10.5 Jaarverslag 2023 Anti Discriminatiebureau Zeeland

Jaarverslag

2023

Het afgelopen jaar hebben we ons wederom ingezet om discriminatie in Zeeland tegen te gaan. We behandelden meldingen vanuit verschillende gemeenten, op verschillende maatschappelijke terreinen en met verschillende achtergronden. Ook werkten we hard aan diverse projecten en activiteiten. Lees er alles over in dit jaarverslag.

www.discriminatie.nl/zeeland

1. Cijfers meldingen Aantal klachten per gemeente:

2023

2022

2021

2020

2019

2018

Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Vlissingen Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Anders

4 26 7 2 23 18 2 6 6 5 17 4 11 0

5 10 8 3 27 24 1 5 9 14 36 7 13 0

4 14 19 5 15 30 1 14 7 24 36 5 5 5

9 27 17 10 23 25 9 5 5 7 31 8 4 0

4 16 3 10 18 19 2 3 7 4 15 8 4 0

5 7 5 2 14 16 4 4 8 11 25 7 13 0

141*

162*

151*

180*

113*

121*

Totaal

1.

*Het aantal meldingen per gemeente is de optelsom van het aantal meldingen van inwoners van die gemeente en van meldingen met een plaats voorval in die gemeente van inwoners van elders.

2

1. Cijfers meldingen

1. 2023

2022

2021

2020

2019

2018

Ras1 Antisemitisme Godsdienst2 Levensovertuiging Politieke gezindheid Geslacht3 Seksuele gerichtheid4 Leeftijd Handicap/chronische ziekte5 Burgerlijke staat Arbeidsduur Arbeidscontract Nationaliteit Overige (niet-wettelijke) gronden6 Onbekend

48 1 13 0 0 12 8 10 18 0 0 2 5 11 3

60 2 12 0 0 14 12 17 16 1 0 0 3 12 4

40 0 5 0 0 15 5 13 24 1 0 0 3 46 2

81 0 4 0 0 11 8 15 38 3 0 0 5 18 5

40 1 6 0 0 10 11 7 19 0 1 0 2 10 1

38 0 7 2 1 8 4 21 14 2 0 1 7 10 2

Totaal

131

153

154

188

108

117

Discriminatiegrond:

1) Meldingen over coronalied Radio 10 (2020) 23 2) Meldingen over de Islam (2019) 2, (2020) 4, (2021) 1, (2022) 7, (2023) 2 3) Meldingen van/over transgender personen (2019) 2, (2020) 1, (2021) 2, (2022) 2, (2023) 5 4) Meldingen over de Nashville-verklaring (2019) 5 5) Meldingen m.b.t. mondkapjesplicht (2020) 8, (2021) 11, (2022) 2 6) Meldingen m.b.t. vaccinatie-c.q. toegangsbewijs (2021) 34, (2022) 1 7) Meldingen die corona-gerelateerd zijn (2020) 24

3

1. Cijfers meldingen Maatschappelijk terrein:

2023

2022

2021

2020

2019

2018

1.

Arbeidsmarkt Buurt/wijk Commerciële dienstverlening Collectieve voorzieningen Horeca Huisvesting Media en reclame7 Onderwijs Politie/OM/Vreemdelingendienst Publieke en politieke opinie Sport en recreatie Openbare ruimte Privésfeer Overig Onbekend

31 11 11 26 8 8 6 5 4 2 3 4 3 0 3

40 6 7 27 5 7 12 5 10 3 9 9 3 2 0

26 7 8 63 2 10 9 5 6 0 4 7 0 0 1

33 12 27 39 4 6 32 3 2 3 2 11 0 3 3

24 8 6 24 2 7 7 6 1 9 3 4 1 2 0

37 12 10 15 4 11 4 4 5 5 2 0 1 0 0

Totaal

125

145

148

180

104

110

2023

2022

2021

2020

2019

2018

36 73 7 3 5 2

60 83 5 4 0 0

36 110 3 3 0 0

64 108 6 2 2 3

34 62 5 1 2 5

34 70 5 0 1 1

126

152

152

185

109

111

Aard:

Vijandige bejegening Omstreden behandeling Bedreiging Geweld Overig Onbekend/n.v.t. Totaal

4

1. Cijfers meldingen Klachtenbehandeling:

Registratie Advies/informatie Bëinvloeding beleid Bemiddeling Bijstaan in procedures Doorverwijzing Eigen onderzoek ADV Overig Totaal

2023

2022

2021

2020

2019

2018

56 70 2 13 3 5 0 0

47 72 0 22 6 7 1 0

52 71 0 21 2 12 1 0

60 80 1 34 2 13 5 0

40 47 2 14 1 3 0 1

24 41 10 29 4 2 0 0

149

155

159

195

108

110

1. 5

2. Uitspraken

2.

