11. Voorstel vaststellen regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 2028

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z23.031781

*Z02D53A9D61*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

11 2 november 2023 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023-2028

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 vast te stellen.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL In het kader van de Landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) dienen de dertien Zeeuwse gemeenten de koers te beschrijven voor de jeugdhulp voor de komende jaren. Dit is gedaan in de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 (hierna: de Regiovisie). Voor de keuzes die daarbij gemaakt worden, zijn leidend: - De Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (hierna: de Hervormingsagenda). - Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. - Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). - Het Integraal Zorg akkoord (IZA). In deze Regiovisie leest u hoe Zeeland invulling geeft aan de regionale samenwerking voor het organiseren van de (specialistische) jeugdhulp. Daardoor kunnen de gemeenten goede en zo betaalbaar mogelijke zorg blijven bieden die aansluit bij de behoeften van jeugdigen en gezinnen. ARGUMENTEN Onze opgave is het inrichten van een houdbaar jeugdhulpstelsel. Daarin moeten we passende zorg en ondersteuning bieden aan jeugdigen en gezinnen die het meest kwetsbaar zijn. Dit moet aansluiten op hun behoeften en mogelijkheden waarbij we oog moeten hebben voor de betaalbaarheid. We leggen in deze Regiovisie de niet-vrijblijvende samenwerkingsafspraken vast om de hulp aan onze jeugdigen en hun ouders te waarborgen en te verbeteren. We doen dit vanuit ambitie, urgentiebesef en overtuiging.

Ouders zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het gezond en veilig opgroeien van hun kinderen. Als dit door omstandigheden onvoldoende lukt, is het de taak en de ambitie van de gemeenten om passende hulp op het juiste moment te realiseren, aansluitend op de mogelijkheden die er zijn bij de jeugdige en het gezin en bij voorkeur binnen de eigen Pagina 1 van 5

leefomgeving. Dat kunnen we alleen bereiken door samen te werken met de jeugdige en het gezin, hun netwerk en alle partijen binnen het ‘jeugdhulplandschap’. De urgentie ligt in het feit dat de meest kwetsbare jeugdigen niet altijd op tijd de hulp krijgen die zij nodig hebben. Daarnaast wordt in toenemende mate een beroep gedaan op jeugdhulp. Dit vergroot de druk op de beperkte beschikbaarheid van professionals en gaat gepaard met almaar stijgende kosten. Het is belangrijk dat hulp beschikbaar blijft voor jeugdigen die deze echt nodig hebben. We moeten in de komende jaren de juiste keuzes maken om de professionals in de jeugdhulp dáár in te zetten waar de urgentie het hoogst is en waar het grootste verschil kan worden gerealiseerd.

RAADSVOORSTEL

In de periode 2015-2023 is veel werk verzet om de jeugdhulp in Zeeland goed te organiseren. Er is al veel bereikt, maar we hebben de overtuiging dat het beter kan. Dit kunnen we bereiken door: - Het formuleren van gezamenlijke uitgangspunten waaraan we regionaal en lokaal invulling geven. - Het inzetten op het (leren) omgaan met de ‘normale’ hobbels in het leven. - Het vergroten van beschermende factoren in het dagelijks leven, met een sterk maatschappelijk voorveld en een gezonde leefomgeving en goede verbindingen met aanpalende domeinen als onderwijs, bestaanszekerheid en volwassenenzorg. - Het focussen op sterke lokale teams, waar jeugdigen en hun ouders laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen met hun vragen. Waar nodig wordt vanuit het lokale team passende en samenhangende basishulp geboden: licht en kort waar het kan, lang en intensief waar nodig. - Het maken van een prioriteit van een goed en integraal aanbod in de specialistische hulpverlening, dat goed verbonden is met de professionals in het lokale team, is specialistische kennis dichtbij beschikbaar en kan makkelijk op- en afgeschaald kan worden. We kunnen alleen vooruitgang boeken als we samenwerken. Daarvoor is het noodzakelijk dat alle partners dezelfde uitgangspunten hanteren. Deze zijn samengevat in vijf kernwaarden, gebaseerd op de uitgangspunten van de Hervormingsagenda.

De kernwaarden vormen het fundament onder de Regiovisie. Zij drukken uit wat we belangrijk vinden voor de jeugdhulp in Zeeland en geven houvast en richting aan onze houding en gedrag: - Eigen regie. - Lokale kracht. - Passende hulp. - Kwaliteit. - Samenwerken. De opgave en geformuleerde kernwaarden - ons kompas - maken we concreet via zes ontwikkeldoelen. Als Zeeuwse gemeenten spreken we met elkaar af de (lokale en regionale) structuren op basis van de hieronder beschreven ontwikkeldoelen verder te ontwikkelen.

