12.27 RUD Begroting 2025
Tekst van het document
Begroting 2025
Noot voor de lezer Als u deze ontwerpbegroting leest, kan er ondertussen alweer iets veranderd zijn. We kunnen ons voorstellen dat u daar vragen over heeft. We leggen u daarom graag uit hoe dat komt, hoe deze begroting tot stand is gekomen en wat er afwijkt. De ontwerpbegroting 2025 borduurt voort op de begroting van 2024. De eerste begrotingswijziging (strategisch werven) en de tweede wijziging (het uittreden van Waterschap Scheldestromen) zijn daarin verwerkt. De begroting van de RUD is beleidsarm, wat betekent dat we alleen de bestaande afspraken in onze begroting continueren. Iets wat er aan zit te komen, kunnen we nog niet meenemen. Ondertussen speelt er landelijk veel bij alle omgevingsdiensten, wat effect gaat hebben op de cijfers. Het Interbestuurlijk Programma Versterking stelsel Vergunningen Toezicht en Handhaving Het Interbestuurlijk Programma Versterking stelsel Vergunningen Toezicht en Handhaving, oftewel IBP VTH zorgt dat omgevingsdiensten robuuster worden. Samen met onze deelnemers werken we aan een plan van aanpak om sterk de toekomst in te gaan. De procedure om te komen tot een plan van aanpak en de bijbehorende begrotingswijziging 2024, loopt vrijwel gelijktijdig met de procedure voor de ontwerpbegroting 2025. De verwachting is dat het IBP VTH een aanzienlijk effect gaat hebben op de cijfers vanaf 2024, en dus ook op de begroting 2025.
Omgevingswet De Omgevingswet, die per 1 januari is ingegaan, gaat ook voor veranderingen zorgen. Vanaf 1 januari 2024 zijn de inrichtingen vervangen door milieubelastende activiteiten (MBA’s). Ook wijzigt de inhoud van ons takenpakket en producten. Onze begrotingssystematiek komt daardoor niet meer overeen met de werkelijkheid. Er is nog geen beeld van een nieuwe begrotingssystematiek. De huidige begrotingssystematiek wordt daarom zo veel mogelijk aangehouden met uitzondering van de wijzigingen in het basistakenpakket op grond van bodem en inrichtingen. Deze laatste twee wijzigingen zullen nog leiden tot aanpassing van de begroting 2025.
Begroting 2025
Inhoudsopgave 1
In het kort ___________________________________________________________________1
2
Voorwoord ____________________________________________________________________2
3
Managementteam RUD Zeeland ___________________________________________________3
4
Ontwikkelingen en uitgangspunten _________________________________________________5
5
Begroting in één oogopslag ______________________________________________________11
6
Programmaplan Milieu__________________________________________________________12 6.1
Overzicht baten en lasten programmaplan _____________________________________________12
6.2
Programma Milieu _________________________________________________________________12
7
Overzichten ___________________________________________________________________16
8
Paragrafen ___________________________________________________________________18
9
8.1
Paragraaf bedrijfsvoering ___________________________________________________________19
8.2
Paragraaf Financiering (Treasury) _____________________________________________________26
8.3
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing _____________________________________26
8.4
Openbaarheidsparagraaf ___________________________________________________________29
Financiële begroting ____________________________________________________________30
10 Door het algemeen bestuur te autoriseren begrotingsbedragen 2025 ____________________34 11 Bijlagen ______________________________________________________________________35
1
IN HET KORT
1
8.446
Bedrijven
186 Bedrijven met een hoog risico
Formatie 104 fte
RUD Zeeland is één van de drie omgevingsdiensten die in het bezit zijn van een ISO -certificaat
We beoordelen jaarlijks circa 1.200 Asbestinventarisatierapporten
400
We hebben circa 400 vergunningplichtige bedrijven in portefeuille.
De inzet van onze medewerkers verrekenen we op werkelijke inzet met onze deelnemers
Provincie Zeeland 13 Zeeuwse gemeenten
RUD Zeeland voldoet aan Kwaliteitscriteria 2.3
1.200
P*Q
14 DEELNEMERS
Toezicht & Handhaving voor
16
2.000
Natura2000 gebieden
Jaarlijks voeren we circa 2.000 periodieke controles uit
€
Luchthavens
De RUD vergunt en controleert jaarlijks 27&vuurwerk evenementen
€ 14,1 miljoen Voor 2025 heeft de RUD een sluitende begroting van € 14,1 miljoen. De kosten van overhead zijn 27,6 % van de totale lasten.
Ontheffingen
• •
8 luchthavens Circa 19 jaarlijkse generieke ontheffingen
•
Jaarlijks circa 27 locatiegebonden ontheffingen voor bijvoorbeeld evenementen
1
Begroting 2025
2 VOORWOORD De RUD Zeeland als Zeeuwse omgevingsdienst bestaat 10 jaar. Ontstaan vanuit de deelnemende overheden naar aanleiding van de maatschappelijke vraag naar betere bescherming tegen risico’s op ongelukken voor mens en milieu, staat er nu een onafhankelijke Zeeuwse omgevingsdienst die door vergunningverlening, toezicht en handhaving een schoon en veilig Zeeland bewaakt. Een dienst die in externe onderzoeken en audits goed scoort op kwaliteit en waar we trots op zijn. Robuust de toekomst in Maar we zijn er nog niet. Het hele landelijke stelsel en de omgevingsdiensten moeten verder door ontwikkelen om de veiligheid nog beter te borgen. Een van de pijlers in die ontwikkeling is ‘robuust’ worden en blijven. Dat wil zeggen: een krachtige en wendbare organisatie zijn in tijden van verandering, nu en in de toekomst. Dit vraagt investering in capaciteit en ontwikkeling. Het eerste concept plan van aanpak gericht op de robuuste RUD Zeeland is reeds geschetst op een bijeenkomst met raads- en statenleden (december 2023) en komt later dit jaar richting besluitvorming. Financiering De financieringssystematiek van de omgevingsdiensten is een andere pijler in het versterken van het landelijke stelsel wat interbestuurlijk wordt opgepakt. Daarnaast is steeds duidelijker geworden dat de gehanteerde systematiek van P*Q niet afdoende is om de taken van de RUD Zeeland te begroten.
Deze begrotingssystematiek is echter geconsolideerd - ook in deze begroting - in afwachting van de geschetste ontwikkelingen. Per 25 januari heb ik het voorzitterschap overgenomen van een van de grondleggers, Adrie van der Maas. Dit nieuwe jaar is direct een spannend jaar met de invoering van de nieuwe Omgevingswet, het robuust maken van onze organisatie en de samenwerking met de andere gemeenschappelijke regelingen op het gebied van preventie en veiligheid in Zeeland: GGD en VRZ. Deze begroting is beleidsarm maar we weten dat er een heleboel op stapel staat. Er worden meerdere beleidswijzigingen verwacht met flinke financiële gevolgen. Het geheel van opgaven overziend gaat dit veel vragen van het bestuur, de organisatie en alle deelnemers. Samen zetten we er de schouders onder met het doel helder voor ogen: een schoon, veilig en duurzaam Zeeland. Ankie Smit Voorzitter Dagelijks Bestuur
2
Begroting 2025
3 MANAGEMENTTEAM RUD ZEELAND De begroting betreft en verbindt alle afdelingen van RUD Zeeland. Hoe kijken de MT-leden aan de hand van deze begroting naar 2025? Wat willen ze bereiken? Wat gaan ze daarvoor doen? Wie zijn daarbij betrokken?
