11.1 Programmarapportage 2024

Programmarapportage 2024

Inleiding De programmarapportage 2024 is de tussentijdse voortgangsrapportage (peildatum 1 oktober) aan uw raad over de uitvoering van de programma’s zoals opgenomen in de programmabegroting 2024–2027. We rapporteren de financiële afwijkingen per programma en de voortgang van projecten en investeringen. We lichten de belangrijkste mutaties toe. Het financiële resultaat van deze programmarapportage is € 3.275.847 positief. In de onderstaande tabel hebben we dit per programma in beeld gebracht. Programma Totaal Bestuur en ondersteuning Totaal Veiligheid Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat Totaal Economie Totaal Onderwijs Totaal Sport, cultuur en recreatie Totaal Sociaal Domein Totaal Volksgezondheid en milieu Totaal Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Totaal Programma's

Lasten 2024 Baten 2024 Resultaat Voordeel/Nadeel € -904.947 € 2.338.000 € 3.242.947 Voordeel € 63.000 € € -63.000 Nadeel € 45.000 € € -45.000 Nadeel € 37.000 € 528.000 € 491.000 Voordeel € -113.000 € -26.000 € 87.000 Voordeel € 5.000 € € -5.000 Nadeel € 745.000 € 217.900 € -527.100 Nadeel € 174.000 € 174.000 € € € 95.000 € 95.000 Voordeel € 51.053 € 3.326.900 € 3.275.847 Voordeel

Wij stellen voor om het saldo als volgt te bestemmen: Resultaatbestemming Uitbreiding begraafplaats Nisse Flexwoningen Schuitweg in 's-Gravenpolder Toevoegen aan het algemeen weerstandsvermogen Totaal

€ € € €

22.000 190.000 3.063.847 3.275.847

Uitbreiding begraafplaats Nisse Op 23 mei 2024 heeft u besloten om de begraafplaats in Nisse uit te breiden. De kosten voor de inrichting waren geraamd op € 24.000. Dit is onder het investeringsbedrag. De uitbreiding van de begraafplaats is dus niet geactiveerd om meerjarig af te schrijven. Uit de aanbesteding blijkt dat de oorspronkelijke raming niet realistisch was. De oorzaak hiervan ligt voornamelijk in de prijs van de verharding. Met name de prijs voor het asfaltpad valt hoger uit, evenals de kosten voor de betonelementen van de opslagplaats. Daarnaast blijkt dat extra drainage nodig is voor de ontwatering van het terrein. De nieuwe raming voor de inrichting van het terrein bedraagt € 46.000. Dit is € 22.000 meer dan de oorspronkelijke raming. We stellen voor dit bedrag vanuit het saldo van de programmarapportage toe te voegen aan de reserve afschrijvingen investeringen met maatschappelijk nut. Het oorspronkelijke bedrag van € 24.000 was eerder beschikbaar gesteld vanuit het weerstandsvermogen. Hiermee dekken we gedurende 20 jaar de afschrijvingslasten van € 2.300 per jaar. De jaarlijkse rentelasten verwerken we in de begroting van 2026. Flexwoningen Schuitweg in ’s-Gravenpolder Op 7 september 2023 heeft u ingestemd met het bouwen van 31 flexwoningen, waarvan 13 aan de Schuitweg in de kern ’s-Gravenpolder.

De flexwoningen aan de Schuitweg zaten oorspronkelijk in een aparte grondexploitatie maar deze zijn bij de jaarrekening 2023 overgeheveld naar onze materiële vaste activa. Dit is gedaan omdat er geen sprake is van uitgeefbare grond voor de woningbouw in overeenstemming met het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)’. Voor het stimuleren van onze woningmarkt en de bouw van deze flexwoningen maken we gebruik van de specifieke uitkering Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen. We trekken hierin samen met de andere Bevelandse gemeenten op. De 1

Programmarapportage 2024 verwachte totale uitgaven voor deze flexwoningen bedragen € 311.000. De opbrengsten bedragen € 129.000. Per saldo is er dekking nodig voor € 190.000. Voor de dekking stellen wij voor een beroep te doen op het algemeen weerstandsvermogen. Wij voegen dan € 190.000 vanuit het algemeen weerstandsvermogen toe aan de reserve ‘heractivering activa’. We kunnen dan voor 15 jaar de afschrijvingslast dekken. De jaarlijkse rentelasten van € 1.900 worden gedekt in de begroting 2026. Toevoegen aan het algemeen weerstandsvermogen Wij stellen voor om het resterende saldo toe te voegen aan het algemeen weerstandsvermogen. Toelichting resultaat We hebben dit jaar een positief resultaat als gevolg van een aantal incidentele mutaties. Deze zijn ook toegelicht bij de mutaties in de programma’s. We noemen de belangrijkste mutaties hieronder. ▪ Opbrengst rente schatkistbankieren (€ 1.000.000). De opbrengsten van de rente die vergoed wordt in ‘s Rijks schatkist ramen we in deze rapportage bij. De extra opbrengsten aan rente zijn vanaf 2025 in de begroting opgenomen. ▪ Effect treasury (€ 269.000). Vanwege ons hoge liquiditeitssaldo hoeven we in 2024 geen kasgeldleningen aan te trekken. Dit budget valt dus vrij. ▪ Meeropbrengst onroerendezaakbelasting (€ 485.000).

