Raadsvoorstel Monitor sociaal domein juli 2022
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Raadsvergadering
27-9-22 Agendapunt
Nummer
22int07337 Onderwerp
Monitor Sociaal Domein juli 2022
Aan de gemeenteraad. Samenvatting voorstel De Monitor Sociaal Domein juli 2022 is het vervolg op de Monitor die in januari 2022 is opgeleverd. Met de Monitor informeren we de raad over de stand van zaken binnen het sociaal domein. Door middel van deze Monitor vindt een doorontwikkeling plaats ten opzichte van de vorige. Net zoals vorige keer geven we inzicht in de prognoses wat betreft inkomsten en uitgaven binnen het sociaal domein. Ook besteden we aandacht aan de beheersmaatregelen. Maar deze keer hebben we, zoals in januari 2022 aangekondigd, ook inzichtelijk gemaakt wat de prognose is ten aanzien van de realisatie van de taakstelling. De conclusie is dat we van de beoogde € 2 miljoen besparingen er ruim € 1,4 miljoen verwachten te realiseren. Dit leidt tot het voorstel om de stelpost Sociaal Domein gedeeltelijk in te zetten ter financiële dekking hiervan. In de Monitor zijn tevens gegevens opgenomen over aantallen voorzieningen en ondersteuning die geboden wordt aan onze inwoners. Daarnaast wordt inzicht geboden in de activiteiten die binnen het Programma Sociaal Domein in de afgelopen periode hebben plaatsgevonden. Hiermee ontstaat een compleet overzicht van de stand van zaken binnen het sociaal domein.
1 Inleiding Begin 2022 hebben we een Monitor Sociaal Domein opgeleverd die tijdens een informatieavond aan de leden van de raad gepresenteerd werd. Terugkijkend kunnen we vaststellen dat we met behulp van deze Monitor een goed beeld hadden van de stand van zaken, met name financieel. Vanuit de raad werd wel gevraagd om doorontwikkeling van de Monitor. Hiermee werd gedoeld op meer informatie over de ondersteuning die aan onze inwoners wordt geboden (wat is het? wat zijn de hoeveelheden?), maar ook meer inzicht in wat er gebeurt binnen het sociaal domein. Op deze wijze kunnen de leden van de gemeenteraad een beter beeld krijgen van wat zich afspeelt en hoe actief de gemeente Borne is als het gaat om transformatie en ontwikkeling binnen het sociaal domein. In de Monitor Sociaal Domein juli 2022 zijn deze aspecten meegenomen. Er is in juli 2022 een bijeenkomst geweest met diverse raadsleden waarin we met elkaar in gesprek zijn geweest over de verwachtingen en de bestaande behoeften aan informatie.
1
Van belang is nog dat we deze Monitor ook gebruiken om inzicht te geven in de beheersmaatregelen en de realisatie van de taakstelling van € 2 miljoen. De uitkomst van de analyse die we gemaakt hebben, leidt tot een voorstel om de stelpost Sociaal Domein in te zetten.
2 Beoogd resultaat Het beoogde resultaat is het geven van volledige informatie over de stand van zaken binnen het sociaal domein. Dit betreft informatie over ontwikkelingen en initiatieven, gegevens over de ondersteuning die we bieden aan onze inwoners, een prognose van uitgaven en inkomsten en de stand van zaken ten aanzien van de beheersmaatregelen. Het geeft het college en de organisatie inzicht in de stand van zaken en mogelijkheden om bij te sturen. Daarnaast biedt het de leden van de raad de mogelijkheid om hun controlerende rol goed uit te voeren.
