11. Voorstel dorpsplannen Groenstructuur Plan

Zaaknummer: Z19.001622

Raadsvoorstel

*Z0216CD22BA*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

11 7 juli 2022 Wethouder Witkam

Onderwerp

Vaststellen van de dorpsplannen van het Groenstructuurplan

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. De 15 dorpsplannen van het Groenstructuurplan 2018-2038 vast te stellen. 2. Een krediet van € 2.114.000 beschikbaar te stellen voor een eerste periode van 4 jaar. 3. In samenhang met punt 2; € 450.000,- uit de Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR), € 50.000,- uit de Reserve Sloerand, € 424.000,- uit de Egalisatiereserve groenstructuur en € 185.000,- uit de Reserve IBP toe te voegen aan de Reserve afschrijving investering maatschappelijk nut. 4. De kapitaallasten te dekken volgens het ‘Overzicht berekening kapitaallasten uitvoering Groenstructuurplan’ (bijlage 16c).

AANLEIDING EN DOEL De vorige groenstructuurplannen zijn in 1998 vastgesteld en kenden een looptijd van twintig jaar. Op 6 april 2017 is door uw raad het Basisdocument Groenstructuurplan (GSP) 20172037 vastgesteld en is besloten om tot de uitwerking van de 15 dorpsplannen over te gaan. Dit proces is gestart in 2018. Het startjaar van de planvorming is overgenomen in de titel van de dorpsplannen. Op 11 februari 2021 is in een informerende raadsvergadering de totstandkoming van de dorpsplannen toegelicht, met inbegrip van de grote rol die burgerparticipatie daarin gespeeld heeft. Bovendien is de relatie met de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KASZ) toegelicht. De belangrijkste doelstellingen van het Groenstructuurplan zijn: een goede groenarchitectuur, de beleefbaarheid van het groen verhogen, de biodiversiteit bevorderen en de openbare ruimte klimaatadaptief inrichten. Per kern zijn deze uitgangspunten vertaald in kanslocaties om fysieke maatregelen te treffen. In alle dorpsplannen zijn zogeheten integrale ambitiekaarten opgenomen. Ze vormen feitelijk de samenvatting van het document. Los van de maatregellocaties is voor iedere kern bepaald welke gebieden tot de hoofdgroenstructuur respectievelijk nevenstructuur worden gerekend. Het Pagina 1 van 5

Basisdocument vormt samen met de opgestelde dorpsplannen het GSP. Deze beleidsstukken zijn het kompas voor de koers die wordt uitgezet ten aanzien van aanleg en beheer van het openbaar groen in de gemeente Borsele.

ARGUMENTEN Consistent beleid De nu opgestelde groenstructuurplannen zijn een logische voortzetting van het beleid. Belangrijke ruimtelijke structuren veranderen nagenoeg niet, noodzakelijk is wel dat deze structuren overeind blijven. Groen is bij uitstek een beleidsveld wat een verre doorkijk vereist. Zo is de levensduur van een eenvoudige straatboom minimaal 40 jaar, maar bij voorkeur planten wij bomen voor 80 jaar of nog langer. Dat vraagt om consistent beleid.

RAADSVOORSTEL

Biodiversiteit en klimaatadaptatie Een veranderende wereld vraagt om verrijking van het ingezette beleid met extra doelstellingen. In ruim twintig jaar is er veel gebeurd, zowel op maatschappelijk als op ruimtelijk gebied. Waar de openbare ruimte mogelijkheden biedt voor meer biodiversiteit, wordt er nadrukkelijk naar de gemeente gekeken. Ten aanzien van klimaatadaptatie is groen een oplossing die altijd goed is: wadi’s voor locaties met wateroverlast, groen in plaats van verharding om verdroging tegen te gaan en de inzet van bomen als verkoeling tegen hittestress. Bovendien leggen bomen CO² uit de atmosfeer vast. Participatie en welzijn Feitelijk beperken de dorpsplannen zich niet alleen tot het groen, maar zeggen ze iets over de beleefbaarheid van de gehele publieke ruimte, waarin een deel van het sociale leven zich afspeelt. De nu opgestelde plannen zijn samen met inwoners en gebiedspartijen tot stand gekomen en ook bij de uitvoering wordt er per project voorzien in actieve betrokkenheid van inwoners. We houden daarbij rekening met de toekomstige Participatienota. Hiernaast is de afgelopen jaren de waardering voor groen sterk toegenomen. Steeds meer mensen zien het belang van groen in relatie tot de klimaatverandering. Welzijn zien we ook terug in de aandacht voor een groene openbare ruimte als onderdeel van een gezonde samenleving.

