaam sluitende meerjarenbegroting te komen. De bijbehorende bedragen vindt u in bovenstaande tabel. Kostendekkendheid vaststellen U heeft ingestemd om voor bovengenoemde belastingen 100% kostendekking te handhaven en hiervoor een termijn vast te stellen waarin wij dit gaan realiseren.

Ook voor de kostendekkendheid van onze riool- en afvalstoffenheffing is gekozen om dit binnen een termijn van 4 jaar (in 2025) te realiseren. De bijbehorende bedragen vindt u in bovenstaande tabel.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Na het doorvoeren van alle financiële consequenties ontstaat het volgende meerjarenbeeld. Jaren Saldo (tekort) meerjarenraming 2021-2024

€

2021 -503.000 €

Totale financiële consequenties

€

307.500 €

855.000 €

1.250.500 €

1.405.500

Saldo na maatregelen

€

-195.500 €

322.000 €

121.500 €

385.500

Overige ontwikkelingen: Schrappen geraamde korting herverdeling gemeentefonds Actualisatie functiewaardering Bijzondere elementen openbare ruimte Daling legesopbrengst Omgevingswet / WKB Extra opbrengst OZB - Industriële objecten Financiële verordening - Afschrijving wegen in jaar na investering Vrijwilligershuis naar gemeentehuis Budget communicatie

€ € € € € € € €

-50.000 20.000

-75.000 -175.000 -200.000 25.000 100.000 13.000 -

350.000 -100.000 -127.000 -200.000 100.000 13.000 -

€ € € € € € € €

350.000 -125.000 -127.000 -200.000 100.000 13.000 -

Saldo na ontwikkelingen

€

-225.500 €

10.000 €

157.500 €

396.500

Dekking tekort Dekking uit weerstandsvermogen

€

225.500

Saldo na dekking

€

-

10.000 €

157.500 €

396.500

€ € € € € € € €

€

2022 2023 2024 -533.000 € -1.129.000 € -1.020.000

€ € € € € € € €

Pagina 3 van 6

Waarschuwing U kunt hieruit opmaken dat we in 2021 nog een tekort hebben van € - 225.500. In de andere jaren kunnen we aan u een sluitend meerjarenperspectief bieden. Een aandachtspunt hierbij is het sociaal domein. We hebben nu wel een sluitend meerjarenperspectief, maar de ontwikkelingen in het sociaal domein zien er nog steeds niet goed uit. Het is de vraag in hoeverre de taakstelling die vorig jaar in de herstelbegroting 2021-2024 is opgenomen met betrekking tot het Actieplan sociaal domein, volledig gerealiseerd gaat worden. Wij komen hier halverwege dit jaar op terug. Op dit moment zijn wij niet genoodzaakt om de onroerendezaakbelasting te verhogen boven de inflatiecorrectie. Wij kunnen niet uitsluiten om dit beleid voort te zetten in de toekomst bij eventuele tekorten. Zoals u ziet in bovenstaande tabel zijn er verder een aantal belangrijke ontwikkelingen die op ons pad komen waar we niet omheen kunnen. Deze nemen we mee in deze herstelbegroting. Wij lichten de ontwikkelingen hieronder toe.

RAADSVOORSTEL

Overige ontwikkelingen Schrappen korting herverdeling gemeentefonds Ten tijde van het opstellen van de programmabegroting 2021-2024 was de verwachting dat met name de plattelandsgemeenten fors op de uitkering uit het gemeentefonds zouden inleveren. De schattingen liepen op tot € 100 per inwoner. In de programmabegroting 20212024 hebben we vanaf 2023 rekening gehouden met een korting van € 15 per inwoner ofwel € 350.000. Uit de eerste berekeningen zoals die aan de Tweede Kamer zijn gepresenteerd, blijkt dat de herverdeling voor de gemeente Borsele niet nadelig uitpakt. Aangezien de cijfers nog niet definitief zijn en ongewenste effecten voor bepaalde regio’s/gemeenten nader onderzocht worden, kunnen wij het eventuele voordelige effect nog niet bepalen. In deze herstelbegroting schrappen wij dan ook alleen de geraamde korting door de herverdeling uit het gemeentefonds. De korting in de jaren 2023 en 2024 is geraamd op € 350.000 en komt hiermee te vervallen. Actualisatie functiewaardering In aanloop naar de nieuwe organisatie is de herwaardering van diverse functies aangehouden. Deze zijn nu recent opnieuw gewaardeerd tijdens het traject HR21. Hiermee zijn kosten gemoeid, oplopend tot € 125.000 in 2024. Hierbij merken wij op dat, ongeacht welk waarderingssysteem wordt toegepast, dit leidt tot extra personeelslasten.

