11.2 Evaluatie actieplan Sociaal Domein 2020-2023 en koersplan

Stand van zaken actieplan en koersplan sociaal domein

ACTIEPLAN

Uitleg van het overzicht:

= gestart en geïmplementeerd = gestart maar nog verder uit te werken = wordt niet opgepakt ivm nieuwe ontwikkelingen

Thema’s beïnvloedingsmogelijkheden Ontschotting sociaal domein

Nummer 1

Omschrijving van het actiepunt Integrale toegang tot zorg

Stand van zaken

Toelichting In samenwerking met team Communicatie is de digitale toegang tot zorg op de nieuwe website verbeterd. Daarnaast is het taalgebruik in digitale en schriftelijke communicatie bij de GR aangepast naar heldere begrijpelijke taal. Het is een continu proces, waarin we wijzigingen blijven doorvoeren. Ons uitgangspunt is dat inwoners weten waar ze moeten zijn met welke hulpvraag.

2

Integraal beleid en verbinding tussen de domeinen

doorlopend proces

Het gebiedsgericht werken krijgt steeds verder vorm. Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Borsele, het team Onderwijs, Cultuur en Sport en het VrijwilligersHuis werken in elkaars nabijheid in één 'vleugel' binnen het gemeentehuis. Deze ruimtes zijn ook toegankelijk voor alle Klantamagers GR de Bevelanden en andere externe samenwerkingspartners zoals de GGD en SMWO. Afgelopen jaar hebben we samen met de GR (klantmanagers Wmo en team participatie) enkele kennismakingsbijeenkomsten georganiseerd waarbij de uitvoerende professionals aan de hand van casuïstiek beproeven hoe domeinoverstijgende problematiek integraal kan worden aangepakt. Ook is er een intensieve samenwerking met het team Veiligheid en Handhaving opgezet. Verder vindt er wekelijks een triage overleg met het Zorg- en Veiligheidshuis plaats. Er wordt gekeken of en zo ja wie een casus, indien er nog geen zorg betrokken is, op kan pakken. Dit kan Bemoeizorg zijn, maar kan bijvoorbeeld ook worden opgepakt door een welzijnswerker (Vrijwilligershuis) of onze per mei 2023 gestarte wijk GGD-er. Op het gebied van Wonen en Zorg is er een structureel overleg met collega's van het domein Ruimte waar de Woonzorgvisie wordt voorbereid. Ook worden woonzorginitiatieven afgestemd en er wordt gezamelijk beleid voorbereid.

3

Optimalisatie maatwerk

doorlopend proces

Alle toegangsmedewerkers van gebiedsteam Borsele, zowel Jeugd als Wmo, zijn aan de hand van een training meegenomen in het anders denken met betrekking tot de aanpak van bepaalde casuïstiek. Bij de verdere doorontwikkeling trekken we samen met GR de Bevelanden op bij de uitrol van enkele verdiepingscursussen ('omgekeerde toets' en 'mobility mentoring'). De vraag van de inwoner staat hierbij centraal, we denken en handelen vanuit de individuele situatie en oplossingsgericht werken. In 2023 zijn alle zorgprofessionals Jeugd getraind in de werkwijze 1gezin1plan1regisseur (1G1P1R). Bij de inzet van 1G1P1R staat de klant centraal en wordt zelfregie gestimuleerd waardoor eigen kracht en zelfverantwoordelijkheid wordt versterkt. De werkwijze wordt specifiek ingezet wanneer er sprake is van een kwetsbaar huishouden en/of wanneer er sprake is van onvoldoende basiszorg en/of veiligheid. De werkwijze geeft o.a. informatie over het werkproces, aanvullende acties bij onveiligheid en criteria om regie in te zetten. In 2024 kijken we of het mogelijk is dit plan verder uit te rollen binnen de GR en andere gemeenten. In 2024 gaan we naast 1G1P1R ook verkennen of we met een 'doorbraakteam' kunnen gaan werken als methodiek voor maatwerk in geval van multiproblematiek. De voorbereiding en onderzoek hiervoor is in 2023 gestart. Zie ook actiepunt 6.

4

Ontschotting regionaal uitdragen

doorlopend proces

Inmiddels zien we dat diverse disciplines en zorgprofessionals over hun eigen gebied heen kijken. De schotten zijn lager, de lijnen zijn korter en de samenwerking binnen diverse overleggen is steviger geworden. Zo zien we bijvoorbeeld dat recent twee deelnemers van het overleg GGZ (Bemoeizorg en MJD Emergis) gezamenlijk op huisbezoek geweest zijn om te bezien welke mogelijkheden er nog zijn om een dreigende woningontruiming te voorkomen en/of dreigende dak- en thuisloosheid te voorkomen. Ook wordt er steeds vaker afgestemd met de klantmangers van de Wmo of het team schuldhulpverleneing bij casussen die vragen om een andere inzet. Desalniettemin merken we dat domeinoverstijgend samenwerken vanwege werkdruk en privacyaspecten regelmatig een uitdaging is voor onze zorgprofessionals. Zowel binnen de gemeente als binnen de GR proberen we hiervoor vanuit beleid en mangement voldoende aandacht te vragen. Zie ook 2: gebiedsgericht werken door VrijwilligersHuis, CJG en GR.

De wetten in het sociaal domein geven gemeenten de opdracht breed en integraal te werk te gaan. Wat ontbreekt, is de juridische grondslag om de noodzakelijke persoonsgegevens domeinoverstijgend te delen, te verzamelen en te verwerken. Na vaststelling van de Wams (wet aanpak meervoudige problematiek binnen sociaal domein) wordt het gemakkelijker gegevens uit te wisselen tussen verschillende disciplines waardoor ondersteuning en Nieuwe ontwikkelingen ontschotting sociaal domein interventies sneller en beter ingezet kunnen worden. Daarnaast wordt in 2024 ons huidig klantregistratiesysteem geëvalueerd en zal er in samenpraak met de GR gekeken worden of we de diverse verschillende klantsystemen die nu in gebruik zijn, kunnen samenvoegen binnen één klantsysteem, waarbij het makkelijker wordt om de klantroute goed te monitoren.

Professionalisering lokale toegang gemeente Borsele Nummer 5

Omschrijving van het actiepunt Kwalitatieve aanpak toegang jeugd

Stand van zaken doorlopend proces

Toelichting Door de diversiteit aan expertise kan binnen het CJG worden ingespeeld op de diverse hulpvragen. Bij reeds ingezette zorg voeren we tussentijdse evaluaties uit met betrekking tot doelmatigheid. We ondersteunen zorgaanbieders met onze brede kennis van het voorliggend veld, om tijdens de looptijd van een indicatie toe te werken naar normalisatie. Afgelopen jaar hebben we de voormalige opvoedcoaches ondergebracht in het team Jeugd- en gezinsondersteuners (JGO-team) die zich voornamelijk positioneren in het voorliggend veld (scholen, kinderopvang, huisarts, en binnen de lokale coalitie Kansrijke Start). Door verschillende trainingen en het werken met de methode 1G1P1R werken we steeds meer integraal en samen met onze ketenpartners (0-100 jaar). Hiermee is de basis van waaruit we werken vanuit de diverse expertises binnen het CJG (Toegang Jeugd, JGO-team en het Consultatie- en Regieteam) hetzelfde.

