12. Voorstel inzake zienswijzen financiële stukken GR en

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z23.032785

*Z0311EB8D53*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

12 20 juni 2024 Burgemeester Dijksterhuis; wethouder Weststrate; wethouder Van de Plasse-Nagelkerke; wethouder Witkam

Onderwerp

Zienswijzen over de financiële stukken van VRZ, O.L.A.Z., RUD, GR De Bevelanden, De Betho, Sabewa, SWVO, MZ, RBL, GGD en IJZ

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. De navolgende zienswijzen in te dienen over de begroting 2025 van: a. De Veiligheidsregio Zeeland: I. Aandacht voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming; geadviseerd wordt een (interne) taakstelling op te nemen. II. Het kritisch beschouwen van de risicoanalyse voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risicoanalyse alle actuele risico's representeert. b. Het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland: een positieve zienswijze. c. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland zijnde: een positieve zienswijze. d. De Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Bevelanden: I. Het kritisch beschouwen van de risicoanalyse voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risicoanalyse alle actuele risico's representeert. II. Het niet juist toepassen van de VZG-richtlijn. e. De Gemeenschappelijke regeling De Betho: I. Gezien de toekomstontwikkeling de meerjarenbegroting ook inhoudelijk onderbouwen en financieel doordachter documenteren. II. Aandacht voor een meer uitgewerkte risicoanalyse met gekwantificeerde inschatting van de risico's. f. De Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland: een positieve zienswijze. g.

Het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio: I. Bij het opstellen van de volgende primaire begroting conform de afspraken van het VZG-rapport geen nieuw beleid aan te bieden in de primaire Pagina 1 van 25

RAADSVOORSTEL

begroting maar dit via een afzonderlijk voorstel - voorzien van een eerste begrotingswijziging - in te dienen bij de behandeling van de primaire begroting van het nieuwe jaar. II. Een richtlijn op te stellen ten aanzien van de indexering van de subsidie maatschappelijk werk en cliëntondersteuning aan SMWO. h. De Zeeuwse Muziekschool: I. Niet instemmen met de begroting 2025 omdat sprake is van een afwijking van de VZG-indexatierichtlijn en deze afwijking niet duidelijk en transparant wordt beargumenteerd. II. In te stemmen met het verhogen van de bijdrage aan De Zeeuwse Muziekschool met de maximale VZG-indexatierichtlijn van 3,9%. III. Via het AB bevorderen dat de juiste wijze van besluitvorming binnen De Zeeuwse Muziekschool wordt nagevolgd rond het (tijdig) aanbieden van de ontwerpbegroting door het DB aan de raden. i. Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio: een positieve zienswijze. j. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland: I. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing aandacht vragen voor het risico met betrekking tot het ‘ravijnjaar’. II. Het opnemen van vergelijkende cijfers in de begroting. III. Akkoord nieuw beleid in de begroting inzake het wettelijke verplichte elektronisch voorschrijfsysteem. 2. De navolgende zienswijzen in te dienen over de begrotingswijzigingen van: a.

De Veiligheidsregio Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024. b. Het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024, met de opmerking om bij een begrotingswijziging een volgende keer te handelen volgens de procedure zoals opgenomen in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en. c. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland: een positieve zienswijze over de tweede begrotingswijziging 2024. d. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland: een negatieve zienswijze over de derde begrotingswijziging 2024. e. De Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024, met de opmerking om bij een begrotingswijziging een volgende keer te handelen volgens de procedure zoals opgenomen in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en. f. Het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio: over de eerste begrotingswijziging 2024: I. Bij een eerstvolgende begrotingswijziging voor de secretariaatskosten de richtlijnen van het VZG-rapport Samenwerken met GR'en te volgen. II. Een richtlijn op te stellen ten aanzien van de indexering van de subsidie maatschappelijk werk en cliëntondersteuning aan SMWO; met als advies de VZG-richtlijn hiervoor te hanteren.

Pagina 2 van 25

3. 4.

5.

6.

7. 8.

g. Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024. Geen zienswijzen in te dienen over de jaarstukken 2023 van VRZ, OLAZ, RUD, Sabewa, RBL en SWVO. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken 2023 van Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Bevelanden: akkoord met de resultaatbestemming mits dat de bestemmingsreserve i-Visie ICT in zijn geheel wordt besteed in de jaren 2024 en 2025. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken van De Betho: I. Het voordelig resultaat van € 250.000 toe te voegen aan de te vormen bestemmingsreserve ‘kosten afkoop meerwaarde ambtelijk personeel’. II. De terugstorting naar de deelnemende gemeenten - een bedrag van totaal € 1.335.000 onder de bedrijfslasten - had niet als last verantwoord moeten worden, maar als ‘nog te bestemmen (voordelig) resultaat over 2023’. III. Het ontbreken van de controleverklaring en het accountantsverslag. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken 2023 van De Zeeuwse Muziekschool: akkoord met de resultaatbestemming met de opmerking: de (noodzaak van de) vorming van een nieuwe bestemmingsreserve in het vervolg te motiveren in de jaarrekening. De financiële consequenties van de begrotingen 2025, te weten € 3.750.000 nadelig, te verwerken in de kadernota 2025-2028.

De financiële consequenties van de begrotingswijzigingen 2024, te weten € 2.151.000 nadelig, deels ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen en voor IJZ en SWVO ten laste te brengen van de reserve sociaal domein.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL Als gemeenten gezamenlijk taken willen uitvoeren, kunnen ze een gemeenschappelijke regeling (GR) instellen. De GR-en waaraan we deelnemen, staan in de tabel A. TABEL A Regeling

Afkorting

A.

Veiligheidsregio Zeeland

VRZ

B.

Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

O.L.A.Z.

C.

Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland

RUD

D.

Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Bevelanden

GR De Bevelanden

E.

Gemeenschappelijke regeling De Betho

De Betho

F.

Sabewa

G.

Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio

H.

De Zeeuwse Muziekschool

MZ

I.

Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio

RBL

J.

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland

GGD

SWVO

Pagina 3 van 25

TABEL A Regeling

Afkorting

K.

IJZ

Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ)1 1

IJZ is onderdeel van de GR GGD

RAADSVOORSTEL

We schetsen kort de verschillende aanleidingen en gebeurtenissen: - De inwerkingtreding op 1 juli 2022 van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en enige andere wetten in verband met het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen. - De bepalingen over het aanleveren van de financiële stukken en de routing is opgenomen in de herziene versie van het rapport 'Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’, inclusief bijlagen van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (hierna: het VZG-rapport). Dat hebben we met u gedeeld op 20 maart 2024 via ‘Post voor de gemeenteraad’. - We nemen als gemeente Borsele deel aan tien gemeenschappelijke regelingen. In een overzicht laten we in één oogopslag zien aan welke regelingen we deelnemen, welke taken die uitvoeren en wat het ons kost: zie bijlage of https://www.borsele.nl/sites/borsele/files/2024-03/opmaakDigiToeg.pdf. Het bestand hebben we eveneens met u gedeeld op 20 maart 2024 via ‘Post voor de gemeenteraad’. - Op 22 mei 2024 vond de GR-markt plaats. Daar hebben de GR-en hun begroting toegelicht aan de raadsleden uit de zeven gemeenten in de Oosterschelderegio (Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland en Tholen).

ARGUMENTEN In overeenstemming met richtlijnen van de VZG leggen we hierbij de financiële stukken van de tien GR-en in één vergadering (en voorstel) voor aan uw raad. Per GR stippen we eerst de jaarrekening 2023 aan, vervolgens de eventuele begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025. De invalshoek voor dit gebundelde voorstel is met name financieel van aard; het (beleids)inhoudelijke aspect komt veelal op andere momenten aan bod. Aan het einde van dit voorstel hebben we een overzicht opgenomen met de financiële gevolgen voor onze gemeente. Daarin geven we ook aan op welke wijze we de extra bijdragen willen dekken. De VZG heeft richtlijnen ontwikkeld waar de GR-en zich aan moeten houden bij het opstellen van de jaarrekening en de begroting. De VZG stelt jaarlijks de indexatierichtlijn op voor de GR-en. De indexatierichtlijn voor het jaar 2025 is vastgesteld op 3,9%. Die is gebaseerd op een loonbijstelling van 4,9% (2/3) en prijsbijstelling van 2,0% (1/3). De totale reservepositie mag maximaal 5% van de jaaromzet bedragen. Voor de jaarrekening is de afspraak dat slechts een zienswijze wordt gevraagd als het dagelijks bestuur (DB) van de betreffende GR een ándere bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat wenst dan toevoeging aan de reserve van de GR óf als de reserve boven de 5% uitkomt.