Daarbij valt op dat inwoners al vóór de coronatijd aangaven behoefte te hebben aan meer wandelmogelijkheden in en rond hun dorp. Recreëren in het groen draagt bewezen bij aan een betere gezondheid. Uit diverse onderzoeken blijkt voorts het ontwikkelingsvoordeel van kinderen die veel buiten spelen. Integrale ambitiekaarten Het vastleggen van de kansen op de zogeheten integrale ambitiekaarten maakt in één oogopslag duidelijk welke plannen er zijn. Op die manier kan gericht en in samenhang met andere disciplines gewerkt worden aan het realiseren van de doelstellingen. Opgemerkt moet worden dat de kaarten richtinggevend zijn en dat de nadere uitwerking altijd per project plaatsvindt. Bij eventuele tegenstrijdige belangen zal een compromis voorgesteld worden.

Pagina 2 van 5

Begroting en doorlooptijd De totale begroting voor twintig jaar gaat de beschikbare middelen van de Egalisatiereserve groenstructuur ruim te boven. Team Leefomgeving probeert doelstellingen uit het GSP al zoveel mogelijk te combineren met de herinrichting van straten en bestemmingsplannen. Cofinanciering blijft echter een must. Daarom starten we met een uitvoeringsperiode van 4 jaar. Er is tot maximaal 2027 zicht op de inzet van de huidige interne en externe middelen. In de praktijk zal de uitvoeringsperiode doorlopen tot het jaar 2042. In 2038 zal gestart worden met de herziening van de beleidsdocumenten voor de hiernavolgende periode.

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Het vaststellen van de dorpsplannen is geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, artikel 1, lid 3. De plannen zijn namelijk gericht op feitelijke handelingen en beogen niet het ontstaan van rechtsgevolgen, het betreft dus geen rechtshandeling. Tegen het groenstructuurplan staat dan ook geen bezwaar en beroep open.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Het nieuwe Groenstructuurplan zou een lege huls zijn wanneer de dekking van de uitvoeringskosten ontbreekt. De omvang van de Egalisatiereserve groenstructuur is echter niet toereikend om de geraamde kosten à € 10.570.000 voor de komende twintig jaar te dekken. Gelet op de financiële situatie is het nu niet realistisch om uw raad te verzoeken het jaarlijkse krediet te verhogen. We zien een oplossing in het opknippen van de uitvoeringsperiode in combinatie met het bijeenbrengen van verschillende interne budgetten en externe cofinanciering. Het bedrag van € 10.570.000 hebben we opgedeeld in vijf periodes van telkens vier jaar, zijnde € 2.114.000. In samenvattende tabel A hebben we de dekking in beeld gebracht. Een gedetailleerde financiële vertaling daarvan hebben we als bijlage 16a, 16b en 16c opgenomen.