6

Kwantitatieve aanpak

doorlopend proces

7

Stimuleren kwalitatieve en kwantitatieve aanpak in uitvoering toegang Wmo

In het proces van vraagverheldering -voorafgaand aan de definitieve toewijzing van zorg- zoeken we samen met de klant naar alternatieve oplossingen in het eigen netwerk of bij voorliggende voorzieningen. Bij de toekenning van begeleiding en ondersteuning monitoren we de resultaten van de ingezette zorg. In 2024 willen we investeren in de volgende stap door het vormen van een 'doorbraakteam'. Een team dat kijkt wat iemand binnen een bepaalde situatie nodig heeft (maatwerk) en waar iemand duurzaam mee geholpen wordt. Dit team krijgt mandaat om indien nodig door te pakken en oplossingen te zoeken buiten de gebaande paden. Kwantitatief : Aanpassing in de Wmo-verordening zorgde voor een duidelijk kader voor klantmanagers in de toegang. Dat helpt in het onderzoek voor indicatiestelling en het beschikbaar houden van de Wmo-maatwerkvoorzieningen voor de meest kwetsbare inwoners. Kwalitatief : door kennis van de sociale kaart te vergroten en de start van gebiedsgericht werken, is er meer zicht op voorliggende voorzieningen voor de best passende ondersteuning. De nabijheid van het welzijnswerk in het gebiedsteam is van toegevoegde waarde gebleken.

De landelijke beleidsplannen (zoals de Hervormingsagenda en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, het gezond en actief leven akkoord (GALA) en het Integraal Zorg akkoord (IZA) zijn leidend voor de koers die lokaal gevolgd wordt. Vanaf 2024 zullen we onze lokale doorontwikkeling afstemmen op de afspraken die worden vastgelegd in de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland. In de regiovisie ligt vast hoe Zeeland de komende jaren invulling geeft aan de provinciale en regionale samenwerking voor het organiseren van (specialistische) jeugdhulp, zodat gemeenten goede en betaalbare zorg blijven bieden, die aansluit bij de behoeften van jeugdigen en gezinnen. De regiovisie is gebaseerd op diverse uitgangspunten zoals beschreven in de landelijke Hervormingsagenda. De Hervormingsagenda bevat een groot pakket afspraken en maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er zal structureel worden geïnvesteerd in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Binnen het pakket aan maatregelen is belangrijke rol toebedeeld aan het versterken van de lokale teams, die een nog belangrijker rol krijgen om de transformatiedoelen zoals beschreven in Nieuwe ontwikkelingen professionalisering lokale een de jeugdwet te behalen. Dit betekent dat wij ons nog meer moeten richten op de inzet van tijdige en passende hulp aan huis.

Er zal structureel moeten toegang gemeente Borsele worden geïnvesteerd in kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Jeugdigen en gezinnen die hulp nodig hebben, moeten op het juist moment passende ondersteuning krijgen die zo dichtbij mogelijk beschikbaar is. Zo licht en kortdurend als mogelijk, maar structureler en intensiever of in een specialistischer setting als dat beter past. De Wet Aanpak Meervoudige problematiek (WAMS) zal in de nabije toekomst bijdragen aan de noodzakelijke stappen die nodig zijn bij het verder vorm geven van het proces van integrale samenwerking en domeinoverstijgende gegevensuitwisseling. In 2024 werken we verder aan de uitrol van 1G1P1R en het opzetten van een doorbraakteam. We onderzoeken of het klantregistratiesysteem hierin kan ondersteunen. Dit betekent een nog verdere doorontwikkeling van de diverse uitvoeringstaken binnen het sociaal domein zoals beschreven in het koersplan, aangevuld met de nieuwe ontwikkelingen en maatregelen binnen de Hervormingsagenda.

Alternatieven maatwerkvoorziening Nummer 8

Omschrijving van het actiepunt Opzetten alternatieve voorliggende voorzieningen en indicatieloze dagbesteding

Stand van zaken

Toelichting De indicatieloze dagbesteding (ouderen) is inmiddels beschikbaar in Heinkenszand, 's-Gravenpolder en Lewedorp. We verkennen met Hersteltalent de mogelijkheid om voor de inloop ook ervaringsdeskundigheid GGZ in te zetten. Dit loopt goed. In de zomer van 2023 hielden we voor de doelgroep jeugd een proef met indicatieloze deelname aan activiteiten op een zorgboerderij. Hierbij legden we de focus gelegd op kwetsbare gezinnen. Een eerste terugblik laat zien dat deze gezinnen dankzij dit indicatieloze aanbod gedurende de zomermaanden ontlast zijn zodat de draagkracht versus de draaglast vergroot is. Vanuit de evaluatie kijken we hoe we dit binnen de gemeente verder vormgeven.

8.a

Inzet POH jeugd/opvoedondersteuning bij huisartsen

In het afgelopen jaar heeft het JGO-team in de grotere huisartsenpraktijken de samenwerking geïntensiveerd en vindt er geregeld overleg plaats. Daarnaast kunnen huisartsen, bij vragen of problemen op sociaal-emotioneel vlak en/of wanneer er sprake is van gezinsproblematiek via Zorgdomein digitaal doorverwijzen naar het JGO-team. De professionals in dit team voeren een uigebreidere probleemanalyse uit waarna nog gerichter zorg óf ondersteuning vanuit het eigen netwerk of voorliggend veld kan worden ingezet.

9

Actieplan Wmo begeleiding

In diverse dorpen is gestart met activiteiten door vrijwilligersorganisaties geactiveerd door onze welzijnswerkers. De preventieve huisbezoeken én de samenwerking met de huisartsen voor 'Welzijn op recept' zorgen voor vroegtijdige signalering van problematiek in verband met verminderde zelfredzaamheid. Voor de Wmo-maatwerkvoorziening Wmo-begeleiding starten een we in 2024 met een doorontwikkeling in het toegangsproces. Het start bij melding van een hulpvraag tot het wel/niet indicatiestelling in samenspraak met Welzijn. We verwachten hiermee sneller en meer passende ondersteuning in te kunnen zetten in combinatie met ondersteuning in het voorliggende of informele veld. Rijk, gemeenten en verzekeraars hebben in januari 2023 het Gezond en Actief Leven Akkoord (hierna: GALA) ondertekend. Dit akkoord legt het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en de sociale basis. Om deze aanpak lokaal vorm te geven, hebben we een Plan van aanpak GALA Borsele geschreven. Deze aanpak is grotendeels gebaseerd op ons huidig lokaal en regionaal beleid. Financiering voor de aanpak vindt plaats vanuit de Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026.

Nieuwe ontwikkelingen alternatieven Het GALA is in de kern erop gericht om bestaande gezondheidsverschillen te verkleinen. Door de beoogde verschuiving van zorg naar preventie is er ook maatwerkvoorziening veel aandacht voor de bouw van ‘de sociale basis'. Hiervoor wordt met name ingezet op: • Verbeteren van de mogelijkheden voor inwoners om elkaar (laagdrempelig) te ontmoeten, zich te ontplooien, te ontspannen en elkaar te helpen. Met het oog op de vergrijzing is er specifeke aandacht voor ouderen. • Verbeteren van de mogelijkheden voor laagdrempelige ondersteuningsvormen (zoals zelfregie- of zelfhulpgroepen) en voorzieningen in de sociale basis (zonder indicatie).