Elke GR heeft een ambtelijke begeleidingscommissie (hierna: BC) waarin de financiële stukken besproken worden; de VRZ heeft een eigen adviescommissie Financiën (ACF). In 2024 heeft de zogeheten samenstellingscommissie (hierna: SC) voor de tweede maal de Pagina 4 van 25

begrotingen van de GR-en getoetst. De SC is ingesteld om de financiële stukken – incluis de adviezen van de BC – voor alle Zeeuwse gemeenten eenduidig te voorzien van een oordeel. De SC duidt (alleen) de financiële kant van de stukken. Zij ontvangt daartoe de stukken van het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO). A. VEILIGHEIDSREGIO ZEELAND

RAADSVOORSTEL

JAARSTUKKEN 2023 De VRZ verwacht het jaar 2023 af te sluiten met een voorlopig resultaat van € 475.894 nadelig. De jaarstukken van de VRZ zijn evenwel nog niet aangeboden aan de gemeenten [peildatum 3 juni 2024]. Op 5 juli 2024 behandelt het algemeen bestuur (AB) de resultaatbestemming en de jaarstukken. Daarna worden deze documenten - in lijn met de gewijzigde VZG-richtlijn - ter informatie aan ons toegezonden. Uit de aanbiedsingsbrief voor de begroting 2025, maken we op dat de VRZ voorstelt om het resultaat van € 475.894 nadelig te onttrekken aan de algemene reserve. Daardoor wordt de stand van de algemene reserve per ultimo 2023 lager dan de 5%-richtlijn zoals genoemd in de VZG-afspraken. Een zienswijze-procedure kan om die reden achterwege blijven. Het resultaat wordt veroorzaakt door een aantal financiële voor- en nadelen en de vorming van een voorziening die te maken heeft met een schadeclaim rond de mogelijke verontreiniging van een perceel als gevolg van het gebruik van PFAS-houdend blusschuim. Boven op de voorziening wordt in de risicoparagraaf een bedrag van € 500.000 opgenomen voor dezelfde kwestie. EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De eerste begrotingswijziging 2024 is budget-neutraal: onze bijdrage wijzigt niet.

In de begrotingswijziging zijn onder andere opgenomen: - De effecten van de derde begrotingswijziging 2023 en de concept-jaarrekening 2023 op de begroting 2024. - Gedeeltelijke invulling van de lasten die samenhangen met de extra gelden uit de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR): voor versterking crisisbeheersing en informatievoorziening. - Correctie verbouwing vleugel voormalige Gemeenschappelijke Meldkamer Zeeland-West Brabant (GMZ) van 2026 naar 2024. - Opname van incidentele budgetten, onder andere vanwege de ‘Doorkijknota 2025’. BEGROTING 2025 De programmabegroting 2025 is opgesteld in lijn met het meerjarenbeleidsplan 2022-2025. In de begroting zijn de programma’s 'Toekomstbestendige brandweerzorg' en 'Voorbereide crisisorganisatie' opgenomen. Deze programma’s kunnen in 2025 voortgezet worden binnen de huidige begroting en extra middelen vanuit de BDUR voor de versterking van crisisbeheersing en informatiegestuurde veiligheid. De begroting 2025 is sluitend. Voor de compensatie van de loon- en prijsontwikkeling is de VZG-indexering van 3,9% gehanteerd. In de begroting 2024 was nog een verhoging voorzien in 2025 voor oplopende kapitaallasten. Door aanpassingen in de investeringsplanning zijn de kapitaallasten in 2025 lager, waardoor er geen verhoging nodig is. Ook in 2026 wordt er geen verhoging meer voorzien. In de Pagina 5 van 25

meerjarenraming 2027 tot en met 2028 wordt de gemeentelijke bijdrage stapsgewijs verhoogd, gerelateerd aan de uitvoering van het meerjarig investeringsplan. Voor Borsele wordt de bijdrage € 2.065.000 in 2025. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De BC vraagt aandacht voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming; geadviseerd wordt een (interne) taakstelling op te nemen. Dit kan in de zienswijze over de begroting 2025 worden verwoord. De SC voegt daaraan toe om de risicoanalyse kritisch te beschouwen voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risicoanalyse alle actuele risico's representeert. Voor de begrotingswijziging en de jaarrekening is geen zienswijze nodig. B. OPENBAAR LICHAAM AFVALSTOFFENVERWIJDERING ZEELAND

RAADSVOORSTEL

JAARSTUKKEN 2023 De exploitatie bestaat uit een tweetal onderdelen: - De door het O.L.A.Z. te vermarkten aangeboden huishoudelijke afvalstromen. - De exploitatie van de milieustraten. Basis voor de verrekening zijn de (langlopende) verwerkingscontracten voor brandbaar (rest)afval, groente- fruit- en tuinafval (GFT), oud papier en karton (OPK), flessenglas en plastic-, metalenverpakkingen en drankenkartons (PMD). Op basis van werkelijke aangeboden hoeveelheden vindt per deelnemende gemeente doorbelasting plaats. In de jaarrekening 2023 zien we over de hele linie de hoeveelheden afval afnemen. Dit wordt veroorzaakt door wijzigingen in gemeentelijk afvalbeleid. In het jaarrapport wordt dit uitgebreid toegelicht per afvalstroom. Hieronder lichten we de meest opvallende ontwikkelingen nader toe. - Bij brandbaar restafval zien we dat de nascheidingsgemeenten de brand bij afvalverwerker AVR terugzien als nadeel in de hoeveelheid restafval omdat het PMD in het laatste kwartaal van 2023 niet uit restafval gehaald kon worden. - Bij het OPK zien we een daling in de ingezamelde tonnage. De marktprijzen (opbrengst) zijn in 2023 fors gedaald. - De hoeveelheid ingezameld glas is minder dan geraamd. Hiervoor is geen directe oorzaak te noemen.

- Ook in de afvalstromen - aangeboden op de milieustraat - is zichtbaar dat er in zijn totaliteit minder afval is aangeboden maar dat de kwaliteit van de afvalstromen is toegenomen. Het inregelen van extra toezicht is hiervan mogelijk de oorzaak. De jaarrekening sluit af met een positief saldo van € 86.386. Voorgesteld wordt om het positief saldo van 2023 toe te voegen aan de algemene reserve van het O.L.A.Z. Dit valt binnen de 5%-richtlijn van de VZG. Vanuit de jaarrekening vindt een afrekening plaats per gemeente. In totaal is er aan de dertien Zeeuwse gemeenten een bedrag terug te betalen van € 1.124.512. Voor de gemeente Borsele betreft dit een te ontvangen bedrag van € 83.833.

Pagina 6 van 25

EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De begrotingswijziging O.L.A.Z. 2024 heeft betrekking op twee onderdelen. - De transport- en overslagkosten van het GFT-afval | De transporttarieven zijn met 4,4% gestegen; de overslagkosten zijn aanmerkelijk lager. Dit komt met name door het wegvallen van de overslagkosten op het AOS (afvaloverlaadstation) Sloe, omdat er niet meer met GFT-afval naar de vergistingsinstallatie in Venlo wordt gereden. Het verwerkingstarief van GFT wordt daarmee in totaal verlaagd van € 80 naar € 72 per ton. - De afvalsorteeranalyses 2024 | Ten behoeve van beleidsadvisering zijn de laatste jaren per gemeente afzonderlijk afvalsorteeranalyses uitgevoerd van het restafval. Deze resultaten geven inzicht in de samenstelling van het restafval. De sorteeranalyses zijn in 2023 in het 4e kwartaal 2023/1e kwartaal 2024 uitgevoerd en laten een minimale wijziging zien van uitkomsten in vergelijking tot de resultaten van 2022. Om deze redenen wordt voorgesteld pas weer een afvalsorteeranalyse te laten uitvoeren in 2025.