De inkomsten van de onroerendezaakbelasting (ozb) zijn fors hoger dan geraamd, dit wordt vooral veroorzaakt door de waardering van de hoogspanningsmasten in ons gebied. Hierdoor ontvangen we meer ozb voor de niet-woningen. ▪ Effect septembercirculaire (€ 616.000). Dit betreft het positieve saldo van € 616.000 van de septembercirculaire 2024. ▪ Gronden/Landerijen (€ 466.000). We verwachten een meeropbrengst van € 80.000 door vergoedingen voor zendmasten en meer verkoop van tuingronden. Aan het einde van dit jaar verwerken we een kavelruil waardoor wij een verkoopopbrengst van € 386.000 voor gronden realiseren. ▪ Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (-€ 410.500). Dit betreft een afrekening over het jaar 2023. De afrekening gaat over de uitvoeringskosten, de kosten Taskforce Jeugd en de zorgkosten. Projecten en investering in het kader van Netten op Zee en Regio Deal Binnen verschillende programma’s van deze programmarapportage rapporteren we over de uitgaven binnen deelprojecten van de gebiedsinvesteringen ‘Netten op Zee’ en de Regio Deal. We lichten de voortgang van deze projecten en investeringen in deze programmarapportage niet toe. U wordt op aparte momenten ingelicht en/of bijgepraat over deze onderwerpen.

2

Programmarapportage 2024

Mutaties programma’s Programma Bestuur en ondersteuning Mutaties Rente Schatkistbankieren Rente besparing kortlopende leningen Dividend BNG Saldo septembercirculaire 2024 Saldo begroting Inhuur team Burgerzaken Leges Burgerzaken Bijdrage Sabewa Onroerendezaakbelasting Verkiezingen Catering Huurinkomsten gemeentehuis Staf Kantoormiddelen Drukwerk Representatie Inhuur extern personeel team Communicatie en dienstverlening Internet/websites Wet open overheid Totaal Bestuur en ondersteuning

Lasten 2024

Baten 2024 1.000.000

-269.000 38.000 -872.147 49.200 135.000 90.000

32.000 654.000

157.000 485.000

-9.000 37.000 10.000 25.000 20.000 -20.000 19.000 -43.000 -35.000 -70.000 -904.947

2.338.000

Resultaat Voordeel/Nadeel 1.000.000 Voordeel 269.000 Voordeel 32.000 Voordeel 616.000 Voordeel 872.147 Voordeel -49.200 Nadeel 22.000 Voordeel -90.000 Nadeel 485.000 Voordeel 9.000 Voordeel -37.000 Nadeel 10.000 Voordeel -25.000 Nadeel -20.000 Nadeel 20.000 Voordeel -19.000 Nadeel 43.000 Voordeel 35.000 Voordeel 70.000 Voordeel 3.242.947 Voordeel

Belangrijkste mutaties: Rente schatkistbankieren: We hebben momenteel veel liquide middelen. Het merendeel hiervan zit in de schatkist. Hierover ontvangen we rente. Deze rente is in 2024 niet geraamd. Dit is dus een voordeel. Vanaf 2025 is deze opbrengst wel geraamd in onze begroting. Rentebesparing kortlopende leningen: Door de vele liquide middelen hoeven we geen kortlopende leningen aan te trekken. Hierdoor besparen we op rentelasten in 2024. Dividend BNG: Het dividend over 2023 van de BNG is hoger uitgevallen dan geraamd. Saldo septembercirculaire: Dit betreft het positieve saldo van € 616.000 van de septembercirculaire 2024. Saldo begroting: Het saldo van de begroting laten we in deze programmarapportage vrijvallen. Het hoge saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door de septembercirculaire 2023 en de decembercirculaire 2023. Inhuur team Burgerzaken: In verband met langdurige ziekte van meerdere personeelsleden is vervanging ingehuurd. Leges Burgerzaken: In 2014 is de geldigheidsduur van een paspoort en identiteitsbewijs aangepast van vijf naar tien jaar. Veel inwoners hebben toen een paspoort of identiteitsbewijs aangevraagd en moeten nu een nieuwe aanvragen. Deze ‘paspoortpiek’ zorgt voor een stijging in zowel de baten als de lasten (afdracht richting Rijk).

SaBeWa: Vanwege de aanschaf van een nieuwe technologieoplossing bij SaBeWa is de bijdrage voor alle deelnemers fors hoger in 2024. Voor meer informatie verwijzen we u naar de 2 e wijziging 2024 van SaBeWa die in de raadsvergadering van 12 december behandeld is. Onroerendezaakbelasting: De inkomsten van de onroerendezaakbelasting (ozb) zijn fors hoger dan geraamd. Dit wordt vooral veroorzaakt door de waardering van de hoogspanningsmasten in ons gebied. Hierdoor ontvangen we meer ozb voor de niet-woningen. We hebben rekening gehouden met deze waardestijging in de begroting 2025. Catering: Door de toename van het personeelsbestand en prijsstijgingen stijgen ook de indirecte kosten waaronder de uitgaven voor catering. Huurinkomsten gemeentehuis: Betreft niet geraamde huurinkomsten van onder andere de politie en Mainport Zeeland | West-Brabant. 3