Stand van zaken actieplan en koersplan sociaal domein

ACTIEPLAN

Uitleg van het overzicht:

= gestart en geïmplementeerd = gestart maar nog verder uit te werken = wordt niet opgepakt ivm nieuwe ontwikkelingen Nummer 10

Omschrijving van het actiepunt Prenatale zorg en stevig ouderschap

11

Versterken samenwerking kinderopvang en onderwijs

12

Vroegtijdige inzet van welzijnsvoorzieningen

13

Versterken en opbouwen netwerken binnen onze dorpen

Preventie en (vroeg)signalering Stand van zaken

Toelichting De lokale coalitie Kansrijke Start, waarin de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein wordt verstevigd, is in januari 2022 officieel gestart. Januari 2023 hebben we de samenwerking geborgd binnen een multidisciplinair overleg (MDO), waarin eens per zes weken professionals vanuit de lokale coalitie samenkomen om te leren en evalueren. Om het ondersteunings- en zorgaanbod binnen de gemeente inzichtelijk te maken, hebben we een klantroute ontwikkeld en breed verspreid onder alle aangesloten partners. Om het sociaal netwerk van (toekomstige) ouders te versterken kijken we samen met de verloskundigen of we de groepsbijeenkomsten voor toekomstige ouders (Centering Pregnancy) regionaal kunnen voortzetten. Als vervolgaanbod is de uitrol van groepsbijeenkomsten voor nieuwe ouders (Centering Parenting) door de jeugdgezondheidszorg ook een mogelijkheid. We geven tijdens de zwangerschap voorlichting met betrekking tot stevig ouderschap en zetten hiervoor een gevalideerde werkwijze in (NJI Stevig ouderschap). Daarnaast zijn we onderdeel van het landelijk programma Nu Niet Zwanger (NNZ). NNZ biedt hulpverleners concrete middelen om hun cliënten (vrouw én man) in een open en eerlijk gesprek te laten nadenken over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Binnen onze lokale coalitie zijn er in 2023 drie professionals getraind als NNZ-aandachtsfunctionarissen.

In overleg met het CJG, de GGD en kinderopvangorganisaties hebben we een nieuwe werkwijze geimplementeerd voor het uitvoeren van de Sociaal Medische Indicatie (SMI). Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs werken we integraal samen aan een aanpak die de vroegsignalering en preventie in de kinderopvang en basisschool (0-12 jaar) verbetert. In 2023 zijn we vanuit het CJG en onderwijs gestart met het organiseren van halfjaarlijkse bijeenkomsten waar professionals uit de zorg, kinderopvang en onderwijs samenkomen. Hiermee vergroten we de zichtbaarheid van het CJG, versterken we de verbinding onderling en zetten we in op integraal arrangeren. Gezien het belang van vroegsignalering om snel de juiste en passende ondersteuning te bieden is dit een cruciale tak van het JGO-team. Het kind en de oplossing staan centraal, niet de regels. Hierbij sluiten we aan bij het Samenwerkingsverband OSR Passend Onderwijs. Welzijn op recept’ (WoR) loopt inmiddels goed vanuit alle vier de huisartsenpraktijken. We kregen in 2022 al 50 doorverwijzingen via het digitaal platform Zorgdomein. De evaluatie van het project preventieve huisbezoeken is in 2022 afgerond. Voor preventieve huisbezoeken zijn we bezig met de verkenning om dit voort te zetten met een poule van opgeleide vrijwilligers en mogelijk studenten Social Work en of Maatschappelijke zorg.

Ook onderzochten we de mogelijkheden om welzijnsvoorzieningen in te zetten binnen gezinnen; naast of ter voorkoming van geïndiceerde hulp. Daarover hebben we samen met de Bevelandse gemeenten afspraken gemaakt met het SMWO waardoor we in 2023 starten met Gezinsmaatjes Plus. Daarnaast zijn we bezig met het platform Borsele voor Elkaar veel meer een gezicht te geven en dit ook te koppelen aan vrijwilligers die als ambassadeurs de contacten onderhouden met vrijwilligersgroepen en maatschappelijke organisaties. In september zijn we gestart met Lief en Leedstraten. Een project waarin omzien naar elkaar op straat/buurtniveau wordt gestimuleerd. Preventie loopt als een rode draad door het GALA heen. Een van de doelen waar gemeenten vanuit het GALA de komende jaren mee aan de slag gaan, is de

Nieuwe ontwikkelingen preventie en domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur. De inrichting van een regionale preventie-infrastructuur is ook een van de opgaven vanuit het Integraal Zorg Akkoord (hierna: IZA). Om tot deze regionale preventie-structuur te komen, moeten de Zeeuwse gemeenten onder (vroeg)signalering andere vijf ketenaanpakken gaan inrichten vanaf 2024. Hieronder vallen de ketenaanpak Kansrijke Start en de ketenaanpak Welzijn op Recept. Monitoring sociaal domein Nummer 14

Omschrijving van het actiepunt Aansluiten bij de provinciale en regionale ontwikkelingen

15

Monitor lokale nota sociaal domein Borsele

Stand van zaken

Toelichting In juli 2022 is een data-analist gestart die de gemeente ondersteunt door financiële, logistieke en beleidsmatige informatie te integreren en te vertalen zodat toegankelijke informatie beschikbaar komt: zodanig dat men in control kan zijn. Voor verdere toelichting zie resultaten koersplan. Voor ieder actiepunt is een kort plan van aanpak opgesteld. Ook zijn er logboeken beschikbaar. De voortgang, rapportage en samenhang van het actiepunt met het totale actieplan worden aangejaagd op formele en informele momenten.

Preventie loopt als een rode draad door het GALA heen. Een van de doelen waar gemeenten vanuit het GALA de komende jaren mee aan de slag gaan, is de domeinoverstijgende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur. De inrichting van een regionale preventie-infrastructuur is ook een van de Nieuwe ontwikkelingen monitoring sociaal domein opgaven vanuit het Integraal Zorg Akkoord (hierna: IZA). Om tot deze regionale preventie-structuur te komen, moeten de Zeeuwse gemeenten onder andere vijf ketenaanpakken gaan inrichten vanaf 2024. Hieronder vallen de ketenaanpak Kansrijke Start en de ketenaanpak Welzijn op Recept.

