11.78 GGD jaarstukken 2022

Jaarverslag en Jaarrekening 2022 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Inleiding Hierbij biedt de Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland haar jaarstukken aan: het jaarverslag en de jaarrekening. Opzet jaarverslag De verantwoording over de realisatie van de doelen voor 2022 is opgebouwd rondom de programma’s Publieke Gezondheid (GGD Zeeland), Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en Veilig Thuis. Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie programmalijnen: • • •

Fysieke Veiligheid en bescherming Gezondheid in de wijk Sociale veiligheid

Vanaf 2021 werken we met een begroting die anders van vorm en opzet is dan voorgaande jaren. De opzet hiervoor is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met een ambtelijke werkgroep uit de Zeeuwse gemeenten. We gaven per programmaonderdeel aan wat de hoofd- en subdoelen zijn, alsook welke indicatoren gebruikt kunnen worden om prestaties aan af te meten. Deze indeling is nu ook de basis voor het jaarverslag, waarbij wordt gekeken in welke mate doelen al dan niet behaald zijn. Dit is voornamelijk een tekstuele onderbouwing. Veel indicatoren zijn wel in getallen meetbaar, maar omdat 2021 het eerste jaar was waarin gemeten werd, zijn deze nog niet vergelijkbaar met andere jaren. De ‘nulmeting’ is immers in veel gevallen pas in 2021 begonnen. Vanaf 2022 comprimeren we de jaarstukken om in meer beknopte vorm een transparante toelichting te geven op de realisatie in dat jaar. In de rapportage geven we alleen de echte afwijkingen ten opzichte van de beoogde doelen aan. Doelen die afdoende bereikt zijn, worden niet nader benoemd. COVID-19 Het jaar 2022 was een jaar vol uitdagingen en kansen voor de COVID-19 projectorganisatie in Zeeland. Van lockdowns en recordhoogtes van positieve testuitslagen tot grootschalige vaccinatiecampagnes en fijnmazig vaccineren, de COVID-organisatie heeft hard gewerkt om de gezondheid en veiligheid van de Zeeuwse inwoners te waarborgen.

Een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in 2022, inclusief de vaccinatiegraad en het COVID-19 beleid, evenals het personeelsbestand en de paraatheid van de COVID-organisatie: Lockdown en recordhoogtes positieve testuitslagen In het begin van 2022 werd het eerste kwartaal getekend door de lockdown die werd afgekondigd vanwege de snelle verspreiding van de Omikron-variant. Het aantal positieve testuitslagen nam niet alleen in Zeeland, maar ook op landelijk niveau toe en bereikte recordhoogtes. Om aan de toenemende vraag naar tests te voldoen, werd het aantal testlocaties in Zeeland uitgebreid van zeven naar tien vaste locaties. Grootschalige boostervaccinatiecampagne Gedurende dezelfde periode werd een grootschalige boostervaccinatiecampagne uitgerold, waardoor de meerderheid van de Zeeuwse bevolking efficiënt toegang kreeg tot een boostervaccinatie. Fijnmazig vaccineren Gedurende het tweede en derde kwartaal van het jaar heeft de COVID-organisatie op pop-up locaties ook coronaprikken aangeboden, waardoor vaccinaties gemakkelijk en dichtbij beschikbaar waren voor burgers. 1

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Vaccinatiegraad en COVID-19 beleid Het percentage Zeeuwse inwoners dat de basisserie en één booster heeft ontvangen bedraagt 52%, terwijl dit percentage in Nederland 53% is. Aan het begin van de zomer werd het COVID-19 beleid aangepast en werd zelftesten de norm, wat leidde tot een terugloop in het aantal testen bij de GGD. Na de grote vaccinatiecampagne met de herhaalprik in september, verschoof de focus in het vierde kwartaal weer naar fijnmazig vaccineren. Het percentage Zeeuwen dat de herhaalprik heeft gehaald, bedraagt 26%, landelijk was dit gemiddeld 23%. Het Zeeuwse percentage is mede te danken aan de inzet van het regionale Klant Contact Center voor de COVID-19 vaccinatie afspraken en de media-aandacht voor de COVID-19 najaar campagne in de lokale media. Personeelsbestand en paraatheid In totaal bood de COVID-organisatie werk aan 1300 (tijdelijke) medewerkers die zowel werkzaam waren in de uitvoering als in ondersteunende rollen en overhead. In opdracht van de minister van VWS aan de GGD'en staat ook onze COVID-organisatie tot 1 juli 2023 paraat om eventuele nieuwe uitbraken snel te bestrijden, met een afgeslankte COVID-19 organisatie. Veilig Thuis In 2022 zijn de adviezen, meldingen en vervolgdiensten bij Veilig Thuis wederom toegenomen.

Tegelijkertijd neemt de multiproblematiek en complexiteit in casussen steeds verder toe, waardoor intensievere interventies nodig zijn. Door het huidige besluitvormingsproces betreffende de financiering van Veilig Thuis konden vacatures ook nu pas laat in het jaar worden ingevuld, waardoor 2022 alsnog met een positief resultaat is afgesloten. Bovengenoemd proces heeft echter een hoge werkdruk voor het vaste personeel veroorzaakt alsmede een oplopende wachtlijst voor de vervolgdiensten. Langdurig ziekteverzuim van het personeel en escalaties binnen gezinnen zijn door de ingezette interventies voorkomen. Op lange termijn blijft bovengenoemde echter wel een punt van aandacht. Jeugdgezondheidszorg In 2022 is een start gemaakt met het traject Basis op Orde voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ). De JGZ was daarmee geen onderdeel van de Begrotingswijziging Basis op Orde waarop het AB in december een besluit heeft genomen. In 2023 wordt dit traject gecombineerd met het Project Toekomst JGZ. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt wat nodig is om enerzijds de basis op orde te brengen en anderzijds de JGZtaken toekomstbestendig uit te voeren. In 2022 is gebleken dat de exploitatie van het onderdeel JGZ binnen de programmalijn Gezondheid in de Wijk niet kostendekkend is. In 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit met grote wereldwijde gevolgen.

Oekraïense ontheemden zijn ook Nederland binnengestroomd op zoek naar een veilig onderkomen. Ook in Zeeland zijn deze mensen opgevangen. Voor kinderen uit Oekraïne is vanaf juni een (ambulant) JGZ-team, team Oekraïne, samengesteld voor de uitvoering van de JGZ-taken. Dit team heeft ook de Crisis Noodopvang locaties bezocht. Verder is vanuit de reguliere JGZ een bijdrage geleverd aan de zorg en ondersteuning aan Oekraïense kinderen. Krapte op de arbeidsmarkt Naast een tekort aan jeugdartsen is in 2022 ook duidelijk geworden dat we een tekort aan Forensisch artsen en artsen voor infectieziektebestrijding en TBC hebben. Bij Forensische artsen is met behulp van een ministeriële noodmaatregel een oplossing gezocht in de inzet van huisartsen. Over de hele linie wordt de inhuur van artsen duurder en dat doet de kosten voor Forensische geneeskunde, TBC en IZB toenemen.