Gezondheid en milieu steeds steviger op de agenda Voor een veilige en gezonde provincie is naast ambities en afspraken een gedeelde visie nodig. Maar visie ontstaat niet vanzelf. Het ontwikkelt zich continu en langs spreekwoordelijke piketpalen. Samenwerking met de bevoegde gezagen maakt dat we overschrijdende problemen kunnen aanpakken. Samen met de deelnemers zijn we eind 2023 gestart met het opstellen van een Plan van Aanpak Robuuste RUD, op basis van uitgangspunten die voortvloeien uit het landelijke interbestuurlijke programma versterking VTH-stelsel. Dit plan van aanpak is er op gericht per 1 april 2026 te voldoen aan de gestelde KPI’s. Het plan en de bijbehorende begrotingswijziging worden in 2024 ter besluitvorming voorgelegd. Anton van Leeuwen, directeur RUD Zeeland
Omgevingswet: versnelling van besluitvorming én samenwerking Afdeling vergunningverlening gaat voor een succesvolle uitvoering van de Omgevingswet. Samen met onze deelnemers en ketenpartners zoals GGD en VRZ. In 2023 deden we opnieuw een rondgang langs de deelnemers. Na het testen van de aanvragen en meldingen die straks bij ons terecht komen, kunnen we concluderen dat dit goed werkt. Nieuwe afspraken over afhandelingstermijnen en nieuwe instrumenten, zoals de omgevingstafels, zullen vorm moeten krijgen. Dat kan alleen als we hier in Zeeland samen in optrekken. Wat hierin heel belangrijk is, is dat bedrijven vooral de voordelen van de Omgevingswet gaan ervaren. De uitdagingen – waar we ongetwijfeld ook tegenaan lopen – lossen we op onder de voorwaarde dat de bedrijven hier zo weinig mogelijk last van gaan ondervinden. We richten onze blik naar buiten. Ineke Jansen, afdelingshoofd Vergunning Verlening
Groei, kennis en kunde De afdeling Toezicht en Handhaving ontwikkelt het toezicht de komende jaren door naar informatiegestuurd en risicogericht toezicht. Hierbij zetten we alle vormen van toezicht in. Alle data die wij de afgelopen jaren verzamelden zetten we om naar informatie. Om dit goed te kunnen en de juiste informatie correct te duiden heeft mijn afdeling behoefte aan meer kennis en kunde op het gebied van data analyse. De structurele toename van aandachtsdossiers, handhavingsverzoeken, bezwaarprocedures, bestuurlijke en strafrechttrajecten, maken dat de juridische afdeling zowel op kwaliteit als capaciteit moet groeien. De afgelopen jaren heeft Toezicht en Handhaving succesvol branche-gericht werken geïmplementeerd. Willem de Wit, afdelingshoofd Toezicht en Handhaving
3
Begroting 2025
Ontwikkelen naar stevige bedrijfsvoering De nieuwe huisvesting van de RUD is al lange tijd onderwerp van gesprek en onderzoek. De bestuurlijke verkenning naar mogelijke gezamenlijke huisvesting met de Veiligheidsregio en de GGD is voorzien in de eerste maanden van 2024. Op het moment dat bekend is waar we ons gaan vestigen kan ook de aanbesteding van bedrijfsvoering verder opgepakt worden. In het jaar 2025 zal dat zijn beslag krijgen. De contracten met Terneuzen voor huisvesting en bedrijfsvoering hebben nu de einddatum 31 december 2025. De samenwerking met de Veiligheidsregio en de GGD op het gebied van de bedrijfsvoering intensiveren we. Bedrijfsvoeringstaken op afstand vindt plaats op die processen waarbij dat slim georganiseerd kan worden. In het kader van een Robuuste Omgevingsdienst groeit de bedrijfsvoering mee met de rest van de organisatie. De effecten van het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH) gaan ook in de bedrijfsvoering doorwerken. Onderwerpen zoals financieringssystematiek, data gedreven werken, kennisontwikkeling, arbeidsmarkt strategie staan op de agenda. De versterking biedt kansen om beter de primaire VTH processen te ondersteunen. Daarnaast kunnen we de groeiende wettelijke verplichtingen zoals rechtmatigheid, transparant en toch veilig digitaal werken op een goede manier uitvoeren. Ina Groen, hoofd staf
4
Begroting 2025
4 ONTWIKKELINGEN EN UITGANGSPUNTEN ONTWIKKELINGEN ORGANISATIE De laatste jaren staat het taakveld Milieu veel in de belangstelling. PFAS-vervuiling en landelijke stikstofmaatregelen hebben hun weerslag op het denken van mensen over het milieu. De energiecrisis heeft de noodzaak tot het nemen van maatregelen op het energieverbruik, om te komen tot een beter klimaat, alleen maar versterkt. De komende jaren voorzien we nog de nodige veranderingen op dat terrein. Landelijke rapporten en een provinciaal rapport geven richting voor ontwikkelingen. Het Interbestuurlijk Programma Verbetering VTH-stelsel is het voertuig waarmee de ontwikkelingen vorm krijgen. De veranderingen die van buitenaf op ons afkomen, betreffen vooral de ‘wat-vraag’. We hebben zelf een beeld gevormd over de ‘hoe-vraag’. Want een ding is zeker, onze organisatie moet meegaan in de veranderingen en dan is een stip op de horizon onontbeerlijk. Dit beeld hebben we breed binnen de organisatie besproken en in de uitvoering zal nog veel overleg en afstemming gaan plaatsvinden. We zoeken daarbij de samenwerking met onze ketenpartners en uiteraard ook met onze deelnemers. Ook heeft het waterschap Scheldestromen besloten om afscheid te nemen als deelnemer. Dit is met ingang van 2024 geëffectueerd en in de begroting aangepast. De komende tijd zal bol staan van dynamiek en vernieuwingen.
5
Begroting 2025
ONTWIKKELINGEN PROGRAMMALIJNEN MILIEU • Interbestuurlijke programma versterking VTH-stelsel. Op 4 maart 2021 presenteerde de commissie Van Aartsen haar rapport “Om de leefomgeving. Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur”. De commissie Van Aartsen analyseerde het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Zij komt tot de conclusie dat het VTHstelsel niet goed functioneert. De aanbevelingen van de commissie Van Aartsen en de rapporten van de Algemene Rekenkamer hebben een breed gevoeld besef van urgentie laten ontstaan bij Rijk (IenW/ILT, JenV/OM en BZK), IPO, VNG en Omgevingsdienst NL dat het VTH-stelsel nú versterkt moet worden. Deze partijen hebben er bewust voor gekozen om samen aan de slag te gaan in het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP). • Robuuste RUD Samen met de Zeeuwse gemeenten en provincie Zeeland werken we aan een robuuste RUD. Uit diverse onderzoeken van afgelopen jaren bleek namelijk dat omgevingsdiensten nog niet functioneren zoals het zou moeten. Een belangrijk landelijk rapport om dat te onderbouwen is ‘Om de leefomgeving’ van de commissie Van Aartsen uit 2021. Landelijk programma Onder de naam Interbestuurlijk Programma Versterking stelsel Vergunningen Toezicht en Handhaving (IBP VTH) is in 2022 een landelijk programma gestart, waarmee de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen worden uitgevoerd.
Die zijn onderverdeeld in zes pijlers. Twynstra Gudde en SPPS Consultants onderzochten ook de milieutaken van Zeeland en bevestigen het beeld dat Van Aartsen schetst. Het robuust worden zit in pijler 1. Welke zes pijlers zijn er? 1. Robuustheid en financiering 2. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging 3. Informatievoorziening 4. Kennisinfrastructuur 5. Onafhankelijke uitvoering van Toezicht en Handhaving 6. Monitoring kwaliteit milieutoezicht. Concrete stappen Er zijn in 2023 en 2024 al concrete stappen gezet om robuust te worden. Een werkgroep is opgericht met afgevaardigden van onze deelnemers. Zij vulden samen een toetsingskader in. Daaruit blijkt dat we niet voldoen. Op basis daarvan moet voor 1 april 2024 een plan van aanpak zijn opgesteld en ingediend. De meerjarige financiële effecten daarvan zijn opgenomen in een 3e wijziging van de begroting 2024, welke voor zienswijze naar deelnemers is gegaan. Daarom zijn deze effecten nog niet in voorliggende ontwerpbegroting 2025 verwerkt.
6
Begroting 2025
Tijdspad Hoe worden we precies robuuster? Dat is aan de gemeenten, provincie, het Rijk en de omgevingsdiensten. De punten waarop de RUD niet voldoet aan het toetsingskader, worden uitgewerkt. De uiterste indieningsdatum voor dit plan is 1 april 2024 bij de staatssecretaris.
