12. Voorstel GGD Zeeland

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z21.015563

*Z0193148BA2*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

12 3 juni 2021 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Programmabegroting 2022-2025 GGD Zeeland

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Over de programmabegroting 2022-2025 van GGD Zeeland een zienswijze in te dienen en daarin de GGD Zeeland te vragen: a. De begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn. b. Een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn. c. Zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000 kan geven. In hoeverre dit nog mogelijk is blijkt uit de resultaten van interne werkgroepen. 2. De kosten jeugdhulp in natura uit de programmabegroting 2022-2025 op te nemen in de gemeentelijke begroting. Dit in reactie op de door de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland op 21 april 2021 verzonden brief betreffende ‘Afstemming begroting 2022-2025 – Zorg in natura’. AANLEIDING EN DOEL Op 23 april 2021 heeft de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (hierna: GGD) haar programmabegroting voor de jaren 20222025 aan u aangeboden met het verzoek uw zienswijze kenbaar te maken. In haar brief van 21 april 2021 heeft de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) elke gemeente afzonderlijk gevraagd om akkoord te gaan met de berekening van de kosten jeugdzorg in de programmabegroting of om afwijking daarvan door te geven.

Het doel hiervan is om met de bedragen die de GGD opneemt in de begroting beter aan te sluiten bij de gemeenten. De grondslag voor de uitvoering van de werkzaamheden van de GGD zijn de Wet publieke gezondheid en bijbehorende regelingen en/of uitvoeringsbesluiten, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Veilig Thuis) en de Wet veiligheidsregio’s. De programmabegroting 2022-2025 is opgebouwd rond drie programma’s: Pagina 1 van 6

-

RAADSVOORSTEL

-

Publieke gezondheid (met daarin de programmalijnen: Fysieke veiligheid en bescherming, Gezondheid in de wijk, Sociale veiligheid) Veilig Thuis. Inkoop Jeugdhulp Zeeland (IJZ).

ARGUMENTEN De Zeeuwse gemeenten hebben met de voorliggende programmabegroting een kwalitatief goed inhoudelijk en financieel instrument om op de uitvoering van de activiteiten van de GGD te sturen. De GGD geeft via de programmabegroting goed inzicht in de benodigde financiële middelen om haar activiteiten uit te voeren. In onderstaande argumenten geven we onderbouwd aan hoe we tot het advies zijn gekomen. Allereerst beschouwen we de GGD (I) en daarna de IJZ (II). I - GGD A. De voorliggende programmabegroting geeft de gemeente goede inhoudelijke en financiële sturingsmogelijkheden. B. De GGD Zeeland moet als onderdeel van de GR in principe voldoen aan de VZG-richtlijn. C. Begrotingsdiscipline geldt voor zowel de Zeeuwse gemeenten als voor hun gemeenschappelijke regelingen. D. GGD Zeeland dient net als gemeenten de tering naar de nering te zetten. E. Uitkomsten doorontwikkeling interne beheersing (nog meer grip op begroting) kan leiden tot aanpassing begroting. Ad A. In de programmabegroting schetst de GGD de ontwikkelingen die de komende tijd spelen op het gebied van de publieke gezondheid en die van invloed zijn op de activiteiten van de GGD. De GGD benoemt doelen en maatschappelijke effecten per programmalijn, alsook activiteiten en indicatoren. Het document geeft de gemeenten voldoende sturing op de inhoudelijke taken en de daarbij horende financiële kaders. Ad B.

De programmabegroting voldoet niet aan de richtlijn van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). De overschrijding bedraagt € 371.700. In de programmabegroting geeft de GGD een toelichting over de overschrijding. Deze wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de cao-ontwikkelingen: hogere loonkosten, tegemoetkoming premie ziektekostenverzekering en stijging pensioenlasten. De cao-ontwikkelingen zorgen voor een hogere stijging van de loonkosten dan de VZG-richtlijn aan compensatie biedt. Deze VZGrichtlijn geeft compensatie voor de loonkosten- (en prijs)ontwikkeling die als norm gezien kan worden om de werkelijke loonkostenontwikkeling op te vangen. Dit betekent dat bij een hogere cao-stijging, er een taakstelling op de loonkosten kan ontstaan. Als caoontwikkelingen hoger uitvallen, leidt dit niet automatisch tot het toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn. Ad C. Gemeenten kampen zelf met grote tekorten, vooral in het sociaal domein. Wij zijn van mening dat gemeenten, gezien de eigen begrotingsdiscipline en de uitdagingen die zij daarbij ondervinden, voor de gemeenschappelijke regelingen zoals de GGD vast moeten houden aan de VZG-richtlijn. Pagina 2 van 6