RAADSVOORSTEL

Na vaststelling verrekent O.L.A.Z. de financiële consequenties van de begrotingswijzigingen met de gemeenten. Dit zal plaatsvinden tijdens het lopende boekjaar 2024. Samenvattend wijzigt de bijdrage in 2024 ten gevolge van deze begrotingswijziging voor Borsele met € 32.940 positief. BEGROTING 2025 In de ontwerpbegroting 2025 is onder andere als uitgangspunt genomen de door de individuele gemeente ingeschatte hoeveelheid (tonnages) van de afvalstromen brandbaar restafval en GFT. Hiermee is rekening gehouden met de (voorziene) beleidskeuzes die eventueel gemaakt zijn. Inbegrepen in de begroting 2025: - Een verhoging van de hoeveelheid restafval vanwege afkeur in recyclebare stromen. - De stijging van het tarief van de verbrandingsbelasting. - De doorwerking van de tariefverlaging in GFT op het gebied van transport en overslag. - Indexering op het gebied van personeel, overslag- en transportkosten binnen de verwerking van de afvalstromen en instandhouding van de milieustraten. - Voor OPK is verwachte opbrengst verlaagd gezien de fors dalende marktprijs. - Voor de afvalstroom flessenglas wordt een stijging van opbrengsten voorzien in 2025. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De SC geeft aan dat O.L.A.Z. voldoet aan de VZG-reserverichtlijn van 5%. Over de begroting 2025 en de eerste begrotingswijziging 2024 oordeelt de SC positief.

Voor de begrotingswijziging geeft de SC aan dat deze volgende keer moet worden aangeboden volgens de procedure uit het VZG-rapport. Ondanks enkele bemerkingen van de SC is het correct dat de jaarrekening ter kennisname wordt aangeboden. C. REGIONALE UITVOERINGSDIENST ZEELAND JAARSTUKKEN 2023 De RUD sluit het jaar 2023 af met een negatief rekeningresultaat van afgerond € 753.000 (over 2022 was dit € 993.000 negatief). De belangrijkste oorzaken voor dit resultaat zijn: Pagina 7 van 25

-

De opbrengst van de productieve uren daarmee is € 300.000 lager dan begroot. Het aantal lagere productieve uren wordt veroorzaakt door een hoger ziekteverzuim dan vooraf was geraamd: +1,4%. Ook zijn er vijftien nieuwe medewerkers gestart. Door het inwerktraject maken zij in de periode minder productieve uren. - De RUD heeft een voorziening van ruim € 400.000 getroffen in verband met een lopend onderzoek naar de herwaardering van functies. Dit leidt mogelijk tot een nabetaling over 2022 en 2023. Voor Borsele bedraagt het aandeel in het nadelig resultaat een bedrag van € 38.387. We hebben echter meer voorschot betaald dan werkelijke productieve kosten (€ 57.463) waardoor we een bedrag van € 19.076 ontvangen. TWEEDE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De tweede begrotingswijziging 2024 is het gevolg van de uittreding van Waterschap Scheldestromen uit de GR. Voor Borsele leidt deze wijziging tot een verhoging van de deelnemersbijdrage die oploopt van € 400 in 2025 tot € 1.100 in 2027. DERDE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 Op 11 april 2024 bent u geïnformeerd over het ‘Plan van Aanpak Robuuste RUD’ (hierna: PvA). Dit PvA is gebaseerd op het rapport ‘Robuuste Milieutaken Zeeland’ dat in opdracht van de provincie Zeeland is opgesteld door Twynstra Gudde. De derde begrotingswijziging 2024 heeft betrekking op het PvA.

Tijdens de voornoemde inforaad is ingegaan op de noodzaak en de te nemen maatregelen om te komen tot een robuuste RUD. Het voorgestelde pakket van maatregelen zal veel vergen van de RUD op organisatorisch en financieel gebied. Daarom wordt een ingroeiperiode voorgesteld waarmee gefaseerd wordt toegewerkt naar een robuuste organisatie in de periode 2024-2027. De gevolgen voor Borsele hebben we in beeld gebracht in tabel B. TABEL B Betreft Bijdrage Borsele

RAADSVOORSTEL

Begroting 2024

Effect (ophoging in vergelijk ten opzichte van vorige rij)

€ 717.500 -

1e wijziging 2024

€ 754.500 € 37.000

2e wijziging 2024

€ 754.500 € 0

3e wijziging 2024

€ 789.900 € 35.400

Begroting 2025

€ 957.700 € 167.800

Begroting 2026

€ 1.091.000 € 133.300

Begroting 2027

€ 1.137.000 € 46.000

Totaal effect van 2024 naar 2027

€ 419.500

BEGROTING 2025 In de begroting 2025 zijn de gevolgen van het PvA – en de daarbij horende structurele financiële gevolgen van de derde begrotingswijziging 2024 – nog niet verwerkt. Dat betekent dat de ontwerpbegroting 2025 een wezenlijk afwijkend beeld geeft van de lasten en baten in 2025 dan de derde begrotingswijziging. Het PvA doorloopt het besluitvormingsproces vrijwel Pagina 8 van 25

gelijktijdig met de ontwerpbegroting 2025. De ontwerpbegroting 2025 is een beleidsarme begroting. Dat betekent dat daarin geen nieuw beleid mag worden opgenomen dat nog niet is vastgesteld door het AB. De begrote totale deelnemersbijdrage voor het jaar 2025 bedraagt € 14,1 miljoen. Dat is een stijging van bijna € 468.000 ten opzichte van 2023. Het extra aandeel daarin voor Borsele bedraagt € 7.300. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De omvang van de algemene reserve bedraagt ultimo 2023 € 1.121.000 en is hiermee hoger dan de toegestane omvang op grond van de VZG-richtlijn. Voor zowel de begroting 2025 als de tweede en derde begrotingswijziging wordt een positieve zienswijze voorgesteld, met als aantekening dat in de begroting 2025 de impact van het PvA nog niet is verwerkt. We adviseren u nochtans om niet in te stemmen met het ingroeimodel van de derde begrotingswijziging 2024. Tussen het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zijn afspraken gemaakt dat voor de uitbreiding van taken, extra geld beschikbaar moet worden gesteld. Zolang het Rijk geen extra middelen ter beschikking stelt - en wij financieel geen ruimte hebben - stellen we u voor niet in te stemmen met deze verhoging. Via het OZO zijn we een lobbytraject gestart voor extra rijksmiddelen.

In de paragraaf Financiën houden we de extra bijdrage wel in beeld ondanks ons voorstel om een negatieve zienswijze in te dienen over deze begrotingswijziging.

RAADSVOORSTEL

D. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING SAMENWERKING DE BEVELANDEN JAARREKENING 2023 De jaarrekening 2023 van GR de Bevelanden heeft een positief saldo van € 1.347.365. Het resultaat wordt veroorzaakt door onderschrijdingen op het salarisbudget, de softwarekosten, de leasekosten en de ontvangen rente op de rekening schatkistbankieren. Het voorstel is om het positieve resultaat van € 1.347.365 als volgt te bestemmen: - Toevoeging algemene reserve € 249.650. - Toevoeging bestemmingsreserve i-Visie ICT € 538.000 - Toevoeging bestemmingsreserve ‘Digitaliseren en Optimaliseren Werk, Inkomen & Zorg (WIZ)’ € 137.000. Deze drie toevoegingen van in totaal € 909.650 zorgen voor een gerealiseerd resultaat na bestemming van € 437.715. Dit bedrag zal aan de deelnemende gemeenten worden terugbetaald. Voor de gemeente Borsele betreft dit een bedrag van afgerond € 75.000. We hebben ook de rapportage ‘Energietoeslag 2023’ en de rapportage ‘Leefgeld Oekraïners 2023’ toegevoegd. Deze documenten zijn eerder met u gedeeld voor de gezamenlijke raadsbijeenkomst voor GR De Bevelanden op 6 mei 2024. Op 19 oktober 2023 hebben we u geïnformeerd over de uitgangspunten voor de energietoeslag.