2

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Basis op orde Eind 2022 heeft besluitvorming plaatsgevonden in het Algemeen Bestuur over de de 1e begrotingswijziging 2023 Basis op Orde, waarbij extra middelen zijn toegekend voor een inhoudelijk sterke en robuuste GGD Zeeland. Dit was nodig omdat de GGD op diverse onderdelen door de ondergrens zakte. Onderdeel van de Basis op orde is onder andere een aanpassing van de besturingsfilosofie (van zelforganisatie naar lijnsturing), het toevoegen van een leidinggevende laag van Teamregisseurs en versterking van de teams op cruciale functies. Deze wervings- en transitieopgave wordt in 2023 uitgevoerd. Inkoop Jeugdhulp Zeeland In 2021 is het plan Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022) vastgesteld. In 2021 en 2022 gaf het richting aan de ontwikkeling van de inkooporganisatie en daarmee ook aan de realisatie van de beoogde resultaten uit de begroting, waarbij de volgende verbeteringen zijn gerealiseerd: • • •

een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties maandelijks inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura)

Financieel resultaat Het jaarresultaat van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland over 2022 bedraagt € 1.355.719 positief en bestaat uit de volgende onderdelen: • € 713.876 positief resultaat onderdeel GGD Zeeland; • € 641.843 positief resultaat onderdeel Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ).

3

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................................ 1 1. PROGRAMMAPLAN ................................................................................................................................................... 6 1.1. COVID-19 ........................................................................................................................................................6 1.2. Programma Publieke Gezondheid ..................................................................................................................8 1.2.1. Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming .......................................................................................8 1.2.2. Financieel resultaat Programmalijn .......................................................................................................... 12 1.2.3. Programmalijn Gezondheid in de wijk ...................................................................................................... 13 1.2.4. Financieel resultaat Programmalijn .......................................................................................................... 16 1.2.5.

Programmalijn Sociale Veiligheid ............................................................................................................. 19 1.2.6. Financieel resultaat Programmalijn .......................................................................................................... 21 1.2.7. Programma Veilig Thuis .............................................................................................................................22 1.2.8. Financieel resultaat Programmalijn .......................................................................................................... 23 1.2.9. Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland .................................................................................................... 25 1.2.10. Financieel resultaat Programmalijn ........................................................................................................ 28 1.2.11. Overhead en kostentoerekening ............................................................................................................ 28 1.2.12. Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................. 30 1.2.13. Onvoorzien...............................................................................................................................................33 1.2.14.

Vennootschapsbelasting ......................................................................................................................... 33 1.2.15. Monkeypox (mpox) ................................................................................................................................. 33 2. PARAGRAFEN .......................................................................................................................................................... 35 2.1. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................35 2.2. Paragraaf Bedrijfsvoering .............................................................................................................................35 2.3. Paragraaf Financiering ..................................................................................................................................38 2.4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................41 2.5. Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................................50 2.6. Wet open overheid (WOO) ...........................................................................................................................51 3.

JAARREKENING ....................................................................................................................................................... 53 3.1. Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ......................................................................................53 3.2. Wet Normering Topinkomens ....................................................................................................................61 3.3. Overzicht van baten en lasten per taakveld ...............................................................................................65 3.4. Overzicht Incidentele/structurele lasten en baten .....................................................................................66 3.5. Balans per 31 december .............................................................................................................................67 3.6. Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ....................................................................................69

4

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

3.7. Toelichting op de balans .............................................................................................................................72 3.7.1. Vaste activa ............................................................................................................................................... 72 3.7.2. Vlottende activa ........................................................................................................................................ 74 3.7.3. Passiva ...................................................................................................................................................... 76 3.7.4. Vlottende Passiva...................................................................................................................................... 79 3.8. Rechtmatigheid .............................................................................................................................................82 3.8.1. Beheersmaatregelen rechtmatigheid ....................................................................................................... 82 3.8.2. Begrotingsrechtmatigheid ........................................................................................................................ 82 3.9.

Vaststelling jaarrekening 2022......................................................................................................................85

5

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

1. PROGRAMMAPLAN Hoewel COVID-19 niet oorspronkelijk in het programmaplan thuishoort, nemen we het als punt 1.1. in de jaarstukken op vanwege het belang van deze kwestie voor onze organisatie en onze gemeenschap. 1.1. COVID-19 De COVID-19 dienstverlening voor de inwoners van Zeeland bestaat uit testen, bron- en contactonderzoek (BCO), vaccinatie en klantcontact (KCC). Enkele opmerkelijke ontwikkelingen in 2022 die zich hebben voorgedaan: •

•

•

• • •

•

Door GGD Zeeland zijn 217.000 testen afgenomen in de Zeeuwse teststraten, bij bemonsteringen aan huis en bij instellingen. Ruim 118.000 Zeeuwen kregen een positieve testuitslag en werden door de GGD op de hoogte gebracht. Er zijn ruim 306.000 vaccinaties gezet op de Zeeuwse vaccinatielocaties, bij minder mobiele mensen aan huis en bij instellingen zonder medische dienst. In het najaar is in samenwerking met het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis voor hun medewerkers een succesvolle combinatie vaccinatiecampagne georganiseerd voor de griep- en COVID-19 vaccinatie. Door de hoge besmettingsaantallen begin 2022 was bron- en contactonderzoek zoals dat eerder werd uitgevoerd, niet meer mogelijk. Zeeuwse burgers werden vanaf dat moment via e-mail geïnformeerd over hun positieve testuitslag en er werden steekproeven uitgevoerd. Deze steekproeven stopten in het najaar van 2022, maar het virus kon nog steeds in de gaten worden gehouden via andere monitoringsystemen. GGD Zeeland constateerde eind februari onregelmatigheden bij de uitgifte van vaccinatiebewijzen. Hierop zijn maatregelen genomen. De onregelmatigheden hebben geen invloed op de financiële processen in de jaarrekening. Er zijn in 2022 twee grote vaccinatiecampagnes uitgevoerd; de boostercampagne in het voorjaar en de herhaalprik met een vernieuwd vaccin in het najaar.

Naast de vaste vaccinatielocaties in de regio is ingezet op fijnmazig (in dorps- en buurthuizen) vaccineren. Een e-mailnotificatiesysteem attendeerde bewoners op deze extra mogelijkheid. Bij de najaarscampagne is ingezet op communicatie die gericht was op het leiden van Zeeuwse burgers naar het regionale Klant Contact Center. Dit was nodig omdat de wachttijden bij het landelijke klantcontactcentrum stegen. Door het faciliteren van dit contact op regionaal niveau is een hoge servicegerichtheid geboden. Dit resulteerde in een hoger vaccinatie-percentage in Zeeland dan het landelijk gemiddelde. Het regionale COVID-19 Klant Contact Center beantwoordde op piekmomenten meer dan 500 telefoontjes per dag.

