CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Technische vragen BOP gesteld door D66 begroting 2023-2026 d.d. 21-10-2022

Raadsvergadering 8 november 2022, gemeente BorneBij agendapunt: Begroting 2023-20266.131 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Opmerkingen BOP t.a.v. Meerjarenbegroting 2023-2026 Inleiding Een eerste analyse van de meerjarenbegroting 2023-2026 levert bij BOP een aantal vragen op. Deze vragen hebben betrekking op de exploitatie, de balans, de bouwgronden(grex), de rente, het weerstandsvermogen en de 1e begrotingswijziging. Rode draad in deze vragen is de onduidelijkheid in de toelichtende tekst dan wel in de gepresenteerde cijfers. Vragen van deze aard hadden wij ook bij de BERAP 2022. Volgens ons is deze wijze van presenteren voor een gemiddeld raadslid niet te volgen. Dat betekent dat de raad op deze wijze onvoldoende controle kan uitoefenen. U brengt daarmee de raad niet in de positie om haar controlerende en kaderstellende taak naar behoren te vervullen. Dat is in essentie de reden dat BOP deze vragen stelt en met voorstellen komt om het duidelijker en transparanter te presenteren. 1. Exploitatie In bijlage 1 is een meerjarig overzicht (voor de jaren 2021 t/m 2026) opgenomen van alle baten en lasten per deelprogramma. Ook is een totaalbeeld gepresenteerd van de gemeente Borne als geheel. Bij totaalbeeld is onderscheid naar enerzijds zienswijze College van B&W (bijlage 1.a) en anderzijds opzet BOP (bijlage 1.b; exclusief baten en lasten reserves). Voor een goede vergelijking van baten en lasten over de jaren heen, zijn voor het jaar 2021 twee posten buiten beschouwing gelaten.

Dit betreffen twee bijzondere opbrengstenposten: Grex (Bornsche maten; resultaat k€ 10.245) en de bijzondere uitkering van Cogas (verkoop aandelen k€ 2.432). Ogenschijnlijk lijkt er per programma vooralsnog niets bijzonders aan de hand. De totaalregel voor elk programma ligt redelijk in lijn met de bedragen van het jaar 2021. Indien we echter bijlage 1.b nader bekijken, zien we een forse afwijking voor de lasten optreden bij het programma “inclusieve samenleving”. De lasten in B2022 zijn nl. k€ 3.124 lager dan de feitelijke lasten in 2021. Bij onze opmerkingen over de Berap 2022 hadden we deze afwijking ook al geconstateerd (lasten programma Algemeen). Vragen: Kan College aangeven waarom de lasten voor dit onderdeel zo fors afwijken van de gerealiseerde lasten in 2021? Ook voor de navolgende jaren is uitgegaan van dit lage kostenniveau. Is hier sprake van een latent tekort dat pas zichtbaar wordt bij de jaarrekening? 2. Balans In bijlage 2 zijn de balansposten van de afgelopen jaren weergegeven over de jaren 2017 t/m 2026. Ook zijn hierbij voor elk jaar de ratio’s in beeld gebracht (in verband met financiële gezondheid). Voor zover bekend zijn ook de ratio’s opgenomen zoals die binnen Findo (Ministerie BZK) beschikbaar zijn. Helaas moeten we constateren dat binnen Findo de ratio’s voor de jaarcijfers 2021 (nog) niet beschikbaar zijn. Vragen: 1.

Kan het College aangeven waarom deze gegevens nog niet op Findo beschikbaar zijn? 2. Is de Jaarrekening 2021 inmiddels aangeboden aan Ministerie BZK? 3. Wanneer komt de jaarrekening 2021 op de website van de gemeente beschikbaar? 3. Bouwgronden (GREX) In de Begroting 2023-2026 is op pagina 69 de “prognose meerjarenbalans” opgenomen. Hierbij is voor de jaren 2023 en verder een zeer forse afname voorzien van de waarde van de Voorraden (waarde bouwgronden). In 2021 was de waarde nog ca. M€ 53. Twee jaar later (in B-2023) wordt een waarde voorzien van M€ 35; een afname derhalve van M€ 18 gedurende twee jaar (!). Ook voor het jaar 2025 wordt een grote daling van de waarde begroot van ongeveer M€ 20 (!)

We hebben te maken met zeer onzekere tijden die eigenlijk tegenstrijdig zijn aan elkaar. De opbrengsten komen onder negatieve druk te staan door o.a. hogere hypotheekvoorwaarden vanuit de financiële hoek (banken etc.). Daarnaast staan de kosten juist onder positieve druk (door inflatie en schaarste).

Vragen: 1. In hoeverre is het realistisch dat de komende twee jaar dergelijke voordelen zullen optreden via de Grondexploitatie? 2. Kan het College de verwachte baten en lasten binnen de grondexploitatie voor de jaren 2023 t/m 2026 inzichtelijk maken, die de afname van de balanspositie rechtvaardigen? 3. Komen deze nog overeen met de cijfers zoals die zijn opgenomen bij de behandeling van de Grondexploitatie in juli afgelopen jaar MPG-2022?