Inhoudelijke thema's Lichamelijk welbevinden

Nummer 16

Omschrijving van het actiepunt Terugdringen van overmatig alcohol- en middelen gebruik

17

Gezond gewicht

Stand van zaken

Toelichting De gemeenteraad heeft in januari 2022 het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol vastgesteld met acties die we in gezamenlijkheid met diverse partijen de komende vier jaar uitvoeren. Vanuit het project 'Laat ze niet (ver)zuipen' zetten we in op acties als Ikpas, NIX18 en NIXzonderID. De aanpak van overmatig alcoholgebruik is ook één van de speerpunten van het Lokaal Preventieakkoord Borsele. In 2022-2023 heeft de GGD Zeeland in Borsele de pilot 'PGO-10 Alcohol' uitgevoerd. Deze interventie is gericht op het bespreken van de risico’s van alcoholgebruik met ouders tijdens het preventief gezondheidsonderzoek (PGO) voor tienjarigen. De eerste resultaten zijn positief. De samenwerking met huisartsen d.m.v. Welzijn op Recept (verbinding sociaal en medisch domein) heeft ook geresulteerd in het samen optrekken met 1NUL1 (uitvoeringspartner middelenpreventie), de jeugdopbouwwerker, de welzijnswerker, de huisarts en de kerk in het organiseren van een informatiebijeenkomst. Een belangrijk onderdeel van dit actiepunt is JOGG (Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst). Vanaf 2021 volgt de gemeente Borsele de JOGG-aanpak. Met JOGG zetten we ons met lokale partners zoals basisscholen, sportverenigingen en supermarkten samen actief in voor een gezonde leefomgeving. We hebben de campagnes 'Borsele drinkt water' week en 'Trommel zonder rommel' opgezet en initiatieven van partijen ondersteund.

We hebben voorlichting gegeven aan ouders op school en workshops aan leerlingen. Het actiepunt gezond gewicht is één van de speerpunten van het Lokaal Preventieakkoord Borsele en verweven met het Actieplan sport, bewegen en gezondheid (2022-2025). Het is ook een onderwerp bij de Brede SPUK-regeling.

Binnen het GALA is een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten één van de hoofddoelstellingen. Ook een gezonde leefstijl en opgroeien in een kansrijke omgeving zijn belangrijke speerpunten. De De aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen is een van de ketenaanpakken die Nieuwe ontwikkelingen lichamelijk welbevinden de Zeeuwse gemeenten regionaal vanaf 2024 moeten gaan inrichten vanuit het IZA. Bovenstaande onderwerpen worden lokaal uitgewerkt in de JOGGaanpak.

Mentaal welbevinden Nummer 18

Omschrijving van het actiepunt Met elkaar voorkomen van het ontstaan van eenzaamheid

19

Onderzoek naar preventieve huisbezoeken

20

Vitale ouderen

Stand van zaken

Toelichting Alle welzijnswerkers volgden een cursus over omgaan met eenzaamheid. Ook is er een als uitbreiding op de mogelijkheden voor Welzijn op recept de mogelijkheid om inwoners die kampen met gevoelens van eenzaamheid een cursus aan te bieden 'hoe daar mee om te gaan'. We hebben tevens aandacht voor het onderwerp via o.a. de week van de eenzaamheid, maaltijdvoorziening en huisbezoeken. De inloopvoorziening is ook onderdeel van eenzaamheidpreventie in de vorm van ontmoeting en zingeving (actiepunt 12). Voorkomen van eenzaamheid is ook één van de speerpunten van het Lokaal Preventieakkoord Borsele (LPA). Met de subsidieregeling LPA kunnen organisaties en inwoners activiteiten organiseren tegen eenzaamheid. Vanuit het Welzijn wordt ontmoeting, lotgenotencontact en de cursus omgaan met eenzaamheid en dergelijke georganiseerd. De evaluatie van het project preventieve huisbezoeken is eind 2022 afgerond. We verkennen de mogelijkheid om dit in samenwerking met de huisartsenpraktijken te doen en gebruik te maken van de inzet van vrijwilligers. Zie ook actiepunt 12

We maken met dit actiepunt de koppeling tussen het Actieplan sport, bewegen en gezondheid en het actieplan Sociaal Domein. Het ontmoetingsproject en het ontwikkelen van vitale kernen wordt gezamenlijk opgepakt. De buurtsportcoach en welzijnswerker werken hierin nauw samen in de lokale netwerken. Ouderen kunnen wekelijks in de beweegtuinen van 's-Gravenpolder en Heinkenszand terecht voor een training, verzorgd door de buurtsportcoach samen met vrijwilligers, met na afloop een koffiemoment. Elk kwartaal is er in samenwerking met Sportfondsen Borsele Samen Vitaal, gezamenlijk bewegen en aansluitend lunchen. Verder zijn we in Vorsvliet 's-Gravenpolder gestart met het project 'FYLM' waarbij deelnemers oefeningen die op scherm worden afgespeeld meedoen. We kijken naar de mogelijkheden dit uit te breiden. Verder gaan we in het kader van de Brede SPUK aan de slag met het thema valpreventie. Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid en vitaal ouder worden zijn gezondheidsdoelen uit het GALA. De specifieke thema's één Nieuwe ontwikkelingen mentaal welbevinden tegen eenzaamheid en valpreventie vallen hieronder. Vanuit het IZA hebben gemeenten de opdracht gekregen om vanaf 2024 ook voor het thema valpreventie een regionale ketenaanpak in te richten.

Stand van zaken actieplan en koersplan sociaal domein

ACTIEPLAN

Uitleg van het overzicht:

= gestart en geïmplementeerd = gestart maar nog verder uit te werken = wordt niet opgepakt ivm nieuwe ontwikkelingen

Zingeving

Nummer 21

Omschrijving van het actiepunt Van zorgmaatschappij naar participatiemaatschappij

Stand van zaken

Toelichting We werken aan een communicatieplan (sociaal domein-breed) waarbij aandacht is voor normalisatie en zelfredzaamheid. Dit doen we aan de hand van campagnethema’s zoals vitaliteit en versterking van sociale netwerken. Vanuit samenleving wordt er via diverse kanalen actief gecommuniceerd over onze diensten en het bewustmaken van thema's. Er wordt via communicatie ook een beroep gedaan op burgerkracht zoals met de campagne in de week rondom eenzaamheid: 'met wie drinkt u een kop koffie?'. Een concreet communicatieplan voor de aanpak lokaal wordt gemaakt. Regionaal komt een gezamenlijke aanpak nog niet goed van de grond.

22

Bereiken en beschermen van jonge mantelzorgers

We hebben alle Borselse basisscholen bezocht alsook de scholen voor voortgezet onderwijs. Doel is de bewustwording voor jonge mantelzorgers op gang te brengen door een signalenkaartje/poster. Dat hebben we ook gedaan bij de sportverenigingen, bij huisartsen enzovoort. Een interview met een jonge mantelzorger is gepubliceerd in de diverse kranten, op onze website en via sociale media. Zie bijvoorbeeld https://www.pzc.nl/zeeuws-nieuws/margreethis-19-en-zorgt-voor-haar-moeder-omdat-ik-van-haar-houd-en-omdat-het-nodig-is~a8bfe4a6/. We zijn in september 2023 gestart met de implementatie van de mantelzorgtest in gemeente Borsele. In samenwerking met drie thuiszorgorganisaties en GR de Bevelanden. Doel is dat mantelzorgers hun belastbaarheid kunnen meten en de mogelijkheden naar aanbod kunnen vinden via deze test, zowel professioneel als informeel. De officiele start staat gepland voor eind 2023/begin 2024. Daarnaast zijn er bewustwordingscampagnes (doelgroep 50 – 60 jaar en jonge mantelzorgers) geweest om mantelzorg onder de aandacht te brengen bij inwoners/professionals.