Afschalen De veranderingen van het afgelopen jaar leidden tot een afschaling van tijdelijke medewerkers in juni. Contracten voor bron- en contactonderzoek, test- en vaccinatiepersoneel werden niet verlengd. In verband met de najaarscampagne is wel opgeschaald met vaccinatiepersoneel, hoewel deze opschaling minder groot was dan de opschaling voor de boostercampagne in 2021. Toekomst Voor 2023 lijkt de eindstreep van COVID-19 in zicht te komen en daarmee een eind aan de diensten aan de inwoners. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de opdracht aan de GGD’en verlengd tot eind juni 2023. De focus ligt voornamelijk op het overdragen en afsluiten van de COVID-19 organisatie, afhankelijk van de epidemiologische situatie. 6

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Vrouw in Zeeuwse klederdracht laat zich vaccineren op de vaccinatielocatie in Vlissingen (Foto: Aart van Bochove)

7

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

1.2. Programma Publieke Gezondheid 1.2.1. Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving. Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en bescherming vallen activiteiten die onder te verdelen zijn in vier taakvelden (wettelijke kaders). 1. Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen Het wettelijk kader waar deze taak onder valt is ‘het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid van alle inwoners met specifieke aandacht voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van jeugdigen van 0-19 jaar, zowel individueel als op populatieniveau.’ Dit volgens de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2 en 6 t/m 12). Hoofddoel Subdoel

Indicatoren

Bereikt resultaat

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen a. Het voorkomen van het verspreiden van infectieziekten. b. Acuut ingrijpen bij het opkomen van bestaande of nieuwe infectieziekten. c. Optimale hygiëne in de openbare gezondheidszorg. d. De vaccinatiegraad is op het vereiste niveau volgens de normen van het RIVM. e. Het voorkomen van resistente bacteriën tegen antibiotica in zorginstellingen. 2022 2021 Het percentage geconstateerde SOA 22,3% 24,7% Het aantal opgespoorde infecties TBC 10 6 Het aantal meldingen van infectieziekten (excl. COVID-19) 210 62 Vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) 84,2% 84,6% In lijn met de landelijke ontwikkelingen is de vaccinatiegraad in Zeeland iets gedaald in vergelijking met het voorgaande jaar. Een deel van deze daling kan worden toegeschreven aan vertragingen in de vaccinaties als gevolg van de corona-epidemie en het verzetten van afspraken vanwege isolatie. SOA Het aantal SOA’s ligt gemiddeld op 23% van het aantal bezoekers van de SOApoli, met een verhoging naar 27% in de maanden mei en juni; vermoedelijk vindt door een nieuw medicijn tegen HIV meer onbeschermd seksueel contact plaats. De rijks- en projectfinanciering geeft echter, naast het houden van spreekuren, onvoldoende ruimte voor surveillance/onderzoek en (meer) voorlichting aan risicogroepen.

TBC Voor tuberculose geldt een wettelijke aangifteplicht en bij de GGD worden gemelde gevallen van TBC indien nodig begeleid, behandeld en wordt er bron- en contactonderzoek uitgevoerd. In 2022 is het aantal opgespoorde TBC-infecties (10) gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar en alle infecties zijn 8

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen adequaat opgevolgd met bron- en contactonderzoek, voorlichting en behandeling. De achterstand voor het vaccineren op BCG bij kinderen, die mede werd veroorzaakt door corona, is inmiddels ingelopen. Voorheen werd de mobiele röntgen unit (MRU) op contractbasis ingezet om TBC op te sporen in opdracht van justitiële instellingen. Vanwege een beleidsverandering bij het betreffende ministerie in het opsporingsbeleid van TBC, is deze opdracht eind 2022 weggevallen. Er wordt nu gebruikgemaakt van de Interferon Gamma Release Assay (IGRA)-test, een bloedtest waarmee besmetting met tuberculose kan worden vastgesteld. Een positieve IGRA-test wordt bevestigd bij de GGD, waarbij gedetineerden naar de GGD-locatie worden gebracht voor een röntgenfoto ter bevestiging van de bloedtest en verdere behandeling. Meldingen infectieziekten Het aantal meldingen van infectieziekten (exclusief COVID-19) is toegenomen als gevolg van een combinatie van factoren. Het afschalen van de COVID-19 maatregelen heeft geleid tot een toename van het aantal contacten en contactmomenten, waardoor infectieziekten zich makkelijker konden verspreiden. Daarnaast is de immuniteit van burgers voor bepaalde infectieziekten afgenomen door de COVID-19 maatregelen, waardoor het afschalen van de maatregelen heeft bijgedragen aan een versnelde verspreiding van infectieziekten.

Er is adequaat actie ondernomen op de meldingen van meldingsplichtige infectieziekten. In 2022 zijn er bijzondere uitbraken van het monkeypoxvirus geconstateerd, waarbij de clusters IZB, SG en PMR gezamenlijk zijn opgetrokken voor diagnostiek en preventieve vaccinatie. Meer informatie over deze uitbraken is te vinden in paragraaf 1.2.15 van dit jaarverslag. Daarnaast is er in 2022 een toename waargenomen van het aantal meldingen van schurft (scabiës), wat ook elders in Nederland het geval was.

2. Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd Toezichttaken als ‘het toetsen van voorzieningen in kinderopvang en maatschappelijke ondersteuning op kwaliteitskaders zoals deze bij wet zijn vastgelegd’; doet de GGD vanuit de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk, de Wet Kinderopvang en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 6) Hoofddoel

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd

Subdoel

a. Gemeenten hebben zicht op de kwaliteit van de kinderopvang. b. Gemelde calamiteiten en geweldsincidenten in het kader van de Wmo zijn onderzocht.

9

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd

Indicatoren Percentage uitgevoerde opgedragen inspecties kinderopvang Tevredenheid toezichthouden Wmo (niet meetbaar) Aantal gemelde en onderzochte calamiteiten en geweldsincidenten Bereikt resultaat

2022 100%

2021 100%

5

3

In 2022 is 100% van de opgedragen inspecties uitgevoerd. In 2023 wordt een nieuwe eis bij de inspectie van gastouders doorgevoerd. Dan moet elk jaar de helft van de gastouders gecontroleerd worden. Vooruitlopend op deze verandering, is hiermee in 2022 al gestart. In 2022 zijn 5 calamiteiten en geweldsincidenten onderzocht en gerapporteerd.

3. Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid GGD heeft een taak in ‘het bevorderen van en adviseren over gezondheid en medische milieukundige zorg aan gemeenten, instellingen en burgers’. Dit is vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2, 5, 5a, 13,15 en 16). Daarnaast is de GGD betrokken bij de voorbereiding van de Omgevingswet: ‘het adviseren van gemeenten over het in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en goede omgevingskwaliteit’. (Artikel 1.3 Omgevingswet) Hoofddoel

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid

Subdoel

a. Het vergroten van de kennis over een zo gezond mogelijke leefomgeving b. Benutten van de kansen die de Omgevingswet biedt

Indicatoren

2022 2021 Aantal adviezen medische milieukunde 88 89 Aantal adviezen uitgebracht op (ruimtelijke) plannen van de gemeenten, omgevingsvisies en 9 12 omgevingsplannen Adviezen Medische Milieukunde is opgebouwd uit vragen van burgers en vragen van gemeenten. De burgervragen zijn divers en gaan met name over vocht- en schimmelproblematiek en houtrookhinder. Daarnaast zijn er vanuit de gemeenten een aantal grotere vragen binnengekomen over gewasbeschermingsmiddelen, uitbreiding van geitenhouderijen en aan het eind van het jaar is het onderwerp PFAS onder de aandacht gekomen.