4. Rente In bijlage 3 is een meerjarenbeeld opgenomen van de toegerekende rente. Er doen zich enkele bijzondere ontwikkelingen voor de omvang van het vreemd vermogen en de hierbij behorende rentetoerekening. -

Ontwikkeling Langlopende schulden Op twee verschillende pagina’s in de begroting wordt het verloop van de langlopende schulden weergegeven. In onderstaande tabel zijn deze onder elkaar gepresenteerd. Langlopende schulden Saldo langlopende schulden (pag.54) Aflossingen Verwacht eindsaldo

2023 58.484 -6.104 52.380

2024 52.380 -10.868 41.512

2025 41.512 -12.368 29.144

2026 29.144 -7.468 21.676

Financiële positie (pag. 69) Langlopende schulden Verschil

2023 92.439 40.059

2024 87.171 45.659

2025 59.693 30.549

2026 53.629 31.953

Vraag: Kan het College het verschil nader verklaren? -

Ontwikkeling rentepercentage Aan de hand van de informatie uit bijlage 3 kan de volgende tabel opgesteld worden: Ontwikkeling rentepercentage Totaal Vreemd vermogen (incl. kasgeldleningen) Externe rentelasten Rentepercentage (%)

2019 82.859 1.993 2,4%

2020 84.116 1.851 2,2%

2021-cpt 68.615 1.568 2,3%

B2022 97.256 1.520 1,6%

B2023 107.439 1.360 1,3%

In de balans (bijlage 2) is de ontwikkeling van de materiële activa zichtbaar gemaakt. In 2021 ligt de waarde van de Materiële vaste activa op M€ 63. Indien alle plannen hun doorgang vinden en ook afgerond kunnen worden, dan stijgt de waarde tot M€ 106 in 2023; een toename van M€ 43. De eigen (reguliere) middelen zijn jaarlijks al benodigd voor de reguliere uitgaven van de gemeente Borne. Dit betekent dat extra uitgaven (t.b.v. investeringen) gefinancierd dienen te worden via extra vreemd vermogen. Dit zien we ook terug in bovenstaande tabel; M€ 107 in 2023 versus M€ 69 in 2021 ➔ een toename van M€ 39. Ook over dit extra aangetrokken vreemd vermogen is rente verschuldigd. Het komt heel vreemd over dat bij toenemend vreemd vermogen minder rente verschuldigd is dan voorgaande jaren. Bij de opstelling van de Begroting 2022 werd ook uitgegaan van een lager rentepercentage (1,6%), maar dit was nog voor de uitbraak van de Rusland-Oekraïne

oorlog. Na het uitbreken van de oorlog is de nodige onrust ontstaan op de financiële markten met o.a. stijgende rentelasten (én percentages) tot gevolg. Vraag: Kan het College de lagere rentelasten (én percentage) nader toelichten? -

-

Aan taakvelden toegerekende rente Volgens het rentemodel wordt er ook rente toegerekend aan de “taakvelden”. De afgelopen jaren werd hiervoor uitgegaan van een rekenpercentage van 0,5% van de Boekwaarde van de vaste activa. Voor Begroting 2023 wordt nu uitgegaan van 1%. Dit leidt tot een toerekening van een bedrag van k€ 639. Over de afgelopen jaren lag dit bedrag op gemiddeld k€ 255; een toename derhalve van bijna k€ 400. Hierdoor komen de budgetten van de taakvelden extra onder druk te staan. Uitgaande van de huidige cijfers resteert er een overschot van k€ 66 in 2023. Indien uitgegaan wordt van een meer reëel rentepercentage (bijvoorbeeld 2,5%) in 2023, dan zullen de externe rentelasten naar verwachting uitkomen op M€ 2,7. Na toerekening aan Grondexploitatie en taakvelden resteert er mogelijk een negatief saldo van M€ 1,2. Vragen: 1. Waarom wordt nu uitgegaan van 1% van de Boekwaarde (verdubbeld)? 2. Is bij de lasten van de taakvelden uitgegaan van de verhoogde toegerekende lasten?

5. Kengetallen In bijlage 2 zijn naast de balansgegevens ook meerdere kengetallen gepresenteerd. Hierbij zijn per jaar de kengetallen berekend door BOP (eenvoudige systematiek; uitgangspunt ➔ baten exclusief middelen reserves). Deze zijn per jaar afgezet tegenover de cijfers die via Findo beschikbaar zijn. Hierover de navolgende opmerkingen: -

Netto schuldquote Door het College wordt een percentage berekend van 151% en 141% (voor 2023 en 2024). Hoe e.e.a. wordt berekend is voor BOP niet bekend. Door BOP zijn de percentages in voorgaande jaren ook berekend en die komen redelijk in de buurt van de percentages die in Findo zijn opgenomen. Blijkbaar zijn de berekeningen van BOP redelijk adequaat. In de toelichting wordt gemeld dat de Gemeente Borne alleen het eerste jaar boven de norm zit (mede door relatief grote omvang grondexploitatie en hoeveelheid projecten). Echter ook voor 2024 zit de verwachte ratio nog fors boven het maximum (130%). Voor de navolgende jaren (2025 en 2026) worden door het College fors lagere ratio’s becijferd (resp. 97% en 92%). Dit wordt wellicht veroorzaakt door de extreme afname van de omvang van de vaste schulden. In het jaar 2025 worden de vasten schulden begroot op M€ 60, terwijl in 2024 nog een saldo open staat van ca. M€ 87; een afname derhalve van M€ 27. We constateren verder een forse afname van de waarde van bouwgronden van M€ 20 in 2025 (t.o.v. 2024). Vragen: 1. Is het reëel om te verwachten dat er in 2024 ca. M€ 27 wordt afgelost? 2. Indien M€ 20 beschikbaar zou komen via het overschot GREX, waar komt dan de resterende M€ 7 vandaan?