Programmarapportage 2024 Staf: Er is een aantal financiële tegenvallers binnen de staf budgetten. Er is meer beroep gedaan op inkoopbureau Karel voor advies over inkoop- en aanbestedingstrajecten. Vanwege het meerwerk van de accountant tijdens de controle van de jaarrekening 2023 is er een overschrijding van de accountantskosten. Dit heeft te maken met de controle op de vele specifieke uitkeringen. Tot slot is er meer ingehuurd bij control vanwege het jaarlijkse 213a onderzoek. Kantoormiddelen: Onder andere de aanschaf van grote schermen voor de overlegruimtes en de invoering van een nieuwe afvalstrategie/interne milieuzorg. Inhuur extern personeel team Communicatie en dienstverlening: Van de geraamde externe inhuur bij afdeling communicatie en dienstverlening wordt minder gebruik gemaakt dan gepland. Internet/websites: De geplande samenvoeging van subsites zal niet meer in 2024 worden gerealiseerd. Wet open overheid: Sinds 2021 werken we aan het invoeren van de Wet open overheid (Woo). De Woo vereist een stapsgewijze benadering, zonder vast tijdpad, zodat ervaringen met de eerste categorieën toekomstige stappen kunnen ondersteunen. Omdat het Rijk heeft besloten om te stoppen met de ontwikkelingen van het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) betekent dit dat gemeenten zelf een publicatieplatform moeten ontwikkelen. Hiervoor is het budget niet toereikend.

Investeringen worden zorgvuldig gepland, maar door het gebrek aan beschikbare software blijven grote investeringen momenteel uit. Desondanks voldoen we aan de huidige Wooverplichtingen en houden we de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten om toekomstig benodigde middelen veilig te stellen.

4

Programmarapportage 2024 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Doorontwikkeling iBurgerzaken Borsele projecten B2030 Investeringsfonds E-depot archief GT-Connect Dienstverleningsvisie / communicatievisie Informatiebeheer op orde Flexibel werken Vervanging financieel pakket, HRM-pakket en website NOZ Voorbereidingskosten Organisatorische aanpassingen Borsele 2024 Investeringen Aanpassing werkplaatsen HKZ en 's-GVP Lichte vrachtwagen OW 51 Zoutoplosser + betonbak Flexibel werken 2024 (meubilair) Aanpassingen trouw- en raadsboerderij Huisvestingsplan Buitendienst werkplaats HKZ(K)

Verleend in 2024

1.459 35.210 236.351 43.000 2.747 38.065 56.008 83.475 23.719

Besteed in 2024 1.459 14.484

500.000 173.000 26.721 32.000 27.000

2.399 11.907 28.967 13.495 3.241 26.053 46.667 28.922

700.000 363.000 200.000

326.554 8.150

Saldo

20.726 236.351 43.000 348 26.158 27.041 69.980 20.478 473.947 126.333 -2.201 32.000 27.000 700.000 36.446 191.850

Belangrijkste mutaties: Borsele projecten B2030: In 2024 droegen we onder andere bij aan de inrichting van het participatieplatform ‘Praat Mee Borsele’. Informatiebeheer op orde: De informatiehuishouding van de gemeente wordt met dit project verbeterd en transparanter. De onderdelen worden gefaseerd uitgevoerd. E-depot archief: In 2024 wordt een start gemaakt met de aansluiting op het E-depot. Hiertoe zal nog een beperkt bedrag in 2024 worden uitgegeven. Het restant zal in 2025 worden besteed. Daarnaast zijn de benodigde structurele middelen in de begroting meegenomen. Flexibel werken: Het bestaande budget van het project Flexibel werken wordt gebruikt om onderzoeken te laten uitvoeren en advies te vragen. De investering Flexibel werken betreft het budget van € 700.000 om fysieke aanpassingen aan het gemeentehuis door te voeren. Hier zal in 2024 mee worden gestart. Aanpassingen trouw- en raadsboerderij: De aanpassingen aan de verlichting en het audiovisuele systeem zijn afgerond. Het proces met betrekking tot het meubilair loopt nog. Er zijn verschillende conceptontwerpen aan de werkgroep voorgelegd. Zij hebben hier een keuze in gemaakt. De uitvoering zal in 2025 plaatsvinden.

5

Programmarapportage 2024

Programma Veiligheid Mutaties Juridische zaken Problematiek trekvogels Handhvaving Regionale Brandweer / Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Totaal Veiligheid

Lasten 2024 75.000 -10.000 -25.000 23.000 63.000

Baten 2024

-

Resultaat Voordeel/Nadeel -75.000 Nadeel 10.000 Voordeel 25.000 Voordeel -23.000 Nadeel -63.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties: Juridische Zaken: Door de toename van het aantal zaken en vereiste specialistische kennis zijn we vaker genoodzaakt om een deel van dit werk uit te besteden. Handhaving: We hebben in 2024 minder kosten gemaakt in het kader van de wegsleepregeling. Ook hebben we minder ingehuurd voor toezicht. Veiligheidsregio Zeeland (VRZ): Dit is de verhoogde bijdrage deelnemende gemeenten voor 2024 zoals opgenomen in de 2e begrotingswijziging 2024 en vastgesteld in de raadsvergadering van 8 november 2024. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Investeringen Brandweerpost Heinkenszand Brandweerpost Heinkenszand, openbare ruimte Brandweerpost Heinkenszand, terrein Aankoop Boerderij Dorpsstraat 102 Heinkenszand Aanwijzen vernietigingslocatie voor Ontplofbare Oorlogsresten