3 Argumenten 3.1 De Monitor Sociaal Domein geeft inzicht in de stand van zaken binnen het sociaal domein Door het opstellen van de Monitor Sociaal Domein geven we een compleet beeld van de stand van zaken binnen het sociaal domein. Hierbij doelen we op de ontwikkelingen binnen de domeinen Wet maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en Participatiewet (inclusief minimaregelingen). Dit inzicht is belangrijk voor de organisatie zelf (inclusief het college), omdat dit de mogelijkheid biedt om bij te sturen en nieuwe accenten te leggen. Maar het is ook belangrijk dat de leden van de gemeenteraad volledige informatie krijgen. Het sociaal domein beslaat een aanzienlijk deel van de gemeentelijke begroting. Dat de gemeenteraad weet hoe dit geld besteed wordt, is van wezenlijk belang. 3.2 Er vindt een doorontwikkeling plaats van de Monitor De vorige Monitor was vooral financieel ingestoken. Vanuit de raad kwam toen de vraag om de volgende keer een breder opgezette Monitor te presenteren. Dit was overigens een behoefte die wij zelf ook hadden. Deze doorontwikkeling heeft nu plaatsgevonden. Om te kunnen voldoen aan de wensen en behoeften van de raad heeft in juli 2022 ambtelijk een gesprek met een aantal raadsleden plaatsgevonden. De bevindingen vanuit dit gesprek hebben we meegenomen bij het maken van deze Monitor.
De nieuwe elementen die nu in de Monitor zijn opgenomen betreffen: gegevens over aantallen voorzieningen en ondersteuning die geboden wordt. Daarnaast wordt inzicht geboden in de activiteiten die binnen het Programma Sociaal Domein in de afgelopen periode hebben plaatsgevonden. Hiermee ontstaat een compleet overzicht van de stand van zaken binnen het sociaal domein. Ook hebben we de resultaten van cliëntervaringsonderzoeken verwerkt. Overigens blijft doorontwikkeling onze aandacht hebben. Zo willen we In de volgende Monitor aandacht besteden aan de effecten van ons beleid 3.3 In deze Monitor geven we informatie over de realisatie van de taakstelling van € 2 miljoen Het Programma Sociaal Domein omvat een set beheersmaatregelen die gezamenlijk tot een besparing van € 2 miljoen moeten leiden (taakstelling Maatschappelijke participatie). Zoals in januari 2022 toegezegd, is in de voorgaande periode een analyse gemaakt van de haalbaarheid van deze taakstelling. Hierbij zijn we tot de conclusie gekomen dat een aantal beheersmaatregelen niet realiseerbaar zijn, maar er zijn ook nieuwe beheersmaatregelen die wel tot besparingen leiden.
2
In hoofdstuk 7 van de Monitor Sociaal Domein is de gemaakte analyse weergegeven. Dit gebeurt in woorden in de vorm van een toelichting op de mogelijkheden en de onmogelijkheden van de beheersmaatregelen. Daarnaast is op bladzijde 27 van de Monitor een financieel overzicht weergegeven (waarbij op bladzijde 26 een gecomprimeerde versie van de uitkomst is weergegeven). In deze overzichten is te zien dat in 2020 en 2021 een besparing van (afgerond) € 591.000 is gerealiseerd. In 2022 verwachten we € 307.000 aan besparing te realiseren en in 2023 bedraagt dit € 506.000. Alles bij elkaar is dan de conclusie dat we van de taakstelling ter hoogte van € 2 miljoen een bedrag ter hoogte van € 1.404.000 verwachten te realiseren. We hebben het hier over structurele besparingen die dus leiden tot vermindering van de benodigde middelen binnen het sociaal domein. Voor de volledigheid: van de genoemde besparingen in 2022 en 2023 is een gedeelte alleen maar mogelijk als tijdelijk personeel wordt ingezet vanuit de incidenteel beschikbare middelen. Het betreft hier beheersmaatregelen met een preventief karakter die op de korte termijn onvoldoende financieel voordeel opleveren. Door een tijdelijke versterking van de formatie kunnen we deze preventieve activiteiten inzetten en daarmee investeren in de ondersteuning van onze inwoners en in financieel voordeel op de langere termijn.