-

Solvabiliteitsratio De hier gepresenteerde ratio’s zijn éénduidig te bepalen (omvang Eigen Vermogen/omvang Totaal Vermogen). Door voorziene forse positieve exploitatieresultaten voor de komende jaren, neemt het Eigen Vermogen voor de navolgende jaren telkens toe. Daarnaast worden forse aflossingen voorzien van de vaste schulden. Deze twee onderdelen hebben beide een positief effect op de ratio en zullen elkaar zelfs versterken. Het is echter maar de vraag in hoeverre de in de Begroting 2023

gepresenteerde omvang van het Eigen vermogen en langlopende schulden reëel zijn. Allereerst zagen we een fors verschil optreden bij de totale lasten van het programma “inclusieve samenleving”. In 2022 en verdere jaren zijn de verwachte lasten ca M€ 3 lager dan de feitelijke lasten in jaarrekening 2021 (is hier sprake van een latent tekort?). Daarnaast hebben we onze bedenkingen bij de geraamde externe rentelasten. Uitgaande van een meer realistisch rente percentage (2,5%) zou een extra tekort kunnen optreden van ca. M€ 1. Door deze herziene inzichten zullen de verwachte exploitatieoverschotten wellicht kunnen “verdampen”. Verder hadden we al vraagtekens geplaatst bij de omvangrijke aflossingen voor de komende jaren (haalbaar ja/nee?). De gemeente Borne heeft de extra kredieten wel nodig voor de op stapel staande investeringen (omdat men meent dat alle plannen doorgang moeten vinden). Dus de omvang van het Totale Vermogen zal naar verwachting wel fors toenemen. De door het College voorziene verbetering van deze ratio ligt naar de mening van BOP niet zo 123 voor de hand. -

Grondexploitatie De hier opgenomen ratio’s voor 2023 en volgende jaren zijn al beduidend lager dan gedurende de afgelopen jaren (jaarrekening t/m 2021). Door de “opschoningsactie” van de Bornsche Maten in de Grondexploitatie (in 2021) is er een ander beeld ontstaan. Dit was in Begroting 2022 nog niet bekend en kon derhalve dan ook niet worden meegenomen in die cijfers. Vanaf 2023 neemt de waarde van de bouwgronden steeds verder af, met in 2025 een uitschieter van M€ 20 . De vraag is echter in hoeverre dit reëel is. Opm. Zie eerdere vragen onder punt 3.

6. Weerstandsvermogen/ratio - Omvang weerstandsvermogen & ratio Bij eerdere analyses van de jaarresultaten hebben we forse afwijkingen geconstateerd tussen de Initiële begroting, Actuele begroting en vervolgens de cijfers uit de jaarrekening. Het lijkt BOP nu evident om de meerjarige ontwikkeling van de jaarrekeningen naast elkaar te presenteren en daarna de cijfers volgens de begroting. We krijgen dan het navolgende beeld (bedragen in k€): Weerstandsvermogen

cf opgave B2023

Jaarrekening 2019 2020 5.628 16.578 5.551 1.817 2.816 -0 13.994 18.394 20.042 9.724 34.036 28.118 7.505 4.693 1,9 3,9

Algemene Reserve Reserve Grondexploitatie Reserve Beleidsontwikkeling Resultaat (lopend jaar) Totaal weerstandsvermogen Bestemmingsreserves Totaal van de reserves Weerstandsvermogen (benodigd) Ratio

2021 8.945 3.840 2.281 15.065 10.895 25.960 4.691 3,2

30.000

10.000

13.874 5.732 19.606 8.313 1,7

26.013

25.000 15.000

Herzien Beeld 1.743 2.704 9.427

Weerstandsvermogen (beschikbaar) Weerstandsvermogen (benodigd)

Weerstandsvermogen

20.000

Begroting correcties 2022 2023 22 & 23 6.121 6.718 -4.975 3.840 2.704 2.281 16.584 -7.157 7 12.242 26.013 -12.132 7.882 5.732 20.124 31.745 -12.132 4.686 8.313 2,6 3,1

18.394 13.994

15.065 7.505

12.242 8.313

4.693

4.691

4.686

5.000 -

2019

2020 Jaarrekening

2021

2022

2023 Begroting

Opm. Geen opmerkingen: beschikbaar weerstansvermogen is (vooralsnog) ruim voldoende

-

Omvang Benodigd weerstandsvermogen (risico’s) Door het College is het benodigde weerstandsvermogen over meerdere jaren gegeven voor de begroting en de daarbij behorende jaarrekening. Zie bijgaande tabel (bedragen in k€): Begroot

Realisatie

Verschil

2018

10.871

4.920

5.951

2019

6.057

7.505

-1.448

2020

7.531

4.693

2.838

2021

7.755

4.691

3.064

Gezien de verschillen per jaar is het evident om inzicht te verkrijgen in de jaarlijkse risico’s. Hierbij gaat het dan om: 1. Welk risico betreft het (onderwerp), 2. de omvang bruto risico (bedrag) en 3. mate van optreden/risico (%). Vraag: Kan het College deze informatie aanleveren voor de jaren 2018 t/m 2023? -