Bereikt resultaat

We geven adviezen aan een aantal gemeenten, maar de betrokkenheid of de inzet van onze expertise op het vlak van het vergroten van een gezonde, fysieke leefomgeving is nog onvoldoende bekend bij alle gemeenten. Wij bereiden ons voor op de aankomende vraagstukken op het gebied van klimaatverandering en de energietransitie. Dit omdat daar ook veel gezondheidsvraagstukken uit voortkomen. Het werkveld van medische milieukunde wordt steeds ingewikkelder. Zo heeft het Verwey Jonker instituut in juni 2021 (middels het rapport versterking Publieke Gezondheid) het signaal afgegeven om MMK te versterken. Grote cases en incidenten met mogelijk grote politieke impact (zoals PFAS) kunnen namelijk 10

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid onvoldoende of niet opgepakt worden zonder dat dit ten koste gaat van het reguliere werk. Daarnaast is regio Zeeland, na Rotterdam, het tweede risicogebied van Nederland en vanuit de politiek en de burgers is er meer aandacht voor de gevolgen van verontreiniging van het water of de lucht. Dit heeft mede geleid tot de (inmiddels gehonoreerde) aanvraag van extra formatie in Basis op Orde.

4. Inzet GGD bij rampen en crisis (teamoverschrijdend) Het ‘bestrijden en voorbereiden op bestrijding van een crisissituatie’ is opgenomen in de Wet Publieke Gezondheid en de Wet Veiligheidsregio’s. Hoofddoel Subdoel Indicatoren

Bereikt resultaat

Inzet GGD bij rampen en crises a. De GGD is voorbereid op inzet bij crises en/of calamiteiten b. De GGD levert een doeltreffende inzet (24/7) bij crises en calamiteiten 2022 2021 Aantal van beschikbare medewerkers voor crisis en calamiteiten 37 32 dat geschoold en geoefend is Verschillende crises zijn binnen het Crisis Beleidsteam (CBT) opgeschaald en bestreden, volgens de daarvoor opgestelde criteria in het GGD Rampen Opvang Plan (GROP. De inzet van de crises is met de betrokken partners geëvalueerd en mogelijke verbeterpunten zijn vastgelegd en geïmplementeerd in het GROP. Er is met succes aandacht besteed aan het trainen en oefenen van functionarissen die vooral bij 'niet-flits rampen’ ingezet worden. Denk hierbij aan de ondersteunende diensten (ICT, facilitair, HRM) bij vooral continuïteitscrises (zoals uitval nutsvoorzieningen). Ondanks hun drukke reguliere taken, is het gelukt om functionarissen voldoende getraind en geoefend te krijgen/houden.

11

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

1.2.2. Financieel resultaat Programmalijn Fysieke Veiligheid & Bescherming

Primair budget

Saldo baten en lasten Lasten Baten Saldo mutatie reserves Dotatie aan de reserve Onttrekking aan de reserve Gerealiseerd resultaat

1.156.887 3.233.055 -2.076.168 1.156.887

Gewijzigd Budget

Realisatie

945.213 3.189.403 -2.244.190 211.674 357.969 -146.295 1.156.887

778.969 3.440.273 -2.661.303 263.645 357.143 -93.497 1.042.615

Verschil Gewijzigd budgetRealisatie 166.244 -250.869 417.113 -51.971 826 -52.798 114.272

V/N

V N V N V N V

Toegelicht zijn de teams met een saldo van baten en lasten van 25.000 euro en hoger. Fysieke Veiligheid & Bescherming Rijksvaccinatieprogramma; hogere opbrengst 67.000 door HPV vaccinaties opkomst 50% i.p.v. 40%. Daarentegen zijn de Lasten inhuur en huur inventaris die hiermee samenhangen in totaal 26.000 hoger. Hygiëne Infectie Preventie (HIP); Inspectie opbrengsten 83.000 hoger. Technische Hygiënezorg(THZ); Omzet ships, tattoo shops en hygiëne verzorgingshuizen 66.000 hoger. Salarislasten 12.000 hoger, overig 2.000 hoger. TBC-bestrijding; Hogere opbrengsten 45.000: ondanks einde contract. DJI mocht geplande (niet uitgevoerde) dienstverlening toch (t/m 2022) bij GGD-GHOR in rekening brengen. Preventieve maatregelen risicogroepen; Lasten 43.000 hoger met name hogere inkoop vaccins. Omzet 27.000 lager als gevolg van COVID-pandemie. Verlofsparen niet begrote lasten i.v.m. dotatie aan de voorziening verlofsparen. Diverse teams: SOA (curatief), Medische Milieu Kunde, IZB. Eindtotaal baten en lasten De begrotingswijziging vanuit de BURAP hield rekening met per saldo een toevoeging aan de algemene reserve van 212.000. Dit is 264.000 geworden omdat de ingeschatte onttrekking voor THZ van 68.000 circa 52.000 lager uitviel vanwege m.n. hogere omzet dan bij BURAP aangenomen. Eindtotaal mutatie reserves Exploitatie resultaat nog te bestemmen 12

Saldo 41.000

Incidenteel 41.000

Structureel

83.000

83.000

52.000

52.000

40.000

40.000

-70.000

-70.000

-25.000

-25.000

45.000

45.000

166.000 -52.000

31.000 -52.000

135.000

-52.000

-52.000

0

114.000

-21.000

135.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

1.2.3. Programmalijn Gezondheid in de wijk Beoogd maatschappelijk effect: De Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder

Alle taken binnen de Programmalijn Gezondheid in de wijk vallen binnen het wettelijke kader van de Wet Publieke Gezondheid (Art 2, 5, 5a, 13, 15 en 16). Via drie hoofddoelen wordt ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners. Eén gericht op de jeugd en één gericht op volwassenen (inclusief ouderen); overkoepelend hierover is tenslotte een lijn Gezonde leefstijl gekomen. Relevante informatiebronnen zijn de Gezondheidsmonitors, VTV, Zeelandscan, CBS, Waar staat je gemeente alsook landelijke nota’s, zoals Landelijke nota gezondheidsbeleid, landelijk professioneel kader JGZ en Preventie akkoord. 1. Kinderen groeien gezond op Kinderen die een gezonde start in het leven hebben en een gezond eet- en leefpatroon van jongs af aan leren, houden dat in de regel hun hele leven vol. Hoofddoel

Kinderen groeien gezond op

Subdoel

a) Alle Zeeuwse kinderen/jongeren zijn in beeld; b) Risico’s en problemen worden vroegtijdig gesignaleerd en opgepakt; c) Uitkomsten van de jeugdmonitor zijn verwerkt in uitvoering JGZ; d) Landelijke speerpunten (onder andere uit de preventie agenda van het NCI) zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en in het basispakket geborgd. Gemiddeld % opkomst JGZ (ijkmomenten) 2wks huisbezoek 4wks contactmoment 2mnds contactmoment 3mnds contactmoment 5mnds contactmoment 6mnds contactmoment (niet uitgevoerd in 2022) 18mnds contactmoment PGO 5 PGO 10

Bereikt resultaat

2022 98,9% 96,1% 92,4% 96,8% 97,7% 86,4% 56,6% 60,6%

2021 95,9% 81,4% 70,1% 78,1% 63,9% 72,7% 77,7% 69,7% 81,5%

Bij alle contactmomenten in de eerste anderhalf jaar na geboorte is het opkomstpercentage gestegen. Door de COVID-richtlijnen waren er begin 2022 nog extra maatregelen (hygiëne maatregelen en extra pauzes) nodig tijdens de uitvoering. Om toch alle kinderen op de ijkmomenten (met de beschikbare formatie) te kunnen zien is ervoor gekozen de Jeugdgezondheidszorg op een aantal onderdelen op een andere wijze uit te voeren. Zo is het contactmoment bij kinderen van 3 jaar en 9 maanden en het contactmoment van 5 jaar in verkorte tijdsduur uitgevoerd. Beeldbellen is, waar nodig, als hulpmiddel voor contactmomenten gebruikt. Door deze noodgrepen toe te passen is voldaan aan de gestelde kwantitatieve eisen. Wel is de GGD van mening dat de kwaliteit hieronder te lijden heeft.