23

Verbinding formele en informele zorg

We vragen via het Dorpteam aan onze Borselse zorgprofessionals aandacht voor de verbinding met de informele zorg (mantelzorger of vrijwilliger inzet), bijvoorbeeld door een themaochtend te organiseren tijdens het Dorpteam. Het komt ook voor dat wij vrijwllige ondersteuning inzetten vanuit het VrijwilligersHuis op verzoek van een zorgprofessional. We hebben in de afgelopen vier jaar een curusdag op dit thema georganiseerd, welke we om de paar jaar willen herhalen.

24

Actief werven en opleiden zorgvrijwilligers

Wij werven nieuwe zorgvrijwilligers als dat nodig is. Echter er worden ook veel vragen in de netwerken van de dorpen opgelost (via de vrijwilligerscentrales en de sleutelfiguren op de dorpen). Daarnaast werven we vrijwilligers ook via ons platform Borsele voor Elkaar. Dit platform krijgt dit najaar weer een boost door extra acties van onze stagiair.

25

Uitbreiden respijtzorg

Lokaal zijn er inloop voorzieningen in ’s-Gravenpolder, Heinkenszand en Lewedorp opgezet waar mensen even op adem kunnen komen voor de zorg die ze leveren (zie ook actiepunt 12). Voor mensen met GGZ en/of hun naasten zijn we aan het onderzoeken of in ’s-Gravenpolder de inloop uitgebreid kan worden met de expertise van Stichting Herstel Talent. Daarnaast startte deze zomer een pilot voor een indicatievrije inloop voor kinderen bij een zorgboerderij ter ontlasting van het gezin of ouders. Verder is er ook respijtzorg geboden door middel van inzet van vrijwilligers op maat. Zowel via het vrijwillige netwerk van het dorp als door onze zorgvrijwilligers. Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid en vitaal ouder worden zijn gezondheidsdoelen uit het GALA. De specifieke thema's één

Nieuwe ontwikkelingen zingeving tegen eenzaamheid en valpreventie vallen hieronder. Vanuit het IZA hebben gemeenten de opdracht gekregen om vanaf 2024 ook voor het thema valpreventie een regionale ketenaanpak in te richten.

Kwaliteit van leven Nummer 26

Omschrijving van het actiepunt Voorkomen van de gevolgen van armoede

27

Toegankelijk maken huidige regelingen en vroegtijdig in beeld brengen van risicogezinnen

28

Passende ondersteuning

Stand van zaken

Toelichting Door middel van vroegsignalering zetten we in op het zo vroeg mogelijk signaleren van armoede en schulden en op een effectieve aanpak daarvan. De raad heeft ingestemd met het Bevelands beleidsplan schulddienstverlening met aandacht voor onder meer schulddienstverlening bij ondernemers. We hebben een flyer over onze inkomensregelingen huis-aan-huis laten bezorgen. We organiseren jaarlijks inloopmomenten waarin we samen met inwoners kijken op welke tegemoetkomingen ze recht hebben. We hebben de informatie op onze website hierop verbeterd. Ook ligt hier een koppeling met actiepunten 1 en 26. Onze professionals handelen vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en werken integraal samen met de professionals die werkzaam zijn op de andere leefgebieden. Dit om met de klant te zoeken naar een passende ondersteuning.

In 2023 volgt er wederom een uitkering van de energietoeslag. Daarnaast legt het GALA de verbinding tussen de onderwerpen bestaans(on)zekerheid en gezondheid en benadrukt het akkoord de gevolgen van armoede op de gezondheid van inwoners. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden (o.a. Nieuwe ontwikkelingen kwaliteit van leven zingeving door middel van vroegsignalering, integrale samenwerking en benadering vanuit positieve gezondheid) is dan ook een van de GALA speerpunten waar we (verdere) lokale en regionale uitwerking aan geven.

Dagelijks functioneren Nummer 29

Omschrijving van het actiepunt Specifieke aanpak van mensen met dementie

Stand van zaken

Toelichting Er is een structureel programma gericht op educatie en aandacht voor de doelgroep en/of partijen in contact met de doelgroep. Bijvoorbeeld een training voor ondernemers en het organiseren van Alzheimercafes, maar ook dagbesteding als zingeving en mantelzorgondersteuning.

30

Specifieke aanpak voor mensen met psychosociale en mentale gezondheidsproblemen

Welzijnswerkers gaan outreachend af op signalen van 'niet pluis' vanuit hun netwerken. Ze activeren zorgmijders en leiden toe naar passende ondersteuning. Er is nauw contact tussen procescoördinatoren, veiligheid en welzijnswerk. In mei 2023 zijn we tevens gestart met wijk GGD. De eerste ervaringen en resultaten zijn goed. Door o.a. Welzijn op recept hebben we hele goede contacten met de huisartsenpraktijken in Borsele. Daardoor krijgen we ook via deze route meer signalen van psycosociale problematiek waarin we vanuit Welzijn en/of het CJG iets kunnen betekenen voor de inwoner.

31

Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt activeren

We hebben een pilot 'Stapje Fitter' georganiseerd. Dat was een succes voor de betrokken deelnemers. We hebben dit niet doorgezet omdat wij daarvoor als Borsele te klein zijn voor voldoende kandidaten. Juist het groepsgevoel is onderdeel van het activeren en enthousiasmeren (gedeelde smart is halve smart). Het lukte niet om dit Bevelandsbreed voort te zetten. In 2024 verwachten we wel meer lokaal betrokken te worden bij het activeren vanuit de Participatiewet.

32

Specifieke aanpak voor mensen met een beperking

In 2023 is in het kader van het VN-Verdrag Handicap een Lokale Inclusie Agenda opgesteld. Deze beleidsnota maakt inzichtelijk welke acties gemeente Borsele uitvoert om de toegankelijkheid voor mensen met een beperking te verbeteren.

33

Specifieke aanpak voor integratie statushouders

Er zijn verschillende kleine activiteiten gestart, zoals fietslessen en Taalcafé van waaruit de contacten worden opgebouwd. De samenwerking opzetten met Vluchtelingenwerk en haar vrijwilligers verloopt moeizaam vanwege capaciteitsproblemen aan de zijde van Vluchtelingenwerk. We hebben goede contacten met de klantmanagers activering van GR de Bevelanden voor bijvoorbeeld inzet van fietslessen. We gaan dit in 2024 doorontwikkelen door de verbinding tussen het welzijnswerk, de sociale netwerken, GR de Bevelanden, Onderwijs en Vluchtelingenwerk verder te verstevigen door concrete praktische afspraken te maken.

Er zal de komende jaren een toename van huisvestingsopgave van statushouders zijn. Dat betekent ook meer vraag naar hulp/ondersteuning van 0-100. Voor statushouders maar ook voor andere kwetsbare doelgroepen vanuit de Participatiewerk is er meer behoefte aan activering en reintegratie en diversiteit in reintegratie intrumenten. Op dit moment loopt er een onderzoek naar de doorontwikkelingsmogelijkheden van de Betho en welke rol zij Nieuwe ontwikkelingen dagelijks functioneren hierin kunnen vervullen. Dit onderzoek zal eind 2023 worden afgeronde met aanbevelingen voor de toekomst. Er is behoefte aan meer diversiteit en ook visie op de doelgroep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Er zal meer inzet en verbinding nodig zijn met de lokale gemeenten en arbeidsmarkt en welzijn. 1. Traject vanuit POK-middelen gericht op verbeteren dienstverlening (o.a. website + brieven van GR worden aangepakt). Daarnaast training voor

Overige nieuwe ontwikkelingen klantmanagers en toegangsmedewerkers op het gebied van mobility mentoring, LVB, GGZ en Laaggeletterdheid.