Omvang Beschikbaar weerstandsvermogen (toekomst) Voor 2023 wordt een beschikbaar weerstandsvermogen vermeld van M€ 26 (met name ontstaan door fors exploitatieresultaat 2021 ad M€ 10). In de huidige begroting 2023 wordt een totale onttrekking voorzien van M€ 5 (resultaten 2022 en 2023; zie punt 5 voorstel solvabiliteitsratio). Volgens de 1e Begrotingswijziging (zie hierna) wordt nog eens een onttrekking voorzien van ruim M€ 7 die wordt onttrokken aan de reserve Beleidsontwikkeling. De totale onttrekking komt dan uit op ruim M€ 12. Door deze ontwikkelingen neemt het beschikbare weerstandsvermogen zeer snel af voor de komende jaren. We hebben verder geconstateerd dat het totale eigen vermogen vanaf 2016 (t/m 2020) reeds is afgenomen met totaal M€ 14. Gezien de opmerkingen onder punt 1 (latent tekort M€ 3 bij taakveld Inclusieve samenleving) en punt 4 (extra tekort M€ 1 externe rente), worden de nu voorziene overschotten wellicht overschaduwd en wordt de gemeente Borne geconfronteerd met jaarlijkse tekorten (in de jaarrekening). Op pagina 10 van het Raadsvoorstel (1e Begr.wijziging) wordt een jaarlijks benodigd weerstandsvermogen voorzien van ruim M€ 8 voor de komende jaren.

Indien we ervan uitgaan dat de begrote tekorten ook daadwerkelijk gerealiseerd worden en de benodigde onttrekkingen voor 2023 worden doorgevoerd, resteert er een saldo voor de Algemene reserve van ongeveer M€ 14 (M€ 26 -/- M€ 12). De hierbij behorende ratio bedraagt dan 1,7 (herzien beeld). Indien de huidige plannen uit de 1e begrotingswijziging worden doorgezet én het scenario van extra tekorten aan de orde is, zullen bij gelijkblijvend benodigd weerstandsvermogen (M€ 8,3) de ratio’s voor de navolgende jaren snel verder afnemen en wellicht onder de minimale norm van 1 uitkomen. Voorzichtigheid is dus geboden.

7. 1e Begrotingswijziging In bijlage 4 is getracht het verloop van het meerjarige exploitatieresultaat in beeld te brengen aan de hand van de aangeboden informatie. Er kan echter geen aansluitend beeld gepresenteerd worden van het verloop ná de Kaderbrief. Resultaten zoals die worden genoemd op pagina 10 van het Raadsvoorstel (22int07546) kunnen niet worden herleid (plussen en minnen?). Vraag: Kan het College deze aansluiting in tabelvorm voor alle jaargangen in beeld brengen? Voor zowel de Begroting alsmede de Begroting inclusief 1e begrotingswijziging?

Allereerst dient er volgens BOP duidelijkheid te komen in hoeverre er echt sprake is van een eventueel latent tekort van M€ 3 bij Inclusieve samenleving. Ook dient er beter zicht te komen omtrent het vreemd vermogen gedurende de komende jaren en de hierbij behorende extra externe rentelasten. En welke effecten dit heeft op de bestaande exploitatie (taakvelden & Treasury). Voorstel: Laat het College elk kwartaal een overzicht samenstellen van bovengenoemde ontwikkelingen. Bijvoorbeeld bij het 1e kwartaal kan men gebruik maken van de informatie die is opgenomen in de jaarrekening van het voorafgaande jaar. In dat geval kunnen de waarden uit de begroting alvast afgezet worden tegenover de waarden uit de jaarrekening. Elk kwartaal kan dan een update worden gemaakt van het verwachte resultaat (van invloed op beschikbaar weerstandsvermogen). Door de risico inventarisatie stelselmatig op te zetten, kan per kwartaal het benodigde weerstandsvermogen becijferd worden. Hieruit kan dan meteen de nieuwe waarde van de ratio berekend worden. Op deze manier krijgt men grip (als raad) op de financiële gezondheid van de gemeente. Deze informatie kan worden opgenomen in het nog op te stellen dashboard voor financiële ontwikkelingen.

Bijlage 1.a Exploitatie I (zienswijze College B&W)

BATEN LASTEN RESULTAAT LASTEN LASTEN RESULTAAT

Inclusieve samenleving

BATEN

RESULTAAT

Duurzame toekomst

BATEN

Wonen en Leven

Programmabegroting 2023-2026

Wonen en Leven Wonen en bouwen Ruimtelijke ontwikkeling Mobiliteit en infrastructuur Openbare ruimte Totaal van de Baten Wonen en bouwen Ruimtelijke ontwikkeling Mobiliteit en infrastructuur Openbare ruimte Totaal van de Lasten Saldo Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves Resultaat Wonen en Leven Duurzame toekomst Energietransitie Circulaire economie Klimaat adaptatie Natuur, milieu en landschap Bedrijvigheid & ondernemers Vrijetijdseconomie Totaal van de Baten Energietransitie Circulaire economie Klimaat adaptatie Natuur, milieu en landschap Bedrijvigheid & ondernemers Vrijetijdseconomie Totaal van de Lasten Saldo Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves Resultaat Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Voorz.Maatschappelijke onderst. Algemene voorzieningen Gezondheid Inburgering en vluchtelingen Jeugd Onderwijs Cultuur Sport Werk en inkomen Totaal van de Baten Voorz.Maatschappelijke onderst. Algemene voorzieningen Gezondheid Inburgering en vluchtelingen Jeugd Onderwijs Cultuur Sport Werk en inkomen Totaal van de Lasten Saldo Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves Resultaat Inclusieve samenleving

t.b.v. Informatiebijeenkomst Meerjarenbegroting 2023-2026 (11-okt-22) Jaarrek. 2021

