11.1 Reactie college op aanbevelingen onderzoeksrapport 213a Gemeentewet 2020

Aan: Domein/Team: Kopie aan:

gemeenteraad Controlling Controlling

Van:

Burgemeester en wethouders

Zaaknummer: Documentnummer: Datum: Betreft:

16 maart 2021 Reactie college op onderzoeksrapport 213a Gemeentewet 2020

Geachte raad, Hierbij geven wij onze reactie op de aanbevelingen zoals gedaan in het onderzoeksrapport 213 Gemeentewet 2020 met als titel “Zicht op de financiële positie van de gemeente Borsele”. Wij stellen u voor deze reactie te betrekken bij uw besluitvorming met betrekking tot dit onderzoek voor de raad van 1 april 2021. Aanbeveling 1 Zorg dat de wettelijk verplichte informatie zoals voorgeschreven in het BBV en de financiële verordening van de gemeente Borsele ook wordt opgenomen in de jaarverantwoording van de gemeente Borsele.

MEMO

Reactie: Voor het BBV gaat het hier over het ontbreken van een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Opgemerkt wordt dat dit bij de begroting 2021-2024 al is gedaan en dat we deze informatie ook op zullen nemen in de jaarrekening 2020. Ten aanzien van de financiële verordening gaat het om het niet opnemen van het saldo van baten en lasten voor toevoeging en onttrekking aan reserves. Hierover merken we op dat deze conclusie op zich juist is maar dat deze informatie ook al is terug te vinden in de inleiding en de balans plus toelichting. Het opnemen van dezelfde informatie in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen heeft geen meerwaarde. Wij stellen voor om gelet hierop dit onderdeel uit de financiële verordening weg te halen, bij een eerstvolgende wijziging hiervan.

Aanbeveling 2 Verbeter de informatiewaarde van de jaarverantwoording nog verder door: • een samenvatting van de kengetallen (zoals opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheer) op te nemen met signaleringswaarden van de provincie Zeeland en dit ook te visualiseren door middel van een zgn. stoplichtmodel. • een overzicht te geven van de vermogenspositie van de gemeente Borsele, met daarbij vermeld de minimumnorm als het landelijke en het Zeeuws gemiddelde. Reactie: Ten aanzien van de eerste aanbeveling merken wij op dat dit in de begroting 2021-2024 voor het eerst zo is opgenomen en dat we dit ook zullen doen voor de jaarrekening 2021, zodat jaarrekening beter aansluit op de begroting. Aan de 2e aanbeveling bij dit onderdeel wordt deels voldaan. De minimumnorm wordt weergegeven, maar niet het Zeeuwse en landelijk gemiddelde. Gelet op de termijnen waarbinnen de jaarrekeningen gereed moeten zijn is het lastig om voor het boekjaar zelf een dergelijk overzicht op te nemen. Als we dit al zouden doen kan het niet anders dan dat hier dan de cijfers van een voor vorig jaar worden opgenomen. Wij zien hiervan dan ook niet direct de meerwaarde in en adviseren deze aanbeveling niet over te nemen.

MEMO

Aanbeveling 3 Ga het gesprek met de raad (auditcommissie of raadswerkgroep) aan over het verder verbeteren van de financiële stuurinformatie, om de informatiebehoefte van de raad nader te duiden. Dit kan meer omvatten dan de financiële informatie welke nu in dit onderzoek is meegenomen. Voorbeelden hiervan zijn: • Van ieder domein opnemen het totaal van baten, lasten en het saldo, inclusief een kort en bondige verklaring voor significante verschillen • het opnemen van staafdiagrammen en piecharts voor bijvoorbeeld de totalen van de programmarekening en het overzicht van de taakvelden; • bij het onderdeel jaarverslag van de programma’s een duidelijke verantwoording van de resultaten te geven • de sets met indicatoren te verbeteren, waarbij de causale relatie tussen het beleid en de genomen acties is opgenomen en die zowel terugkijken als vooruitkijken • een duidelijker koppeling te maken met inhoudelijke rapportages (bijvoorbeeld Sociaal domein) Reactie: Eerste bullit. Wij adviseren u deze aanbeveling niet over te nemen. Dit omdat de begroting is ingedeeld naar door de raad vastgestelde programma’s en niet naar domeinen. De domeinen zijn verdeeld over de diverse programma’s en dus is het lastig om aan deze aanbeveling tegemoet te komen. Daarnaast heeft het niet onze voorkeur om onderscheid te maken in domeinen.

(Financiële) opgaven en verantwoordingen worden integraal bekeken, waarbij het logisch is dat in bijvoorbeeld het domein Samenleving meer financiële ontwikkelingen zijn dan in het domein Bedrijfsvoering.

Tweede bullit. Het is binnen het huidige softwarepakket dat wij gebruiken voor het maken van de begroting en jaarrekening niet mogelijk deze aanbeveling op te volgen, omdat een goede presentatie tool hiervoor ontbreekt. We zullen onderzoeken of het mogelijk is deze optie in het bestaande softwarepakket op te nemen. Derde bullit. Deze aanbeveling is feitelijk al gerealiseerd. Bij de programmarapportage 2020 en de begroting 2021 is er al een aanzet gegeven voor het verbeteren van de indicatoren, waarbij zowel vooruit als terug gekeken wordt. Deze nieuwe indicatoren worden ook gebruikt voor de jaarrekening 2020. Vierde bullit. Deze aanbeveling wordt meegenomen bij de jaarrekening 2020. Voor wat betreft de lay-out zullen wij onderzoeken of het mogelijk is. (Zie hiervoor ook het antwoord bij de tweede bullit). Vijfde bullit. Deze aanbeveling wordt meegenomen. In de programmarapportage 2020 is hiermee gestart en ook in de jaarrekening 2020 wordt dit meegenomen. Aanbeveling 4 Voer een houdbaarheidstest gemeentefinanciën uit. De houdbaarheidstest kijkt hoeveel een gemeente fictief bij een slechtweer-scenario structureel op de baten en lasten moet ombuigen om het oplopen van de netto schuldquote te keren. Deze houdbaarheidstest is te vinden op de VNG-site (www.vng.nl).

In het boek Houdbare gemeentefinanciën in de hoofdstukken 5 en 6 van het bewaken van de financiële conditie in Nederland (J. van der Lei) 2019 is een uitgebreide onderbouwing van de test is te vinden. Reactie: Deze aanbeveling is niet direct te koppelen aan de jaarrekening, maar kan meegenomen worden bij de begroting 2022. We willen eerst de uitkomsten van het kerntakenonderzoek en de herstelbegroting afwachten, zodat we een goede uitgangspositie hebben voor het uitvoeren van een dergelijke test. Aanbeveling 5 Stel een “jaarverslag in een oogopslag” (JIO) op. In dit overzicht kan op eenvoudige wijze weergegeven worden wat de gemeente Borsele aan inkomsten heeft ontvangen en waaraan het geld is besteed. Daarnaast kunnen hierin ook een aantal ambities worden toegelicht.

MEMO

Reactie: We onderzoeken of we deze aanbeveling mee kunnen nemen bij de presentatie van de jaarrekening 2020.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Borsele, de secretaris, de burgemeester,