13

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Kinderen groeien gezond op De aanpak om het tekort in het aantal jeugdartsen op te vangen is gecontinueerd. Deze bestaat onder andere uit het verschuiven van taken van de arts naar de verpleegkundige, het tijdelijk niet uitvoeren van het 6 maanden contactmoment en het prioriteren in werkzaamheden buiten de spreekkamer. Het tekort aan (jeugd-)artsen blijft een punt van zorg. Hierop heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden in de kijk op de toekomst van de JGZ binnen onze organisatie; er is een start gemaakt met het integreren van een nieuwe functie: de Verpleegkundig Specialist. Er is een aantal nieuwe artsen aangenomen. GGD Zeeland profiteert hiermee van het feit dat Zeeland in trek is als vestigingsgebied – echter de tekorten zijn hiermee nog niet opgelost. Verder had in 2022 de JGZ te maken met een grotere capaciteitsuitval dan begroot. Het verzuimpercentage zat op 8,72% (bij een begroot percentage van 5,3%). Tegelijkertijd was er aanvullend ook sprake van een capaciteitsverlies als gevolg van ouderschapsverlof 4,32% en zwangerschapsverlof (1,49%) waardoor extra capaciteit benodigd was. Dit heeft er enerzijds toe geleid dat er hogere kosten gemaakt zijn (door o.a. inhuur van extra personeel) en anderzijds dat in sommige gemeenten bepaalde contactmomenten in afstemming alleen risicogestuurd zijn aangeboden (onder meer PGO 5 en PGO 10).

Vanaf juni is een extra JGZ-team, team Oekraïne, samengesteld om bij de gevluchte Oekraïense kinderen en hun ouder(s)/verzorger(s) (ambulant) de intake uit te voeren en waar nodig en gewenst het vaccinatieprogramma aan te bieden. Het ambulante team heeft ook de Crisis Noodopvang locaties bezocht om daar intake en vaccinatie te laten plaatsvinden. Daarnaast heeft ondersteuning plaatsgevonden door de reguliere JGZ teams. Vanaf juli is landelijk het contactmoment prenataal huisbezoek opgenomen in het BasisTakenpakket en na de benodigde scholing ook in onze organisatie geïmplementeerd.

2. Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofddoel

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd

Subdoel

a) De rol en positie van de GGD gericht op de gezondheid van volwassenen en ouderen is bepaald en er wordt op ingezet. b) De resultaten uit de gezondheidsmonitors, VTV en andere bronnen volwassenen en ouderen zijn vertaald naar speerpunten in de aanpak.

Indicatoren

Voor volwassenen nog nader te bepalen, i.c.m. vaststelling strategische agenda. Voor ouderen: • Zeeuwse ouderen zijn niet eenzaam • Zeeuwse ouderen hebben een gezonde leefstijl

Bereikt resultaat

Als GGD monitoren en adviseren we gemeenten om in te zetten op gezond ouder worden en om bij de inrichting van een gezonde leefomgeving meer specifiek naar de oudere doelgroep te kijken. 14

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd De GGD heeft aan vrijwel alle gemeenten geadviseerd thema’s als gezonde leefomgeving, eenzaamheid bij ouderen en vitaal ouder worden op te nemen in de gezondheidsnota’s en coalitieakkoorden. De strategische agenda is nog in ontwikkeling en nog niet vastgesteld waardoor indicatoren voor volwassenen nog niet bepaald zijn. Middels de gezondheidsmonitor volwassenen worden volwassenen gemonitord. In 2022 is de extra gezondheidsmonitor volwassenen afgenomen (resultaten verschijnen in 2023). In de (volks)gezondheidsnota’s van regio’s/gemeente is het verkleinen van gezondheidsachterstanden een thema. We adviseren gemeenten gevraagd en ongevraagd om daarbij te kijken naar achterliggende oorzaken zoals bijvoorbeeld armoede, schulden, slechte woonomgeving en gezondheidsvaardigheden. Verschillende gemeenten zijn GIDS gemeenten (landelijk stimuleringsprogramma (Gezond In) om gezondheidsverschillen terug te dringen ). Er vindt overleg en afstemming plaats met de adviseur van Gezond In. In 2022 is een extra Gezondheidsmonitor ouderen (corona) afgenomen. In de nota’s volksgezondheid van alle gemeenten is vitaal ouder worden een thema. We adviseren ook over uitvoering van de nota’s en in preventieakkoorden. Het project HAIRE (Healthy Aging in Rural Europe) is afgerond begin 2023.

We adviseren gemeenten/organisaties gevraagd en ongevraagd over dit thema. We nemen deel aan de Academische werkplaats ouderen, participeren in eenzaamheidsnetwerk Terneuzen en we verzorgen presentaties als daar vraag naar is, nemen deel aan overleggen over bijvoorbeeld Welzijn op recept waar ook ouderen een belangrijke doelgroep is. In de advisering over Gezonde Leefomgeving is ouderen een specifiek onderwerp.

3. Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofddoel

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland

Subdoel

a. Inzet op leefstijl is een vast onderdeel van de inzet gericht op doel 1 en 2. b. De onderwerpen / doelen uit het landelijk preventieakkoord zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en er wordt op ingezet.

Indicatoren • • • • •

Aantal gezonde scholen % jongeren met (ernstig) overgewicht 3,9jr % jongeren met (ernstig) overgewicht 5jr % jongeren met (ernstig) overgewicht 10jr % jongeren met (ernstig) overgewicht 13jr

15

2022 66 8% 12% 19% 16%

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

2021 66 8% 12% 19% 16%

Hoofddoel

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland •

Bereikt resultaat

21% 21% % jongeren dat ooit heeft gerookt (een hele sigaret of meer) 37% 39% • % jongeren dat drinkt, ooit minimaal 1 glas alcohol 23% 22% • % jongeren dat drinkt, 5 of meer glazen bij 1 gelegenheid 49% 49% • % volwassenen met (ernstig) overgewicht 19% 19% • % volwassenen dat rookt 14% 7% • % volwassenen dat overmatig drinkt (mannen >14 glazen/week, vrouwen >7 glazen/week) onbekend • % volwassenen dat zwaar drinkt (mannen minstens onbekend 1x per week 6 of meer glazen per dag, vrouwen minstens 1x per week 4 glazen of meer per dag) en zwaar drinkt Het aantal gezonde scholen is stabiel (66). Voor de inkomsten van de Gezonde School aanpak zijn wij afhankelijk van het aantal scholen dat deelneemt en de ondersteuningsuren die zij vanuit de GGD op de verschillende thema's nodig hebben. De inkomsten fluctueren daardoor elk schooljaar. Het aantal jongeren met overgewicht (8% op 3.9 jaar) stijgt langzaam naar 16% op 13 jarige leeftijd. Landelijke was dit percentage in 2021 hoger: 15,5 procent van de 4- tot 12-jarigen en 15,9 procent van de 12- tot 16-jarigen hebben overgewicht.