De beheersmaatregelen die hier bedoeld worden leveren in 2022 en 2023 alvast een structureel voordeel op van € 215.000. 3.4 Inzet van de middelen uit de stelpost is de beste aanpak voor de komende periode Uit het voorgaande blijkt dat we € 596.000 van de vastgestelde taakstelling ter hoogte van € 2 miljoen niet verwachten te realiseren. Dit heeft alles te maken met de (ook landelijk) toenemende zorgkosten binnen het sociaal domein. We werken hard aan de transformatie binnen het sociaal domein en hebben hierbij creatief gezocht naar wegen om de taakstelling te realiseren. De analyse die we nu gemaakt hebben. geeft een realistisch beeld van de verwachtingen ten aanzien van de realisatie van de taakstelling. Op zoek gaan naar verdere besparingen zou leiden tot een bezuinigingsoperatie die naar onze mening schade oplevert aan de zorg en de ondersteuning die we kunnen en willen bieden aan onze inwoners. Wat te doen met de niet te realiseren taakstelling? De meest zuivere oplossing is om een gedeelte van de stelpost sociaal domein hiervoor in te zetten. Deze stelpost (in dit geval gaat het om structurele middelen) bedraagt € 900.000. Door deze stelpost met het bedrag van € 596.000 te verlagen kan het dreigende begrotingstekort opgelost worden.
Dit valt te beargumenteren aangezien de stelpost in 2021 gevuld is met rijksmiddelen die ten behoeve van jeugdhulp aan de gemeente beschikbaar zijn gesteld.
4 Kanttekeningen 4.1 Is het verstandig om de stelpost op dit moment in te zetten? Een tegenargument voor het inzetten van de stelpost op dit moment kan zijn dat je dit niet te snel wilt doen. Door de stelpost onaangetast te laten houd je de buffer in stand. Daarnaast kan de gedachte ontstaan dat de urgentie om beheersmaatregelen uit te voeren afneemt als de taakstelling verlaagd wordt. Van belang is dat er geen zorg hoeft te bestaan wat betreft de ambitie. We willen de transformatie in het sociaal domein vormgeven, we willen invulling geven aan de Visie Sociaal Domein en we willen verantwoord omgaan met onze middelen. Dat verandert niet door het voorgestelde besluit. Sterker nog: we kunnen meer bereiken door nieuwe preventieve projecten te starten die we anders niet hadden kunnen doen omdat het op korte termijn meer zou kosten dan het zou opbrengen. Wat betreft de gemaakte analyse over de prognose met betrekking tot de beheersmaatregelen: deze hebben we zo realistisch mogelijk gedaan. Er is kritisch gekeken naar de haalbaarheid van de
3
beheersmaatregelen. Maar dit gebeurde wel degelijk met de nodige ambitie. Dus het beeld dat nu geschetst worden is realistisch, maar vergt nog steeds ambitie en daadkracht voor de komende periode.
5 Kosten, baten en dekking Bij de argumenten 3.3 en 3.4 en bij kanttekening 4.1 wordt aandacht besteed aan financiële aspecten.
6 Vervolg na besluitvorming Na besluitvorming worden het Programma Sociaal Domein en de beheersmaatregelen verder uitgevoerd rekening houdend met de accenten die in de Monitor Sociaal Domein worden gezet. Daarnaast vindt financiële verwerking plaats (verlaging van de stelpost Sociaal Domein).
Voorstel Aan de raad wordt voorgesteld om: 1. Kennis te nemen van de inhoud van de Monitor Sociaal Domein juli 2022. 2. Te besluiten vanaf 2023 de stelpost Sociaal Domein structureel met € 596.000 te verlagen en op deze wijze de taakstelling Maatschappelijke participatie in de primaire begroting 2023-2026 met hetzelfde bedrag te verlagen..
Bijlage(n) 22int07267 22int07338
Monitor Sociaal Domein juli 2022 Raadsbesluit Monitor Sociaal Domein juli 2022
Borne, 2-9-22 Burgemeester en wethouders van de gemeente Borne, de secretaris, de burgemeester,
E.S.I. ter Koele
drs. J.H.R. Pierik
4