Pagina 2 van 5

De ontwikkeldoelen voor 2023-2028 zijn: a) Een sterke basis. b) Sterke lokale teams. c) Integraal en dekkend aanbod, efficiënt georganiseerd. d) (Hoog complexe) zorg ‘zo thuis nabij mogelijk’. e) Onderwijs en jeugdhulp verbonden. f) Samen leren en doen wat werkt.

RAADSVOORSTEL

Bij de ontwikkeldoelen zijn actiepunten op hoofdlijnen geformuleerd. Om in de komende jaren flexibel te kunnen inspelen op (landelijke) ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht, werken we de ontwikkeldoelen uit in een uitvoeringsagenda. De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd en voorgelegd aan het ‘portefeuillehoudersoverleg Jeugd’. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De Regiovisie beslaat een periode van vijf jaar en is daarom op hoofdlijnen beschreven. De uitwerking wordt jaarlijks op basis van urgente opgaven concreet uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. Deze is niet vrijblijvend en vraagt van ons allen de nodige investeringen. Dit betreft niet alleen middelen. Een voorwaarde om de ontwikkeldoelen uit de regiovisie uit te kunnen voeren, is de beschikking over voldoende capaciteit. Niet alleen bij de gemeenten (zowel op beleid, uitvoering als ondersteuning), maar ook bij de samenwerkingspartners. FINANCIËN De Hervormingsagenda Jeugd is een gevolg van de uitspraak van de Arbitragecommissie (Commissie van Wijzen). In juni 2023 is via de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ingestemd met de Hervormingsagenda. De Commissie van Wijzen heeft in haar uitspraak van mei 2021 vastgesteld dat een besparingspotentieel op de jeugdhulp van ongeveer 1 miljard euro vanaf 2027 haalbaar moet zijn.

Dit vormt de financiële doelstelling van de Hervormingsagenda, op basis van de afgesproken maatregelen. Aan het besparingspotentieel is een ingroeipad gekoppeld. Op basis van het Pagina 3 van 5

besparingspotentieel en het ingroeipad is een investeringstabel in de Hervormingsagenda opgenomen (bijlage 3 van de Hervormingsagenda). De investeringsreeksen zijn een zo goed mogelijke inschatting van de investeringen die nodig zijn om de maatregelen lokaal en regionaal uit te voeren. Vanuit de Hervormingsagenda en de regiovisie ontstaan lokale en regionale initiatieven voor de uitvoering van de verschillende maatregelen. De VNG heeft gemeenten gevraagd terughoudend te zijn met het maken van een eigen interpretatie van de financiële investeringen die nodig zijn en de landelijke handreiking te volgen. De handreiking wordt naar verwachting in het najaar 2023 opgeleverd. Daarom volgt een concreet voorstel voor de financiering van regionale initiatieven afzonderlijk van deze regiovisie, bijvoorbeeld via de uitwerking van bestuursopdrachten. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE In november 2023 tot en met januari 2024 wordt de Regiovisie ter vaststelling voorgelegd aan de dertien Zeeuwse gemeenteraden. Vervolgens zal in het 1e kwartaal van 2024 de uitvoeringsagenda 2024 door de dertien Zeeuwse colleges worden vastgesteld.

RAADSVOORSTEL

PARTICIPATIE De regiovisie is opgesteld door de programmamanager Jeugd in samenwerking met de werkgroep Regiovisie. Die bestaat uit beleidsmedewerkers Jeugd vanuit de drie Zeeuwse subregio’s (Oosterschelderegio, Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen). Verder zijn aan de hand van consultatierondes/infoavonden of meelees-sessies diverse partijen betrokken zoals: - De portefeuillehouders Jeugd. - De beleidsmedewerkers Jeugd. - Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). - De penvoerders van de samenwerkingsverbanden van jeugdhulpaanbieders. - Gemeenteraadsleden. - Leden van Wmo-adviesraden/adviesraden sociaal domein. - Vertegenwoordigers vanuit het onderwijs. - Vertegenwoordigers van het brede (voor)veld van zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, cliëntvertegenwoordigers en huisartsen. COMMUNICATIE Op 21 september 2023 is er overeenstemming bereikt in het ‘portefeuillehoudersoverleg Jeugd’ over het aanbieden van de Regiovisie aan de gemeenteraden. Na de vaststelling in de gemeenteraden zal aan de hand van de uitvoeringsagenda 2024 gestart worden met de gefaseerde uitrol van diverse acties zoals beschreven in de Regiovisie. BESLUIT De raad besluit de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 vast te stellen. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Pagina 4 van 5

Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D23.633842 Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023-2028 D23.633842 -1 Bijlage bij de regiovisie: rapport ‘Onderzoek zorglandschap jeugdhulp Zeeland’

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 5 van 5