1.2.4. Financieel resultaat Programmalijn Gewijzigd Verschil Gewijzigd Gezondheid in de Wijk Primair budget Budget Realisatie budget-Realisatie V/N 8.648.648 9.129.633 8.770.258 359.408 V Saldo baten en lasten 9.650.076 10.195.472 10.267.282 -71.810 N Lasten -1.001.412 -1.065.839 -1.497.057 431.218 V Baten -442.578 -355.788 -86.790 N Saldo mutatie reserves 92.695 80.420 12.275 V Dotatie aan de reserve -535.273 -436.207 -99.066 N Onttrekking aan de reserve 8.648.664 8.687.055 8.414.438 272.617 V Eindtotaal Nb. Het gewijzigd budget betreft verhoging van de lasten met 38.391. Deze lasten worden gedekt vanuit de verhoging van de gemeentelijke bijdrage (BW 2022 nr. 5 prenataal huisbezoek).

Bij de BURAP was rekening gehouden met een tekort van 443.000 (incl. 58.100 lasten i.v.m. hybride werkplek) in de programmalijn gezondheid in de wijk. Dit o.a. vanwege de tekorten binnen de Jeugdgezondheidzorg (die hierboven verantwoord zijn). In de BURAP is voorgesteld dit tekort te dekken door dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve. Deze begrotingswijziging is door het AB goedgekeurd in december 2022.

16

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

In de burap was rekening gehouden met een tekort t.o.v. de begroting van 442.000 op jaarbasis. In de realisatie is dit bedrag nog verminderd met 359.000 waardoor het tekort uit komt op 83.000 De tekorten worden verder verantwoord in de paragraaf: “Overall beeld realisatie GGD 2022 ten opzichte van primaire begroting” in hoofdstuk 3. Meer in het bijzonder is de exploitatie van het onderdeel JGZ binnen de programmalijn Gezondheid in de Wijk niet kostendekkend. Hierdoor wordt het tekort zoals vermeld in de BURAP en jaarrekening dan ook grotendeels verklaard) waarbij het tekort deels wordt gecorrigeerd door incidentele baten. In september 2022 is een start gemaakt met het traject Basis op Orde voor de JGZ. Dit zal vanaf het 2 e kwartaal van 2023 gecombineerd worden met het Project Toekomst JGZ. In dit traject zal inzichtelijk gemaakt worden wat er nodig is om enerzijds de Basis op Orde te brengen en anderzijds de taken behorend bij de JGZ toekomstbestendig uit te voeren (met daarbij ook de juiste capaciteit en budgetten). Dit mede op basis van de Toekomstagenda Publieke Gezondheid Jeugd met als uitgangspunt: “Nu investeren in de publieke gezondheid voor jeugd zorgt voor gezonde generaties in de toekomst”. Gezondheid in de wijk

Gemeentelijk projectenbudget (niet beïnvloedbaar door GGD). De besteding door gemeenten (die budgethouder zijn van hun individuele spaarsaldo) was 52.000 lager dan het beschikbare bedrag vanuit de gemeentelijke bijdrage. Publieke Gezondheid Asielzoekers JGZ In de primaire begroting was een omzet geraamd van 86.000. In de BURAP is reeds rekening gehouden met een omzet(daling) (van 51.000) naar 35.000. Eind 2022 bleek de realisatie qua omzet uiteindelijk op 70.000 uit te komen. Dit door moeilijk voorspelbare en door GGD niet beheersbare fluctuaties van de aantallen. Dat betekent ten opzichte van de BURAP een incidenteel overschot van 35.000, terwijl ten opzichte van de primaire begroting juist een tekort van ca 38.000 is ontstaan. Daarbij liggen de verrichtingen en salariskosten in 2022 per saldo hoger dan begroot. Door fluctuatie van aantallen kan de formatie niet flexibel op- en afgeschaald worden waarbij ook het contract met het COA dat via GGD-GHOR is afgesloten niet kostendekkend kan worden uitgevoerd. Personeelskosten Ten opzichte van de BURAP vielen de personele kosten (salarissen, eigen risico WW, ontvangen ziekengelden, ziektevervanging en opbrengsten detachering) per saldo 78.000 lager uit. Inhuurkosten bedroegen 166.000. Scholingslasten 33.000 lager en hybride thuiswerkbeleid (58.000) is niet meer tot uitvoering gekomen in 2022, wordt 2023.

Per saldo overige materiële lasten 46.000 hoger. Als onderdeel van de totale personeelskosten binnen deze programmalijn valt het exploitatieresultaat voor de 17

Saldo van Incidenteel Structureel baten en lasten 52.000 52.000

35.000

35.000

126.000

126.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Gezondheid in de wijk

Saldo van baten en lasten

JGZ teams negatief uit (zie ook hoofdstuk 3). Bij de JGZ teams was een hogere inzet nodig dan begroot door hoger ziekteverzuim (8,72% vs. 5,3% begroot) en uitval als gevolg van ouderschapsverlof en zwangerschapsverlof. Dit capaciteitsverlies was niet begroot. Doordat er meer vervangen moest worden zijn vacatures ook langer open blijven staan. AIOS (artsen in opleiding) Lasten 19.000 hoger (vrijwel volledig opleidingskosten). Waar bij de BURAP van een omzet(daling) (van 135.000) naar 102.000 uitgegaan was bleek de omzet juist 46.000 hoger (op 148.000) uit te komen. Op jaarbasis is het exploitatieresultaat van baten en lasten nog steeds 32.000 negatief. Inzet voor Oekraïne In de decembercirculaire is een totaalbedrag per gemeente voor WMO-ondersteuning voor Oekraïners genoemd, inclusief de JGZ-ondersteuning op basis van de raming. Conform de afspraken met VWS is in de WMOvergoeding voor gemeenten een normbedrag van 517 opgenomen voor JGZ-ondersteuning per Oekraïens kind. VWS en VNG hebben altijd voor ogen gehad dat de verrekening van kosten zo eenvoudig mogelijk gehouden moest worden. Dit omdat het tenslotte (opnieuw) een crisissituatie betrof, waarbij direct geschakeld moest worden. Bovendien moest alles door de JGZ-organisaties voorgefinancierd worden.

Voor Zeeland heeft verrekening plaatsgevonden op basis van de daadwerkelijke aantallen geregistreerde kinderen (totaal 677 en een totaalbedrag van 350.000). Hiervoor heeft externe inhuur plaatsgevonden van een specifiek ambulant crisisteam voor Oekraïne en ondersteuning van de WMO met als totaal lasten 212.000. Verder is vanuit de reguliere JGZ een bijdrage geleverd aan de zorg en ondersteuning aan Oekraïense kinderen. Deze laatste lasten vormen onderdeel van de personeelskosten JGZ. Project Toekomst JGZ De kosten voor het project toekomst JGZ waren niet begroot. Project is (mede door capaciteitstekort) medio 2022 afgeschaald tot een minimale analyse van de context en 1e opzet dashboard voor stuurinfo om eerst de basis op orde te kunnen brengen. Overig Eindtotaal baten en lasten

18

Incidenteel Structureel

27.000

27.000

138.000

138.000

-25.000

-25.000

6.000

6.000

359.000

359.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Gezondheid in de wijk

De begrotingswijziging vanuit de BURAP hield rekening met per saldo een onttrekking aan de algemene reserve van 443.000. Dit is 356.000 geworden. Aan de lagere onttrekking van de algemene reserve hebben bijgedragen: Hybride thuiswerkplek 58.000 niet uitgevoerd in 2022; AIOS 29.000 minder omzetdaling dan bij BURAP ingeschat. Eindtotaal mutatie reserves Exploitatie resultaat nog te bestemmen