College voor de Rechten van de mens

In 2023 is er één oordeel aangevraagd bij het College van de Rechten van de Mens. Deze wacht op uitspraak. Daarnaast liepen en lopen er nog 2 klachten uit 2022, waarvan er één in behandeling is genomen en de andere nog wacht.

Politieklachten

4 politieklachten behandeld in 2023. Hiervan was één een adviesgesprek en is er één afgedaan na bemiddeling. Twee klachten zijn voorgelegd bij de onafhankelijke klachtencommissie. Deze wachten op uitspraak.

6

3. Waar komen onze melders vandaan? Gemeente

Regio

3. Totaal ADBZ

125

Schouwen-Duivelan d

3 %

21 %

Noord-Beveland

39 %

Veer e Middelbur g

Tholen

Goes

Kapelle

36 %

Vlissingen

Slui s

Borsele

Reimerswaal

Terneuzen

Huls t

Walcheren

Oosterschelderegio

Zeeuws Vlaanderen

Buiten Zeeland

49 27

46

3

7

3. Samenvatting Discriminatie op grond van afkomst komt het meest voor, gevolgd door handicap/ chronische ziekte, religie en geslacht.

3.

In 2023 heeft ADB Zeeland 125 meldingen geregistreerd. Dit zijn netto meldingen. Het aantal meldingen dat ADB Zeeland in 2023 ontving is hiermee gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar van 145 naar 125. Wanneer we kijken naar de bruto meldingen, dat is de optelsom van het aantal meldingen van inwoners uit Zeeland plus meldingen van inwoners elders met een plaats voorval in Zeeland, komen we uit op 141 meldingen. Hoewel dit lager is ten opzichte van de voorgaande jaren, is het ten opzichte van het pre-COVID jaar 2019 duidelijk hoger, respectievelijk 141 versus 113 bruto meldingen. De COVID pandemie heeft in 2023 geen rol meer gespeeld. In 2023 werd er 48 keer een melding gedaan over afkomst. Deze discriminatiegrond komt ook in 2023 weer het meest voor. Deze meldingen gaan dan bijvoorbeeld over racisme op de werkvloer, bij werving & selectie of stage. Maar ook op straat, op scholen, tijdens het uitgaan of bij de het sporten wordt racisme gemeld. Naast afkomst gingen de meeste meldingen in 2023 over handicap/ chronische ziekte (18), religie (13) en geslacht (12). Het aantal meldingen dat betrekking heeft op de arbeidsmarkt is gedaald naar 31. De piek van 40 meldingen in 2022 heeft zich niet doorgezet maar het maatschappelijke terrein arbeidsmarkt blijft koploper, op de voet gevolgd door meldingen over collectieve voorzieningen.

Op dit terrein zijn er 26 meldingen binnen gekomen. Dit zijn meldingen over discriminatie in de gezondheidszorg, bij de overheid (rijksoverheid en gemeenten), sociale dienst, jeugdhulp en welzijnsorganisaties. De meeste melders kwamen uit Goes (24), gevolgd door Vlissingen (21) en Middelburg (20).

8

4. Projecten LHBTIQ+ project

4.

Discriminatie.nl, regio Zeeland neemt met de Regenbooggemeenten Middelburg, Goes, Terneuzen en Hulst deel aan een project van het ministerie van OCW. Met dit project willen de Nederlandse gemeenten de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van LHBTIQ+ inwoners te bevorderen. De vierde projectperiode is in 2024 gestart en loopt door tot en met 2026. De gemeenten Goes en Middelburg hebben beslo-

Activiteiten

ten om hun deelname ook te verlengen en blijven dus ook de komende 3 jaar Regenboogsteden. Terneuzen en Hulst zijn met eigen middelen aangesloten in 2023.

Onderwijs

Netwerk

Roze Limo Tour

Ouderen

De Gezonde School aanpak en het leerplankader voor Relaties en Seksualiteit zorgen voor meer aandacht voor seksuele diversiteit. ADBZ en GGD Zeeland coördineren preventie en voorlichting hierover. Voorlichtingssessies zijn verzorgd op scholen voor Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO), Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) en Hoger Beroepsonderwijs (HBO).

In samenwerking met LHBT Netwerk Zeeland hebben we de behoeften van organisaties die zich bezighouden met LHBTIQ+ thema’s in kaart gebracht. Hiervoor hebben we twee netwerkbijeenkomsten gefaciliteerd en bijgewoond.

In overleg met de regenbooggemeenten en in samenwerking met Roze 50+ organiseerden we op 9 juni de Roze Limo Tour om aandacht te vragen voor roze ouderen. Van Woonzorgcentrum Cleijenborch waar de fototentoonstelling ‘Stormachtige Stil’ werd geopend, ging de tour naar Goes voor gespreken met Roze en Blauw en de loco-burgemeester en de Pride Photo tentoonstelling . De tour eindigde met discussies bij HZ University of Applied Sciences en de buitenexpositie ‘Oud Roze’ in Middelburg.