Verleend in 2024

350.656 85.834 60.253

Besteed in 2024 132.561 50.403

883.575 24.500

866.376

Saldo

218.095 35.431 60.253 17.199 24.500

Belangrijkste mutaties: Brandweerpost Heinkenszand: Samen met de gemeente Borsele en Veiligheidsregio Zeeland heeft de brandweerploeg van Heinkenszand gewerkt aan het realiseren van deze nieuwe post. Op 29 juni is er een open dag gehouden voor publiek. Voor de afronding van de brandweerpost volgen er nog een aantal termijnfacturen en worden diverse aanpassingen gedaan aan onder andere: de vulinstallatie, zonwering, geluidwering warmtepomp en aanpassingen aan het interieur. Naar verwachting zal er een deel van het budget overblijven. Aankoop Boerderij Dorpsstraat 102 Heinkenszand: In de raad van 6 juni 2024 heeft u ingestemd met het voorstel voor de aankoop van de boerderij Dorpsstraat 102 en bijbehorende landbouwgronden te Heinkenszand. Aanwijzen vernietigingslocatie voor Ontplofbare Oorlogsresten: Er is door het college een krediet van € 24.500 beschikbaar gesteld om een locatie te creëren om ontplofbare oorlogsresten veilig tot ontploffing te brengen.

6

Programmarapportage 2024

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Mutaties Bijdrage waterschap Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat

Lasten 2024 45.000 45.000

Baten 2024 -

Resultaat Voordeel/Nadeel -45.000 Nadeel -45.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties: Bijdrage waterschap: Op basis van de septembercirculaire 2024 zijn wij een hogere bijdrage aan het Waterschap Scheldestromen verschuldigd. We verhogen de raming met € 45.000. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Investeringen Herinrichtingsplannen wegen + groen 2023 Herinrichtingsplannen wegen + groen 2024 GGA Borsele Oost: Kruispost Baarlandse Zandweg 's-Gravenpolder GGA Borsele Oost: Randweg Hoedekenskerke Parkeerterrein Doelstraat Oudelande Parkeerterrein Boomgaardstraat 's-Gravenpolder Strekdam damwand Hoedekenskerke Herinrichting Stenevate Heinkenszand Ontsluitingsweg Havenweg Nieuwdorp Herinrichting kruising Postweg - Nieuwe Kraaijertsedijk NOZ 2.3 Versterken en oplossen knelpunten weginfrastructuur

Verleend in 2024

919.362 940.000 1.305 402.678 5.145 81.853 26.937 201.623

1.538.748

Besteed in 2024 671.965 103.887 -15.045 96.572 52.213 48.367 24.681

307.248 300.000 1.250.000

2.895 32.741

Saldo

247.397 836.113 16.350 1.844.854 5.145 29.640 -21.430 176.942 307.248 297.105 1.217.259

Belangrijkste mutaties: Herinrichtingsplannen: Verschillende herinrichtingen zijn gerealiseerd. Door planningen van de nutsbedrijven en andere betrokken partijen zijn we genoodzaakt een aantal herinrichtingen door te schuiven naar het eerste halfjaar van 2025. De herinrichting van de Steenloperstraat en de Waadvogelstraat in Heinkenszand zijn uitgesteld. Deze wegen zijn nog van voldoende kwaliteit, daarom wachten we hier met het aanbrengen van een regenwaterriool. We geven prioriteit aan slechtere wegen. GGA Borsele Oost: Het kruispunt Baarlandsezandweg-Schoorkenszandweg is gerealiseerd. Dit is gecombineerd met de aanleg van de rotonde van de provincie aan de Bernhardweg. Het laatste deel van de eerste fase van de GGA Borsele-Oost is nog in voorbereiding. Het bestek voor de randweg Hoedekenskerke is gereed en de inschrijving van de aannemer volgt op korte termijn. Afhankelijk van de planologische procedure streven wij ernaar om medio april 2025 met de aanleg van de randweg te starten. Parkeerterrein Boomgaardstraat ’s-Gravenpolder: In samenwerking met Beveland Wonen realiseerden wij onlangs dit parkeerterrein. Het terrein ontlast de parkeerdruk in de Ambachtsstraat, ’s-Gravenstraat en Schoolstraat. Strekdam damwand Hoedekenskerke: De kop van de strekdam langs de oude veerhaven in Hoedekenskerke is voorzien van een nieuwe stalen damwand. Ook de verharding is vernieuwd.

De werkzaamheden zijn gecombineerd met de renovatie van het sectorlicht op de strekdam.

