12. Voorstel instemmen 1e en 2e begrotingswijziging 2023 GGD Zeeland

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z22.025297

*Z025BFEBF2D*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

12 3 november 2022 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Raadsvoorstel inzake de 1e en 2e begrotingswijziging 2023 van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om inzake de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland: 1. In te stemmen met de 1e begrotingswijziging 2023. 2. In te stemmen met de 2e begrotingswijziging 2023. 3. Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2023, met als voorwaarde periodiek te rapporteren over de voortgang. 4. Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 2e begrotingswijziging 2023. 5. In te stemmen met het opnemen van de meerkosten van de twee begrotingswijzigingen ter grootte van € 150.000 in de begroting 2023. AANLEIDING EN DOEL Op 19 september 2022 hebben we de 1e begrotingswijzing 2023 ontvangen van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (hierna: GGD). Op 21 september 2022 heeft de directeur van de GGD u tijdens een raadsbijeenkomst geïnformeerd over de aanleiding voor de 1e begrotingswijziging 2023. Op 21 september 2022 hebben wij een 2e begrotingswijziging 2023 ontvangen. Deze betreft het programma ‘Nu Niet Zwanger’. Het Algemeen Bestuur (AB) verzoekt u om uw zienswijze te geven op de bijbehorende begrotingswijzigingen van de GGD. ARGUMENTEN 1e begrotingswijziging – De basis op orde Op 8 juli 2022 heeft het AB van de GGD de programmabegroting 2023-2026 vastgesteld.

Dat betrof een begroting zonder aanvullende maatregelen en nieuw beleid, maar wel met een compensatie volgens de norm van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG) en een verhoging voor de exogene (niet beïnvloedbare) factoren. In de nieuwe bestuursperiode van 2022 tot en met 2026 zal enerzijds de organisatie-inrichting verder worden doorontwikkeld en bestendigd en anderzijds moet de GGD verder in control worden gebracht door op onderdelen de formatie te versterken en nog efficiënter in te zetten. Het doel van deze 1e Pagina 1 van 5

begrotingswijziging is de GGD-organisatie toekomstbestendig en duurzaam financieel gezond te maken - passend bij de wettelijke en maatschappelijke (Zeeuwse) opgaven. Verderop worden de drie hoofdoorzaken uiteengezet waardoor de basis beter op orde moet komen: • Bezuinigingen in de afgelopen tien jaar. • Een interne reorganisatie (met doorvoeren van zelforganisatie). • Niet-beïnvloedbare factoren - van buitenaf - waarvoor de VZG-norm onvoldoende dekking biedt. Om een structureel sluitende begroting te kunnen blijven presenteren heeft de GGD de afgelopen jaren vooral ingezet op het beperken van formatie en bezetting en het niet (of te beperkt) investeren in aanvullende activiteiten (voor de bedrijfsvoering). Dit terwijl de wettelijke eisen stringenter zijn geworden. Een deel van de tekorten heeft de GGD kunnen oplossen met inkomsten vanuit markttaken. De organisatie is te kwetsbaar geworden en door gebrek aan financiële ruimte niet in staat volgens een reële professionele standaard het werk uit te voeren op basis van wetgeving en gemaakte afspraken.

RAADSVOORSTEL

De huidige situatie, de oorzaken, de bestuurlijke risico’s en de impact van de te nemen maatregelen zijn verwoord in de bijgevoegde begrotingswijziging. De inzichten hiervoor zijn verkregen uit verschillende interne evaluaties en externe rapporten. Mede op basis van de resultaten van de analyses (zie bijlagen) is vastgesteld dat zowel in het primair proces als op bedrijfsvoering op een aantal vakgebieden tekorten of kwetsbaarheden zijn ontstaan. Eind 2021 heeft de GGD u geïnformeerd over deze situatie en aangegeven dat de rek eruit is. Met het begrotingstekort dat werd geconstateerd was de logische vraag: aan welke knoppen de GGD nog binnen de begroting kan draaien om dit om te buigen. Het afgelopen anderhalf jaar zijn analyses gedaan en is een tijdelijke hulpstructuur ingericht om de organisatie te ondersteunen. De conclusie is dat er geen knoppen (meer) zijn om aan te draaien. Sinds 2011 is over de hele linie bezuinigd. Om bovenstaande redenen zal zowel op het primaire proces als op bedrijfsvoering moeten worden geïnvesteerd om de basis op orde te krijgen en een robuuste en toekomstbestendige GGD te verwezenlijken in Zeeland. Een gedetailleerde uitwerking door de GGD hebben we als bijlage opgenomen. Samengevat gaat het om: • De hulpstructuren: management en middenkader. • Versterking primaire proces: artsen, verpleegkundigen, epidemioloog enzovoort.

• Versterking bedrijfsvoering: financiën, inkoop, huisvesting, personeelszaken enzovoort. • Materiële wijzigingen: registratiesystemen, informatieveiligheid, telefonie enzovoort. De begeleidingscommissie (BC) van de GGD heeft positief geadviseerd over de wijziging. De BC heeft in het voorliggend traject een aantal opmerkingen gemaakt, vragen gesteld en kanttekeningen geplaatst. In het advies constateert de BC dat: • De GGD een zorgvuldig intern proces heeft doorlopen. • De GGD de voorgestelde fasering in voldoende mate heeft toegelicht en als plausibel wordt beoordeeld: de GGD wil formatie-uitbreiding voor een substantieel gedeelte

Pagina 2 van 5

•

invullen met medewerkers die nu al voor de GGD werkzaam zijn (bijvoorbeeld vanuit huidige projectonderdelen). Er een dusdanige inhoudelijke en financiële verwevenheid tussen wettelijke en nietwettelijke taken (waaronder markttaken) aanwezig is dat het schrappen van nietwettelijke taken ook consequenties heeft voor de invulling van de wettelijke taken.