Act.Begr. B2022

Begr. 2023

Meerjarenraming 2024 2025

593 25 77 1.932 2.627 1.117 373 3.571 3.054 8.115 -5.488

452 28 26 2.009 2.515 1.557 348 2.416 3.354 7.675 -5.160

452 28 26 2.010 2.516 1.338 362 2.636 3.612 7.948 -5.432

452 28 26 2.064 2.570 1.128 362 3.135 3.668 8.293 -5.723

452 28 26 2.223 2.729 968 362 3.132 3.710 8.172 -5.443

452 28 26 2.415 2.921 968 362 3.122 3.561 8.013 -5.092

-5.488

-5.160

-5.432

-5.723

-5.443

-5.092

213 2.692 308 566 12 3.791 294 2.085 931 331 422 4.063 -272

2.741 46 2.787 240 2.101 714 421 418 3.894 -1.107

2.847 46 2.893 240 2.203 745 349 408 3.945 -1.052

2.890 46 2.936 240 2.203 754 349 408 3.954 -1.018

2.801 46 2.847 225 2.203 769 349 408 3.954 -1.107

2.801 46 2.847 225 2.203 784 349 408 3.969 -1.122

-272

-1.107

-1.052

-1.018

-1.107

-1.122

261 10 10 3 28 245 5 2.115 5.691 8.368 6.752 1.563 1.044 109 9.343 2.423 789 4.207 10.932 37.162 -28.794

150 313 11 1.085 5.165 6.724 6.141 1.653 1.051 107 7.699 2.403 916 3.869 10.199 34.038 -27.314

220 40 20 144 88 460 11 1.180 5.313 7.476 6.435 1.761 1.053 251 8.323 2.640 633 3.035 10.676 34.807 -27.331

220 40 20 144 88 316 11 1.267 5.313 7.419 6.435 1.713 1.053 251 8.323 2.489 632 3.442 10.607 34.945 -27.526

220 40 20 144 88 316 11 1.267 5.313 7.419 6.435 1.713 1.053 251 8.302 2.460 662 3.474 10.506 34.856 -27.437

220 40 20 144 88 304 11 1.267 5.313 7.407 6.435 1.713 1.053 251 8.302 2.426 632 3.396 10.506 34.714 -27.307

-28.794

-27.314

-27.331

-27.526

-27.437

-27.307

2026

pagina 68

BATEN LASTEN RESULTAAT

Saldo Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves Resultaat Bestuur en samenleving Financieel gezond Financiën Restant pagina 28

LASTEN

Begr. 2023

Meerjarenraming 2024 2025

2026

82 451 72 605 1.512 26 1.212 1.660 104 4.514 -3.909

311 311 1.328 59 1.192 1.736 172 4.487 -4.176

364 364 1.343 69 1.256 1.912 52 4.632 -4.268

486 486 1.343 69 1.305 1.912 52 4.681 -4.195

486 486 1.343 69 1.294 1.912 52 4.670 -4.184

486 486 1.343 69 1.293 1.912 52 4.669 -4.183

-3.909

-4.176

-4.268

-4.195

-4.184

-4.183

891

821

683

789

975

1.608

37.331

37.847

41.116

42.471

44.481

42.182

Lokale heffingen

7.137

6.869

7.158

7.233

7.303

7.373

Dividend (2021 excl. Cogas)

1.061

1.087

1.087

1.087

1.087

706

Saldo fin.functie

-41

0

90

187

215

-192

6.267

5.794

967

1.204

508

370

1.101 1.237 54.984 868

646 2.575 55.639 3.308

646 518 52.265 2.561

1.194 373 54.538 2.018

674 1.188 56.431 3.093

674 290 53.011 3.659

Onvoorzien

-

15

15

15

15

15

Overhead

7.640

8.368

8.394

8.262

7.438

7.388

Toevoeging reserves

7.024

1.449

331

929

527

422

Vastgoed Grondzaken 2021; Bornsche Maten Totaal van de Lasten Saldo Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves Resultaat Financieel gezond

1.916 987 18.435 36.549

2.167 2.575 17.882 37.757

2.356 518 14.175 38.090

2.089 373 13.686 40.852

1.473 1.188 13.734 42.697

1.392 290 13.166 39.845

36.549

37.757

38.090

40.852

42.697

39.845

9.905

3.018

2.000

2.000

2.000

-5.488 -272 -28.794 -3.909 36.549 -1.914 6.267 7.024 -757 -1.157

-5.160 -1.107 -27.314 -4.176 37.757 5.794 1.449 4.345 -4.345

-5.432 -1.052 -27.331 -4.268 38.090 7 967 331 636 -629

-5.723 -1.018 -27.526 -4.195 40.852 2.390 1.204 929 275 2.115

-5.443 -1.107 -27.437 -4.184 42.697 4.526 508 527 -19 4.545

-5.092 -1.122 -27.307 -4.183 39.845 2.141 370 422 -52 2.193

1

1

Jaarrek. Act.Begr. 2021 B2022

Algemene uitkering

Onttrekking reserves

RESULTAAT

BORNE TOTAALBEELD

Grex

Bestuur en samenleving Bestuur Participatie en communicatie Dienstverlening en digitalisering Veiligheid en openbare orde Vergunning, Toezicht en Handhaving Totaal van de Baten Bestuur Participatie en communicatie Dienstverlening en digitalisering Veiligheid en openbare orde Vergunning, Toezicht en Handhaving Totaal van de Lasten