Pagina 9 van 25

RAADSVOORSTEL

BEGROTING 2025 De GR heeft in eerste instantie een conceptbegroting over 2025-2028 aangeboden. Op verzoek van de BC heeft GR de Bevelanden de begroting aangepast voor de gevolgen van de cao-ontwikkeling. Per 1 januari 2024 is er een nieuwe cao voor gemeenten. De aangepaste begroting resulteert in een structureel tekort van € 333.500. De begroting 2025-2028 is daarmee niet sluitend. Hiervoor zal GR de Bevelanden een eerste begrotingswijziging 2025 indienen, waarbij eerst naar de eigen budgetten wordt gekeken vooraleer een beroep wordt gedaan op de deelnemende gemeenten. Hierbij de koers die wordt uitgezet in de begroting: - In het kader van armoedebestrijding worden inwoners zoveel als mogelijk naar (financiële) zelfredzaamheid begeleid. Voor inburgeraars wordt - samen met ketenpartners - een passend en doeltreffend aanbod naar participatie en werk gerealiseerd. - Bij WIZ gaat men met het project ‘Simpel Switchen’ de overstap van uitkering naar werk makkelijker maken. - Bij inwoners die ondersteuning vragen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning wordt de persoonlijke situatie integraal in kaart gebracht om zodoende een passende oplossing te zoeken. - Ook voor het team HRM is ingestemd met uitbreiding van de capaciteit.

De groei van het aantal medewerkers van de gemeenten, maar ook zaken zoals mobiliteit, de krappe arbeidsmarkt, personeelsbeleid en medewerkerstevredenheid hebben direct gevolgen voor de omvang van het werkpakket van HRM. - In 2023 is de i-Visie vastgesteld, inclusief een prioriteitsstelling. De basis op orde, verdere professionalisering, ontwikkeling op continuïteit en security met ook een duidelijke agenda om te groeien op het gebied van datagericht werken, digitale dienstverlening en ruimte om te innoveren, komen hierbij aan bod. Medio 2025 is het uitvoeringsplan (grotendeels) gerealiseerd en vindt opnieuw een evaluatie plaats. BEGROTINGSWIJZIGING 2024 Vanaf de begroting 2024 maken de ramingen van de budgetten voor WIZ niet langer een integraal onderdeel uit van de begroting van GR de Bevelanden. De verantwoording van de taakvelden WIZ is de verantwoording van de gemeenten zelf. Dit is afgestemd met de accountants en controllers van de gemeenten en van GR de Bevelanden. De bevoorschotting WIZ voor 2024 is met € 250.000 toegenomen ten opzichte van 2023 voor het zogeheten BUIG-budget (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten). Dit is het gevolg van verschillende factoren: - De stijging van het minimumloon waaraan de hoogte van de uitkering is gekoppeld. - De toename van het aantal klanten in 2023.

Dit aantal klanten houdt GR de Bevelanden aan voor de prognose 2024: er wordt uitgegaan van een stabiel klantenbestand. - De toename in de huisvesting asielzoekers; deze groep doet doorgaans voor een langere tijd een beroep op een bijstandsuitkering. Verder lopen de gelden die we van het Rijk ontvangen - oftewel het voorlopig budget – achter op de werkelijke uitgaven. Het Rijk bepaalt op basis van het verdeelmodel de voorlopige budgetten voor de uitkeringen. Pas in september/oktober van het lopende jaar Pagina 10 van 25

worden de definitieve budgetten voor het lopende jaar bekendgemaakt. Dit kan concreet betekenen dat het voorlopige budget te laag is gedurende het jaar ten opzichte van de werkelijke uitgaven, maar dat dit met de bekendmaking van het definitieve budget weer wordt ‘gecompenseerd’. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De BC heeft de ontwerpjaarstukken 2023 beoordeeld. Deze wijkt af van de definitieve jaarstukken omdat in het DB op 8 april 2024 is besloten nog extra € 122.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve i-Visie ICT. Wij adviseren u een zienswijze in te dienen waarin een akkoord wordt gegeven voor de resultaatbestemming mits dat de bestemmingsreserve i-Visie ICT in zijn geheel wordt besteed in de jaren 2024 en 2025. Voor de begroting geeft de SC aan dat een zienswijze kan worden gegeven op twee aspecten, te weten: a) het kritisch beschouwen van de risicoanalyse; en b) het niet juist toepassen van de VZG-richtlijn. Bij ‘b’ wel de opmerking dat de begroting is aangepast op verzoek van de BC en zodoende een logisch gevolg daarvan is. Doordat de budgetten van WIZ geen onderdeel meer uitmaken van de begroting GR de Bevelanden, hoeft geen zienswijze te worden ingediende over de begrotingswijziging.

RAADSVOORSTEL

E. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING DE BETHO JAARSTUKKEN 2023 In 2023 bood De Betho werkgelegenheid en begeleiding aan ongeveer 397 medewerkers met een indicatie voor de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en bijna 86 medewerkers in Nieuw Beschut Werken (NBW). Voor Borsele betreft dit achtereenvolgens 164 en 15 medewerkers. Daarnaast werden er 89 ontwikkeltrajecten voor kandidaten uitgevoerd. Van deze kandidaten werd 30% begeleid naar werk. Het totaal gerealiseerd resultaat na verwerking van de ‘terugstorting gemeenten’ bedraagt € 250.000 positief. Zowel de baten als de lasten vallen hoger uit dan begroot. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: Baten - Toename van de omzet uit bedrijfsactiviteiten; met name de groen- en detacheringactiviteiten. - Hogere subsidiebijdrage Rijk ter compensatie stijging minimumloon en cao-verhoging Wsw-personeel. - Rentevergoeding op de schatkistbankierenrekening. Lasten - De toename van de loonkosten Wsw door verhoging lonen. - Toename bedrijfslasten met name door een hogere omzetbonus gemeenten. - Toename bedrijfslasten met name door verwerking hogere terugstorting aan de gemeenten dan begroot De totale uitkering op basis van het resultaat en omzetbonus bedraagt ruim € 1.750.000 over 2023. Voor Borsele komt dit neer op een bedrag van € 212.651. BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De Betho heeft geen begrotingswijziging ingediend. Pagina 11 van 25

BEGROTING 2025 De Betho is voor het belangrijkste deel afhankelijk van de rijkssubsidie sociale werkvoorziening (SWV). Op grond van het rapport ‘De Betho in ontwikkeling’ wordt het toekomstperspectief van De Betho geschetst. De gedeelde visie van de kernpartners (de gemeenten, De Betho en GR de Bevelanden) is: - Van productiebedrijf naar ontwikkelbedrijf. - Van werkgever naar verbinder, ondersteuner en facilitator. - Van kostenreductie naar investeren in ontwikkeling dienstverlening. Het AB heeft besloten om te investeren in de ontwikkeling van De Betho naar een organisatie die zich richt op een bredere doelgroep (werk en participatie) en professionalisering van beschikbare dienstverlening (diagnose, ontwikkeling, begeleiding, verloning, werkgeversbenadering en het gebouw als verzamelplaats) met als doel een groter bereik van de doelgroep met de al aanwezige infrastructuur (kennis, kunde, netwerk en gebouw). De terugstorting aan de gemeenten loopt terug als gevolg van wijzigingen in de doelgroepen en de nieuwe ontwikkelingen uit het voornoemde rapport. Dit verhoogt het risico dat de gemeenten een eventueel tegenvallend resultaat van De Betho op moeten vangen. In de afgelopen jaren was dit niet aan de orde.

RAADSVOORSTEL

RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE Het voldoen aan de VZG-normen is niet van toepassing aangezien we buitenom de rijksubsidie geen bijdrage verstrekken aan de Betho. De SC oordeelt positief over de begroting 2025 maar vraagt: a) aandacht om de meerjarenbegroting ook inhoudelijk te onderbouwen – gezien de toekomstontwikkeling – en financieel doordachter te documenteren; b) aandacht voor een meer uitgewerkte risicoanalyse. Voor de jaarrekening wordt een zienswijze voorgesteld die - in lijn met de bemerking van de BC – in het kort neerkomt op: a) voordelig resultaat toevoegen aan een te vormen bestemmingsreserve; b) de terugstorting naar de deelnemende gemeenten niet als last verantwoorden; en c) dat de controleverklaring en het accountantsverslag ontbreken (peildatum 29 mei 2024). F. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BELASTINGSAMENWERKING SABEWA ZEELAND JAARREKENING 2023 Sabewa sluit het jaar 2023 af met een negatief rekeningresultaat van afgerond € 263.000 (tegenover € 128.000 positief in 2022). Op 14 december 2023 bent u geïnformeerd over de bezwaarafhandeling, de wijze van (her)waarderen en de financiën. Er is sprake geweest van het indienen van een begrotingswijziging vanwege het groot aantal ingediende bezwaren. Doordat niet goed ingeschat kon worden wat de financiële impact zou zijn, is de begroting evenwel niet gewijzigd.