RAADSVOORSTEL

Ad D. GGD zal met de deelnemende gemeenten in gesprek moeten gaan over het takenpakket en de uitvoering van de (wettelijke) taken/ het ambitieniveau van de uitvoering van de (wettelijke) taken Ad E. Bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ontstaat de discussie of een autonome ontwikkeling (cao) als taakstelling neerleggen bij de GGD, reëel is. De GGD is op dit moment bezig om intern te kijken naar de kostenhuishouding. Hierbij wordt ook de benodigde formatie kritisch bekeken en de benodigde overhead. Dit onderzoek gaat meer informatie geven over de haalbaarheid van de taakstelling. Met het direct toestaan van een overschrijding van de VZG-richtlijn bij een cao-ontwikkeling gaan we voorbij aan de werking van deze richtlijn. We stellen voor om de informatie uit het onderzoek van de GGD te gebruiken om de invulling van de taakstelling van € 371.000 vorm te geven. Een structureel hogere gemeentelijke bijdrage blijft een van de opties. II - IJZ F. IJZ moet de begroting jeugdzorgkosten met individuele gemeente afstemmen. G. Het begrote bedrag van de kosten van de jeugdhulp aanpassen als dit op grond van het ingezette beleid in Borsele tot de verwachtingen hoort. Dit leidt vervolgens tot een door het algemeen bestuur (AB) van de GGD vast te stellen gewijzigde, primaire begroting. Ad F.

IJZ heeft de jeugdzorgkosten naar gemeente in de voorliggende begroting op dezelfde wijze berekend als in de vorige programmabegroting voor de periode 2021-2024. Aangezien de begrote kosten voor jeugdhulp na vaststelling van de begroting 2022-2025 voor de gemeenten verplichte uitgaven vormen, moeten deze begrote jeugdzorgkosten vooraf afgestemd te zijn met de 13 gemeenten. Plannen en/of beleidswijzigingen van afzonderlijke gemeenten, met doorrekening van verwachte financiële besparingen en/of effecten kunnen leiden tot lagere jeugdzorgkosten. Deze moeten meegenomen worden in het begrotingsonderdeel IJZ. De begeleidingscommissie heeft in een eerder stadium IJZ geadviseerd dit alsnog te overleggen met de afzonderlijke gemeenten over de hoogte van de budgetten jeugdzorgkosten. IJZ heeft hiertoe gemeenten op 21 april 2021 een brief gestuurd. Deze brief hebben we als bijlage opgenomen. Ad G. Wij stellen voor om de begrote bedragen voor jeugdhulp zoals opgenomen in de GGDbegroting en de brief van IJZ voor Borsele over te nemen. We hebben voor de taakstelling die u hebt vastgesteld voor het actieplan Sociaal Domein een onderverdeling gemaakt tussen acties ten behoeve van de jeugdhulp, de Wmo en ‘sociaal domein-breed’. We hebben deze afgezet tegen de begrote bedragen voor jeugdhulp zoals opgenomen in de GGD-begroting.

Aangezien de taakstelling in de gemeentelijke begroting is opgenomen, is het niet nodig de cijfers bij IJZ aan te passen. Zie ook paragraaf Financiën. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Hieronder geven we meer duiding en mogelijke gevolgen. - De vergelijking gemeenten en GR GGD gaat mank. Pagina 3 van 6

RAADSVOORSTEL

Toelichting: Gemeenten hebben meer mogelijkheden om de tering naar de nering te zetten dan de GGD als onderdeel van de GR met een hoge mate van gespecialiseerde, professionele dienstverlening. De vraag is dus of we zo streng moeten vasthouden aan de VZG-norm in deze. -

De reservepositie biedt geen mogelijkheid voor overbrugging. Toelichting: de reservepositie van GGD biedt geen mogelijkheid om het tekort even te overbruggen. We kunnen weinig tijd kopen. Besluitvorming over een eventuele taakstelling en uitvoering van de taakstelling zal op korte termijn gerealiseerd moeten worden.

-

De aanpassing van het takenpakket GGD is de mogelijke consequentie van de handhaving van de VZG-norm. Toelichting: we realiseren ons ook dat het vasthouden aan de VZG-richtlijn kan betekenen dat er een voor de GGD moeilijk in te vullen taakstelling ontstaat. Dit kan ertoe leiden dat er een bestuurlijke discussie over het ambitieniveau en/of het takenpakket van de GGD kan ontstaan. Dit geeft de GGD ook aan in hun aanbiedingsbrief.