7
Begroting 2025
• Samenwerking GGD, VRZ en RUD In opdracht van de dagelijkse besturen van GGD, VRZ en RUD wordt een inhoudelijke samenwerkingsagenda én een agenda voor gemeenschappelijke bedrijfsvoering(staken) opgesteld. In 2024 krijgt dit verder vorm. Tevens verkent een projectleider vanuit een inhoudelijk en financieel perspectief het draagvlak en de aanvaardbaarheid van een gezamenlijke aanpak van de huisvestingsvragen van GGD, VRZ en RUD. Eventuele gevolgen voor het begrotingsjaar 2025 zullen via separate besluitvorming worden voorgelegd. • Omgevingswet De omgevingswet is ingevoerd op 1 januari 2024. Naar verwachting kunnen we eind 2025/begin 2026 een eerste balans opmaken van de impact van de omgevingswet op onze werkzaamheden. • Toezicht en handhaving groene wetten Toezicht en handhaving groene wetten is gemandateerd aan RUD Zeeland. Het verlenen van vergunningen en ontheffingen is ondergebracht bij team Groen van Provincie Zeeland. De uitvoering van de opdracht, toezicht en de handhaving op groene wetten is divers en omvangrijk. We doen dit in nauwe samenwerking met Provincie Zeeland. RUD Zeeland treedt op als regionale autoriteit voor de uitvoering van de omgevingstaken o.a. de groene wetten en is het aanspreekpunt voor onder meer provincie, ketenpartners en andere Regionale Uitvoeringsdiensten.
Op dit moment zijn provincie en RUD Zeeland met elkaar in gesprek om tot een uitbreiding te komen van de capaciteit toezicht en handhaving groene wetten. Extra capaciteit die we gebruiken om een positieve impuls te geven aan de gestelde natuurdoelen en veiligheid in het buitengebied.
ONTWIKKELINGEN FINANCIËN • Consolideren begroting De consolidatie van de begrotingssystematiek is door het algemeen bestuur op 4 december 2023 verlengd totdat er een nieuwe systematiek beschikbaar is. Er zijn gedurende de afgelopen jaren al meer facetten helderder geworden. Zo is er voor de Productendienstencatalogus (PDC) een versie voorbereid die aansluit bij de Omgevingswet. Tevens zijn de inrichtingen doorgelicht en op hun activiteiten beoordeeld. Toch zal pas na daadwerkelijke invoering van de Omgevingswet de volle omvang van de effecten inzichtelijk worden. • Financieringssystematiek Het Interbestuurlijk Programma versterking Vergunning Toezicht & Handhavingsstelsel - in het kort IBP-VTH kent een zestal pijlers. Eén van die pijlers onderzoekt de financieringssystematiek van de omgevingsdiensten in Nederland. Het onderzoek zal hoogstwaarschijnlijk leiden tot een wijzigingsvoorstel voor de financieringssystematiek. Ook wordt vanuit het rapport van Twijnstra Gudde het voorstel gedaan om te onderzoeken welke financieringssystematiek het beste passend is. De beoogde invoering is 2025, echter er zijn nog geen voorstellen vastgesteld. Daarom is de begrotingssystematiek van 2024 gecontinueerd voor de nu voorliggende ontwerpbegroting 2025. • Ontwikkeling deelnemersbijdrage 2025 De begrote deelnemersbijdrage voor 2025 bedraagt € 14,1 miljoen.
Dit is ten opzichte van de begroting 2024 na tweede wijziging een stijging van € 0,6 miljoen. Deze stijging wordt veroorzaakt door de inflatiecorrectie: 4,9% voor salarissen en 2,0% voor de overige kosten, per saldo een gecombineerd percentage van 4,2%.2
GENERIEKE TAKEN Generieke taken zijn taken die we uitvoeren ten behoeve van alle deelnemers ter ondersteuning van de basis- en plustaken. Hierbij kan gedacht worden aan piket, de milieuklachtenlijn, relatiebeheer, het volgen van landelijke 2 Uitgangspunt voor deze indexatie is de VZG richtlijn.
8
Begroting 2025
ontwikkelingen, deelname aan werkgroepen en inzet van de beleidsmedewerkers toezicht en handhaving. De totale raming van de generieke kosten, bedraagt € 2,6 mln. voor 2025. Dit bedrag is onderdeel van de in de begroting geraamde deelnemersbijdrage van € 14,1 mln. De deelnemersbijdrage voor 2025 is dan als volgt opgebouwd:
Deelnemersbijdrage
Producten
Generieke taken
Materieel budget
Totaal
€ 11.478.876
€2.608.351
€ 26.070
€ 14.113.098
In 2024 leggen we een plan voor de inzet generieke taken 2025 ter vaststelling voor aan het algemeen bestuur.
DOORONTWIKKELING RUD Voor een doorontwikkeling van onze organisatie maken we gebruik van een SWOT-analyse. De SWOT-analyse is gebaseerd op de strategie van RUD Zeeland. De strategie is onderdeel van visie. RUD Zeeland heeft de ambitie om een duurzame en toekomstbestendige organisatie te zijn, waarover de opdrachtgevers tevreden zijn en waar de medewerkers van RUD Zeeland met plezier professionele producten leveren. Om deze ambitie te verwezenlijken, wordt op de volgende punten ingezet: 1. RUD Zeeland stuurt op kwaliteit van de organisatie, medewerkers én producten. Hierbij worden de landelijke professionele standaards gehanteerd. Kwaliteit is wat men mag verwachten van een onze organisatie. De producten die we leveren voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria. 2. RUD Zeeland stuurt op de medewerkers- en klanttevredenheid. RUD Zeeland heeft inzicht in de (wensen van de) opdrachtgevers, medewerkers en andere stakeholders. RUD Zeeland komt afspraken met hen na, beheert actief relaties en managet verwachtingen. 3. RUD Zeeland is flexibel. RUD Zeeland ambieert de (omvang van de) organisatie en de productiecapaciteit snel aan te passen aan veranderende omstandigheden. Er is verandercapaciteit die het mogelijk maakt om proactief in te spelen op veranderende omstandigheden. De organisatie herkent op tijd kansen en bedreigingen en is in staat daar op in te spelen.
9
Begroting 2025
4. RUD Zeeland is efficiënt en effectief. Onderstaande SWOT-analyse is enkele jaren geleden gemaakt en dient als leidraad voor het toewerken naar een efficiënte en effectieve organisatie. Deze SWOT zal geactualiseerd worden, in vervolg/volgend op de implementatie van het plan van aanpak naar een robuuste RUD.
SWOT – ANALYSE Sterke punten:
Zwakke punten:
a)
a)
Kansen:
Medewerkers ervaren een hoge werk- en regeldruk. Onze organisatie bevat nog onvoldoende (ontwikkel)capaciteit voor versterking van de organisatie op het gebied van inhuur, (nieuwe) producten, processen, relatiebeheer, ontwikkelingen en wetgeving. b) Veel inhuur / uitbestede werkzaamheden, ondanks krapte op de arbeidsmarkt en beperkte regelcapaciteit maken we relatief veel gebruik van externe capaciteit (circa 10-12% van onze begroting). c) (te) weinig financiële reserves en onvoldoende middelen om risico’s zoals bijvoorbeeld onbalans in taken op te vangen . d) Als gevolg van de inhuur van PIOFACH-taken is er grote mate van afhankelijkheid en kunnen we beperkt sturen / invloed uitoefenen op deze taken. e) Externe communicatie en profilering van onze organisatie naar de stakeholders en burgers (maatschappij). f) Langdurige bestuurlijke besluitvormingsprocessen. g) Als gevolg van enkele solofuncties is er kennis bij één medewerker (gevaar bij uitval). Bedreigingen
a) b)
a) b)
b)
c) d) e) f) g)
c)
d) e) f) g)
h)
Producten worden op een uniforme en efficiënte (gecertificeerde) wijze geleverd. Door de levering van maandelijkse rapportages zijn we een open en transparante organisatie voor haar deelnemers en overige belanghebbenden. Afdelingen bezitten een hoog kennisniveau en zijn productie- en oplossingsgericht. Het verandervermogen is hoog waardoor de organisatie kan meebewegen met interne en externe ontwikkelingen. Gelegenheid en gebruik van tijd- en plaatsonafhankelijk (hybride) werken. Stabiel en uitgebreid netwerk van specialisten waardoor kwaliteitscriteria zijn gewaarborgd. Korte lijnen; collega’s vinden in onze organisatie elkaar makkelijk voor oplossingen en ondersteuning in de werkzaamheden.