Stand van zaken actieplan en koersplan sociaal domein

KOERSPLAN

Uitleg van het overzicht: = maatregel uitgevoerd = maatregel in uitvoering = maatregel niet uitgevoerd

Maatregelen

Welzijn Nieuwe Stijl Maatregel Omschrijving van de maatregel 1 Gebiedsgericht werken - Sociaal gebiedsteam 2 Meer data gedreven/gestuurd werken

Stand van zaken Toelichting Zie actieplan: thema ontschotting sociaal domein (actiepunten 1 t/m 4). In 2022 is een data-analist gestart en zijn we meer datagedreven gaan werken. Het eerste jaar zijn we vooral bezig geweest met het structureren en vastleggen van bestaande data binnen de verschillende werkvelden (Wmo, Jeugd en Welzijn). Het goed registeren van gegevens is een voorwaarde voor het creëeren van een betrouwbaar dashboard. We ondersteunen de zorgprofessionals in dit proces. In samenspraak met de data-analist is er zowel voor het toegangsteam als het team Jeugd- en gezinsondersteuners en het Consultatie & Regie Team een bestand gerealiseerd wat ons extra informatie verschaft over de hulpvragen die binnenkomen. Hiermee krijgen we zicht op de aantallen, de eigen inzet, de voortgang, inzicht in casusregie en/of extern wordt doorverwezen voor inzet jeugdhulp. We monitoren hoeveel gezinnen er inzet nodig hebben vanuit de jeugdwet, wat de doorlooptijd is en wat de kosten zijn. Hiermee hopen we op termijn inzicht te krijgen of de diverse interventies die vanuit preventie worden ingezet ervoor zorgdraagt dat er afname is van inzet vanuit de jeugdwet . Of dat er gerichtere verwijzingen worden gedaan. Verder komt er een aparte mogelijkheid om data te gaan genereren samen met de cijfers van de Inkoop Jeugdhulp Zeeland.

De analyses en de opbrengsten hiervan zijn nog volop in ontwikkeling en verdienen komende jaren nog veel aandacht.

3

Invoeren van (hogere) eigen bijdragen en vermindering aantal personen dat gebruik maakt van het doelgroepenvervoer

Jeugdvervoer: Wanneer het gaat om vervoer van een jeugdige van en naar een locatie van jeugdhulp, valt het noodzakelijk vervoer van de jeugdige onder de Jeugdwet. Er mag hier in principe geen eigen bijdrage voor worden gevraagd. De voorwaarden voor (een vergoeding van het) vervoer van en naar een locatie van jeugdhulp zijn als volgt: De vervoersvoorziening moet noodzakelijk zijn vanwege een medische noodzaak of beperkingen in zelfredzaamheid en het vervoer kan niet van de ouders/het netwerk worden verlangd in het kader van de eigen kracht. Enkele gemeenten hebben bij wijze van proef gexperimenteerd met het vragen van een eigen bijdragen, maar uit jurisprudentie is gebleken dat de wetgeving dit niet toestaat. Wmo-vervoer: Gemeenten kunnen ervoor kiezen om het collectief vervoer (met een incidenteel karakter = Regiotaxi) wel of niet uit te zonderen van het abonnementstarief. Bij ons is het vervoer uitgezonderd van het abonnementstarief en we vragen een eigen bijdrage per rit. Onze eigen Wmo verordening geeft aan dat ‘de cliënt een betaling verschuldigd is voor het gebruik van het collectief vervoer per rit, waarbij het tarief gebaseerd is op het reizigerstarief van het openbaar vervoer’. Op dit bedrag rekenen we daarnaast een opslag voor deur-tot-deur, de ‘extra service’.

We hebben onderzocht of we hogere tarieven kunnen invoeren voor de eigen bijdrage, maar dit was niet mogelijk. De tarieven zijn voor alle Oosterschelderegio-gemeenten gelijk en worden jaarlijks door het bestuur van SWVO vastgesteld, rekening houdend met de NEA-indexering (een indexering voor vervoerskosten). Spelregels voor de Regiotaxi en de tarieven worden Oosterschelderegiobreed bepaald. Hier is dus geen individuele vrijheid.

4

Striktere afbakening jeugdwet/Wmo versus andere zorgwetten

Hier heeft het 11-puntenplan WIZ voor een deel in voorzien: De Wlz en Zvw worden als voorliggende voorziening gehanteerd. Cijfers over uitstroom naar Wlz zijn terug te vinden in jaarrekening. De Wlz signalen die we ontvangen via het Inlichtingenbureau worden actief verwerkt. Daarnaast is hier aandacht voor tijdens de gesprekken die de klantmanagers voeren bij nieuwe meldingen. Ook bij herbeoordelingen wordt gekeken of Wlz en Zvw als voorliggend mogelijk is. Gesprekken over de Wlz als voorliggende mogelijkheid roepen geregeld weerstand op, zowel bij burgers als bijvoorbeeld casemanagers dementie omdat dit vaker een hogere eigen bijdrage betekent. In tegenstelling tot de Wmo wordt er bij de Wlz nog wel een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gehanteerd. Bijna alle (jeugd) professionals binnen het CJZ zijn geschoold of hebben de kennis over wat er thuishoort binnen de jeugdwet, de Wmo, beschermd wonen en de WLZ. Hierbij voorkomen we dat er jongeren onterecht (dure) jeugdzorg krijgen terwijl andere wetgeving voorliggend is. Als een jongere achttien jaar wordt, kijken we binnen welke wet de lopende zorg kan worden ondergebracht. Daarmee wordt vermeden dat er ten onrecht een beroep wordt gedaan op verlengde jeugdzorg. Indien nodig wordt bij een kans op een Wlz indicatie de expertise van het SMWO ingeschakeld om een aanvraag te doen bij het CIS.

Op dit moment zijn er nog enkele hiaten op gebied van de afbakening jeugdwet versus passend onderwijs. Deze hiaten hebben op dit moment de aandacht en in samenspraak met het (passend) onderwijs kijken we hoe we deze processen beter kunnen optimaliseren.