Pagina 3 van 5

Tabel A Kostenraming alle maatregelen over 20 jaar (kengetallen en ervaringscijfers Borsele) Groenstructuur € 5.427.821 Biodiversiteit € 1.525.877 Klimaatadaptatie € 3.616.302 Totaal investeringen € 10.570.000 Opknippen 4-jarige periode, inzet van interne budgetten en externe cofinanciering: Investering: benodigd per 4 jaar (€ 10.570.000/5) € 2.114.000 Som subsidies en cofinanciering (bijdragen derden) € 630.000 Kapitaallasten: Afschrijving (€ 2.114.000-/-€ 630.000) € 1.484.000 Rente € 312.000 Totaal kapitaallasten € 1.796.000 Inzet interne middelen: Huidige opgebouwde stand egalisatiereserve groenstructuur € 424.000 Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) € 450.000 Reserve Sloerand € 50.000 IBP-onderdeel klimaatadaptatie 2022-2024 € 185.000 Reserve afschrijving investeringen maatschappelijk nut (som reserves) € 1.109.000 Nog niet gedekt: kapitaallasten - reserves (€ 1.796.000 - € 1.109.000) Dotatie uit egalisatiereserve (jaarlijks € 35.000 gedurende 20 jaar) Ruimte over 20 jaar

€ 687.000 € 700.000 € 13.000

RAADSVOORSTEL

Voor de inzet van 4 reserves is instemming van uw raad nodig. Met dit voorstel leggen we dit ter besluitvorming aan u voor.

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na vaststelling van het GSP selecteren we in overleg met onze stakeholders projecten voor de eerstkomende periode, in elke kern minimaal 1 project. De kaarten met de hoofd- en nevengroenstructuur, alsmede de integrale ambities publiceren we in ons geografisch informatiesysteem. We nemen de projecten op in de meerjarenplanning van team Leefomgeving. Tijdens de werkvoorbereiding zoeken we actief naar mogelijkheden voor cofinanciering. Hoe meer externe financiële ondersteuning beschikbaar komt, des te langer Borsele met eigen middelen vooruit kan. We monitoren de voortgang en bieden uw raad aan het einde van de periode een evaluatie aan. Grootschalige integrale herinrichtingsprojecten zullen zoals gebruikelijk individueel ter besluitvorming aan uw raad worden voorgelegd.

COMMUNICATIE De dorpsplannen zijn al te raadplegen op onze website. Alle dorpsraden, diverse bewoners en -werkgroepen, Waterschap Scheldestromen, de stichting Behoud de Zak van ZuidBeveland, Vereniging Natuurmonumenten, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en de Milieucoöperatie Zak van Zuid-Beveland hebben een actieve rol gespeeld in de Pagina 4 van 5

totstandkoming van de dorpsplannen. Zij zullen schriftelijk worden geïnformeerd over de besluitvorming en het vervolgproces over het GSP. Hetzelfde geldt voor de interne organisatie. In overleg met team Communicatie en Dienstverlening zal bezien worden welke activiteiten geschikt zijn om via de media breder uit te dragen. Tot slot ontwikkelen we een projectbord om voorbijgangers te attenderen op de vergroeningsmaatregelen. BESLUIT De raad besluit: 1. De 15 dorpsplannen van het Groenstructuurplan 2018-2038 vast te stellen. 2. Een krediet van € 2.114.000 beschikbaar te stellen voor een eerste periode van 4 jaar. 3. In samenhang met punt 2; € 450.000,- uit de Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR), € 50.000,- uit de Reserve Sloerand, € 424.000,- uit de Egalisatiereserve groenstructuur en € 185.000,- uit de Reserve IBP toe te voegen aan de Reserve afschrijving investering maatschappelijk nut. 4. De kapitaallasten te dekken volgens het ‘Overzicht berekening kapitaallasten uitvoering Groenstructuurplan’ (bijlage 16c).

TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage.

RAADSVOORSTEL

BIJLAGE(N) Bijlage 1 t/m 15: Bijlage 16a: Bijlage 16b: Bijlage 16c:

Uitwerkingen GSP van alle kernen (15 stuks) Toelichting op dekkingsvoorstel Overzicht financiën GSP Overzicht berekening kapitaallasten uitvoering GSP

Hoogachtend, Burgmeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester J.M. Jansen, secretaris

Pagina 5 van 5