7

Programmarapportage 2024

Programma Economie Mutaties Stoomtrein Gronden/Landerijen Inhuur Team Ruimtelijke Ontwikkeling Personeel GELB Forensenbelasting Totaal Economie

Lasten 2024 -15.000

Baten 2024 466.000

52.000

37.000

52.000 10.000 528.000

Resultaat Voordeel/Nadeel 15.000 Voordeel 466.000 Voordeel -52.000 Nadeel 52.000 Voordeel 10.000 Voordeel 491.000 Voordeel

Belangrijkste mutaties: Stoomtrein: Subsidie voor de Stichting Stoomtrein Goes-Borsele wordt tot en met 2025 stapsgewijs verlaagd zoals door u besloten in de raadsvergadering van 13 januari 2022. Hierna wordt de subsidie jaarlijks geïndexeerd. Gronden/Landerijen: We verwachten een meeropbrengst van € 80.000 door vergoedingen voor zendmasten en meer verkoop van tuingronden. Aan het einde van dit jaar verwerken we een kavelruil waardoor wij een verkoopopbrengst van € 386.000 voor gronden realiseren. Inhuur Team Ruimtelijke Ontwikkeling: Vanuit het team Ruimtelijke Ontwikkeling is een beleidsmedewerker Economische Zaken ingezet binnen de projectorganisatie Grootschalige Energietransitie en Leefkwaliteit Borsele (GELB) voor strategische advisering. Ter vervanging van onze beleidsmedewerker huren we tijdelijk extern personeel in. Om deze reden worden de lasten van inhuur gedekt uit GELB. Forensenbelasting: Uit de kwartaalrapportages van SaBeWa Zeeland blijkt dat we een meeropbrengst realiseren. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Regio Deal: Culturele Broedplaats Regio Deal: Koppelingsgebieden 's-Heerenhoek Beleidsplan toerisme en recreatie 2024-2027 NOZ 2.1 Lokaal impact fonds Investeringen Kapitaalstorting GBE Aqua B.V. (2024) Kapitaalstorting Stedin B.V. (2024) Regio Deal: Motoriekroute Grondaankoop Korenweg Lewedorp NOZ 3.2 Informatiecentrum Energietransitie NOZ 4.1 Verduurzaming Bedrijven Borsele

Verleend in 2024

Besteed in 2024

80.000 4.500.000

29.040 107.401 1.257 10.049

520.960 4.092.599 78.743 4.489.951

4.150.665 300.000

4.150.665 300.000

425.000 310.000 500.000 500.000

550.000 4.200.000

425.000 310.000 500.000 500.000

Saldo

Belangrijkste mutaties: Kapitaalstorting GBE Aqua B.V.: Dit jaar heeft voorlopig de laatste kapitaalstorting voor GBE Aqua B.V. plaatsgevonden. Door de super dividenduitkering is de uitstaande BNG-lening van GBE Aqua B.V. volledig afgelost. Over deze aflossing is rente en een éénmalige uitkering ontvangen. Hierdoor heeft er dit jaar een aanvullende dividenduitkering plaatsgevonden voor een bedrag van€ 127.000. Hiermee heeft u ingestemd in de raad van 29 augustus 2024. Kapitaalstorting Stedin B.V.: Samen met het Rijk en de andere Zeeuwse gemeenten doen we een kapitaalstorting in Stedin B.V. Het elektriciteitsnet van Zeeland zit vol en er zullen in de toekomst grote investeringen nodig zijn om deze netcongestie te verlichten.

8

Programmarapportage 2024

Programma Onderwijs Mutaties Borsele Na School (BONS) Subsidie schoolbegeleiding Gymnastiekonderwijs SWVO 2e begrotingswijziging Leerlingenvervoer Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Totaal Onderwijs

Lasten 2024

Baten 2024 8.000 36.000

11.000 -124.000

-113.000

-30.000 -40.000 -26.000

Resultaat Voordeel/Nadeel 8.000 Voordeel 36.000 Voordeel -11.000 Nadeel 124.000 Voordeel -30.000 Nadeel -40.000 Nadeel 87.000 Voordeel

Belangrijkste mutaties: Borsele Na School (BONS): Dit betreft de afrekening over inschrijfgelden van BONS. Dit is een afrekening over meerdere jaren. Subsidie schoolbegeleiding: Over het jaar 2021 is er een afrekening subsidie schoolbegeleiding ontvangen van Bazalt scholengroep. Gymnastiekonderwijs: De bijdragen 2024 voor gymnastiekonderwijs (Zwake en De Stenge) vallen hoger uit. Dit is inclusief beheer- en exploitatiekosten en een bijdrage voor onderhoud. SWVO 2e begrotingswijziging: De 2e begrotingswijziging 2024 van het SWVO is behandeld in uw raadsvergadering van 7 november 2024. Leerlingenvervoer: De ontvangsten uit eigen bijdragen van ouders zijn lager dan begroot. De reden hiervoor is dat er minder leerlingen gebruik maken van het leerlingenvervoer. Nationaal Programma Onderwijs (NPO): Bij het ramen 2024 van de NPO-middelen is per abuis € 40.000 te veel begroot. Dit ramen we nu af. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Onderwijsachterstandenbeleid

166.496

Verleend in 2024

Besteed in 2024

318.465

148.077

Saldo

336.884

Belangrijkste mutaties: Onderwijsachterstandenbeleid: Het onderwijsachterstandenbeleid is een specifieke uitkering. Een deel van het restantkrediet is 'Rijksgeld' en een deel is 'gemeentelijk geld'. We gebruiken deze middelen om gelijke onderwijskansen te bevorderen en ongelijkheden tegen te gaan.