Jeugd Maatregel Omschrijving van de maatregel 1 Lokaal expert team Borsele (Nieuwe naam: Consultatie- en Regieteam)

Stand van zaken Toelichting Begin 2022 is ons Consultatie- en Regieteam (CRT) van start gegaan. Na wat opstartproblemen door wisseling van casusregisseurs, hebben we nu een stabiel team. Het CRT bestaat uit 3 casusregisseurs (2 vanuit de gemeente en 1 vanuit het SMWO), een medewerker van het Toegangsteam jeugd, een medewerker van Veilig Thuis, een medewerker van Jeugdbescherming West en een gedragswetenschapper vanuit Mentaal Beter. De procescoördinator is voorzitter van het team. De verschillende disciplines samen, maken het CRT een sterk team. Het team zorgt ervoor dat kennis breder wordt gedragen. Dat komt verdere professionalisering van de deelnemers ten goede en daarmee komt dit ook de klant ten goede. Een ontwikkelpunt voor het CRT is het nog verder ontwikkelen en implementeren van wetenschappelijk onderbouwde methodes om de casuïstiek te bespreken. De casusregisseurs zijn of worden allen getraind in de top 3 methodiek en 1gezin1plan1regisseur. In het CRT wordt er meer en meer gekeken naar hoe een goede integrale verklarende analyse te maken op rollen en patronen in een gezinssysteem. Per 1 april 2023 zijn we, in samenspraak met de data-analist, begonnen met een nieuwe manier van monitoren van de CRT casuïstiek. We doen dit zodat het eenvoudiger wordt om cijfers te genereren.

We zijn nog een beetje zoekende hoe dit goed vorm te geven, omdat ook lopende casuïstiek ingebracht kan worden. Tot april 2023 zijn er circa 66 zaken in het CRT ingebracht. In 2022 zijn de casusregisseurs, buiten het CRT om, zowel binnen de gemeente als binnen het SMWO circa 35 keer om consult en advies gevraagd.

2

Vergroting kennis normaliseren van inzet basisvoorzieningen versus hulptrajecten binnen de toegang

Indien ouders zich melden bij het CJG wordt er in de intake fase aandacht besteed aan normalisatie. Wat kunnen ouders zelf, wat hebben ze al gedaan en hoe ziet hun netwerk eruit. We proberen ouders te stimuleren om eigen inzet of hun netwerk in te zetten, omdat deze mensen vaak blijvende ondersteuning kunnen geven. We zien dat dit vooral belangrijk is bij onze kwetsbare ouders met psychiatrische en/of LVB problematiek. Ook kijken de toegangsmedewerkers of er sprake is van gebruikelijke en/of boven gebruikelijke zorg. Kan een kind deelnemen in het voorliggend veld, zoals de scouting, reguliere sportclubs, jongerensozen en/of verenigingen om bijvoorbeeld sociale contacten op te bouwen. Dit doel vraagt veel tijd en aandacht van de toegangsmedewerkers, omdat ouders -vanuit verschillende overwegingen- soms geen gebruik willen maken van hun eigen netwerk of voorliggende voorzieningen. Om zowel ouders als zorgaanbieders mee te nemen in onze visie, is het nodig hier veel aandacht aan te besteden. Dat vergt veel tijd van onze zorgprofessionals. Het bewerkstelligen van een gedragsverandering is iets wat nog jaren aandacht behoeft.

3

De lichtste maatwerkvoorzieningen opvangen d.m.v. indicatieloze ondersteuning en lichte hulpverlening

Door de de beschikbare middelen binnen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is er meer financiële ruimte gekomen om iemand tijdelijk aan te nemen binnen het CJG. Deze Jeugd- en Gezinsondersteuner (JGO) wordt specifiek ingezet op de scholen, kinderdagverblijven en ondersteuning bij de huisartsen en toegevoegd aan de uren die hiervoor al beschikbaar waren gesteld vanuit het actieplan sociaal domein. Dit betekent dat wij een voorliggend team (JGO-team) konden vorm geven voor in totaal 1,6 fte. Daarmee is er dus ook meer ruimte gekomen voor meer eigen inzet. Uit de tussenevaluatie blijkt dat de scholen zeer tevreden zijn over de extra inzet van de Jeugd-en gezinsondersteuners en dit graag komende jaren voortgezet zien. de professionals in het toegangsteam hebben tevens de mogelijkheid om zelf kortdurend ondersteuning t bieden, met als doel een vermindering en/of gerichtere inzet van geïndiceerde hulp vanuit de jeugdwet. Zie ook evaluatie actieplan sociaal domein (actiepunten 8, 9 en 12).

4

Niet automatisch verlengen van indicaties en doorlooptijd indicaties verkorten

Indien na een intake blijkt dat er zorg nodig is vanuit de jeugdwet, dan wordt een besluit genomen of deze zorg wordt opgevolgd. De ingezette zorg wordt op dan op drie momenten opgevolgd: bij het startgesprek, bij de tussenevaluatie en de eindevaluatie. Het borgen van de ingezette zorg en het toewerken naar normalisatie is niet altijd vanzelfsprekend vanuit de zorgaanbieders. De professionals indiceren de juiste doorlooptijden en kijken samen of de zorg passend is en bijdraagt aan de gestelde doelen. In de gesprekken wordt ook besproken of er, indien de zorg dit toelaat, afgeschaald kan worden en/of er sprake kan zijn van normalisatie, eigen kracht, zorg binnen eigen netwerkt etc. Bij het afgeven van de GGZ-verwijzingen zien we dat de huisartsen veelvuldig verwijzen naar de GGZ. Door gedurende de looptijd in gesprek te blijven met zowel de verwijzers (huisartsen, medisch specialist) als de zorgaanbieders GGZ, proberen we eerder en tijdig betrokken te blijven.

5

Verwijzingen van derden monitoren

Binnen het 'programma van eisen inkoop Jeugd' staat beschreven dat de zorgaanbieders na verwijzingen van een huisarts, jeugdarts of medisch specialist contact moeten opnemen over de zorgcode en de duur van de in te zetten zorg. In de praktijk loopt dit nog niet. Zorgaanbieders sturen vaak een startbericht zorg en zien dit als het moment van overleg. Indien de cliënt bij ons bekend is en er al iemand van het team toegang gekoppeld is aan het gezin wordt de opdracht op onderzoek gezet. Dit geeft de professional de tijd om eerst contact op te nemen met de zorgaanbieder om af te stemmen en de verwijzer. Vaak vinden zorgaanbieders het nog steeds lastig dat een jeugdprofessional vanuit het CJG aansluit bij de evaluatiemomenten van de ingezette zorg. Dit punt zal binnen de contractbesprekingen met Inkoop Jeugdhulp Zeeland verder moeten worden geoptimaliseerd.

6

Zakelijkere houding aannemen

Door de vele personele wisselingen en het niet op orde zijn van de basis binnen Inkoop Jeugdhulp Zeeland lopen de afspraken en de naleving van de contractafspraken met de zorgaanbieders soms moeizaam. Hierdoor is er vaak ruis en worden er veel (achteraf onnodige) discussies gevoerd door de jeugdprofessionals en/of de procescoördinatoren met zorgaanbieders. We zien sinds het 2e kwartaal 2023 dat inkooporganisatie dit proces grondig aanpakt en werkt aan een verbeterslag binnen de contractbesprekingen.

