11. Voorstel beleidskader Sociaal Domein 2026-2031

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z25.040944

*Z03971EB46C*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

11 6 november 2025 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Beleidskader sociaal domein 2026-2031 ‘Anders denken, anders doen’

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Het beleidskader sociaal domein 2026-2031 ‘Anders denken, anders doen’ vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de Uitvoeringsagenda 2026-2027 behorende bij de vier maatschappelijke doelstellingen zoals omschreven in het beleidskader sociaal domein 2026-2031. AANLEIDING EN DOEL Inleiding Zowel in de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, als de Wet publieke gezondheid wordt een door de raad vast te stellen plan of nota verplicht. Met het vaststellen van het beleidskader sociaal domein 2026-2031 ‘Anders denken, anders doen’ (hierna: het beleidskader) voldoen wij aan deze wettelijke verplichting. Aanleiding De gemeente en inwoners staan voor grote veranderingen en uitdagingen binnen het sociaal domein. Terugkijkend op de huidige nota sociaal domein concluderen we dat de ingezette koers naadloos aansluit op de opgaven vanuit de landelijke ontwikkelingen en regionale kaders. De gemeente Borsele heeft de afgelopen jaren een stevig fundament gelegd. Op 3 juli 2025 heeft uw raad de inhoudelijke uitgangspunten en richtinggevende principes voor het nieuwe beleidskader vastgesteld. Deze zijn uitgewerkt in voorliggend beleidskader. We bouwen voort op bestaand beleid en de basisinrichting van ons huidig lokaal team.

Het beleidskader is strategisch van aard, gericht op de lange termijn en vormt de basis voor de aanpak van de uitdagingen en kansen in het sociaal domein. Pagina 1 van 4

Leidende principes De noodzakelijke omslag in ons denken en doen biedt kansen om meer te werken vanuit de sociale basis door sterke verbindingen en voorliggende voorzieningen. We rekenen op de zelf- en samenredzaamheid van een inclusieve samenleving waarin iedereen naar eigen vermogen meedoet. Een hulpvraag van een inwoner vraagt niet altijd om professionele ondersteuning. Veel situaties horen bij het leven en kunnen samen worden opgelost, waarmee we de eigen kracht versterken. Waar professionele hulp nodig is, is deze aanvullend en bij voorkeur tijdelijk. Wanneer herstel niet mogelijk is, richten we ons op acceptatie en het leren omgaan met de situatie. We investeren in sociale netwerken en het versterken van de veerkracht, zodat iedereen onderdeel blijft van onze samenleving.

RAADSVOORSTEL

Opbouw van het beleidskader Het beleidskader is opgebouwd vanuit één gedeelde visie en bevat vier maatschappelijke doelstellingen, elk gekoppeld aan een ondersteuningsniveau. Deze vormen samen het kompas voor beleid en uitvoering in het sociaal domein. Zo bieden we houvast aan professionals en zorgen we voor samenhang en richting. De vier maatschappelijke doelstellingen zijn: 1. Stimuleren van zelfredzame inwoners. 2. Versterken van een sterke sociale basis in een vitale samenleving. 3. Bieden van passende ondersteuning dichtbij inwoners. 4. Waarborgen van kwalitatieve zorg en ondersteuning. Het versterken van de sociale basis loopt als rode draad door alle doelstellingen. Uitvoeringsagenda Aangezien het beleidskader een document op hoofdlijnen is, werken we de concrete actiepunten per doelstelling uit in een afzonderlijke uitvoeringsagenda. In de uitvoeringsagenda 2026–2027 geven we inzicht in de acties die we de komende twee jaar willen oppakken. Door deze acties te koppelen aan de vier ondersteuningsniveaus bevorderen we integraliteit en samenhang binnen het sociaal domein. De uitvoeringsagenda wordt samen met inwoners, organisaties en andere gemeenten uitgewerkt en tweejaarlijks geactualiseerd. Zo kunnen we inspelen op nieuwe ontwikkelingen en maatschappelijke behoeften.