Vastgoed Grondzaken 2021; Bornsche Maten Totaal van de Baten Financiën Restant pagina 28

RESULTAAT

Financieel gezond

BATEN

Bestuur en samenleving

Bijlage 1.a (vervolg)

Grex (baten vanaf B-2022)

Resultaat Wonen en Leven Resultaat Duurzame toekomst Resultaat Inclusieve samenleving Resultaat Bestuur en samenleving Resultaat Financieel gezond TOTAAL GENERAAL B&W Onttrekking reserves (Baten) Toevoeging reserves (Lasten) Mutaties reserves RESULTAAT BATEN -/- LASTEN (BOP) 19.354

-9.109

Baten

Lasten

10.245 Grex (Bornsche Maten) 2.432 Baten Cogas 10.763 Definitief Resultaat 2021 B&W (incl. bijzondere baten M€ 12,7)

Bijlage 1.b Exploitatie II (Opzet BOP; excl. baten/lasten reserves) Info-opzet BOP (excl. middelen reserves)

LASTEN

BATEN

Wonen en Leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond Algemene Middelen Overig Totaal van de Baten Wonen en Leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond Overhead Overig Totaal van de Lasten RESULTAAT BATEN -/- LASTEN (BOP)

Jaarrek. 2021 2.627 3.791 8.368 605 45.529 3.188 64.108 8.115 4.063 37.162 4.514 7.640 3.771 65.265 -1.157

Act.Begr. B2022 2.515 2.787 6.724 311 45.803 4.042 62.182 7.675 3.894 34.038 4.487 8.368 8.065 66.527 -4.345

Begr. 2023 2.516 2.893 7.476 364 49.361 1.937 64.547 7.948 3.945 34.807 4.632 8.394 5.450 65.176 -629

Meerjarenraming 2024 2025 2026 22-21 23-22 24-23 25-24 26-25 Totaal 2.570 2.729 2.921 -112 1 54 159 192 294 2.936 2.847 2.847 -1.004 106 43 -89 -944 7.419 7.419 7.407 -1.644 752 -57 -12 -961 486 486 486 -294 53 122 -119 50.791 52.871 50.261 274 3.558 1.430 2.080 -2.610 4.732 2.543 3.052 2.380 854 -2.105 606 509 -672 -808 66.745 69.404 66.302 -1.926 2.365 2.198 2.659 -3.102 2.194 8.293 8.172 8.013 -440 273 345 -121 -159 -102 3.954 3.954 3.969 -169 51 9 15 -94 34.945 34.856 34.714 -3.124 769 138 -89 -142 -2.448 4.681 4.670 4.669 -27 145 49 -11 -1 155 8.262 7.438 7.388 728 26 -132 -824 -50 -252 4.495 5.769 5.356 4.294 -2.615 -955 1.274 -413 1.585 64.630 64.859 64.109 1.262 -1.351 -546 229 -750 -1.156 2.115 4.545 2.193 -3.188 3.716 2.744 2.430 -2.352 3.350

-4.974

Specificatie Algemene Middelen Algemene uitkering Lokale heffingen Dividend (2021 excl. Cogas) Totaal Algemene Middelen Specificatie Overig Restant pagina 28 Saldo fin.functie Vastgoed Grondzaken Totaal overig