Stand van zaken actieplan en koersplan sociaal domein

KOERSPLAN

Uitleg van het overzicht: = maatregel uitgevoerd = maatregel in uitvoering = maatregel niet uitgevoerd Maatregel Omschrijving van de maatregel 1 Gebruikelijke zorg voorliggende voorzieningen

Wmo Stand van zaken Toelichting Blijvend aandachtspunt is communicatie. Vanuit Grip op Wmo is een communciatiecampagne die inzet op eigen kracht van inwoners en de visie vanuit Positieve Gezondheid. 'Zelfredzaam zijn betekent niet dat je het alleen hoeft te doen, in je omgeving zijn er genoeg mogelijkheden om je te helpen. Zo kunnen mensen in je eigen netwerk je helpen of zijn er welzijnsinitiatieven die hulp kunnen bieden'. Vanuit de persoonlijke situatie wordt er gekeken waar iemand behoefte aan heeft. Het inzicht in wat en wie hierbij kan helpen is daarbij essentieel. Dit inzicht ontbreekt nu veelal, niet alleen bij inwoners, maar ook bij toegangen. Voor wat betreft de toegang Wmo: het 11 puntenplan van de GR (WIZ) heeft ervoor gezorgd dat het gesprek over 'wat kan iemand nog zelf' of 'wat kan de omgeving en of het netwerk' ook ondersteund wordt door wijzigingen in de verordening. Omdat daar meer concreet is opnomen wanneer iemand wel/geen recht heeft. Dat helpt de toegangsmedewerkers in het verantwoorden van de beslissing om iets wel of niet toe te kennen in het gesprek met de klant. Deze maatregel kwam ook terug in de voorgestelde maatregelen in het rapport van Berenschot 'Grip op Wmo' voor het SWVO. Het betreft maatregel 1 in het rapport: begeleiding als voorliggende voorziening. Daarnaast startten we de indicatieloze dagbesteding op.

Zie ook evaluatie actieplan sociaal domein (actiepunten 9 en 12).

2

De lichtste maatwerkvoorziening opvangen binnen basisstructuur

3

Afschalen van zware maatwerkvoorzieningen naar lichte maatwerkvoorzieningen

Resultaten vanuit eindrapportage Grip op Wmo: De gewenste verdeling specialistisch – regulier van de WMO voorzieningen is (bijna) behaald. De uitdaging zit met name nog op begeleiding. Of dit haalbaar is hangt af van de populatie, hier zit namelijk het meeste ontwikkelpotentieel.

4

Zakelijke houding aannemen richting zorgaanbieders

Voor de Wmo loopt op dit moment het traject voor de nieuwe contractering per 1 mei 2024. Een meer zakelijke houding is ook onderdeel van de contractering. Dat heeft o.a. betrekking op meer sturingsinstrumenten. Toegangsmedewerkers gaan straks zelf een ondersteuningsplan maken en doelen formuleren. Hierdoor kunnen we beter sturen en ook monitoren op behaalde resultaten. Dit betekent dat toegansmedewerkers meer tijd nodig hebben per cliënt, maar daarna gerichter kunnen sturen. De verwachting is dat de ondersteuning minder vrijblijvend is en aanbieders meer gestimuleerd worden om doelen te realiseren. Er komt geen rem op toetreding van nieuwe aanbieders. We blijven werken met een Open-House constructie voor wmo ondersteuning. De eerder genoemde wijzigingen in de Wmo-verordening n.a.v. het 11 puntenplan maakt ook onderdeel uit van deze meer zakelijke houding.

5

Niet automatisch verlengen van indicaties en indicatietermijnen/doorlooptijd indicaties verkorten

Er worden geen indicaties voor langdurige zorg meer afgeven door toegangsmedewerkers WIZ. Het plan 'Heronderzoeken onder klanten met thuisbegeleiding' is uitgevoerd in de periode januari 2022 tot en met maart 2023. De eerste resultaten met betrekking tot uitstroom en afschaling zijn zichtbaar. Aan de hand van deze resultaten wordt beleid opgesteld voor de duur van de indicatie en de frequentie van heronderzoeken/ monitormomenten. Zoals in het onderzoek van Berenschot al is aangegeven, is de uitvoering hiervan afhankelijk van extra capaciteit. Duidelijk is wel dat deze capaciteit door deze aanpak kan worden “terugverdiend”.

6

Gerichte aanpak duurdere casussen en complexe zorg

Zie evaluatie actieplan sociaal domein (actiepunten 2, 3, 4 en 6).

7

Abonnementstarief inkomensafhankelijk maken: pilot

Mede op advies van de VNG is in overleg met de gemeenten met het invoeren van de inkomens- en vermogenstoets de juridische grens opgezocht. Uiteindelijk bleek dit juridisch toch niet houdbaar te zijn en is het beleid ingetrokken. Sinds maart 2022 wordt de inkomens- en vermogenstoets al niet meer toegepast, nu is dit ook formeel aangepast via de nieuwe verordening. Financiële draagkracht en gebrek aan huishoudelijke hulpen wordt nog wel besproken bij de melding. Het gebruik van huishoudelijk hulp is aantoonbaar teruggelopen. Zeker als rekening wordt gehouden met aantoonbare autonome stijging (o.a. vergrijzing) van 4% (cijfers Berenschot). Daarnaast heeft ook het gebrek aan arbeidskrachten een effect op het gebruik van huishoudelijke hulp (bron: evaluatie 11-punten plan WIZ).

8

Inzet van huishoudelijke hulp beperken

In het 11-punten plan van WIZ: In principe verstrekken we geen hulp bij het huishouden meer voor korte duur (<6 maanden). Dit is opgenomen in de wijzigingsverordening 2021 maar bleek juridisch niet afdwingbaar. Daarom is in de nieuwe verordening een tenzij bepaling opgenomen. In de praktijk werd sowieso altijd de individuele situatie onderzocht en is er in incidentele situaties kortdurende hulp toegekend. Bij de Wmo gaat het om compensatie van langdurige chronische problemen. Bij een ondersteuningsvraag voor korte duur, blijft het uitgangspunt dat mensen zelf (al dan niet met behulp van het netwerk) zoeken naar eigen oplossingen, met als doel de hulp beschikbaar te houden voor de meest kwetsbaren. Er worden ook pilots gedraaid met anders kijken naar de professionele inzet en de hulpmiddelen die inwoners zelf kunnen benutten zoals robotstofzuigers.

9

Primaat verhuizen consequent toepassen. Zoekgebied totale gebied vijf Bevelandse gemeenten met een straal van 10 kilometer. Woningaanpassingen als algemeen gebruikelijke voorziening bestempelen

Dit is ingevoerd en wordt toegepast.

10

Vanuit GR de Bevelanden WIZ worden cliënten verantwoordelijk gemaakt voor zijn/haar eigen keuzes. Daar wordt ook rekening mee gehouden bij de te verstrekken ondersteuning. Dit wordt in de praktijk toegepast door onderwerpen zoals participeren, verhuizen etcetera mee te nemen in de gesprekken. Het gaat hier bijvoorbeeld om zaken als een verhuizing van een adequate naar een inadequate woning en een vorm van sportbeoefening die realistisch is. Dit werd voorheen door de klantmanagers ook al gedaan, het ontbrak echter aan borging van dit punt in beleid. Mensen worden vroegtijdig geattendeerd op het voorbereiden op langer zelfstandig thuis blijven wonen en met welke punten ze dan al rekening kunnen houden. Als iemand er bijvoorbeeld eerder op gewezen is, dat het gezien de beperkingen verstandig is uit te kijken naar een gelijkvloerse woning en een aantal jaren later alsnog om een woningaanpassing komt vragen. Dan kan het zijn dat deze woningaanpassing wordt afgewezen. Resultaten hiervan zijn pas op de langere termijn zichtbaar.