De resultaatsbestemming leidt tot een aanvullende bijdrage van de deelnemers aangezien de algemene reserve van Sabewa € 0 is. Voor Borsele gaat het om een bedrag van € 27.719.

Pagina 12 van 25

EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De basis voor de begrotingswijziging 2024 is gelegen in het visiedocument 2023-2027. Dat document is vastgesteld in 2023. De begrotingswijziging 2024 is in totaal € 802.055 hoger dan de initiële begroting 2024. Sabewa stelt voor de deelnemersbijdrage met ditzelfde bedrag te verhogen tot € 8.277.558. De begrotingswijziging 2024 bestaat uit drie onderdelen: a) Structurele doorwerking van de begrotingswijziging 2023. b) Bestaand beleid: de hogere loonkosten cao, prijscorrecties en besparingen. c) Nieuw beleid: jaarplan 2024 en aanvullende projecten. Voor € 114.000 is dat een incidentele en structurele doorwerking van de begrotingswijziging 2023 (a) en voor € 688.055 een overschrijding van de VZG-richtlijn (b en c). Voor Borsele betreft het een verhoging van de bijdrage van afgerond € 54.000 waardoor onze totale bijdrage neerkomt op € 503.397. BEGROTING 2025 De begroting 2024 van Sabewa laat een overschrijding van de VZG-norm zien met € 130.000. De overschrijding hangt vooral samen met nieuw beleid (visiedocument), waarover de deelnemers individueel een afweging moeten maken. Als de eerste begrotingswijziging 2024 door de raden wordt goedgekeurd, voldoet de begroting 2025 aan de VZG-richtlijn. De bijdrage van Borsele wordt afgerond € 465.000.

De begroting geeft samen met de notitie uitgangspunten begroting 2025 een goed beeld van de activiteiten en benodigde financiën van Sabewa Zeeland.

RAADSVOORSTEL

RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De BC geeft aan dat de eerste begrotingswijziging 2024 – hoewel deze niet voldoet aan de VZG-richtlijn – een doorwerking is van het visiedocument. De BC stelt voor om in te stemmen. De SC gaat hierin mee: de afwijking is afdoende gemotiveerd. Daarbij wordt – net als bij diverse andere GR-en – de bemerking gemaakt dat deze de volgende keer moet worden ingediend volgens de richtlijnen uit het VZG-rapport. Over de jaarrekening en begroting 2025 zijn geen bemerkingen. G. SAMENWERKINGSVERBAND WELZIJNSZORG OOSTERSCHELDEREGIO JAARREKENING 2023 Over 2023 bedraagt het positieve resultaat van SWVO € 172.522. Het totaal van de uitgaven voor Borsele is € 6.762.831. De nabetaling voor onze gemeente bedraagt € 2.052; dit is het verschil tussen de bevoorschotting en de werkelijke kosten. De financiële jaarresultaten van 2023 verwerken we evenwel niet in ons gemeentelijke jaarrekeningresultaat 2023 maar in het opvolgende boekjaar. Dit is volgens de T+1-systematiek. EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 In de begrotingswijzing zijn de laatste ontwikkelingen en indexen verwerkt met betrekking tot de inkoop van de zorg in natura (ZIN). Voor Borsele geeft dit een verhoging tot gevolg van € 475.000 naar € 7.351.214. In tabel C hebben we de mutaties weergegeven.

Pagina 13 van 25

TABEL C Betreft Stijging/ afname Uitvoering Wmo (huishoudelijke hulp; begeleiding, dagbesteding en regiotaxi)

€ 500.000

Gezondheidsbeleid

€ 30.000

Leerlingen- en jeugdvervoer

€ -70.000

Secretariaatskosten

€ 15.000

Totaal

€ 475.000

Het betreft afgeronde bedragen

We wijzen op drie componenten die invloed hebben op de stijging van Wmo-uitvoering: - Volumestijging; voor de prognoses worden zowel de meerjarige, eigen data gebruikt als het Wmo-voorspelmodel van de VNG. - Indexering op grond van de ‘Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling’ (OVA). - Per 1 augustus 2024 gaat er een nieuw vervoerscontract in voor de Regiotaxi.

RAADSVOORSTEL

BEGROTING 2025 De ontwikkelingen zoals geschetst bij de eerste begrotingswijziging 2024 werken door in de begroting 2025. Voor Borsele betekent dit dat de bijdrage stijgt naar € 7.986.000. Een aantal Wmo-voorzieningen zijn wettelijk openeindregelingen. Daarom kan daaraan geen limitatief budget worden verbonden. SWVO volgt voor de begroting de uitgaven zoals die door de gemeenten worden gedaan. Het SWVO voert de taken namens de gemeenten uit en doet betalingen namens de gemeenten. De begroting is beleidsarm opgesteld: alleen de financiële consequenties zijn verwerkt waarover het bestuur een besluit heeft genomen. Voor de maatwerkvoorzieningen - waarvan de kosten in toenemende mate door het verbruik zullen worden bepaald (PxQ) - zijn de prognoses voor gebruik en kostenontwikkelingen wel meegenomen in de begroting. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE Binnen de BC wordt genuanceerd gedacht over de noodzaak tot het opstellen van de eerste begrotingswijziging 2024. Het betreft namelijk geen aanpassing naar aanleiding van een tussentijdse rapportage. De BC heeft besloten - bij wijze van uitzondering - de begrotingswijzing in behandeling te nemen. Er zal overleg plaatsvinden om het proces voor de aanlevering van de begroting en begrotingswijzigingen conform het VZG-rapport nader door te nemen.

De BC adviseert een zienswijze over de begroting 2025 met kortweg a) wijzen op de afspraken van het VZG-rapport om geen nieuw beleid aan te bieden in de primaire begroting; b) een richtlijn op te stellen ten aanzien van de indexering van de subsidie maatschappelijk werk en cliëntondersteuning aan de stichting Maatschappelijk Werk en Welzijn Oosterschelderegio (SMWO). De SC heeft alleen beoordeeld op de loket- en secretariaatskosten. De SC adviseert voor een beide stukken een positieve zienswijze.

Pagina 14 van 25

H. DE ZEEUWSE MUZIEKSCHOOL JAARREKENING 2023 De MZ sluit het boekjaar 2023 af met een positief resultaat van € 37.297. Gevraagd wordt om het resultaat als volgt te bestemmen: - Een bestemmingsreserve voor Kunst en Cultuur Educatie Oosterschelderegio (KCE) van € 14.146 op te nemen bij programmalijn 4 KCE. - Het resterende resultaat van € 23.151 toe te voegen aan de algemene reserve. De Zeeuwse Muziekschool opereert binnen drie pijlers: - Academie. - Muziekfabriek (nu geheten: Educatie). - Sociaal Domein (vanaf 2025: Samenleving). Binnen elke pijler zijn aparte doelstellingen geformuleerd die overwegend zijn behaald. In de jaarrekening worden diverse omissies geconstateerd door de BC inzake de voorschriften uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV) zoals: - Geen toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering in het kader van de rechtmatigheid. - De indeling van de begroting en de jaarstukken is niet identiek. De toelichting op het resultaat is op onderdelen onvoldoende of niet aanwezig. Via een memo heeft de MZ u geïnformeerd over haar financiële situatie per 31 december 2023. Daarin meldde zij een aantal positieve ontwikkelingen. BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De MZ heeft geen begrotingswijziging ingediend.