2021 37.331 7.137 1.061 45.529 2021 891 -41 1.101 1.237 3.188 -

2022 37.847 6.869 1.087 45.803 2022 821 646 2.575 4.042 -

3.350

2023 41.116 7.158 1.087 49.361 2023 683 90 646 518 1.937 -

2024 42.471 7.233 1.087 50.791 2024 789 187 1.194 373 2.543 -

2025 44.481 7.303 1.087 52.871 2025 975 215 674 1.188 3.052 -

2026 42.182 7.373 706 50.261 2026 1.608 -192 674 290 2.380 -

Bijlage 2 Balans 2017-2026 Balans Gemeente Borne 2017-2020

42.667 Begroting Raming 2022 2023 2024 2025 51.945 105.540 106.811 102.815 4.000 4.000 4.000 4.000

Jaarrekening 2018 2019 49.074 50.006 3.193 3.966 -

2016 2017 2020 2021-cpt 2026 Totaal Materiële vaste activa 54.826 48.514 52.559 62.873 98.799 Totaal Financiële vaste activa 4.814 4.034 3.926 4.162 4.000 Vlottende activa - Voorraden (bouwgronden in exploitatie) 80.766 77.215 75.270 70.537 62.320 53.095 64.389 34.653 29.358 9.539 9.539 - Overige vlottende activa 11.629 12.799 9.783 10.225 12.688 10.227 9.530 9.530 9.530 9.530 9.530 Totaal Vlottende activa 92.395 90.014 85.053 80.762 75.008 63.322 73.919 44.183 38.888 19.069 19.069 TOTAAL VAN DE ACTIVA 152.034 142.562 137.320 134.734 131.493 130.357 129.864 153.723 149.699 125.884 121.868 PASSIVA Totaal Eigen vermogen 39.612 37.616 35.231 30.055 25.265 36.720 20.139 31.745 33.859 38.404 40.597 Totaal Voorzieningen 11.394 11.274 10.097 8.919 9.274 8.172 6.469 6.539 5.669 4.787 4.642 Totaal Vaste schulden 71.855 75.701 71.625 67.859 71.116 59.615 82.256 92.439 87.171 59.693 53.629 Vlottende passiva 38.824 - Overige kasgeldleningen 16.000 5.000 9.000 15.000 13.000 9.000 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 - Overige vlottende passiva 13.174 12.969 11.367 12.899 12.837 16.849 6.000 8.000 8.000 8.000 8.000 Totaal Vlottende passiva 29.174 17.969 20.367 27.899 25.837 25.849 21.000 23.000 23.000 23.000 23.000 TOTAAL VAN DE PASSIVA 152.035 142.560 137.320 134.732 131.492 130.356 129.864 153.723 149.699 125.884 121.868 1 -2 -2 -1 Jaarrekening Begroting Raming 2017 2018 2019 2020 2021-cpt

2022 2023 2024 2025 2026 RATIO'S Schuldquote hoeveelheid schulden (incl. kasgeldleningen) 80.498 80.506 82.769 84.019 68.577 97.256 107.439 102.171 74.693 68.629 21.786 Totale baten (excl. middelen reserves) 64.796 56.825 53.692 60.176 64.099 70.891 67.563 66.745 69.404 66.302 Grex/Cogas Ratio schuldquote >130% 124% 142% 154% 140% 107% 137% 159% 153% 108% 104%

ACTIVA

BZK-registratie (<90); Findo

Solvabiliteit Totaal Eigen Vermogen Totaal vermogen Ratio Solvabiliteit BZK-registratie (>50); Findo

<90

123

140

154

135

NB

37.616 35.231 30.055 25.265 36.720 20.139 31.745 33.859 38.404 40.597 142.560 137.320 134.732 131.492 130.356 129.864 153.723 149.699 125.884 121.868 <20% 26% 26% 22% 19% 28% 16% 21% 23% 31% 33% >50

27

Grondexploitatie Balanswaarde van de gronden Totale baten van de gemeente Ratio Grondexploitatie

0 0 >35%

77.216 64.796 119%

BZK-registratie (<20); Findo

<20

90

26

22

19

NB

16%

75.271 56.825 132%

70.537 53.692 131%

62320 62.320 60.176 104%

54.245 64.099 85%

64.389 70.891 91%

81

131

103

NB

34.653 67.563 51%

29.358 66.745 44%

9.539 69.404 14%

9.539 66.302 14%

Bijlage 3 Rente 2019-2023

Renteberekening 2019 67.859 15.000 82.859 2,4%

2020 71.116 13.000 84.116 2,2%

2021-cpt 59.615 9.000 68.615 2,3%

Begroting B2022 B2023 82.256 92.439 15.000 15.000 97.256 107.439 1,6% 1,3%

Grondexploitatie (waarde)

81.830 1,8%

74.428 1,8%

65.835 1,5%

61.835 1,7%

Externe rentelasten Rentebaten (extern) Saldo

1.993 -329 1.664

1.851 -291 1.560

1.568 -274 1.294

1.520 -228 1.292

34.653 1,8% 1.360 -174 1.186

Grondexploitatie Projectfin. aan taakveld Baten leningen Totaal toerekening

1.475 1.475

1.305

1.305

991 991

1.022 1.022

639 639

189 28 217

255 29 284

303 27 330

270 30 300

547 26 573

249 0,50% 32 overschot 49.800

251 0,50% -33 tekort 50.200

267 0,50% -63 tekort 53.400

Vreemd vermogen

Vaste schulden Kasgeldleningen Totaal

Toerekening

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over Eigen vermogen Totaal Aan taakvelden toegerekende rente Rente-resultaat Treasury Boekwaarde vaste activa

271 639 0,5% 1,0% -29 66 tekort overschot 54.200 63.900

Bijlage 4 Perspectief Begroting 2023 Saldo begroting 2022-2025 2024 115 1.230

2025 271 945

2026 271 945

5 115 168 1.171 1.253 -82

124 5 127 256 1.601 1.347 254

124 5

124 5

129 1.345 1.341 4

129 1.345 1.341 4

36.142 286 36.428 343 36.771 41.133 4.705 1.663

36.406 1.230 37.636 345 37.981 41.588 3.952 52

36.550 945 37.495 348 37.843 43.598 6.103 -40

36.580 945 37.525 353 37.878 41.329 3.804 -44

3.042

3.900

6.143

3.848

3.042

3.900

6.143

3.848

Saldo Begroting 2022 (incl. 1e begr.wijz)

-82

254

4

4

Vrijval reservering herverdelingseffecten

550

550

550

550

31 7 265 52 355 511 866

31 7 265 52 355 511 866

31 7 265 52 355 511 866

31 7 265 52 355

31 7 265 52 355

355

355

200 878

200 878

200 878

200 878

381 200 878

473 -

473 -43 1.508

473 -43 1.508

473 -43 1.508

473 504 -43 2.393

Opgave College B&W (pag.11)