De uitvoering krijgt verder vorm in afzonderlijke uitvoeringsplannen: deels al in ontwikkeling, deels nog te ontwikkelen in de komende jaren. ARGUMENTEN 1. Met het beleidskader bouwen we voort op onze al ingezette koers en spelen we in op actuele en toekomstige ontwikkelingen in het sociaal domein. Het kader biedt richting en houvast voor het toekomstig beleid en helpt om duidelijke prioriteiten te stellen. 2. Met de vaststelling van dit beleidskader voldoet de gemeente aan de wettelijke verplichting (het ontwikkelen en laten vaststellen van het toekomstig beleid sociaal domein door de gemeenteraad). Een integraal beleidskader voor de langere termijn versterkt de Pagina 2 van 4

positionering en samenhang van het beleid. Het biedt een toetsingskader voor keuzes en initiatieven: of deze nu vanuit de organisatie, samenwerkingspartners of inwoners komen. Zo kunnen we op basis van een gedeelde langetermijnvisie weloverwogen besluiten nemen en duurzame veranderingen realiseren. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Door vaststelling van het beleidskader en de toekomstige uitwerking hiervan voldoen we aan de wettelijke eisen en maatschappelijke opgaven die ons voorstaan. Aangezien het beleidskader een document op hoofdlijnen betreft, biedt het ruimte om flexibel in te spelen op toekomstige ontwikkelingen en beleidskeuzes van het Rijk. Afhankelijk van maatschappelijke trends en politieke wensen kunnen we hier tijdig op anticiperen via de tweejaarlijks op te stellen uitvoeringsagenda. FINANCIËN Door grote financiële tekorten en de krapte op de arbeidsmarkt worden we gedwongen het sociaal domein anders in te richten. Dit is noodzakelijk om de zorg voor kwetsbare groepen te waarborgen en de zorgkosten onder controle te houden. In de raadsvergadering van 3 juli 2025 heeft uw raad zowel de inhoudelijke als financiële kaders voor de uitvoering van het beleidskader vastgesteld. Het betreft € 920.000 structureel per jaar en € 810.000 incidenteel in totaal voor de periode 2026 tot en met 2028 voor de uitrol van het plan.

RAADSVOORSTEL

De financiële vertaling is per maatschappelijke doelstelling geclusterd opgenomen in het beleidskader. Aan de hand van de uitvoeringsagenda werken we dit per actiepunt verder uit in een plan van aanpak. UITVOERING/ PLANNING/ EVALUATIE Na vaststelling van het beleidskader starten we vanaf 2026 met de gefaseerde uitvoering van de actiepunten zoals beschreven in de uitvoeringsagenda 2026-2027. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met onze maatschappelijk partners en gemeenten binnen de Oosterschelderegio en Zeeland. Bij de uitvoering kijken we welke maatschappelijke partners ons kunnen ondersteunen bij het inzetten van (zorg)professionals met passende expertise. We volgen de voortgang structureel om te beoordelen of we op koers liggen en of de ingezette aanpak bijdraagt aan de vier maatschappelijke doelstellingen en ondersteuningsniveaus. Waar nodig sturen we tijdig bij. Per maatschappelijke doelstelling zijn prestatie-indicatoren opgenomen. Jaarlijks rapporteren we deze prestatie-indicatoren via de reguliere planning-en-controlcyclus en elke twee jaar doen we een uitgebreidere evaluatie van de doelen. Op basis van die evaluatie komen we met voorstellen voor de periode daarna die worden beschreven in een nieuwe uitvoeringsagenda.

Pagina 3 van 4

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Bij de totstandkoming van het beleidskader zijn raadsleden, maatschappelijke partners en verbonden organisaties betrokken. In 2024 zijn we gestart met verschillende inspiratie- en werksessies, waarin de sociale opgaven, kansen en uitdagingen, evenals de rol van de gemeente en de samenwerking met uitvoeringsorganisaties centraal stonden. Dit heeft geleid tot de nota die nu voorligt. Na vaststelling van het integraal strategisch beleidskader brengen we deze via de gebruikelijke kanalen onder de aandacht en communiceren we hierover actief naar onze samenwerkingspartners en inwoners. Hierbij betrekken we ons team communicatie. BESLUIT De raad besluit 1. Het beleidskader sociaal domein 2026-2031 ‘Anders denken, anders doen’ vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de Uitvoeringsagenda 2026-2027 behorende bij de vier maatschappelijke doelstellingen zoals omschreven in het beleidskader sociaal domein 2026-2031. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage.

RAADSVOORSTEL

BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D25.678739 Beleidskader sociaal domein 2026-2031 D25.678741 Uitvoeringsprogramma sociaal domein 2026-2031

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4