9

Programmarapportage 2024

Programma Sport, cultuur en recreatie Mutaties Streekomroep De Bevelanden Totaal Sport, cultuur en recreatie

Lasten 2024 5.000 5.000

Baten 2024 -

Resultaat Voordeel/Nadeel -5.000 Nadeel -5.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties: Streekomroep De Bevelanden: Door het uitstellen van de Mediawet wordt de inhuur van journalisten op freelancebasis verlengd. Het gevolg hiervan is een extra subsidie 2024. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Actieplan sport, bewegen en gezondheid Culturele zaken (coronamiddelen) Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) Drainsleuven sportveld A Kaderplan maatschappelijke voorzieningen Kerkenvisie 80 jaar Slag om de Schelde Pre-soortenmanagementplan (Duurzaamheid) Haalbaarheidsstudie Sportpark Borsele-West Investeringen Masterplan Nieuwdorp Regio Deal: Groenstructuurplan 2022 (2018-2038) Aankoop Gronden Dorpsstraat 102 Heinkenszand NOZ 1.1 Groenstructuurplannen NOZ 2.2 Gebiedsgerichte uitwerking koppelingsbied Sloerand NOZ 2.4 Revitaliseren De Pluimweide NOZ 2.5 Versterken Sportfaciliteiten

36.469 45.000 73.272 75.000 28.127 9.931

Verleend in 2024

Besteed in 2024

50.000

60.667 8.650 7.307 8.140

100.000 108.000 60.000 20.000

8.723.678 4.204.500 1.331.425 8.127.000 200.000 800.000 1.000.000

54.417

3.160.925 152.664 1.345.341 5.362

Saldo

25.802 36.350 65.965 75.000 19.987 109.931 53.583 60.000 20.000 5.562.753 4.051.836 -13.916 8.127.000 194.638 800.000 1.000.000

Belangrijkste mutaties: Culturele zaken: Dit zijn overgebleven coronamiddelen bestemd voor culturele zaken. Hiervan wordt een deel gebruikt voor diverse projecten zoals Cultuureducatie met Kwaliteit en een groot deel voor het project 80 jaar Slag om de Schelde zoals besloten in de raadsvergadering van 7 maart 2024. 80 jaar Slag om de Schelde: In 2024 is het 80 jaar geleden dat de Slag om de Schelde plaatsvond. Dit herdenken we eervol in 2024 tot de zomer van 2025. Het project is hiermee dus halverwege. Het zwaartepunt van de activiteiten heeft inmiddels plaatsgevonden. Kerkenvisie: Het traject is opgedeeld in twee fasen. De inventarisatiefase is afgerond door oplevering van de ‘Kerkenvisie’. We vervolgen met de uitwerkingsfase. Samen met de kerkeigenaren kijken we naar de toekomst van de kerkgebouwen en de mogelijke invulling hiervan. In de raad van 23 mei 2024 is de kerkenvisie besproken en is er een aanvullend budget van € 100.000 verleend voor de verdere uitwerking van de voorgestelde aanbevelingen. Masterplan Nieuwdorp: We zijn met Masterplan Nieuwdorp in de laatste fase van de bouw. Binnenkort wordt de buitenruimte ingericht. De oplevering van de nieuwe multifunctionele accommodatie zal in 2025 plaatsvinden. Haalbaarheidsstudie Sportpark Borsele-West: De raad heeft op 20 juni 2024 een krediet beschikbaar gesteld voor een haalbaarheidsstudie.

Aan deze studie wordt op dit moment invulling gegeven. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 worden hiervan de resultaten verwacht.

10

Programmarapportage 2024

Programma Sociaal Domein Mutaties Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Toeslagaffaire WAZO (Wet arbeid en zorg) uitkering Kosten woonplus Kosten SMWO Huur voormalig vrijwilligershuis PGB bijdrage jeugd Wet verplichte GGZ Compensatie beschermd wonen 2022-2024 SWVO 2e begrotingswijziging Afrekening dorpshuis voorgaande jaren Totaal Sociaal Domein

Lasten 2024 410.500 135.000

Baten 2024 135.000 6.900

-7.500 12.000 8.000 -40.000 35.000 36.000 235.000 745.000

-3.000 217.900

Resultaat Voordeel/Nadeel -410.500 Nadeel 6.900 Voordeel 7.500 Voordeel -12.000 Nadeel 8.000 Voordeel 40.000 Voordeel 35.000 Voordeel 36.000 Voordeel -235.000 Nadeel -3.000 Nadeel -527.100 Nadeel

