10. Voorstel instemmen participatienota gemeente Borsele

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder Onderwerp

Zaaknummer: Z20.012761

*Z01BDD758C0*

10 2 februari 2023 Burgemeester Dijksterhuis Participatienota 'Samen denken, Samen doen. Participatie binnen gemeente Borsele'.

Geachte raad, Hierbij leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om in te stemmen met de participatienota ‘Samen denken, Samen doen. Participatie binnen gemeente Borsele’.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL We hebben een participatienota opgesteld met daarin nieuwe kansen om onze inwoners te laten participeren. Daarbij speelt mee dat we: - Meer structuur aanbrengen in de wijze waarop we intern en extern participeren. - Voorbereid zijn op nieuwe ontwikkelingen en wettelijke verplichtingen. - Kaders en randvoorwaarden opstellen voor participatie binnen de gehele, gemeentelijke organisatie. In Borsele gebruiken we diverse vormen van participatie zoals B2030, Borsele voor Elkaar en het inwonerspanel. Daarnaast zien we ook nieuwe participatievormen ontstaan zoals het uitdaagrecht (Right to Challenge) en de nadrukkelijkere rol van participatie in de Omgevingswet. Dit alles legt een steeds grotere druk op de interne organisatie (ambtelijke inzet) en op - veelal dezelfde - externe betrokkenen. Wij willen daarom meer structuur, efficiency, handvatten en draagvlak in de wijze waarop onze organisatie intern en extern participatie toepast. ARGUMENTEN We hebben elkaar nodig om samen aan de toekomst van de gemeente Borsele te bouwen en zijn open en transparant naar onze inwoners en maatschappelijke organisaties. Onze belanghebbenden betrekken we nauwer bij de ontwikkeling en uitvoering van ons beleid en projecten, waarbij er ook ruimte is om zelf initiatieven te nemen. We willen snel kunnen schakelen tussen de gemeentelijke organisatie en alle betrokken partijen.

We zoeken daarbij naar verbinding, draagvlak, betrokkenheid, inspiratie en een gelijke aanpak voor de gehele organisatie. Participatie is het meedenken, meepraten en meedoen van betrokken inwoners bij gezamenlijke plannen voor de toekomst. Participatie betekent: actieve deelname. Hiermee vergroten we de zeggenschap van onze inwoners. Pagina 1 van 4

Participatie vindt plaats op initiatief van de gemeente (Burgerparticipatie) of op initiatief van de samenleving waarin wij als gemeente participeren (Overheidsparticipatie). Participatie zetten we zowel in plaats op basis van wettelijke verplichtingen als uit eigen beweging. In de nieuwe participatienota onderscheiden we verschillende niveaus van participatie. Om dit in beeld te brengen, is er de ‘participatieladder’: hoe hoger de trede, hoe meer zeggenschap voor onze inwoners. De rol van de gemeente Borsele verandert ook per trede: van een sturende overheid naar een samenwerkende samenleving waarin overheid en inwoners de handen ineenslaan. Als Borsele bevinden wij ons veelal op niveau 3 van de participatieladder: de gemeente vraagt de inwoners vooraf vrijblijvend naar wensen. De belangrijkste doelen om participatie in te zetten, zijn: - Draagvlak voor beleid vergroten. - Zelfwerkzaamheid van inwoners vergroten. - Ideeën of informatie ophalen bij inwoners. - Kwaliteit van beleid vergroten. - Sociale cohesie versterken. - Kostenbesparing; een inwoner heeft een bepaald idee of plan en daagt de gemeente uit om een gemeentelijke taak (of een deel) sneller, goedkoper of efficiënter uit te voeren. We kennen in Borsele vele participatievormen.

Deze zijn allemaal ontstaan vanuit een bepaalde doelstelling en sluiten aan op onze kernwaarde om verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij de inwoners zelf te leggen. De participatievormen die we nu kennen zijn grofweg in te delen in drie categorieën: - Gericht op verbeteren van kwaliteit van beleid en projecten. - Gericht op creëren draagvlak en betrokkenheid van de omgeving. - Gericht op een gemeente die dicht bij de samenleving staat.

RAADSVOORSTEL

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Niet van toepassing. FINANCIËN Het bedrag dat jaarlijks beschikbaar was voor het project B2030 bedroeg € 47.000. In het kader van de bezuinigingen is het budget met € 35.000 verlaagd. We hebben voor participatie nu structureel een budget van € 12.000 per jaar. Door de overheveling van € 33.000 uit het project B2030 bedraagt het budget voor 2023 eenmalig nog € 45.000. Dit budget is in de afgelopen jaren ingezet voor de organisatie van de bijeenkomsten, scholing en de subsidieregeling B2030. In de nieuwe situatie gaan de eventuele kosten van participatie deel uitmaken van het betreffende project of beleid. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE In 2021 hebben we de participatienota opgesteld door elementen van de scrummethode te gebruiken. Door de coronacrisis in 2021 heeft het Borselse ontwikkelteam moeten

Pagina 2 van 4

improviseren met de uitgangspunten van die scrummethode. Bij de totstandkoming van deze participatienota hebben we: • Relevante beleidsdocumenten gebruikt. • De raadswerkgroep Bestuurlijke Vernieuwing betrokken. Toelichting: De inbreng van de werkgroep over de beslisboom hebben we verwerkt in de nota. Er is geen sprake van ‘ja’ of ‘nee’ in de beslisboom. Er is nu sprake van ‘ja, mits’. Daarnaast hebben we voor de behandeling van initiatieven bij overheidsparticipatie een behandeltermijn van vier weken opgenomen. • De adviesraden betrokken. Toelichting: Op verzoek van de adviesraden hebben we een fysieke bijeenkomst belegd. Door de langdurende coronamaatregelen kon deze pas in 2022 plaatsvinden. De inbreng van de adviesraden over de rol van het participatieteam en de toetsing van initiatieven bij overheidsparticipatie hebben we nader toegelicht in de nota. • De vijftien dorpsraden betrokken. Toelichting: In 2022 bezochten we alle dorpsraden separaat om samen de concept-participatienota te bespreken. De inbreng van de dorpsraden over met name de rol van het participatieteam, hebben we nader toegelicht in de nota. Daarnaast vroegen de dorpsraden en de adviesraden aandacht voor korte en duidelijke (externe) communicatie van de participatieladder. Dit aan de hand van succesverhalen en voorbeelden. • Ons laten inspireren door aansprekende voorbeelden. We hebben een participatieteam.

De toetsing van de initiatieven vinden op basis van de beslisboom plaats.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE We communiceren de vastgestelde participatienota in de organisatie. Dit communiceren we ook met de huidige B2030-werkgroepen en andere externe belanghebbenden. De adviesraden en de dorpsraden informeren we separaat over de vastgestelde nota. Via de gemeentelijke website en de sociale mediakanalen besteden we aandacht aan de vastgestelde nota. We communiceren digitaal en analoog via folders kort en duidelijk wat participatie inhoudt, wat de verschillen zijn tussen Burgerparticipatie en overheidsparticipatie en wanneer, hoe en bij wie inwoners initiatieven op basis van overheidsparticipatie kunnen indienen. BESLUIT De raad besluit in te stemmen met de participatienota ‘Samen denken, Samen doen. Participatie binnen gemeente Borsele’. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit raadsvoorstel hoort de volgende bijlage: 1. Participatienota ‘Samen denken, Samen doen. Participatie binnen gemeente Borsele’. Pagina 3 van 4

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4