We signaleren dat de werkzaamheden de afgelopen jaren een hoger werk- en denkniveau vragen. Hierin wijken wij niet af van de landelijke trend. Bijzondere elementen openbare ruimte Onze gemeente beschikt in de openbare ruimte over circa 120 ‘bijzondere elementen’. Hierbij moet gedacht worden aan zitelementen, vlonders, geleiderails, kunstwerken en keerwanden etc. Een extern bureau heeft deze elementen geïnspecteerd. Op basis hiervan is er een raming gemaakt van de onderhoudskosten van al deze elementen. Daarnaast is de strekdam, stalen damwand en de betonnen dek sloof aan de oude landbouwhaven in Hoedekenskerke op korte termijn aan onderhoud toe. Pagina 4 van 6

De totale investering ramen we op € 450.000 met een jaarlijkse kapitaallast van € 27.000. Er is een eenmalig bedrag van € 75.000 gemoeid voor het herstel van urgent onderhoud. Verder is er een structureel bedrag van € 100.000 benodigd voor het onderhoud van de elementen. Daling legesopbrengst Omgevingswet / Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) In 2022 wordt – als het goed is – de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouwen ingevoerd. Deze invoering heeft financiële gevolgen voor het heffen van leges. Deze gevolgen zijn sterk afhankelijk van de lokale ambities, beleidsinvulling en inrichting keuzes. Voor nu hebben we een nadelig effect opgenomen van € 200.000. Extra opbrengst OZB – Industriële objecten Gezien verschillende ontwikkelingen in het Sloegebied omtrent extra objecten ramen we een extra structurele opbrengst aan OZB voor de komende jaren. Financiële verordening – Afschrijving wegen in jaar na investering In de huidige financiële verordening is geregeld, dat de afschrijving van het actief ingaat in het jaar waarin het in gebruik is genomen. Wij stellen voor de financiële verordening aan te passen en het afschrijven te laten aanvangen op het jaar volgend op het jaar waarin het in gebruik is genomen. Dit levert een eenmalig voordeel op van € 100.000 in 2022.

RAADSVOORSTEL

Vrijwilligershuis naar gemeentehuis We gaan het team Vrijwilligershuis vanaf 2022 huisvesten in het gemeentehuis. De verhuizing draagt bij aan een efficiëntere samenwerking tussen beleid en uitvoering. Daarnaast is in het gemeentehuis meer dan voldoende ruimte beschikbaar. Dit levert een structurele besparing op van € 13.000. Voor de herinvulling van het Vrijwilligershuis in ’s-Gravenpolder komen we op een later moment met een separaat voorstel terug. Budget communicatie Het zwaartepunt van het uitvoeringsprogramma communicatie en dienstverlening komt te liggen vanaf 2022. De dienstverlenings- en communicatievisie stellen we na dit traject verder op. Het later uitvoeren van deze werkzaamheden levert in 2021 een eenmalig voordeel op van € 20.000. Dekking tekort Algemeen weerstandsvermogen Wij zijn genoodzaakt het tekort van € 225.500 in 2021 te dekken uit ons algemeen weerstandsvermogen. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Het raadsvoorstel met bijbehorende begrotingswijziging leggen wij na uw besluitvorming ter goedkeuring voor aan Gedeputeerde Staten.

Pagina 5 van 6

COMMUNICATIE In voorbereiding op deze raadsvergadering informeerden wij de pers tijdens het wekelijks persuurtje. Na uw besluitvorming informeren wij onze inwoners via de gebruikelijke mediakanalen. Daarnaast zullen wij ook indien van toepassing de dorps- en adviesraden en andere relevante stakeholders informeren. BESLUIT De raad besluit om: 1. In te stemmen met de financiële consequenties en de overige ontwikkelingen om de begroting 2021-2024 sluitend te maken. 2. In te stemmen met de dekking van het nog resterende begrotingstekort van € 225.500 in 2021 uit het algemeen weerstandsvermogen. 3. Blijvend te werken aan een duurzaam financieel meerjarenperspectief en een gezond financieel weerstandsvermogen. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage.

RAADSVOORSTEL

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis,

burgemeester.

J.M. Jansen,

secretaris.

Pagina 6 van 6