Belangrijkste mutaties: Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ): Dit betreft een afrekening over het jaar 2023. De afrekening gaat over de uitvoeringskosten, de kosten Taskforce Jeugd en de zorgkosten. Toeslagenaffaire: We ramen deze specifieke uitkering neutraal bij (aan baten- en lastenkant). Kosten SMWO (Maatschappelijk Werk & Welzijn Oosterschelderegio): De kosten voor Opbouwwerk Jongeren vallen hoger uit dan begroot omdat het budget niet is geïndexeerd. PGB bijdrage jeugd: Voor deze bijdrage is € 104.000 begroot. Naar verwachting zullen de kosten over het hele jaar 2024 lager uitvallen. Om deze reden ramen we € 40.000 aan lasten af. Wet verplichte GGZ: Dit betreft het regiobudget voor het innovatiefonds. Deze baat ramen wij alsnog bij. Compensatie beschermd wonen 2022-2024: De taak toegang tot beschermd wonen wordt niet langer door centrumgemeente Vlissingen uitgevoerd maar door de 13 Zeeuwse gemeentes. De compensatie die wij hebben ontvangen op basis van het besluit van het college van B&W van Vlissingen op 28 november 2023 ramen we bij. SWVO 2e begrotingswijziging: De 2e begrotingswijziging 2024 van het SWVO is behandeld in uw raadsvergadering van 7 november 2024. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Scouting Heinkenszand tijdelijke huisvesting Regio Deal: Kerngezond Borsele Investeringen Scouting gebouw Heinkenszand Renovatie en verduurzaming dorpshuis Baarland NOZ 3.1 Verduurzamen Dorpshuizen

Verleend in 2024

5.241 275.000

Besteed in 2024

58.357

33.950

12.028 525.000 2.500.000

Saldo

5.241 216.643 21.922 525.000 2.500.000

Belangrijkste mutaties: Scouting gebouw Heinkenszand: Door bijdragen van de Scouting en Zeeland Refinery en door zelfwerkzaamheid bedraagt de netto-investering voor Borsele € 267.000. Het nieuwe scouting gebouw te Heinkenszand is afgerond en in gebruik genomen.

11

Programmarapportage 2024

Programma Volksgezondheid en milieu Mutaties Afval/Afvalstoffenheffing Riolering/Rioolheffing Totaal Volksgezondheid en milieu

Lasten 2024 65.000 109.000 174.000

Baten 2024 65.000 109.000 174.000

Resultaat -

Voordeel/Nadeel -

Belangrijkste mutaties: Afval/Afvalstoffenheffing: In het kader van de afvalstoffenheffing vallen zowel de lasten als de baten hoger uit dan geraamd. We ramen deze bij tot het begrote niveau. Doordat we werken met een tariefegalisatievoorziening geeft dit geen effect op het saldo van de begroting. Riolering/Rioolheffing: In het kader van de rioolheffing vallen zowel de lasten als de baten hoger uit dan geraamd. We ramen deze bij tot het begrote niveau. Doordat we werken met een tariefegalisatievoorziening geeft dit geen effect op het saldo van de begroting.

12

Programmarapportage 2024 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Asbestsanering Energiearmoedebestrijding Nationaal Isolatieprogramma Duurzaamheidsvisie (IBP) Vitaal Platteland (IBP) Klimaatadaptie (IBP) Toekomstbestendig wonen (IBP) Energietransitie (IBP) Evaluatie begraafbeleid NOZ 3.3 Uitbreiding Nationaal Isolatie Programma (NIP) NOZ 3.4 Uitbreiding Energielabel met maatwerk Investeringen Spelingsdetector Herinrichtingsplannen riolering 2023 Herinrichtingsplannen riolering 2024 Uitbreiding begraafplaats Nisse - inrichting Werktuigdrager en nieuwe borstel Diepbeluchter John Deere maaier Zero Turn John Deere maaier Zero Turn Gator transporter Huisvuilwagen zijlader Uitbreiding wagenpark groenvoorziening Combi-Unit onderhoudsdienst riolering Bestelauto Chemokar Bestelauto groenploeg West

Verleend in 2024

69.765 344.629 74.627 145.932 107.698 135.677 188.858 148.228

Besteed in 2024 8.039 18.230

10.884 106.858 33.386 33.450 450.000 125.000

23.820 474.581 1.090.000 46.000 90.000 50.000 35.000 35.000 37.000 215.000 120.000 120.000 50.000 40.000

54.474 511.981

36.726 214.049 194.950 53.460 55.117

Saldo

61.726 326.399 74.627 145.932 107.698 124.793 82.000 114.843 33.450 450.000 125.000 23.820 420.107 578.019 46.000 90.000 50.000 35.000 35.000 274 951 120.000 -74.950 -3.460 -15.117

Belangrijkste mutaties: IBP-middelen (Interbestuurlijk Programma): De IBP-middelen evalueren we jaarlijks. Het budget van de duurzaamheidsvisie zal worden gebruikt voor Duurzaamheid-B uit het uitvoeringsprogramma ‘Schakelen met raad en daad’. Het budget voor vitaal platteland wordt gebruikt voor natuuronderzoeken. Het budget klimaatadaptatie wordt gebruikt voor het uitvoeren van het uitvoeringsplan Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ). Het budget van toekomstbestendig wonen wordt gebruikt voor stimuleringslening kwaliteitsverbetering van bestaande particuliere woningen, het ontwikkelen van bijzondere woonvormen en het opstellen van een handhaving uitvoeringsprogramma. Herinrichtingsplannen riolering: Een deel van de herinrichtingen zijn in 2024 afgerond. Enkele werken zullen in Q4 van 2024 nog afgerond worden. Het restant schuift door naar 2025. Voor enkele herinrichtingen uit 2023 en 2024 hebben we Tijdelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie (TIK) subsidie ontvangen. Deze middelen worden in mindering gebracht op het bestede bedrag. Hierdoor lijkt het alsof er nog meer budget beschikbaar is dan in werkelijkheid. Door de TIKsubsidie zal de kapitaallast van deze werken lager uitvallen. Huisvuilwagen zijlader: Deze investering is in 2024 afgerond. Combi-unit onderhoudsdienst riolering: We hebben de combi-unit in 2024 aangeschaft. We nemen deze in 2025 in gebruik.