RAADSVOORSTEL

BEGROTING 2025 In de conceptbegroting van 2025 zet de MZ voort op de lijn van de eerde genoemde drie pijlers. Voor Borsele stijgt de bijdrage in 2025 met € 31.507: van € 124.511 naar € 156.017. Echter, de BC stelt voor om (op onderdelen) niet akkoord te gaan met de begroting 2025. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De BC adviseert niet in te stemmen met de begroting 2025 omdat sprake is van een afwijking van de VZG-indexatierichtlijn. Van deze richtlijn kan worden afgeweken als de GR in de begeleidingsbrief bij de begroting duidelijk en transparant uitlegt waarom deze hoger moet worden. Het VZG-rapport betekent dat het bestuur van de GR voorstelt dat de extra kosten voor rekening van de deelnemers komen omdat er geen (voldoende) bezuiniging elders binnen de begroting mogelijk is. Een dergelijke, degelijk onderbouwde toelichting ontbreekt echter bij de MZ. De BC acht het evenwel wenselijk dat de MZ kan werken met een begroting voor 2025. Om die reden stelt de BC voor de bijdrage te verhogen met (niet meer dan) de maximale VZG-indexatierichtlijn van 3,9% (ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024). Daarnaast wordt voorgesteld om via het AB te bevorderen dat de juiste wijze van besluitvorming binnen de MZ wordt nagevolgd rond het (tijdig) aanbieden van de ontwerpbegroting door het DB aan de raden. De SC volgt het advies van de BC.

Pagina 15 van 25

I.

REGIONAAL BUREAU LEERLINGZAKEN OOSTERSCHELDEREGIO

We behandelen RBL als een GR. Tijdens zijn vergadering van 11 april 2024 heeft het AB opdracht gegeven om onderzoek te (laten) doen of en waarom het RBL niet behandeld hoeft te worden als een Openbaar Lichaam op grond van de Wgr. Wellicht dat RBL als een centrumgemeenteconstructie kan worden gekenmerkt. In de tweede helft van 2024 wordt hierover duidelijkheid verwacht.

RAADSVOORSTEL

JAARREKENING 2023 Het jaar 2023 sluit met een nadelig resultaat van € 7.941. Dit kan worden gedekt uit de algemene reserve. Daarnaast wordt voorgesteld het positieve resultaat van het zogeheten ‘Doorstroompunt’ (voorheen: het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) van € 251.363 toe te voegen aan de ‘bestemmingsreserve Doorstroompunt’. Dit is in afwachting van de financiële gevolgen van het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’. EERSTE BEGROTINGSWIJZIGING 2024 In de eerste begrotingswijzing 2024 is opgenomen: - Doorwerking van de aangepaste VZG-norm op basis van afwijkende verdeling personele/materiële kosten. Bij RBL is sprake van een 91/9-verhouding. - Neerwaartse bijstelling van de verwachte ontvangst uit het Europees Sociaal Fonds (ESF): van € 175.000 naar € 75.000. - Onttrekking aan de algemene reserve van € 65.000 voor het begrotingstekort ‘Leerplicht’. - Onttrekking aan de bestemmingsreserve van € 16.000 voor het begrotingstekort ‘Doorstoompunt’. De begrotingswijziging leidt tot een hogere deelnemersbijdrage in 2024 met een doorwerking naar 2025. Voor Borsele gaat het om een bedrag van € 20.000. Voorgesteld wordt om de verhoogde bijdrage van de eerste begrotingswijzing 2024 incidenteel te laten dekken door de gemeentes in afwachting van een onderzoek.

Het onderzoek heeft als doel te onderzoeken welke werkzaamheden het ‘Doorstroompunt’ wettelijk behoort te doen, welke werkzaamheden nu worden verricht en hoe zich dit - ook financieel gezien - met elkaar verhoudt. Dit onderzoek zal ook worden uitgevoerd voor ‘Leerplicht’. BEGROTING 2025 Voor Borsele komt de begroting 2025 neer op een bijdrage van € 125.000. Dat is een stijging van € 33.000. Vanaf medio 2025 krijgt RBL - in het bijzonder het ‘Doorstroompunt’ – naar alle waarschijnlijk te maken met een ingrijpende uitbreiding van de wettelijke taken ten gevolge van de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Voor het ‘Doorstroompunt’ en de daaraan verbonden coaches betekent het nieuwe wetsvoorstel dat zij dan ook jongeren zonder startkwalificatie van 23 tot 27 jaar moeten gaan begeleiden. Nu zijn dat jongeren van 18 tot 23 jaar.

Pagina 16 van 25

RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De BC geeft aan dat er geen zienswijze nodig is voor de jaarrekening en geeft een positieve zienswijze voor zowel de begroting 2025 als de eerste begrotingswijziging 2024. De SC heeft de begroting van RBL niet beoordeeld omdat deze GR is ondergebracht bij centrumgemeente Goes. J. GEMEENSCHAPPELIJKE GEZONDHEIDSDIENST ZEELAND JAARREKENING 2023 Het jaarresultaat van de GGD over 2023 bedraagt € 3.335.370 positief. Voor het onderdeel GGD gaat het om een positief resultaat van € 2.524.147 waarvan de oorzaken voornamelijk incidenteel van aard zijn, zoals: - Hogere baten voor onder meer forensische geneeskunde, toezicht kinderopvang, het meld- en actiepunt ‘Bemoeizorg’, publieke gezondheid asielzoekers en rijksvaccinaties. - Onderbezetting ten opzichte van de formatie van Veilig Thuis. - Nog niet ingevulde vacatureruimte uit de begrotingswijziging ‘Basis op orde’. Het overige positieve resultaat van € 811.223 voor het onderdeel IJZ is te verklaren door incidenteel gerealiseerde rentebaten.

RAADSVOORSTEL

BEGROTINGSWIJZIGING 2024 De GGD heeft geen begrotingswijziging ingediend. BEGROTING 2025 In zijn begroting gaat de GGD in op de volgende onderwerpen: - De ‘Basis op Orde’ | In het derde kwartaal van 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor de ‘Basis op orde’. Ook zijn de criteria van de evaluatie voorgelegd aan het AB. Deze evaluatie wordt in december 2024 aangeboden aan het AB. - IZA/GALA | De Rijksoverheid wil met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) investeren in de (publieke) gezondheid van alle Nederlanders. GGD werkt met de gemeenten, zorgverzekeraar en zorgaanbieders samen om de doelen uit de akkoorden te halen. - Jeugdgezondheidszorg (JGZ) | De JGZ vervult een belangrijke en onmisbare rol voor de (preventieve) lichamelijke en geestelijke gezondheid van onze Zeeuwse jongeren. In 2024 wordt het beoogde plan ‘Toekomst JGZ’ - zowel inhoudelijk als financieel bestuurlijk voorgelegd. - Veilig Thuis | Zeeuws breed vervult Veilig Thuis een belangrijke functie in het signaleren, aanpakken en doorbreken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Op basis van de toenemende aantallen meldingen, adviezen en vervolgdiensten alsmede de toenemende complexiteit en multiproblematiek blijft toekomstige inzet noodzakelijk. De bijdrage aan de GGD stijgt in 2025 van € 22.772.224 naar € 23.660.341 door de VZGindexering van € 888.117.