Dit jaar heeft het LHBT Netwerk Zeeland, door ons ondersteund, de Zeeuwse Parel prijs uitgereikt aan de Gekozen Familie. Dit is een initiatief van Roze 50+ is dit jaar flink gegroeid. Het is een supportgroep voor (oudere) LHBTIQ+ personen.

Roze filmweken

Daarnaast heeft Roze 50+ in 2023 gepleit voor de implementatie van het ‘Roze Loper’ certificaat bij zorginstellingen. In Zeeland heeft alleen de Cleijenborch dit certificaat. Dit heeft geleid tot gesprekken, maar nog niet tot daadwerkelijke invoering. De Roze Loper streeft naar het vergroten van sociale acceptatie en inclusie van LHBTIQ+ personen binnen de zorg- en welzijnssector.

Professionele hulpverlening In oktober en november hebben we, in samenwerking met Stichting Wijdekerk, drie gespreksavonden in Goes georganiseerd voor (gelovige) ouders van LHBTIQ+ kinderen. De feedback van de evaluatie na deze avonden was positief. In 2024 zetten we deze initiatieven voort in een ander deel van Zeeland.

Roze Zaterdag

Het ADBZ heeft meegewerkt aan de organisatie van Roze Zaterdag in Goes, met een focus op culturele activiteiten. We werkten samen met musea, bioscopen en andere culturele organisaties en droegen bij aan de organisatie van een Roze kerkdienst.

Pride Photo tentoonstelling

Het ADBZ heeft samen met de Provincie Zeeland de Pride Photo tentoonstelling naar Goes gebracht. Deze jaarlijkse internationale fotowedstrijd en platform toont beelden die seksuele- en genderdiversiteit verkennen.

De bioscopen Cine City, (Terneuzen en Vlissingen) Cinema Middelburg en ‘t Beest hebben roze filmweken geprogrammeerd. Mede vanwege het Roze Jaar in Zeeland. De bioscopen nemen deze filmweken in 2024 ook weer op in hun agenda.

Roze 50+, door ons ondersteund, heeft op 18 juni de Roze Salon georganiseerd. Ook hebben ze trainingen verzorgd voor professionals binnen het sociaal domein en zorginstellingen om het bewustzijn en kennis LHBTIQ+ te vergroten.

9

4. Projecten Zeeuws Deltaplan Aanpak Discriminatie

4.

Samenwerking is cruciaal om Zeeland inclusiever te maken. Daarom lanceerde ADBZ in 2021 het Zeeuws Deltaplan tegen discriminatie, dat gemeenten, burgers en organisaties samenbrengt om discriminatie te bestrijden. Dit plan omvat acties op terreinen zoals onderwijs, arbeidsmarkt, veiligheid en toegankelijkheid. En de succesvolle Zeeuwse initiatieven worden gepresenteerd op www.zeelandinclusief.nl.

rondom capaciteit en financiering. Dit samenwerkingsproject is verlengd voor de periode 2024-2026.

Voorbeelden van activiteiten die tot stand kwamen door deze samenwerking zijn: de Zeeuwse Inclusieweek, Zeeuwse Werkgeversdag, Coming-Out Dag, en de koppeling met lokale inclusieagenda’s door de lokale uitvoeringsplannen.

De Coalitie Deltaplan verenigt alle betrokkenen bij de strijd tegen discriminatie in Zeeland, bevorderend de uitwisseling van initiatieven, leerervaringen en samenwerkingsmogelijkheden. De evaluatie over 2021-2023 benadrukte wederom het belang van samenwerking, vooral gegeven de uitdagingen

Lokale Uitvoeringsplannen

Met elke gemeente zijn de actiepunten uit het Zeeuws Deltaplan en lokale prioriteiten, vaak opgenomen in een inclusieagenda, vertaald naar een lokaal uitvoeringsplan. Per gemeente is verkend waar het ADBZ het antidiscriminatieplan kan ondersteunen, faciliteren of uitvoeren.

10

5. Overige activiteiten in 2023

5.

21 maart - Internationale Dag tegen Discriminatie om meldingen met een discriminatoir karakter. Wij en Racisme zijn met de gemeenten in gesprek om afspraken te maken over de doorverwijzing en behandeling van deze discriminatieklachten naar het ADBZ. Naast Naast de publicatie van de jaarcijfers hebben we in het bijstaan van de melder worden deze meldingen Theater de Mythe de voorstelling “Onvertelde verhierdoor ook opgenomen in de Discriminatiemonihalen” georganiseerd. Het was een unieke avond tor. gevuld met zang, dans, theater en spoken word. Verschillende verhalen over uitsluiting in Zeeland Overlegstructuur contactambtenaren werden op het podium gepresenteerd. De boodschap van avond was: wees jezelf, want je bent Sinds 2023 vindt het ambtelijk antidiscriminatie goed zoals je bent. overleg halfjaarlijks in plaats van jaarlijks plaats. Hierdoor wordt de kennisoverdracht, informaLezing met het Etty Hillesum Huis tie-uitwisseling over bijvoorbeeld actuele projecten, Lezing gegeven over de ervaringen van een lokale activiteiten en andere onderwerpen verJoods-Surinaamse man in 2de Wereld Oorlog. sterkt.