Toepassen van onze data en informatie voor deelnemers. Het toepassen van onze expertise ten behoeve van (beleids-) vraagstukken bij onze deelnemers Het toepassen van onze VTH kennis voor projecten (PFAS, TGG, klachten, bedrijfsdossiers, etc.) die acuut veel aandacht vragen. Inbrengen aanvullende taken door deelnemers. Intensievere samenwerking met GGD en VRZ. We werken samen met alle omgevingsdiensten binnen het kennisnetwerk van omgevingsdienst.nl. Veel aandacht via diverse nieuwsberichten (Helsinki, TGG), rapporten (commissies Aartsen, TwynstraGudde, etc.) voor VTH werkzaamheden. Uniform VTH beleid (verhoging efficiency in de uitvoering van VTH werkzaamheden).
c) d) e) f) g)
P*Q biedt weinig flexibiliteit voor bijvoorbeeld aandachtsdossiers Uitname van taken; bijvoorbeeld door verschuivingen in bevoegd gezag a.g.v. de Omgevingswet. Huidige krapte op de arbeidsmarkt; het aanbod van ervaren geschikte kandidaten is, ook voor inhuur, zeer beperkt. Impact van externe (economische en wettelijke) ontwikkelingen op de uitvoering van onze werkzaamheden. Beperkte invloed op ICT-ontwikkelingen ; Parallelle samenwerkingsverbanden op het gebied van VTH-taken tussen gemeenten. P*Q op stuks niveau
10
Begroting 2025
5 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG OVERZICHT VAN LASTEN (BEDRAGEN X € 1 MLN.) Lasten per programma
Lasten per kostensoort
OVERZICHT VAN BATEN (BEDRAGEN X € 1 MLN. )
11
Begroting 2025
6 PROGRAMMAPLAN MILIEU 6.1 OVERZICHT BATEN EN LASTEN PROGRAMMAPLAN Het onderstaande overzicht geeft de lasten en baten van het programmaplan weer. Dit betreft de weergaven van de lasten en baten op basis van de indeling van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 2024 begroot
2025 begroot
2026 begroot
2027 begroot
2028 begroot
4.164 5.452
4.361 5.703
4.559 5.961
4.766 6.230
4.983 6.512
9.615
10.063
10.519
10.996
11.495
Baten Programma Milieu: Programmalijn Milieu - Vergunningverlening Programmalijn Milieu - Toezicht en Handhaving
-
-
-
-
-
Totaal baten
-
-
-
-
-
Omschrijving (bedragen * € 1.000) Lasten Programma Milieu: Programmalijn Milieu - Vergunningverlening Programmalijn Milieu - Toezicht en Handhaving Totaal lasten
Er zijn geen baten voor het programmaplan.
6.2 PROGRAMMA MILIEU De missie is “RUD Zeeland voert namens de gemeenten, de provincie en het waterschap de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu en natuur uit. RUD Zeeland werkt daardoor samen met gemeenten, de provincie en het waterschap aan een schone en veilige werk- en leefomgeving. Zij doet dit klantvriendelijk, professioneel, doelmatig en conform vastgelegde kwaliteitseisen en dienstverleningsnormen.” RUD Zeeland is een uitvoeringsdienst. Het programma wat RUD Zeeland raamt, ligt grotendeels vast in de systematiek P*Q. Deze systematiek harmoniseert de kwaliteitsniveaus van elke deelnemer. Deze begrotingssystematiek is geconsolideerd totdat er een nieuwe systematiek beschikbaar is. De organisatie volgt de actuele Kwaliteitscriteria volledig wat betreft opleidingsniveau, werkniveau, aanvullende kennis en de frequentie. Het rekenmodel P*Q bepaalt aan de hand van het bedrijvenbestand van RUD Zeeland het kwaliteitsniveau (kengetallen), de werkzaamheden en de formatie voor RUD Zeeland. In samenspraak met de deelnemers werkt de RUD Zeeland de inzet voor 2025 verder uit in de jaarplannen die zij met de individuele deelnemers afsluit.
12
Begroting 2025
PROGRAMMA MILIEU IN CIJFERS Inrichtingenbestand Het inrichtingenbestand (peildatum 1 april 2023) bevat 8.446 bedrijven die op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer een type B of type C bedrijf zijn. De onderstaande grafiek 1 geeft op brancheniveau het verschil tussen het inrichtingenbestand voor de begroting van 2024 en 2025 weer. Het inrichtingenbestand kent 44 verschillende branches. Branches met een populatie tot 300 bedrijven vallen in de categorie ‘overig’. Grafiek 1 Inrichtingenbestand 1-4-2023 (8.446 bedrijven) 304
Bouwnijverheid
300 326
Metaalelectro
330 397
Garages
392 513
Houden van dieren
507
Sport- en recreatie
509
528 628
Groot- en detailhandel
629 965
Horeca
968 2.222
Akkerbouw
2.219 2.613
Overig
2.592 -
500
1.000
1.500 2024
2.000
2.500
3.000
2025
Formatie De formatie berekenen we op basis van geraamde uren mede gebaseerd op de kengetallen voor onze producten en het inrichtingenbestand. Grafiek 2 geeft de begrote aantal fte’s (inclusief overhead) weer voor 2025. Voor 2025 is totaal 103,8 fte begroot. Een daling ten opzichte van de begroting 2024 na de 2de wijziging met 2,7 fte. De oorzaak van deze daling wordt met name veroorzaakt door de beëindiging van de financiering (door onttrekking uit de reserves) van strategisch adviseurs en communicatiemedewerker. Grafiek 2
fte 2025 (103,8) 56,2
toezicht & handhaving
55,9 36,8
vergunningen
MT/STAF
36,7 14,2
11,2
2024
2025
13
Begroting 2025
PROGRAMMALIJN VERGUNNINGVERLENING Vergunningverlening richt zich op verstrekken van milieuvergunningen, het behandelen van meldingen Activiteitenbesluit en beschikkingen in het kader van de Wet Bodembescherming. De medewerkers adviseren ook het bevoegd gezag over melding- of vergunningplicht van bedrijven wanneer zij een bouwaanvraag indienen. Specialisten behandelen meldingen vuurwerk, geven advies over externe veiligheid en geluid, bv. bij bestemmingsplannen. De specialisten Bodem plannen en coördineren bodemsaneringen.
Vergunningverlening in cijfers Grafiek 3 Vergunningplichtige bedrijven (403) Metaalelectro
15 14
Sport- en recreatie
14 13
Scheepswerven
14 13 29 29
Akkerbouw
41
Op- en overslag
47 55 55
Tankstations Afval(water)beheer
60
63 81
Houden van dieren
82
Overig
90
-
20
40
60
80
2024
2025
99
100
120
De begroting is gebaseerd op het aantal vergunningplichtige bedrijven; op peildatum 1 april 2023 zijn dit er 403. De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 zal hier grote verandering in brengen omdat er een verschuiving gaat plaatsvinden van minder vergunningen naar meer meldingen. Bovendien wordt dan niet meer uitgegaan van het vergunnen van een inrichting, maar zijn het activiteiten die bepalend zijn of een vergunning of melding aan de orde is. Een inrichting valt zo uiteen in meerdere activiteiten. Voorbeelden van activiteiten die verschuiven van vergunningplichtig naar meldingsplichtig zijn tankstations, opslag tanks, opslag autowrakken of opslag grond- en baggerspecie. Ook gaan er taken verschuiven tussen deelnemers en de RUD vanwege wijzigingen in het basistakenpakket; dit zal in 2024 en 2025 in beeld moeten worden gebracht en tevens zal de overdracht georganiseerd moeten worden.
Kritische prestatie indicatoren Vergunningaanvragen moet de RUD Zeeland binnen wettelijke termijnen afhandelen. Op 13 september 2021 besprak en onderschreef het dagelijks bestuur het belang van actualiteit van vergunningen. Voor een periode van vijf jaar zijn er 27 actualisatietoetsen per jaar geraamd. Op basis van onderstaande KPI monitoren we de voortgang. Provincie Zeeland en RUD Zeeland zullen over de inzet in het kader van grensoverschrijdende milieueffecten (Helsinki – Espoo verdrag) zo nodig hernieuwde afspraken maken vanwege het inzicht dat is verkregen over hoeveel
14
Begroting 2025
capaciteit nodig is voor het beoordelen van informatie die we ontvangen van België. Op basis van onderstaande KPI rapporteren we over deze inzet. Omschrijving
KPI
Termijnen vergunningen
90% binnen de wettelijke termijn.