Saldo van Incidenteel Structureel baten en lasten -87.000 -87.000

-87.000

-87.000

272.000

272.000

1.2.5. Programmalijn Sociale Veiligheid Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Het programma sociale veiligheid richt zich op het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar ondersteuning of zorg van groot belang. Arrestantenzorg en forensisch medische expertise Eind 2021 is het contract met de politie (t.a.v. arrestantenzorg en forensisch medische expertise) opgezegd vanwege vertrek van twee (van de drie) forensisch artsen, waardoor we de continuering van de dienstverlening voor 2022 niet langer konden garanderen. Zowel GGD Zeeland als ook de politie hebben, na de stopzetting van de aanbesteding Medische Arrestanten Zorg, de intentie uitgesproken om tot aan het afsluiten van een nieuw contract de samenwerking conform de inhoud van het huidige contract voort te zetten. Inmiddels werken we nog samen op basis van deze intentieverklaring, tot aan het moment dat we met de GGD West Brabant en (deels) Hart voor Brabant (alleen voor Tilburg e.o.) voor wat betreft Arrestantenzorg en forensisch medische expertise conform de politieregio georganiseerd zijn.

Half april 2023 start een regiomanager Forensische Geneeskunde die deze opdracht (1 regio, 1 backoffice, 1 contract met Politie, 1 rooster) voor de drie GGD-en zal gaan invullen. Om het acute probleem van het tekort aan (forensisch) artsen op te lossen is begin 2022 een noodmaatregel ingevoerd zodat de gemeentelijke lijkschouw in de betreffende regio’s uitgevoerd kon blijven worden met niet-forensisch artsen. Zij mochten daarmee onder supervisie (op afstand) de laag complexe lijkschouw (bij euthanasie en val in verpleeghuis) uitvoeren. Zeeland is de eerste regio in Nederland die hier in 2022 mee is gestart, door met vier huisartsen en externe supervisors/Forensisch artsen samen te werken en daarmee het 24/7 rooster rond te krijgen. Een onafhankelijke toetsingscommissie heeft gemonitord en getoetst of aan de noodmaatregel vereisten werd voldaan en dit is het geval. In 2022 heeft GGD Zeeland, in afstemming met opleidingsinstituut NSPOH, Forensisch Medisch Genootschap (FMG) en Registratiecommissie Geneeskundige Specialisten (RGS), tevens een pilot ontwikkeld voor een individualiseringstraject waarbij artsen met een andere specialisatie dan Forensische Geneeskunde en behoud van eigen (deeltijd) specialisatie/werk opgeleid kunnen worden 19

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

tot Forensisch Arts. Twee huisartsen uit Zeeland en twee artsen (specialist Ouderen Geneeskunde en arts SEH) uit Limburg starten in april 2023 met deze opleiding, waarvoor in Zeeland twee externe opleiders (Forensisch Artsen) worden aangetrokken.

Hoofddoel

Zorgwekkende situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt

Subdoel

a. Inwoners en professionals met zorgen (om anderen) worden geholpen (via een meldpunt). b. Zorg mijdende inwoners toeleiden naar (lokale) zorg. c. Inwoners zonder zorgverzekering toeleiden naar (lokale) zorg en verzekering. d. Adequate forensische medische zorg verlenen of expertise geven op afroep van politie en justitie. 2022 2021 Aantal meldingen Meld- en Actie punt Bemoeizorg (MAB) 340 403 Aantal herhaalde meldingen MAB van dezelfde cliënt 83 -* Aantal meldingen vanuit onverzekerde zorg 127 135 Aantal verleende medische arrestanten zorg 619 685 Aantal forensische geneeskundige onderzoeken 375 517 Aantal lijkschouwen 361 298

Indicatoren

Bereikt resultaat

*niet genoteerd in 2021 Doelen zijn gerealiseerd. Er is een grote toename van het aantal jongeren <20 jaar bij de activiteit Bemoeizorg. Aantal in 2021: 2 Aantal in 2022: 32 Verder valt op dat er een toename van meldingen plaatsvindt in de leeftijdscategorie tot 50 jaar, daarna zien we een afname. Bij 82% van de jongeren <20 jaar is er sprake van psychische problematiek. Verder scoren schulden, sociale problematiek en daginvulling hoog. Aantal consultaties neemt af. 2021: 232 2022: 219 Aantal bemoeizorg activiteiten stijgt met ruim 5% 2021: 404 2022: 426 Advies en Meldpunt Verward Gedrag zet ook Bemoeizorg meldingen door naar MAB. De complexiteit van de meldingen blijft hoog.

20

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

1.2.6. Financieel resultaat Programmalijn Verschil Gewijzigd Sociale Veiligheid Primair budget Gewijzigd Budget Realisatie budget-Realisatie V/N Saldo baten en lasten -154.714 -87.714 -27.923 -59.791 N Lasten 865.033 1.009.033 1.279.984 -270.950 N Baten -1.019.747 -1.096.747 -1.307.906 211.159 V Saldo mutatie reserves -67.000 -53.797 -13.203 N Onttrekking aan reserves -67.000 -53.797 -13.203 N Eindtotaal -154.714 -154.714 -81.720 -72.994 N Sociale Veiligheid Forensische Geneeskunde (FG) Salarislasten en (niet begrote) inhuur 218.000 hoger i.v.m. vertrek van twee (van de drie) forensisch artsen. Niet begrote licenties van een systeem i.v.m. supervisie op afstand en deelname aan het elektronisch registratiesysteem voor de eerstelijns forensische geneeskunde 26.000. Omzet 163.000 hoger. Meld- en Actiepunt Bemoeizorg (MAB) per saldo positief 13.000. Overig Eindtotaal baten en lasten De begrotingswijziging vanuit de BURAP hield rekening met per saldo een onttrekking aan de algemene reserve van 67.000 i.v.m. MAB. Dit is 54.000 geworden omdat de ingeschatte onttrekking voor MAB 13.000 lager uitviel. Eindtotaal mutatie reserves Exploitatie resultaat nog te bestemmen

21

Saldo -75.000

Incidenteel -75.000

13.000

13.000

2.000 -60.000 -13.000

2.000 -60.000 -52.000

-13.000

-13.000

-73.000

-73.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Structureel

1.2.7. Programma Veilig Thuis Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot.

Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een effectieve bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veilig Thuis geeft daarbij informatie of advies, biedt ondersteuning en doet waar nodig onderzoek. De organisatie kent twee teams: het Advies- en Meldingen Team (AMT) en het Ondersteuning- en Onderzoek Team (OOT). Samen voeren zij de wettelijke taken uit zoals deze zijn vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (art 4.) en de Jeugdwet (art. 7).