2e begrotingswijziging - Programma Nu Niet Zwanger In de 2e begrotingswijziging 2023 brengt de GGD de kosten in beeld die betrekking hebben op het programma Nu Niet Zwanger (NNZ). NNZ ondersteunt mensen in kwetsbare omstandigheden om een bewuste te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet overvallen worden door een onbedoelde zwangerschap. In onze provincie is het programma NNZ gestart per oktober 2019. Het voorliggende voorstel is bedoeld om het programma te borgen. NNZ ondersteunt en traint hulpverleners om met hun cliënten te praten over hun kinderwens. NNZ is een goed onderbouwde interventie vanuit het Loket Gezond Leven van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Het is onderdeel van het landelijke actieprogramma Kansrijke Start. Er zijn aandachtsfunctionarissen getraind bij 23 organisaties zoals ’t Gors, het Leger des Heils, Tragel en Agathos. Ook met de twee ziekenhuizen in de regio (ZorgSaam en het Admiraal de Ruyterziekenhuis) zijn samenwerkingsafspraken gemaakt voor het verwijzen van cliënten; NNZ is ook bekendgemaakt bij verloskundigen en huisartsen. Het programma wordt gecoördineerd en uitgevoerd door GGD Zeeland. Zeeland is een van eerste regio’s die als provincie meedoet en is daarmee een voorbeeld voor andere regio’s. Wij zien de meerwaarde van NNZ en stellen u voor het programma voort te zetten en structureel te borgen.

RAADSVOORSTEL

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Bij de paragraaf ‘Argumenten’ hebben we verwoord dat de GGD te kwetsbaar is geworden en door gebrek aan financiële ruimte niet in staat is volgens een reële professionele standaard het werk uit te voeren op basis van wetgeving en gemaakte afspraken. FINANCIËN 1e begrotingswijziging – De basis op orde Voor de gemeente Borsele gaat het om een extra, structurele bijdrage van € 144.525. De fasering in de tijd is opgenomen in een bijlage waardoor de voornoemde bijdrage in 2023 iets lager zal uitvallen. 2e begrotingswijziging - Programma Nu Niet Zwanger Voor de gemeente Borsele gaat het om een bedrag van € 5.358; vanaf 2025 € 5.830. Tot 1 september 2021 werd het programma gefinancierd vanuit de transformatieagenda jeugd Zeeland en een impulsvergoeding vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). In 2022 wordt het programma gefinancierd door een extra eenmalige financiële impuls vanuit VWS en een cofinanciering van de Zeeuwse gemeenten: deze lopen eind af. Het onderliggende voorstel is bedoeld om NNZ structureel op te nemen in de begroting van de GGD. Naast de meerwaarde voor cliënten en hulpverleners, levert NNZ ook in financiële zin veel op. Als voorbeeld wordt door de GGD genoemd dat NNZ ongeveer 400 euro per deelnemer kost maar dat het de kosten van de inzet van jeugdhulp kan voorkomen: van Pagina 3 van 5

lichte opvoedondersteuning tot het opnemen van het gezin in een Moeder-Kindhuis gevolgd door beschermd wonen. Dit kan oplopen tot meer dan € 50.000. In het concept van de begroting 2023 hebben we een bedrag van € 150.000 opgenomen. Daarmee kunnen we de kosten voor onze gemeente dekken van zowel de 1e als de 2e begrotingswijziging. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Op 16 december 2022 worden de begrotingswijzigingen ter besluitvorming aangeboden aan het Algemeen Bestuur. Daarom ontvangt de GGD uw zienswijze graag voor deze datum. COMMUNICATIE Na uw besluit informeren we de GGD Zeeland aan de hand van de bijgevoegde conceptbrief waarin uw zienswijze is verwoord. Wij stellen u voor om in de bijgevoegde, positieve zienswijze als voorwaarde op te nemen dat de GGD u periodiek rapporteert over de voortgang van de implementatie: zowel financieel als inhoudelijk. BESLUIT De raad besluit om inzake de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland: 1. In te stemmen met de 1e begrotingswijziging 2023. 2. In te stemmen met de 2e begrotingswijziging 2023. 3. Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2023, met als voorwaarde periodiek te rapporteren over de voortgang. 4. Een positieve zienswijze in te dienen ten aanzien van de 2e begrotingswijziging 2023. 5.

In te stemmen met het opnemen van de meerkosten van de twee begrotingswijzigingen ter grootte van € 150.000 in de begroting 2023. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage.

RAADSVOORSTEL

BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D22.605797 Aanbiedingsbrief 1e begrotingswijziging 2023 D22.605798 1e Begrotingswijziging 2023 GGD Zeeland D22.605799 Verslag Grip op begroting - Overhead D22.605800 Formatieonderzoek Team Infectieziektebestrijding en Team Tuberculosebestrijding D22.605801 Bestuursoverdracht 2022-2026 D22.605802 Rapport over de rol van de preventiemedewerker D22.605803 Fasering 1e begrotingswijziging D22.605804 Evaluatie hulpstructuren D22.605805 Opbrengst werkgroep beleid en begroting D22.605806 Matrix uitkomsten D22.606242 Advies Begeleidingscommissie GGD 1e Begrotingswijziging 2023 Pagina 4 van 5

D22.605784 D22.605783 D22.606516

Brief 2e begrotingswijziging 2023 GGD inzake 'Nu Niet Zwanger' Evaluatie 'Nu Niet Zwanger' Brief met de conceptzienswijze

Hoogachtend,

Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 5 van 5