Actualisatiestoetsen
100% van de geplande toetsen.
Helsinki
100% van de geplande uren in het jaarplan.
PROGRAMMALIJN TOEZICHT & HANDHAVING Toezicht en Handhaving houdt toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Dit toezicht plannen we jaarlijks op basis van de vijfjaren planning, die we baseren op een uitgevoerde risicoanalyse. Daarnaast behandelen we waarnemingen, ontwikkelingen en signalen of klachten van burgers en bedrijven. Waar nodig voeren we naar aanleiding hiervan inspecties uit. Om overtredingen te beëindigen of te bestraffen zetten we handhavende middelen in.
Toezicht en handhaving in cijfers Grafiek 4 Geplande periodieke inspecties (1.950) 65
Afval(water)beheer
63
105
Tankstations
104 101
Sport- en recreatie
98
156
Metaalelectro
158 185
Horeca
186 190
Garages
188
246
Houden van dieren
243
426
Akkerbouw
426 491
Overig
484 -
100
200
300 2024
400
500
600
2025
Ons inrichtingenbestand bevat circa 7.100 bedrijven die in aanmerking komen voor een periodieke inspectie. Afhankelijk van het risicoprofiel van het bedrijf inspecteren we het minimaal jaarlijks, 2-jaarlijks of 5-jaarlijks. Voor 2025 inspecteren we naar verwachting 1.950 bedrijven.
Kritische prestatie indicatoren Het risicogericht toezicht voeren we uit binnen de geraamde uren (P*Q) voor het product TH01 Inspecties.
15
Begroting 2025
Het consequent toepassen van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) leidt tot strafrechtelijke opvolging bij overtredingen met onomkeerbare milieuschade. Onder meer via onderstaande KPI monitoren we deze opvolging. Omschrijving
KPI
Uitvoering controles
95% van het aantal geraamde uren voor inspecties (TH01).
Strafrecht
95% van geconstateerde overtredingen met onomkeerbare milieuschade krijgt strafrechtelijke opvolging.
7 OVERZICHTEN OVERHEAD In overeenstemming met het BBV geeft de RUD in deze begroting de overheadkosten weer.
Overhead (bedragen * € 1.000) Organisatie kosten incl. salarissen Huur onroerende zaken Accountantskosten Ondernemingsraad Totaal lasten
2024 begroot 3.891 246 26 9
2025 begroot 3.605 251 26 10
2026 begroot 3.715 256 27 10
2027 begroot 3.830 261 27 10
2028 begroot 3.948 266 28 10
4.171
3.891
4.007
4.127
4.252
De overheadkosten bevatten alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. De begrote overheadkosten voor 2025 bedragen met € 3,9 miljoen 27,6% van de totale lasten. De daling in kosten in 2025 ten opzichte van 2024 wordt veroorzaakt door de beëindiging van de financiering van strategisch adviseurs en communicatiemedewerker.
HEFFING VENNOOTSCHAPSBELASTING Met ingang van 2016 valt de RUD Zeeland evenals gemeenten, waterschappen en provincies onder de vennootschapsbelastingplicht (Vpb). In overleg met de belastingdienst is met behulp van de gemeente Terneuzen bepaald dat RUD Zeeland onder voorwaarden vrijgesteld is van vennootschapsheffing of vennootschapsplicht. Voor de jaren 2025 tot en met 2028 wordt dan ook geen Vpb-plicht verwacht.
16
Begroting 2025
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Omschrijving (bedragen x € 1.000) Algemene bijdrage deelnemers Materieel budget bijdrage deelnemer* Bijdrage Waterschap in schaalnadeel overhead Onttrekking algemene reserve Totaal dekkingsmiddelen
2024 13.508 27 26 403 13.964
2025 14.085 27 21 14.133
2026 14.663 28 17 14.708
2027 15.269 28 11 15.309
2028 15.901 29 6 15.936
*materieel budget voor indirecte lozingen.
Voor het berekenen van de bijdrage 2025 van de deelnemers gaan we uit van de kentallen uit het rapport P*Q zoals het algemeen bestuur vaststelde op 20 maart 2017, evaluatie P*Q, en het inrichtingenbestand per 1 april 2023. Conform de bijdrageverordening actualiseren we de bijdragen 2025 van de deelnemers op basis van het inrichtingenbestand per 1 april 2024. De uitkomsten daarvan verwerken we in de Jaarplannen voor 2025. Dit leggen we via een begrotingswijziging aan het algemeen bestuur voor.
ONVOORZIEN Omschrijving (bedragen * € 1.000) Onvoorziene lasten Totaal onvoorziene lasten
2024 177 177
2025 178 178
2026 182 182
2027 185 185
2028 189 189
Om te voorkomen dat we eventuele tegenvallers in uitgaven niet kunnen opvangen, nemen we in de begroting een post onvoorzien op. De directeur van RUD Zeeland mag beschikken over onvoorzien tot een bedrag van € 25.000 per besluit. RUD Zeeland informeert het dagelijks en algemeen bestuur over besluiten ten laste van onvoorzien, via voortgangsrapportages of indien nodig separaat.
17
Begroting 2025
8 PARAGRAFEN In het Besluit Begroting en Verantwoording staan zeven verplichte paragrafen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen: - Lokale heffingen; - Onderhoud kapitaalgoederen; - Bedrijfsvoering; - Verbonden partijen; - Grondbeleid; - Financiering; - Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Daarnaast is er een niet verplichte paragraaf: - Openbaarheidsparagraaf. Deze paragrafen zijn niet allemaal relevant voor de RUD Zeeland. In deze begroting staan de volgende paragrafen: - Bedrijfsvoering; - Financiering; - Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Openbaarheidsparagraaf.
18
Begroting 2025
8.1 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING BOUWSTEEN STRUCTUUR
Algemeen bestuur Dagelijks bestuur Directeur Hoofd staf incl controller Afdelingshoofd Vergunningverlening (VV)
Afdelingshoofd Toezicht & Handhaving (TH)
Een goede bedrijfsvoering ondersteunt de uitvoering van het programma Milieu. De uitgangspunten voor de uitvoering staan in het bedrijfsplan. Hierin staan onze doelstellingen en het besturingsmodel (Big 8). Het rapport P*Q en de PDC3 bevatten onze producten en diensten, de geleverde kwaliteit en de verrekensystematiek van de bijdragen. De uitvoering van de uitgangspunten maken we concreet door het opstellen van een jaarlijkse (meerjaren)begroting. De begroting bevat de raming van formatie en bestedingen. We benoemen in de begroting op basis van de SWOT-analyse aandachtspunten in lijn met het bedrijfsplan en nieuwe ontwikkelingen en brengen daarmee focus aan op inzet van mensen en middelen. We stellen met iedere deelnemer een dienstverleningsovereenkomst (DVO) op. De DVO bevat onder andere de raming die we met de betreffende deelnemer overeenkomen over de levering van diensten en producten. We rapporteren vervolgens driemaal per jaar aan het bestuur over de voortgang van de te leveren prestaties en benoemde speerpunten via twee bestuursrapportages en een eindrapportage (jaarstukken). 3 Product-Diensten Catalogus
19
Begroting 2025
Afdeling Staf De afdeling staf is de schakel tussen de organisatie en de uitvoering op de bedrijfsvoering. Een grote diversiteit van kwaliteiten zetten we in om die taak goed te kunnen vervullen. Zo hebben we ondersteuners, adviseurs en specialisten die zich inzetten op even zo vele terreinen ter ondersteuning van besturen en management in het vergaderproces, maar ook diverse andere overlegvormen. Communicatie, kwaliteitsbeheersing en informatievoorziening zijn de overige takken van sport die in huis worden verricht. De planning- en controlcyclus ligt uiteraard bij de financials. De controller is adviseur van het managementteam en bestuur en ziet tevens toe op rechtmatigheid en doelmatigheid van toepassing van financiële middelen. Huisvesting Het huurcontract is voor twee jaar verlengd tot 31 december 2025. In 2023 en 2024 zal er een verkenning uitgevoerd worden naar draagvlak en aanvaardbaarheid van een gezamenlijke aanpak van de huisvestingsvragen van GGD, VRZ en RUD. Informatiebeveiliging In het Europees Parlement is een voorstel aangenomen voor een verordening die strengere regels gaat vaststellen voor cyberbeveiligingsverplichtingen, risicobeheer, rapportageverplichtingen en het delen van informatie. De eisen hebben onder meer betrekking op incidentenbehandeling, beveiliging van de toeleveringsketen, encryptie en openbaarmaking van kwetsbaarheden.