Hoofddoel

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie

Subdoel

A. Inwoners en professionals met zorgen over huiselijk geweld en kindermishandeling vinden de juiste hulp (via een meldpunt Veilig Thuis; Wmo hoofdstuk 4). B. (Acute) veiligheid bieden en toe leiden naar de noodzakelijke zorg. C. Er is voldoende kennis aanwezig over het herkennen en signaleren van situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling (inclusief specifieke doelgroepen) bij ketenpartners. 2022 2021 Advies en ondersteuning Veilig Thuis 2.784 2.575 Wachtlijst AMT 12 48 Overdracht na veiligheidsbeoordeling 1.194 930 Meldingen 1.990 1.696 Onderzoek gestart door Veilig Thuis 202 187 Voorwaarden en vervolg gestart door VT 201 155 Wachtlijst OOT 39 19 Trainingen en voorlichting door VT 46 37 Veilig Thuis heeft ook in 2022 een jaaroverzicht opgeleverd, waarin inzicht is gegeven in de cijfermatige alsmede regionale ontwikkelingen.

Indicatoren

Bereikt resultaat

In 2022 zijn de adviezen (8%), meldingen (17%) en vervolgdiensten (18%) bij Veilig Thuis gestegen ten opzichte van 2021. Tevens zien we de multiproblematiek en complexiteit in casussen steeds verder toenemen. Hieronder is het bereikte resultaat (per indicator) cijfermatig weergegeven. Adviezen & meldingen Afgelopen jaren zijn de adviezen en meldingen bij Veilig Thuis toegenomen. Ook in 2022 zet deze tendens zich voort.

22

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Hoofddoel

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie Veilig Thuis heeft in 2022 2784 adviezen gegeven. Dit betreft een stijging van 8% t.o.v. 2021. Het aantal meldingen in 2022 betreft een aantal van 1990, hetgeen een stijging is van 8% t.o.v. 2021. Doorlooptijd Ondanks de toenemende aantallen adviezen en meldingen zijn de doorlooptijden bij Veilig Thuis in 2022 verbeterd ten opzichte van 2021. In 2022 is in 54% van de casussen de veiligheid beoordeeld binnen 5 werkdagen (wettelijke termijn). Vervolgdiensten Door de toename van het aantal meldingen alsmede de toenemende multiproblematiek en complexiteit zijn ook de vervolgdiensten bij Veilig Thuis toegenomen met 18% t.o.v. 2021. Het aantal diensten Voorwaarden en Vervolg betrof in 2022 een aantal van 201. Het aantal onderzoeken is gestegen naar 202. Door de ingezette interventies zijn ook hier de doorlooptijden verbeterd. Wachtlijsten De gemiddelde wachtlijst van het AMT betrof in 2022 gemiddeld 12 meldingen. In 2021 betrof dit nog een aantal van 48 meldingen. De gemiddelde wachtlijst van het OOT betrof in 2022 gemiddeld 39 casussen. Door het aantal meldingen alsmede de toenemende complexiteit en multiproblematiek betreft dit een lichte stijging t.o.v. 2021. De wachtlijsten worden echter altijd gemonitord op veiligheid. Daarbij worden meldingen bij binnenkomst gescreend op crisis. Acute crisissituaties worden direct opgepakt.

Voorlichting Veilig Thuis heeft in 2022 verder geïnvesteerd in de verbetering van de ketensamenwerking. Hieromtrent heeft Veilig Thuis in 2022 meer voorlichtingen en trainingen verzorgd dan in 2021. In 2022 zijn er 46 externe voorlichting gegeven, in 2021 betrof dit nog een aantal van 37.

1.2.8. Financieel resultaat Programmalijn Veilig Thuis wordt enerzijds gefinancierd vanuit het Macrobudget Jeugd. Anderzijds wordt Veilig Thuis via het CZW bureau gefinancierd vanuit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DuVo). Deze gelden ontvangt de gemeente Vlissingen voor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Door de huidige besluitvorming betreffende de financiering van Veilig Thuis kunnen vacatures pas laat in het jaar worden ingevuld. Hierdoor is 2022 met een positief resultaat gesloten, in de komende jaren zullen we vacatures eerder opvullen en dit goed monitoren. Daarnaast is het positieve resultaat te verklaren door het feit dat de gelden van de proeftuin Vaart in Veiligheid alsmede MDA++ projectgelden pas eind 2022 beschikbaar waren.

23

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Primair Gewijzigd Verschil Gewijzigd Veilig Thuis budget Budget Realisatie budget-Realisatie V/N 1.115.529 842.621 733.120 109.501 V Saldo baten en lasten 2.241.509 2.530.158 2.505.957 24.201 V Lasten -1.125.980 -1.687.537 -1.772.836 85.299 V Baten 91.866 91.866 0 V Saldo mutatie reserves 91.866 91.866 0 V Toevoeging aan reserves - V Onttrekking aan reserves 1.115.529 934.487 824.986 109.501 V Eindtotaal

Veilig Thuis Salarislasten en (niet begrote) inhuur gesaldeerd met ontvangen ziekengelden 26.000 hoger. Materiële lasten hybride werkplek 23.000 voordelig i.v.m. uitvoering vanaf 2023 in plaats van 2022. Overige materiële lasten abonnementen 27.000 lager. Niet begrote baten 85.000 (uitgevoerde diensten Vaart in Veiligheid en inzet op MDA++). Eindtotaal baten en lasten Bij de BURAP was rekening gehouden met een positief jaarresultaat van 92.000 dat toegevoegd is aan de algemene reserve. Het saldo van baten en lasten over het hele jaar is uitgekomen op 201.000 positief. Het AB besluit over de bestemming van het meerdere c.q. 109.000 Eindtotaal mutatie reserves Exploitatie resultaat nog te bestemmen

24

Saldo 109.000

Incidenteel 109.000

109.000

109.000

0

0

109.000

109.000

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 31 mei 2023

Structureel

1.2.9. Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland De inkooporganisatie ondersteunt de gemeenten in de uitvoering van een gemeenschappelijk plan Jeugdhulp; de ‘transformatieagenda’. Als uitvoeringsorganisatie werkt de inkooporganisatie met een aantal doelenbomen waarin te behalen resultaten zijn opgenomen. Op deze indicatoren wordt in dit jaarverslag gereflecteerd. Hoofddoel Subdoel

Een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie -

Activiteiten

-

-

-

Indicatoren

-

Bereikt resultaat

Nieuwe meerjarencontracten vanaf 2020 waarmee het Zeeuwse jeugdhulpaanbod is geborgd voor 2021 en verder Meer evenwicht in vraag naar en aanbod van jeugdhulp Meer samenhang en samenwerking in de jeugdhulpketen De inzet van jeugdhulp is zo kort en licht als mogelijk Kwaliteit van jeugdhulp verbetert Minder jeugdigen met complexe hulpvragen hebben jeugdhulp nodig (met andere woorden: meer preventieve acties / initiatieven ter voorkoming van inzet jeugdhulp) De onderliggende elementen van de inkoopstrategie worden blijvend in verschillende gemeentelijke gremia besproken, bediscussieerd en behandeld Met de betrokken ketenpartners worden de eerste effecten van de nieuwe inkoopstrategie geëvalueerd De jeugdhulp voor 2020 en verder is in meerjarencontracten tussen de inkooporganisatie en jeugdhulpaanbieders vastgelegd en deze contracten worden periodiek ‘gemanaged’ door de contractmanagers Stimuleren van ketensamenwerking of koepelvorming tussen verschillende jeugdhulpaanbieders (Pilot ‘Vaart in Veiligheid’) Handhaven (via contracten) van het in het kader van de aanbesteding ontwikkelde eenduidige kwaliteitskader Het (periodiek en systematisch) uitvoeren van clientervaringsonderzoeken Minder specialistische jeugdhulptrajecten in 2022 t.o.v.