13

Programmarapportage 2024

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Mutaties Lasten 2024 Planologische leges Totaal Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing -

Baten 2024 95.000 95.000

Resultaat Voordeel/Nadeel 95.000 Voordeel 95.000 Voordeel

Belangrijkste mutaties: Planologische leges: We verwachten een meeropbrengst van € 95.000 voor onder andere bestemmingsplanprocedures. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2024

Projecten Dorpsvernieuwing Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan Sloebos Inhuur trainee RO Voorbereidingsbudget ontwikkelscenario's Lewedorp Omgevingsprogramma fysieke leefomgeving NOZ 3.5 Verduurzaming particuliere woningvoorraad NOZ 4.3 Dorpsvernieuwing 2.0 Investeringen Aanvulling krediet startersleningen (SVN) Flexwoningen Schuitweg NOZ 4.2 Starters- en Stimuleringsleningen

415.686 288.799 977.125 157.335

Verleend in 2024

Besteed in 2024

397.000

84.268 73.860

25.000 80.000 300.000 500.000 350.000 311.000 700.000

350.000 62.170

Saldo

415.686 601.531 977.125 83.475 25.000 80.000 300.000 500.000 248.830 700.000

Belangrijkste mutaties: Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan: De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De middelen gebruiken we voor het inhoudelijk opstellen van een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente. Hierbij schakelen we deskundigen in die helpen bij het opstellen van het omgevingsplan en voor het invoeren van de benodigde software. Inhuur trainee RO: Vanuit het team Ruimtelijke Ontwikkeling is een senior beleidsmedewerker ingezet binnen de projectorganisatie GELB. Gelet op de ontwikkelingen op het gebied van de woningbouwopgave is het noodzakelijk om deze formatieplaats binnen het team op te vangen met inhuur van een trainee. We dekken dit met de rijksbijdrage voor GELB. Flexwoningen Schuitweg: We stimuleren de woningmarkt door het bouwen van flexwoningen voor met name starters. De flexwoningen Schuitweg zijn opgenomen in het bestemmingsplan ‘Kern ’s-Gravenpolder Schuitweg’ waar uw raad op 7 september 2023 mee heeft ingestemd. De flexwoningen worden door Beveland Wonen gebouwd en zullen in 2025 gereed zijn.

14

Programmarapportage 2024

Indicatoren Programma Omschrijving beleidsindicator Realisatie 2022 Realisatie 2023 Streefwaarde 2023 Streefwaarde 2024 Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Ondergens kwaliteitsniveau wegen 10% 10% 15% 15% Bovengrens kwaliteitsniveau wegen 88% 89% 60% 60% Percentage straatverlichting voorzien van LED-armaturen 63% 65% 70% Economie Aantal m2 beschikbare bouwgrond op bedrijventerreinen 16.089 11.317 11.116 5.190 Aantal startende ondernemers 267 281 200 200 Aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties 38.305 46.054 40.000 40.000 Groei aantal vestigingen gemeente 129 107 150 Onderwijs Het aantal indiceringen die afgegeven zijn voor VVE deelname 65 175 85 Het aantal VVE deelnemers 45 69 55 Aantal BONS-activiteiten 106 145 130 Sport, cultuur en recreatie Aantal m2 klimaatadaptieve verharding 3.850 5.410 4.500 5.000 Aantal m2 ecologisch groenbeheer 353.000 390.390 400.000 400.000 Aantal bomen per inwoner 0,51 0,51 0,51 0,51 Sociaal Domein Aantal gehuisveste statushouders 28 39 Aantal uitgevoerde intakes CJG 212 265 220 Aantal aanvragen minimabeleid/declaratiefonds 210 211 210 Aantal unieke cliënten met indicatie begeleiding 175 184 184 Aantal unieke cliënten met indicatie dagbesteding 59 62 62 Aantal unieke cliënten met indicatie huishoudelijke hulp 516 550 550 Aantal unieke cliënten met indicatie jeugdhulp 671 698 650 Volksgezondheid en milieu Aantal

rookvrije sportaccommodaties 7 7 10 Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering 32,5% 33,0% 32,5% 33,0% Aantal kilo's restafval per inwoner per jaar 215 209 210 200 Percentage afvalscheiding 73% 69% 73% 73% Volkshuisvesting Aantal woningen naar eigendom (% koop) 74,0% 74,0% 74,0% 74,3% Aantal woningen naar eigendom (% huur) 5,0% 5,0% 5,0% 5,1% Aantal woningen naar eigendom (% sociale huur) 21,0% 21,0% 21,0% 20,6% Aantal afgegeven startersleningen 6 4 4 6 Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering 1 2 2 8 Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw) 79 90 90 100 Percentage leegstaande woningen 4,0% 4,0% 4,0% 4,0%

15