Alle middelgrote en grote ondernemingen in bepaalde sectoren gaan onder de wetgeving vallen. Zo veel mogelijk overheids- en openbare instanties moeten dan binnen het toepassingsgebied van de richtlijn vallen. RUD Zeeland heeft reeds als kapstok het informatiebeveiligingsbeleid laten vaststellen. In een informatiebeveiligingsplan worden in 2024 concrete maatregelen uitgewerkt. De vanuit Europa opgelegde regels krijgen hierin ook een plek. De impact van deze regelgeving is echter nog niet duidelijk en daarmee de eventuele financiële impact ook nog niet.
Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Veel inhuur / uitbestede werkzaamheden, we maken relatief veel gebruik van externe capaciteit (circa 10-12% van onze begroting). (zwakte)
Door de beperkte regelcapaciteit in onze organisatie past een grote flexibele schil, zonder dat er sprake is van een duurzame relatie, niet in onze structuur.
Aanstellen personeel waar mogelijk en versterken duurzame relaties met inhuur.
Meerjarige overeenkomsten aangaan met inhuur en waar mogelijk preventief werven.
Voortgang + maatregelen.
BOUWSTEEN CULTUUR Ondersteunend aan de strategie en werkwijze van RUD Zeeland stelden we kernwaarden op. De kernwaarden moeten een bijdrage leveren aan de resultaat- en klantgerichtheid van RUD Zeeland. De kernwaarden die geformuleerd zijn: -
deskundig integer klantgericht samenwerkingsgericht
20
Begroting 2025 Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Verandervermogen; Door het hoge verandervermogen van het personeel kan de organisatie meebewegen met interne en externe ontwikkelingen (sterkte)
Flexibiliteit is onderdeel van de strategie van RUD Zeeland.
Binden en boeien van (toekomstig) vast en flexibel personeel en monitoren werkdruk
Vaststellen van een strategische personeelsbeleid + opleidingsplan KC 2.3
Voortgang + maatregelen
Open en transparante organisatie: via rapportages is RUD Zeeland transparant voor deelnemers en overige belanghebbenden (sterkte).
Herkenbaarheid in uitvoering van de taken en betrokkenheid van de eigenaren is onderdeel van de identiteit van RUD Zeeland.
Verdere ontwikkeling en evaluatie van rapportages.
Vaststellen van een meerjarenplan van ontwikkelingen en projecten.
Voortgang + maatregelen
Externe communicatie en profilering; een goede afstemming en profilering is noodzakelijk voor de uitvoering van onze werkzaamheden (zwakte).
Het productie niveau P*Q met het gewenste kwaliteitsniveau legt een fors beslag op de capaciteit van RUD Zeeland, waardoor er onvoldoende tijd overblijft.
Opstellen en uitwerken van acties voor verbetering van onze communicatie en profilering.
Processen aanpassen + externe afstemming bespreken tijdens intervisies
Voortgang + maatregelen
+ meer capaciteit inzetten op communicatie
BOUWSTEEN MENSEN (KWALITEIT) Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Natuurlijk verloop; de laatste, maar ook de komende jaren is er sprake van aanzienlijk natuurlijk verloop. (zwakte)
Het natuurlijk verloop leidt tot extra druk bij de zittende medewerkers. (Nieuwe) werkzaamheden moeten we opvangen en nieuwe medewerkers moeten we volledig opleiden en inwerken.
Actualiseren van het geraamde natuurlijk verloop.
Vaststellen van een strategische personeelsbeleid en ontwikkelplan.
Voortgang + maatregelen
21
Begroting 2025 Medewerkers ervaren een hoge werk- en regeldruk
Als gevolg van de hoge werk- Actualiseren en regeldruk blijven we op benodigde bepaalde punten achter in capaciteit. de doorontwikkeling en verbetering van onze organisatie.
De benodigde capaciteit en financiering van de kosten zullen worden meegenomen in het Plan van Aanpak Robuuste RUD.
Voortgang + maatregelen.
Kwaliteitscriteria De resultaten van het onderzoek naar de actuele Kwaliteitscriteria geeft input voor gericht onderhoud op voldoende aanwezige kennis. Na de invoering van de omgevingswet zijn ook de zogenaamde zachte competenties nodig. We sorteren voor op die ontwikkelingen gebruikmakend van landelijke subsidiegelden. Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) en Stakeholdersonderzoek Om de drie jaar houden we een MTO. In 2024 wordt er weer een MTO uitgezet aangezien het laatste onderzoek is dan alweer drie jaar oud is. Een mooie toets of de acties naar aanleiding van het voorgaande onderzoek vruchten hebben afgeworpen. Via de voortgangsrapportages informeren we het dagelijks en algemeen bestuur over de voortgang van de geconstateerde verbeterpunten. Om de drie jaar houden we ook een stakeholdersonderzoek waarin we o.a. de kernwaarden toetsen en verbeterpunten vaststellen. In 2021 is het laatste onderzoek afgerond. In de loop van 2024 of 2025 zal een nieuw onderzoek worden opgestart.
BOUWSTEEN MIDDELEN De middelen gebruiken we om de activiteiten efficiënt en effectief uit te voeren. Daarbij gaat het om geld, kennis, technologie, materialen en diensten. We besteden deze taken grotendeels uit aan de PIOFACH-leverancier. Dit brengt een grote mate van afhankelijkheid met zich mee. Sterkte / Zwakten
Waarom
Plan
Do
Check + act
Uitbesteding PIOFACHtaken: grote mate van afhankelijkheid en beperkt kunnen sturen (zwakte)
Door versterking van samenwerking ontstaat grotere effectiviteit.
Investeren in de relatie en vastleggen van afspraken.
Evaluatie in directieoverleg en monitoring van afspraken en klachten.
Uitkomsten evaluatie en klachten, voortgang en maatregelen.
BOUWSTEEN RESULTATEN Rechtmatigheid Na enige malen uitstel is met ingang van het boekjaar 2023 de wetswijziging voor verantwoording rechtmatigheid van toepassing. Het dagelijks bestuur dient een rechtmatigheidsverantwoording af te geven in de jaarstukken. De commissie BBV stelde hiervoor in januari 2020 een modelverklaring op. Daarin staat dat in de paragraaf bedrijfsvoering het dagelijks bestuur een nadere toelichting geeft op zaken die de rechtmatigheid raken en hoe de beheersing is vormgegeven. Hierbij moet het dagelijks bestuur in ieder geval nadere toelichting geven op alle vermelde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording. In de jaarrekening neemt het dagelijks bestuur de rechtmatigheidsverklaring op. De toelichting op de geconstateerde fouten en onduidelijkheden wordt opgenomen in het jaarverslag, onderdeel paragraaf Bedrijfsvoering.
22
Begroting 2025
Relatiebeheer Zowel RUD Zeeland als haar opdrachtgevers vinden relatiebeheer belangrijk. Het draagt bij aan de verdere opbouw van het vertrouwen tussen partijen door onder andere de verwachtingen over en weer af te stemmen. Zeker bij grote ontwikkelingen waar RUD Zeeland en haar opdrachtgevers samen voor staan, zoals de invoering van de Omgevingswet, of majeure ontwikkelingen naar aanleiding van landelijke of provinciale rapporten. We richten het relatiebeheer in overleg met de deelnemers zo optimaal mogelijk in. Afspraken over de frequentie van contact en het evalueren van de samenwerking zijn daar onderdelen van. Het doel hiervan is om beter inzichtelijk te maken waar we voor staan en aan te geven op welke wijze de deelnemers invloed hebben op ons functioneren. Naast het relatiebeheer geven we onze bestuurders, daar waar nodig, dus naast hun eigen ambtelijke ondersteuning, handreikingen om hun verantwoordelijkheid naar de raden of staten te kunnen vervullen. De inhoudelijke dossiers zijn hiervan uitgezonderd. Samenwerking externe partijen Voor de taakuitvoering van RUD Zeeland is samenwerking met andere partijen essentieel om meer effect te bereiken voor een schoner en veiliger Zeeland. Op dit moment overleggen we periodiek met een groot aantal publieke en private partijen.