1.677

1.430

1.662

2.392

verschil

-169 1.136

78 2.330

-154 4.834

1 1.654

416

1.858

4.130

1.105

720

472

704

549

resultaat B&W (Begr.2022) Septembercirculaire 2022 (1e begrotingswijziging) Aanvullend reserve Gezondheidscentrum Kapitaalsgoederenfonds legesopbrengsten Middelen Woo Totaal aanvullend Totaal beschikbaar Aanvullende plannen 2022 Saldo begroting 2022-2025 (incl. 1e begr.wijz)

2022 1.016 1.209 48

2023 717 286 48

102 150 2.375 1.399 976

Meicirculaire 2022 Middelen Gemeentefonds B-2022 36.654 Bij: septembercirculaire 2022 1.209 Basis B2023 incl. 1e begr.wijz. totaal t/m sep 37.863 Bij: decembercirculaire 2022 104 totaal t/m dec 37.967 Bron: 22int06300 Meicirculaire 2022 (B&W) 40.275 Toename (incl. dec) 2.412 AF: Taakmutaties naar stelpost IU/DU 1.081 BIJ: Actualisaties voorgaande jaren 494 Totaal Voordelig effect meerjarenperspectief 1.825 Bron: Kaderbrief

Opgave College B&W (pag.11)

Aanvullende besluiten Uitbreiding formatie griffiemedewerker Nieuw model rekenkamer Vervolgaanpak ondermijning Rente over "warme gronden" (MVA: M€ 10,4) Sub-totaal structureel Extra afschrijving huidige gemeentehuis Raadsbesluiten Bron: Kaderbrief (pag 11)

Autonome ontwikkelingen Wegvallen (structureel) dividend Cogas Kabel Groot onderhoud Zwembad en sportvelden Indexering Sociaal domein Stelpost beleidsontwikkeling (gewijzigd; zie plannen) Nieuwe CAO-gemeenten Prijsindexaties (dekking via stelpost) Gemeenschappelijke regelingen Overige kleine ontwikkelingen Totaal autonome ontwikkelingen Bron: Kaderbrief

-43 1.508

Perspectief 2023-2026 (Begroting 2023) Bron: Kaderbrief

Opgave College B&W (pag.11)

verschil k€ 550 (!) Plus verschillen in autonome ontwikkelingen (k€ 170)

Bijlage 4 Perspectief Begroting 2023 (vervolg) 2023 Perspectief 2023-2026 (Begroting 2023) vervolg 1.136 Aanvullend Onttrekking reserve Sociaal Domein (7.e) 267 dekking via best.res.Gezondheidscentrum (7.i) 62 Vrijval stelpost Sociaal Domein (9.d) 304 Totaal aanvullend 633

2024 2.330

2025 4.834

2026 1.654

62 304 366

62 304 366

304 304

706

690

661

1.702

2.475 -7.862 -5.387 -7.157 1.770

3.386 -2.542 844 533 311

5.861 -2.875 2.986 2.351 635

3.660 -2.782 878 1.057 -179

2023 5.a Woninbouwimpuls 120 6.a Uitvoering energietransitie 191 7.a bijdrage buurtsportcoaches 80 7.b Borne werkt 60 7.c Cultuurmakelaar 10 7.d Muziekonderwijs 30 7.e Beheersmaatregelen 267 dekking via bestemmingsreserve Sociaal Domein -267 7.f Bestemmingsreserve Sociaal Domein opheffen (leeg) 7.g Gebruik ZorgNed-Modules (incidenteel) 24 7.g Gebruik ZorgNed-Modules (structureel) 7.h Jongerenwerk 41 7.i inzet orthopedagoog (dekking via reserve gezondheidscentrum) 62 dekking via bestemmingsreserve Gezondheidscentrum -62 7.j versterking zorg en veiligheid 65 7.k Ombuiging Sport 205 8.a Invoering WOO 120 8.b Communicatiemiddelen 15 8.c Bescherming digitale aanvallen 15 8.d project Huis van Borne 8.e versterking programma's en projecten 75 8.f Opstellen programmaplan Bestuur en samenleving 15 9.a Toevoeging stelpost Beleidsontwikkeling 100 9.b Stelpost prijscompensatie Sociaal Domein 9.c Stelpost prijscompensatie Energielasten 1.700 9.d Vrijval stelpost Sociaal Domein -304 9.e Verhoging stelpost prijscompensatie (inflatie kosten projecten) 300 9.f Mandatering College verhoging beschikbare budgetten 9.g Bijdrage Vloedbeltverbinding 5.000 9.h éénmalige betaling Vloedbeltverbinding Totaal van de plannen 7.862 Incidenteel 7.595 Structureel 267

2024 120 191 80

2025 120 191 80

2026

10 30 200

30

Bij: Middelen septembercirculaire 2022 Totaal beschikbaar Af: Plannen 2023 Saldo (incl. 1e begrotingswijziging 2023) Bron: 1e Begr.Wijz. Opgave College B&W (pag.10) Verschil Plannen 2023

15 41 62 -62 65 265 120 15 15

80

75

15 41 62 -62 65 265 120 15 15 75 75

15 41

200 1.010

100 1.428

2.081

-304 585

-304 735

-304 835

-191 2.542 965 1.577

-191 2.875 655 2.220

-191 2.782 -191 2.973

120 15 15 75

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=d60b5778-84dd-4624-b17c-4f987dac7174