-

De VZG-norm is wel meegenomen in de kosten IJZ. Toelichting: de uitvoeringskosten IJZ zijn onderdeel van de programmabegroting GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. In de programmabegroting heeft IJZ er – in tweede instantie - voor gekozen om voor deze uitvoeringskosten wel aan te sluiten bij de VZG-richtlijn. Met het plan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ geeft IJZ inzicht in de noodzakelijk door te voeren verbeteringen in de bedrijfsvoering, de benodigde formatie en daarmee ook de benodigde gemeentelijke bijdrage. Deze aanpassingen zijn verwerkt in begrotingswijzigingen 2021 en 2022. Dit zorgt ervoor dat de VZG-richtlijn voor de programmabegroting juist is toegepast. Aan de andere kant betekent dit dat de meerkosten ten opzichte van de VZG-richtlijn onderdeel zijn van het verbeterplan en de begrotingswijzigingen. De begrotingswijzigingen IJZ leggen we in een afzonderlijk raadsvoorstel aan u voor.

FINANCIËN De bijdrage voor Borsele zoals opgenomen in begroting bedraagt € 1.058.377 voor 2022. Als we vasthouden aan de VZG-richtlijn bedraagt onze bijdrage € 1.035.271. Daaruit blijkt dat de bijdrage voor Borsele bij het vasthouden aan de VZG-richtlijn ongeveer € 23.106 lager wordt dan wat de GGD heeft opgenomen in de programmabegroting. Aangezien de taakstelling van het actieplan Sociaal Domein wordt opgenomen in de Kadernota 2022-2025 stellen we voor de meerkosten voor IJZ in de kadernota te verwerken: voor 2022 € 9.000, 2023 € 110.000, 2024 € 147.000 en 2025 € 21.000. Op grond van Q4rapportage IJZ zouden we kunnen concluderen dat de eerste contouren van onze lokale inspanning in beeld komen. Aangezien de kosten binnen de jeugdhulp - zoals bekend behoorlijk kunnen fluctueren, blijft dit een voorzichtige aanname en kiezen we ervoor de voorgestelde meerjarenbegroting IJZ over te nemen. Als de Q1-rapportage 2021 - in navolging van de Q3- en Q4-rapportage 2020 wederom een daling aangeeft op de uitgaven Pagina 4 van 6

jeugdhulp, dan ramen we de kosten voor de jeugdzorg IJZ verder af, met de gerealiseerde besparing. Deze besparing zullen we dan tevens in mindering brengen op de taakstelling actieplan sociaal domein. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE De begroting ligt ter vaststelling voor in de AB-vergadering van de GGD op 9 juli 2021. In de begeleidende brief verzoekt de GGD uw raad om uw zienswijze uiterlijk 7 juli 2021 aan te leveren. Op 17 mei 2021 is uw raad in de gelegenheid gesteld om een webinar te volgen waarin de GGD de programmabegroting heeft toegelicht. COMMUNICATIE Wij zullen het AB per brief informeren over uw zienswijze. In de bijlage hebben we de concept zienswijze opgenomen.

RAADSVOORSTEL

BESLUIT De raad besluit: 1. Over de programmabegroting 2022-2025 van GGD Zeeland een zienswijze in te dienen en daarin de GGD Zeeland te vragen: a. De begroting aan te passen aan de VZG-richtlijn. b. Een taakstelling in de begroting op te nemen van € 371.000, gelijk aan het bedrag van de overschrijding van de VZG-richtlijn. c. Zo spoedig mogelijk in 2021 een voorstel te maken of en met welke omvang GGD Zeeland invulling aan de taakstelling van € 371.000 kan geven. In hoeverre dit nog mogelijk is blijkt uit de resultaten van interne werkgroepen. 2. De kosten jeugdhulp in natura uit de programmabegroting 2022-2025 op te nemen in de gemeentelijke begroting. Dit in reactie op de door de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland op 21 april 2021 verzonden brief betreffende ‘Afstemming begroting 2022-2025 – Zorg in natura’. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D21.559485 Aanbiedingsbrief Programmabegroting GGD Zeeland D.21.559804 Programmabegroting GGD 2022-2025 definitieve versie D21.560293 Brief IJZ over afstemming begroting 2022-2025 – Zorg in natura D21.560265 Advies begeleidingscommissie D21.560298 Concept zienswijze begroting 2022-2025

Pagina 5 van 6

RAADSVOORSTEL

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis,

burgemeester.

J.M. Jansen,

secretaris.

Pagina 6 van 6