Zo overleggen we regelmatig met onder andere de Omgevingsdienst.nl, Veiligheidsregio Zeeland, het Openbaar Ministerie, Politie en de Brabants- Zeeuwse Werkgeversvereniging, PORTIZ, ZLTO en Rijkswaterstaat voor verdere verbetering van de uitvoering van de taken van RUD Zeeland. De toeleveranciers van met name inhuur voor het primaire proces maar ook de PIOFACH-leverancier voor de ondersteunende processen zijn essentieel voor een goede uitvoering van de werkzaamheden. Samenwerking GGD, VRZ en RUD In opdracht van de dagelijkse besturen van GGD, VRZ en RUD verkent een projectleider in 2023 en 2024 vanuit een inhoudelijk en financieel perspectief een gebiedsverkenning Goes-West en wordt een inhoudelijke samenwerkingsagenda én een agenda voor gemeenschappelijke bedrijfsvoering(staken) opgesteld. De raden, staten en besturen zijn vanaf de start al betrokken bij de uitvoering van dit project.
Sterkte / Zwakten
Waarom
Producten: producten worden op een uniforme en efficiënte (gecertificeerde) wijze geleverd (sterkte). P*Q op stuks niveau (bedreiging)
Plan
Do
Check + act
Een uniforme en Vastleggen van efficiënte uitvoering van afspraken conform ISO de taken is onderdeel 9001:2015. van de missie van RUD Zeeland.
Audit van processen.
Uitkomsten audit, voortgang en maatregelen.
De evaluatie P*Q schetst een aantal voor RUD Zeeland onwenselijke gevolgen bij verrekening P*Q op stuksniveau.
Via de reguliere bijeenkomsten raden, leden van de besturen en contactpersonen informeren.
Monitoren en evalueren en ontwikkelen.
Actieve afstemming met deelnemers over de wijze van verrekening van de dienstverlening. Bij veranderende financieringssystematiek hier samen aan werken.
23
Begroting 2025
Sterkte / Zwakten
Waarom
Registratiedruk (zwakte)
Plan
Do
Check + act
Een juiste, volledige en Afspraken vastleggen. tijdige registratie is van groot belang voor juiste deelnemersrapportages en juiste facturen. Dit betekent echter ook dat medewerkers meer tijd en aandacht moeten besteden aan hun registratie.
Medewerkers actief informeren over het belang van tijdregistratie.
Monitoren, evalueren en bijsturen.
Inbrengen taken (kans)
Door versnippering, de omvang van de taken of de kwaliteit van de uitvoering van de werkzaamheden kan uitvoering bij deelnemers kwetsbaar zijn. Dit zijn redenen om werkzaamheden over te dragen aan RUD Zeeland.
Deelnemers actief informeren over de mogelijkheden van RUD Zeeland.
Via de reguliere bijeenkomsten raden, leden van de besturen en contactpersonen informeren.
Monitoren.
Externe ontwikkelingen (bedreiging)
Politiekgevoelige ontwikkelingen leiden tot vertragingen in procedures en aanvullende vragen van raden, staten, pers en politiek.
Centrale regie communicatie rondom externe ontwikkelingen. Budget reserveren voor aandachtsdossiers.
Actief informeren van deelnemers, bedrijven en personeel
Monitoren en evalueren.
24
Begroting 2025
PLANNING & CONTROL In 2016 stelde het algemeen bestuur de nota planning en control vast. De volgende diagram geeft de processen planning en control weer.
25
Begroting 2025
8.2 PARAGRAAF FINANCIERING (TREASURY) WET EN REGELGEVING De Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) kent als belangrijkste uitgangspunt het bevorderen van een solide financieringswijze. Met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het beheersen van de renterisico’s en het bevorderen van de transparantie en kredietwaardigheid. Het beheersen van de risico’s uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm, het afsluiten van geldleningen en het uitzetten van gelden. Daarnaast bestaat de verplichting om een treasurystatuut op te stellen. In 2016 is het treasurystatuut voor de RUD Zeeland vastgesteld.
KASGELDLIMIET Met de kasgeldlimiet is in de wet FIDO een norm gesteld voor het maximum bedrag waarop overheidsinstanties de financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mogen financieren. Het doel hiervan is om renterisico’s op korte termijn te beperken. Deze norm bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten voor bestemming, dus met uitzondering van stortingen in de reserves. Voor 2025 bedraagt de kasgeldlimiet € 1,2 mln.
RENTERISICO De renterisiconorm heeft als doel om toekomstige renterisico’s op lang lopende leningen te beperken. De renterisiconorm “speelt” bij de RUD Zeeland niet omdat de RUD Zeeland geen geldleningen heeft.
KOERS- EN VALUTARISICOBEHEER We gaan geen belangrijke c.q. omvangrijke financiële transacties in vreemde valuta aan en we hebben daar ook geen plannen voor. Daarmee zijn er geen koers- en valutarisico’s.
RISICOPROFIEL Het renterisico bij de RUD is laag. Dit komt door het ontbreken van geldleningen en door het opstellen van een liquiditeitsplanning.
RENTESCHEMA In het BBV is het verplicht om een renteschema op te nemen waaruit de rentekosten en de renteverdeling blijkt. Dit is voor RUD Zeeland niet relevant door het ontbreken van rentekosten.
8.3 PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Op 10 juli 2018 stelde het algemeen bestuur het beleidskader Weerstandsvermogen en Risicobeheersing vast. Dit beleidskader implementeerden we op 27 februari 2019 en stelden we de resultaten van de eerste risicoinventarisatie vast. De in 2023 geplande evaluatie en actualisatie heeft nog niet plaatsgevonden.
RISICOSCORE 2025 Op organisatieniveau is per risico de gevolgklasse gerelateerd aan de kansklasse. Zo ontstaat de risicoscore. De risicoscore is bepalend voor de aandacht die een specifiek risico krijgt van het management en het bestuur. De risicoscore (op organisatieniveau) op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie ziet er als volgt uit:
26
Begroting 2025 < 10%
Kansklasse Risico-klasse 5
laag groter dan 50.000
10 - 30% gemiddeld laag
30 - 50% gemiddeld
hoog
4
tussen 40.000 en 50.000
gemiddeld hoog
3
tussen 30.000 en 40.000
gemiddeld
2
tussen 15.000 en 30.000
gemiddeld laag
1
tussen 5.000 en 15.000
laag
50 - 70% gemiddeld hoog
> 70%
3.
1.
hoog
4. 5.
6.
GEÏDENTIFICEERDE RISICO’S EN DOORREKENING (BEDRAGEN IN €) Omschrijving risico
Score
2024
2025
2026
2027
2028
845.000
875.000
906.000
938.000
971.000
0
0
0
0
0
3. Implementatie Omgevingswet (incl aanpassing begrotingssystematiek)
300.000
311.000
322.000
333.000
345.000
4. Uitbestede taken (beperkte kwaliteitscriteria)
20.000
21.000
22.000
23.000
24.000
5. Onveilige werkomstandigheden THV uitvoering
10.000
10.000
11.000
11.000
12.000
15.000
15.000
0
0
0
1. Onbalans in taken 2. Onevenwichtig personeelsbestand en krapte arbeidsmarkt
6. Inrichting van de huisvesting is niet optimaal Totaal benodigde weerstandscapaciteit
n.v.t.
1.190.000 1.232.000 1.261.000 1.305.000 1.352.000
TOELICHTING EN ONTWIKKELINGEN Risico’s met een hoge kans en een groot gevolg (donkerrood): 1. Aanzienlijke onbalans tussen de omvang en aard van de taken en de beschikbare capaciteit Bovengenoemde donkerrode risico is inmiddels wel bekend en heeft zich ook voorgedaan, de geplande productie is de afgelopen jaren niet gehaald. In 2022 is het landelijke rapport van Aartsen aanleiding geweest voor het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel. Tevens heeft de provincie een rapport laten opstellen door TwynstraGudde. Beide trajecten geven aan dat omgevingsdiensten robuuster moeten worden. Dit leidt tot het mitigeren van dit risico en dit zal bij de uitwerking van het voorstel voor een Robuuste RUD Zeeland moeten worden geactualiseerd. 2. Onevenwichtig personeelsbestand / krapte op de arbeidsmarkt Het algemeen bestuur heeft op 4 december 2023 ingestemd met een mitigerende maatregel voor dit risico door in te stemmen met uitvoering van het voorstel strategisch werven. Op basis van dit voorstel kan er preventief worden geworven op verwachte uitstroom. Door deze aanpassing is dit risico vervallen. In opdracht van AB zullen we dit risico blijven monitoren en zullen we hierover rapporteren in onze voortgangsrapportage(s). Risico met een gemiddelde kans en een groot gevolg (rood): 3.