Daarnaast stijgt de begroting 2025 buiten de VZG-richtlijn om met € 187.293 door: - Aanpassing vaste verhouding lonen en materialen (volgens VZG-afspraken): € 106.684. Pagina 17 van 25

- Voldoen aan de wettelijke verplichting elektronisch voorschrijfsysteem (EVS): € 27.609. - Applicatiekosten zoals goedgekeurd in 2e begrotingswijziging 2023: € 8.000. - Managementinformatiesysteem uit de 1e begrotingswijziging 2023: € 45.000. Voor Borsele komt dit neer op een hogere bijdrage in 2025 van € 10.000. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE Conform het advies van de BC stellen we voor om in uw zienswijze, voor de GGD (samengevat): a) aandacht te vragen voor het ravijnjaar in de paragraaf weerstandsvermogen en; b) het opnemen van vergelijkende cijfers in de begroting; c) akkoord te gaan met nieuw beleid voor EVS. De SC heeft hierop geen aanvullingen. De jaarstukken waren nog niet beschikbaar voor een duiding door de SC. De GGD legt nog een voorstel voor over de resultaatbestemming 2023. Een eventuele zienswijze daarover is om die reden nu nog niet aan de orde. K. INKOOPORGANISATIE JEUGDHULP ZEELAND

RAADSVOORSTEL

In het voorjaar 2024 werd op voorspraak van de accountant van de GGD - op basis van onder andere de geactualiseerde notitie rechtmatigheid van de commissie BBV, de verwerkingswijze voor de lasten van jeugdhulp gewijzigd. Dat heeft tot gevolg dat de lasten voor jeugdhulp niet langer in de begroting van de GGD worden verwerkt maar in de begrotingen van de deelnemende gemeenten. BEGROTINGSWIJZIGING 2024 Begin maart 2024 hebben wij u via de ‘Post voor de gemeenteraad’ geïnformeerd over de verwachte stijging van de kosten. Die werden veroorzaakt door JeugdzorgPlus, de indexering van de tarieven 2024 en de stijging van de landelijke tarieven van de gecertificeerde instellingen (GI’s). Op 11 april 2024 bent u vervolgens door de directeur van IJZ geïnformeerd over de verdere, verwachte afwijkingen van de begroting 2024. Voor Borsele is het verwachte effect € 1.350.000 negatief. We verwerken dit effect aangezien de afwijking niet (meer) via een begrotingswijziging van IJZ aan u wordt voorgelegd; dit als gevolg vanwege de gewijzigde verwerkingswijze. BEGROTING 2025 De organisatiekosten van IJZ worden geduid bij de begroting 2025 van de GGD. De bijdrage aan het organisatieonderdeel IJZ stijgt in 2025 van € 2.115.200 naar € 2.197.700 door de VZGindexering van € 82.500.

Daarnaast stijgt de begroting 2025 buiten de VZG-richtlijn om met € 256.500 vanwege: Lasten - Andere verwerkingswijze lasten jeugdhulp: € 26.000. - Externe begeleiding aanbesteding: € 135.000. - Eenduidige functiebeschrijving/-waardering: € 83.000. Baten - Rentebaten: € 500.000.

Pagina 18 van 25

Voor Borsele wordt de bijdrage aan IJZ € 109.318 voor de uitvoeringskosten in 2025. De verhoging van de landelijke tarieven GI’s is verwerkt in het prognosemodel p x q. De totale bijdrage voor IJZ stijgt daarmee tot € 9.125.000 in 2025. De cijfers zijn geduid via de eerder aangehaalde toelichting door de directeur van IJZ. We gaan een nadere analyse (laten) uitvoeren op de stijgende kosten en het proces van het toegangsteam. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE Dit is niet van toepassing. Zoals in de inleiding van deze paragraaf K is verwoord, worden de lasten voor jeugdhulp niet langer in de begroting van de GGD verwerkt maar in de begrotingen van de deelnemende gemeente. FINANCIËN BEGROTINGEN 2025 Voor het financieel effect vergelijken we de huidige gemeentelijke budgetten uit de begroting met de begrotingen 2025 van de GR-en: zie tabel D voor de financiële effecten. TABEL D

RAADSVOORSTEL

A B C D E F G H I J K

GR-begroting 2025 VRZ O.L.A.Z. RUD1 GR De Bevelanden De Betho Sabewa SWVO MZ RBL GGD IJZ Totaal VZG 2024 (4,7%) VZG 2025 (3,9%)

1

€ 2.065.000 € 1.443.000 € 958.000 € 4.418.000 € 1.687.000 € 465.000 € 7.986.000 € 156.000 € 125.000 € 1.410.000 € 9.125.000 € 29.838.000

Gemeentelijke begroting voor 2025 € 1.950.000 € 1.400.000 € 780.000 € 4.423.000 € 1.687.000 € 450.000 € 6.876.000 € 150.000 € 92.000 € 1.400.000 € 6.880.000 € 26.088.000 € 26.415.992 € 27.446.216

Effect € -115.000 € -43.000 € -178.000 € 5.000 €0 € -15.000 € -1.110.000 € -6.000 € -33.000 € -10.000 € -2.245.000 -€ 3.750.000

Het betreft afgeronde bedragen Ondanks ons voorstel om een negatieve zienswijze in te dienen over derde begrotingswijziging 2024, hebben we - voor het totaalbeeld wel de doorwerking voor 2025 in beeld gebracht als het ingroeimodel van de RUD (toch) zijn beslag krijgt.

In onze begroting houden we rekening met de VZG-richtlijn voor 3,9%. Ten opzichte van deze begroting bedraagt het totale nadeel € 3.750.000. Indicatief hebben wij ook het bedrag opgenomen waarmee de GR-en mogen stijgen; rekening houdend met de aangepaste VZGrichtlijn 2024 naar 4,7% en 2025 naar 3,9%. Jaarlijks beoordeelt de VZG in maart op basis van de cijfers in het Centraal Economisch Plan (CEP) of tussentijdse bijstelling van de VZGrichtlijn noodzakelijk is. Voor 2024 bedraagt de ophoging 1,3%: van 3,4% naar 4,7% toegestane inflatiecorrectie.

Pagina 19 van 25

Rekening houdend met deze VZG-richtlijnen zou de totale bijdrage mogen stijgen tot € 27,4 miljoen. Op totaalniveau blijven we niet binnen de VZG-norm. Deels worden we hiervoor gecompenseerd via het gemeentefonds. Het gevolg is dat we als Borsele zelf ruimte/dekking moeten zien te vinden. In de kadernota 2025-2028 nemen we deze effecten mee. Hierin maken we een onderscheid tussen het effect van de VZG-richtlijn 2025 (3,9%) en overige effecten: - VZG-richtlijn 2025 | Wij verwachten dat deze gecompenseerd wordt uit het gemeentefonds voor het effect van loon- en prijscompensatie - Overige effecten | De effecten van de verhoging van de VZG-richtlijn 2024 naar 4,7% en overige financiële verschillen – stijging boven de VZG-norm en gewijzigd beleid - nemen we mee in de kadernota.

RAADSVOORSTEL

BEGROTINGSWIJZIGINGEN 2024 In tabel E hebben we de financiële effecten van de begrotingswijzigingen opgenomen. In enkele gevallen is geen wijziging ingediend of is er geen financieel effect. TABEL E

GR

A B C D E F G H I J K

VRZ O.L.A.Z. RUD2 GR De Bevelanden De Betho SaBeWa SWVO MZ RBL GGD IJZ Totaal

Financieel effect

€0 € 33.000 € -35.000 € -250.000 €0 € -54.000 € -475.000 €0 € -20.000 €0 € -1.350.000 -€ 2.151.000

Het betreft afgeronde bedragen Ondanks ons voorstel om een negatieve zienswijze in te dienen over de derde begrotingswijziging 2024, hebben we - voor het totaalbeeld - wel de mogelijke, financiële gevolgen in beeld gebracht als het ingroeimodel van de RUD (toch) zijn beslag krijgt. 2

We stellen u voor om de financiële consequenties van de begrotingswijzigingen - te weten € 2.151.000 nadelig – deels ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen en voor IJZ en SWVO ten laste te brengen van de reserve sociaal domein. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De eventuele gevolgen hebben we per GR verwoord in de paragraaf ‘Argumenten’. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE

Pagina 20 van 25

In september 2023 hebben we diverse aandachtspunten ingebracht voor de evaluatie van de werkgroep 'Gemeenschappelijke Regelingen' (voorheen: werkgroep 'Verbonden Partijen') van de VZG. Deze inbreng kwam van ons, uw raad, het presidium en de organisatie. Het betrof onder meer: - De bekendheid vergroten bij de GR-en over het aanleveren van de stukken. - Afstemming tussen SC en BC bij onduidelijkheden over kwesties. - Bij de gemeenten intern zorgen voor bekendheid over (het advies van de) SC, de relatie tussen de BC en de SC en hoe om te gaan met het advies van de SC. - Voorafgaand aan de besluitraden voor de gemeenteraden, per regio een infomarkt organiseren met de mogelijkheid om vragen te stellen aan alle GR-en. Deze opmerkingen hebben een plek hebben gekregen in de herziene versie van het VZGrapport en dan met name de stroomschema's die bij het rapport horen. PARTICIPATIE Participatie is geen onderdeel van het traject van de financiële stukken van de GR-en.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE Na uw besluit versturen we de zienswijzen aan de betreffende GR-en. BESLUIT De raad besluit: 1. De navolgende zienswijzen in te dienen over de begroting 2025 van: a. De Veiligheidsregio Zeeland: I. Aandacht voor het oplossen van het tekort in de meerjarenraming; geadviseerd wordt een (interne) taakstelling op te nemen. II. Het kritisch beschouwen van de risicoanalyse voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risicoanalyse alle actuele risico's representeert. b. Het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland: een positieve zienswijze. c. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland zijnde: een positieve zienswijze. d. De Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Bevelanden: I. Het kritisch beschouwen van de risicoanalyse voor wat betreft de aard, omvang en inschatting van de risico's en te toetsen of de huidige risicoanalyse alle actuele risico's representeert. II. Het niet juist toepassen van de VZG-richtlijn. e. De Gemeenschappelijke regeling De Betho: I. Gezien de toekomstontwikkeling de meerjarenbegroting ook inhoudelijk onderbouwen en financieel doordachter documenteren. II. Aandacht voor een meer uitgewerkte risicoanalyse met gekwantificeerde inschatting van de risico's. f. De Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland: een positieve zienswijze. g.

Het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio:

Pagina 21 van 25

RAADSVOORSTEL

I.

Bij het opstellen van de volgende primaire begroting conform de afspraken van het VZG-rapport geen nieuw beleid aan te bieden in de primaire begroting maar dit via een afzonderlijk voorstel - voorzien van een eerste begrotingswijziging - in te dienen bij de behandeling van de primaire begroting van het nieuwe jaar. II. Een richtlijn op te stellen ten aanzien van de indexering van de subsidie maatschappelijk werk en cliëntondersteuning aan SMWO. h. De Zeeuwse Muziekschool: I. Niet instemmen met de begroting 2025 omdat sprake is van een afwijking van de VZG-indexatierichtlijn en deze afwijking niet duidelijk en transparant wordt beargumenteerd. II. In te stemmen met het verhogen van de bijdrage aan De Zeeuwse Muziekschool met de maximale VZG-indexatierichtlijn van 3,9%. III. Via het AB bevorderen dat de juiste wijze van besluitvorming binnen De Zeeuwse Muziekschool wordt nagevolgd rond het (tijdig) aanbieden van de ontwerpbegroting door het DB aan de raden. i. Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio: een positieve zienswijze. j. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland: I. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing aandacht vragen voor het risico met betrekking tot het ‘ravijnjaar’. II. Het opnemen van vergelijkende cijfers in de begroting. III. Akkoord nieuw beleid in de begroting inzake het wettelijke verplichte elektronisch voorschrijfsysteem. 2.

De navolgende zienswijzen in te dienen over de begrotingswijzigingen van: a. De Veiligheidsregio Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024. b. Het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024, met de opmerking om bij een begrotingswijziging een volgende keer te handelen volgens de procedure zoals opgenomen in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en. c. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland: een positieve zienswijze over de tweede begrotingswijziging 2024. d. De Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland: een negatieve zienswijze over de derde begrotingswijziging 2024. e. De Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024, met de opmerking om bij een begrotingswijziging een volgende keer te handelen volgens de procedure zoals opgenomen in het VZG-rapport Samenwerken met GR'en. f. Het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio: over de eerste begrotingswijziging 2024: I. Bij een eerstvolgende begrotingswijziging voor de secretariaatskosten de richtlijnen van het VZG-rapport Samenwerken met GR'en te volgen.

Pagina 22 van 25

II.

3. 4.

5.

6.

7. 8.

Een richtlijn op te stellen ten aanzien van de indexering van de subsidie maatschappelijk werk en cliëntondersteuning aan SMWO; met als advies de VZG-richtlijn hiervoor te hanteren. g. Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio: een positieve zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024. Geen zienswijzen in te dienen over de jaarstukken 2023 van VRZ, OLAZ, RUD, Sabewa, RBL en SWVO. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken 2023 van Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Bevelanden: akkoord met de resultaatbestemming mits dat de bestemmingsreserve i-Visie ICT in zijn geheel wordt besteed in de jaren 2024 en 2025. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken van De Betho: I. Het voordelig resultaat van € 250.000 toe te voegen aan de te vormen bestemmingsreserve ‘kosten afkoop meerwaarde ambtelijk personeel’. II. De terugstorting naar de deelnemende gemeenten - een bedrag van totaal € 1.335.000 onder de bedrijfslasten - had niet als last verantwoord moeten worden, maar als ‘nog te bestemmen (voordelig) resultaat over 2023’. III. Het ontbreken van de controleverklaring en het accountantsverslag. Een zienswijze in te dienen over de jaarstukken 2023 van De Zeeuwse Muziekschool: akkoord met de resultaatbestemming met de opmerking: de (noodzaak van de) vorming van een nieuwe bestemmingsreserve in het vervolg te motiveren in de jaarrekening.

De financiële consequenties van de begrotingen 2025, te weten € 3.750.000 nadelig, te verwerken in de kadernota 2025-2028. De financiële consequenties van de begrotingswijzigingen 2024, te weten € 2.151.000 nadelig, deels ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen en voor IJZ en SWVO ten laste te brengen van de reserve sociaal domein.

RAADSVOORSTEL

TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): ORGANISATIE SAMENSTELLINGCOMMISSIE GEMEENTE BORSELE GEMEENTE BORSELE VRZ VRZ VRZ VRZ VRZ VRZ VRZ OLAZ OLAZ OLAZ OLAZ

DOCUMENT Eindadvies gemeente Borsele Conceptzienswijzen Infografiek gemeenschappelijke regelingen Jaarverslag 2023 - Publieksversie Brief 1e begrotingswijziging 2024 begroting 2025 Brief begroting 2025 nazending 1e begrotingswijziging 2024 Begroting 2025 Infographic begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Brief jaarstukken 2023 Jaarstukken 2023 Brief 1e begrotingswijziging 2024 1e begrotingswijziging 2024

Pagina 23 van 25

RAADSVOORSTEL

ORGANISATIE OLAZ OLAZ OLAZ RUD RUD RUD RUD RUD RUD RUD RUD RUD RUD RUD GRDEBEVELANDEN GRDEBEVELANDEN GRDEBEVELANDEN GRDEBEVELANDEN GRDEBEVELANDEN BETHO BETHO BETHO BETHO SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SABEWA SWVO SWVO SWVO SWVO MZ MZ MZ MZ MZ MZ RBL RBL RBL RBL RBL GGD GGD

DOCUMENT Brief begroting 2025 Begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Brief jaarstukken 2023 Jaarstukken 2023 Resultaatbestemming 2023 Advies begeleidingscommissie resultaatbestemming 2e begrotingswijziging 2024 3e begrotingswijziging 2024 Brief plan van aanpak Robuuste RUD Plan van aanpak Robuuste RUD Advies begeleidingscommissie 3e begrotingswijziging 2024 Begroting 2025 Advies begeleidingscommissie begroting 2025 Jaarstukken 2023 Tussentijdse rapportage energietoeslag 2023 Eindrapportage leefgeld Oekraïners 2023 Begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Brief begroting 2025 jaarstukken 2023 Jaarstukken 2023 Begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Brief jaarstukken 2023 Jaarstukken 2023 Infographic jaarstukken 2023 Brief 1e begrotingswijziging 2024 Notitie uitgangspunten 1e begrotingswijziging 2024 1e begrotingswijziging 2024 Brief begroting 2025 Notitie uitgangspunten begroting 2025 Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Infographic begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Brief jaarstukken 2023 Jaarstukken 2023 Begroting 2025 1e begrotingswijziging 2024 Advies begeleidingscommissie Brief jaarstukken 2023 Jaarrekening 2023 Jaarverslag 2023 Brief begroting 2025 Begroting 2025 Advies begeleidingscommissie Jaarrekening 2023 Jaarverslag 2022-2023 Begroting 2025 1e begrotingswijziging 2024 Advies begeleidingscommissie Advies begeleidingscommissie - addendum