Daarnaast kan er sneller worden ingespeeld op regionale en landelijke ontwikkelingen, beleidsFour Freedoms door het jaar heen wijzigingen en/of nieuwe wetswijzigingen en/of voorstellen waardoor de aanpak van discriminatie ADB Zeeland maakt permanent deel uit van de in Zeeland verbeterd. werkgroep ‘Four Freedoms door het jaar heen’. In Overleg-/ dialoogtafels deze werkgroep werken organisaties samen op het gebied van mensenrechten. In 2023 hebben wij deelgenomen aan diverse overMeldpunt Goed verhuurderschap leg-/ dialoogtafels, te weten; Platform Eenzaamheid Walcheren, Participatie Met ingang van de nieuwe wet in juli 2023 zijn Netwerk Zeeland, Overleg Erfgoed Zeeland, Goes gemeenten verplicht om per 1 januari 2024 een Marketing Roze Zaterdag, Project Leeuwenpoort, meldpunt in te richten op hun website. Dit meldVrouwenplatform Zeeland en Keti Koti Dialoogtapunt geeft huurders de mogelijkheid om ongewenst fels, verhuurgedrag op de woningmarkt te kunnen melden en vragen te stellen over het handelen hun verhuurder, ook anoniem. Hierbij kan het ook gaan

11

5. Overige activiteiten in 2023 Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) De HZ University of Applied Sciences (HZ) is een stevige kartrekker in het neerzetten van de SDG’s in Zeeland. Wij zijn hier veelvuldig bij betrokken. Voorbeelden hiervan zijn onder andere, de lunchlector van Mathijs Zwinkels (Universiteit van de Straat) en de presentatie van de documentaire ‘Bigger than us’, waarna gesprekken werden gevoerd met aanwezigen over de thema’s die in de film besproken werden. Ook waren we aanwezig bij de ‘Living Labs’, waarbij de deelnemers met ons konden praten en alle vragen konden stellen om meer over Anti Discriminatie Bureau Zeeland en het werk wat we doen, te weten te komen.

Er zijn meerdere ‘Kijken zonder Oordeel’ trainingen gegeven voor baliemedewerkers, waaronder klantmanagers en medewerkers van burgerzaken van de gemeente, maar ook wijkteam medewerkers en andere relevante ketenpartijen. (Gemeente Terneuzen, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland en Tholen) sloten aan. Op de HZ hebben we een gastles gegeven over activisme naar aanleiding van de BLM-beweging van 3 jaar geleden en hebben we gesprekken gevoerd met de Caribische studenten, die zich niet gezien voelen als internationale studenten, wat ze wel zijn.

Internationale week HZ

Zeeuwse Inclusieweek

We hebben meegedaan aan de internationale week van de HZ studierichting PABO

Ook in 2023 hebben we van 2 oktober t/m 11 oktober een Zeeuwse Inclusieweek georganiseerd. Een week waarin we stil stonden bij een samenleving met meer gelijkwaardigheid en minder discriminatie. De partners van Zeeuws Deltaplan voor de aanpak van discriminatie, organiseerden in deze week zeven verschillende activiteiten rondom het thema inclusie. Denk hierbij aan de lunchlezing inclusieve communicatie van Madhu Mathoera of de werkgeversdag waar werkgevers handvatten krijgen voor een inclusief personeelsbeleid. De week werd beëindigd met de Coming Out dag in Middelburg. De communicatiekanalen van het ADBZ werden breed ingezet om de bekendheid van deze week te vergroten en zo inclusie te bevorderen.

8 maart, internationale vrouwendag We hebben deelgenomen aan het evenement van de HZ voor Internationale Vrouwendag. Dialooglessen / Voorlichting: In 2023 zijn er op 22 verschillende basisscholen in Zeeland dialooglessen verzorgd en zijn er 6 voortgezet onderwijsinstellingen door ons bezocht. Daarnaast hebben we hebben deelgenomen aan ‘De Wereldreis’, een project van de ZB bibliotheek van Zeeland. Hierin zijn we halteplaats in zowel Goes als Middelburg.

12

6. Enkele voorbeelden van meldingen

6. 13

Stationspark 27c 4462 DZ Goes 0113-397171 zeeland@discriminatie.nl www.discriminatie.nl/zeeland