Implementatie van de Omgevingswet De implementatie levert een set aan risico’s op: - per gemeente ontstaat een lokaal handhavingskader waardoor het risico op niet-juist handhaven toeneemt,
27
Begroting 2025
-
bij de implementatie van de Omgevingswet vindt er verschuiving plaats van vergunningverlening, toezicht en handhaving van inrichtingen naar activiteiten (hetgeen niet past niet in de huidige P maal Q systematiek), de implementatie c.q. uitvoering van de Omgevingswet vraagt andere (advies-)vaardigheden van medewerkers, lokale systemen dienen aan te sluiten op de landelijke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) om informatie uit te wisselen, aanpassing begrotingssystematiek naar Omgevingswet (inrichtingen naar MBA).
Risico met een lage kans en met een (gemiddeld) klein gevolg (groen): 4. Alle taken op het gebied van PIOFACH (Personeel & Organisatie, ICT, Financiën en Communicatie) zijn bij een deelnemer uitbesteed waarbij de dienstverleningsovereenkomst in beperkte mate kwaliteitscriteria bevat. 5. Onveilige werkomstandigheden bij de uitvoering van toezicht- en handhavingswerkzaamheden. 6. De inrichting van de huisvesting is niet optimaal.
WEERSTANDSCAPACITEIT VAN RUD ZEELAND Het weerstandsvermogen; de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de benodigde weerstandscapaciteit, geeft de mate aan waarin de organisatie financiële tegenvallers kan opvangen. De kwalificatie van de verschillende ratioklassen is als volgt:
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Beoordeling Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
RUD Zeeland heeft als doel een ratio weerstandsvermogen te hebben in de categorie ‘voldoende’ dus tussen 1,0 en 1,4. In deze categorie is er een verantwoorde balans tussen enerzijds de aanwezige risico’s en anderzijds de financiële buffer om deze risico’s op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de organisatiedoelstellingen. Overigens heeft het IBP-VTH in het kader van robuuste omgevingsdiensten bepaald, dat de ratio tenminste 0,8 dient te bedragen. Met ons eigen beleid onderschrijven we dit en doen we nog een stapje extra. De benodigde weerstandscapaciteit afgezet tegen de aanwezige (incidentele en structurele) weerstandscapaciteit geeft het volgende beeld: (in EUR, afgerond op duizendtallen)
2024
2025
2026
2027
2028
Totaal benodigde weerstandscapaciteit: Totaal beschikbare weerstandscapaciteit:
1.190.000 1.037.000
1.232.000 1.068.000
1.261.000 1.104.000
1.305.000 1.140.000
1.352.000 1.178.000
Incidenteel beschikbare weerstandscapaciteit: Algemene reserve Bestemmingsreserve Structureel beschikbare weerstandscapaciteit: Onvoorzien Aanvullende bijdragen deelnemers
860.000 679.000 181.000 177.000 177.000 P.M.
890.000 703.000 187.000 178.000 178.000 P.M.
922.000 728.000 194.000 182.000 182.000 P.M.
955.000 754.000 201.000 185.000 185.000 P.M.
989.000 781.000 208.000 189.000 189.000 P.M.
0,87
0,87 0,32
0,88
0,87
0,87
Ratio weerstandscapaciteit: - enkelvoudig ultimo jaar - cumulatief ultimo 2025 tot en met 2028
28
Begroting 2025
Het werkelijke weerstandsvermogen bedraagt dus voor het begrotingsjaar 2025 enkelvoudig 0,87 en cumulatief (voor de jaren 2025 tot en met 2028) 0,32. Het ratio ligt onder het beleidsdoel. De ontwikkelingen naar een robuuste RUD Zeeland voor 2025 en verder zullen hun invloed hebben in de risico’s en de weerstandscapaciteit. Op basis van deze ontwikkelingen wordt de paragraaf geactualiseerd.
KENGETALLEN In het BBV staat een voorschrift om een aantal specifieke kengetallen (inzake solvabiliteit, schuldquote, grondexploitatie, belastingcapaciteit en structurele exploitatieruimte) op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing met een beoordeling van deze kengetallen. RUD Zeeland begroot geen rentelasten of aflossingen. Er is ook geen sprake van grond in exploitatie of inkomsten uit belastingheffing. De begrote structurele lasten zijn in evenwicht met de begrote structurele baten. Alleen het kengetal voor solvabiliteit is dus op RUD Zeeland van toepassing.
Omschrijving Solvabiliteit
Laatste vastgestelde Jaarrekening 2022 19%
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024 16%
2025 16%
2026 16%
2027 16%
2028 16%
Solvabiliteit: dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin RUD Zeeland in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal is het eigen vermogen gedeeld door het balanstotaal. Een ratio van minimaal 20% wordt als voldoende geacht.
8.4 OPENBAARHEIDSPARAGRAAF Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht geworden. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo legt meer nadruk op actieve openbaarheid: overheden zijn voortaan vaker verplicht informatie uit eigen beweging openbaar te maken. De Woo bevat een algemene zorgplicht om documenten in goede, geordende en toegankelijke staat te houden. Het beleid van RUD Zeeland is dat wij uiteraard die onderdelen van de wet die zijn ingegaan, uitvoeren. Het aantal aanvragen op grond van de Woo is niet te beïnvloeden, dit is afhankelijk van hetgeen door bijvoorbeeld door de media of belanghebbenden wordt opgevraagd. Afgelopen jaren zien we een toename van het aantal Wooverzoeken. Een aantal jaren geleden ontvingen wij gemiddeld 5 verzoeken per jaar, inmiddels is dit opgelopen tot ongeveer 10 per jaar. Daarbij komt niet zozeer het aantal verzoeken, maar wel de omvang en complexiteit van deze zaken. Dit maakt deze verzoeken soms tijdrovend voor de diverse medewerkers welke aan dit verzoek meewerken. Een goed proces hoe zorgvuldig en efficiënt om te gaan met de aanvragen draagt bij aan transparantie.
Beleid en het aanwijzen van de wettelijk verplichte contactpersonen zorgen voor een goede inbedding in de organisatie. Afgelopen periode zijn we bezig geweest om te inventariseren hoe we deze extra werkzaamheden beter vorm kunnen geven, optimaliseren en inzichtelijk maken. De extra werkzaamheden als gevolg van de Wet open overheid zijn onderdeel van het plan voor een Robuuste RUD.
29
Begroting 2025
9 FINANCIËLE BEGROTING In onderstaande financiële begroting staan alle lasten en baten naar kostensoort.
ONTWIKKELING FINANCIËN • Consolideren begroting Op 4 december 2023 stemde het algemeen bestuur in om de consolidatie van de begrotingssystematiek, voor zover het gevolgen van de invoering van de Omgevingswet betreft, te verlengen totdat er een nieuwe begrotingssystematiek is. Met de komst van de Omgevingswet staan we voor een aantal grote veranderingen. Voor diverse onderwerpen verschuiven bevoegdheden, en financiën, van provincie naar gemeenten, zoals zelfstandige waterzuiveringen en het op- of in de bodem brengen van afvalstoffen. Ook spreken we vanaf 2024 niet meer over inrichtingen maar over milieubelastende activiteiten. En omdat de begroting is gebaseerd op ‘inrichtingen’, zal dit een grote impact op de begrotingssystematiek kunnen hebben. •
Overzicht baten en lasten naar kostensoort. Omschrijving (bedragen * € 1.000) 1 Lasten a Personele lasten b Personeel van derden c Overige kosten d Onvoorzien Totaal lasten 2 Baten a Algemene bijdrage deelnemers b Materieel budget bijdrage deelnemers c Bijdrage Waterschap in schaalnadeel overhead d Onttrekkingen reserves Totaal baten Resultaat