Raadsmemo: Effecten septembercirculaire 2023
Tekst van het document
Raadsmemo Nummer
23int07915 aan
Van
Opsteller
datum
Raad
D. Vermorken
M. Vukkink
10-10-23
betreft
Effecten septembercirculaire 2023 SO.00002103 E BPRB & W stuk Het College van B&W Portefeuillehouder D. Vermorken Argumentatie voor aanbieding memo aan het College van B. en W.: Door middel van dit memo wordt de raad geïnformeerd over de effecten van de septembercirculaire 2023. De financiële verwerking vindt plaats bij de financiële eindejaarswijziging 2023.
Geachte raadsleden, Jaarlijks verschijnen (meestal) drie circulaires. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, de septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De definitieve versie van de septembercirculaire 2023 is de vrijdag na Prinsjesdag verschenen. Belangrijkste onderwerpen van deze septembercirculaire zijn: • Een stijgend accres tot en met 2027; • Borne ontvangt in 2023 een incidenteel voorschot op de onderschrijding van het BTWcompensatiefonds van € 397.000; • Er zijn meerdere taakmutaties. Bovengenoemde onderwerpen worden bij de toelichtingen op de mutaties van het gemeentefonds nader toegelicht. Allereerst wordt het financiële beeld geschetst met het effect van de septembercirculaire 2023 ten opzichte van de meicirculaire 2023. Het financieel meerjarenperspectief laat onderstaand beeld zien. Hierbij is een vergelijking gemaakt tussen de stand na de meicirculaire 2023 en de huidige stand op basis van de septembercirculaire 2023.
meicirculaire 2023 septembercirculaire 2023 Totaal bruto positief verschil mei en september
2023 42.443.000 43.379.000 936.000
2024 45.231.000 46.029.000 798.000
2025 47.418.000 47.962.000 544.000
2026 44.488.000 45.409.000 921.000
2027 46.152.000 47.037.000 885.000
Het verschil komt voort uit verschillende soorten mutaties in het gemeentefonds:
1
Soort mutatie
2023
2024
2025
2026
2027
1. Uitkeringsfactor 1.1. Volume accres
0
0
0
0
773.000
1.2. Loon- en prijsontwikkeling
0
479.000
407.000
373.000
385.000
397.000
0
0
0
0
0
0
0
0
-84.000
1.3. Voorschot BCF-plafond 2023 1.4. Financieringssystematiek - deel BCF 1.5. Som kleine afwijkingen
-4.000
-17.000
-13.000
-19.000
-6.000
496.000
190.000
74.000
527.000
-214.000
2.1. Bijzondere bijstand en vroegsignalering
0
46.000
0
0
0
2.2. Rijksvaccinatieprogramma
0
5.000
5.000
5.000
5.000
2.3. Loon- en prijsbijstelling jeugdzorg 3. Integratie/ decentralisatie/ specifieke uitk.
0
52.000
31.000
0
0
1.6. Ontwikkelingen uitkeringsbasis 2. Taakmutaties
3.1. Veilig wonen
7.000
7.000
7.000
7.000
0
3.2. Integratieuitkering participatie Totaal bruto verschil mei vs september
40.000
36.000
33.000
28.000
26.000
936.000
798.000
544.000
921.000
885.000
Toelichting mutaties op hoofdlijnen (> € 10.000): 1.1. en 1.2. Volumeaccres en Loon- en prijsontwikkeling: Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. Deze circulaire bevat informatie over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 en een actualisatie van het LPO accres op basis van de Miljoenennota 2024. Voor het LPO accres geschiedt de index voor loon-prijsontwikkeling voor de jaren tot en met 2026 op basis van de CPB-raming van de loonvoet sector overheid, index materiele overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen. Hierbij wordt een verdeling van 60% loonontwikkeling, 20% consumptie en 20% investeringen aangehouden. Vanaf 2027 volgt de indexatie voor inflatie de prijs bbp van het lopend jaar. 1.3. en 1.4. BCF-plafond en financieringssystematiek deel BCF Het BCF-plafond bedraagt € 3,7 miljard voor gemeenten in 2023. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname uit het gemeentefonds. Het plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar.
In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2023 € 359 miljoen, hetgeen voor Borne een eenmalig bedrag van € 397.000 betekent in 2023. Door de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027 leidt tot een structureel nadeel van € 87.000 ten aanzien van het BTW compensatiefonds.
2
1.6. Uitkeringsbasis De uitkeringsbasis wordt berekend door de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van een set van verdeelmaatstaven met de bijbehorende gewichten (bedragen per eenheid). Via de normeringssystematiek wordt jaarlijks de omvang van het gemeentefonds bepaald (voeding). De macro ontwikkeling op maatstaf niveau wordt vervolgens vertaald naar micro niveau. Elementen als sociale en fysieke structuur spelen daarbij een rol. 2.1. Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt in 2024 in totaal € 50 mln. beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Voor Borne betekent dit een incidenteel bedrag van € 46.000. Deze middelen worden op de stelpost taakmutaties gemeentefonds geplaatst. 2.3. Loon- en prijsbijstelling jeugdzorg In de meicirculaire 2023 is de loon- en prijsbijstelling 2023 voor jeugdzorg, voor zover deze betrekking heeft op de reserveringen voor jeugdzorg op de aanvullende pot (AP), aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025. In deze circulaire zijn de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg op de AP toegekend. Ook deze overboeking heeft nu betrekking op 2024 (€ 45,2 miljoen) en 2025 (€ 27,1 miljoen), omdat voor die jaren de middelen van de AP zijn vrijgegeven.
Voor Borne worden de bedragen in 2024 en 2025 bij de financiële eindejaarsrapportage toegevoegd aan de stelpost loonontwikkeling en stelpost prijsontwikkeling. De indexeringen voor alle programma’s in de begroting lopen via deze stelposten. De ontvangen bijdrage in 2024 en 2025 worden daarom in deze stelposten geplaatst. 3.2. Integratieuitkering participatie De integratieuitkering is bedoeld ter compensatie voor WSW in het kader van de bijzondere WMLverhoging (Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag) van € 26,6 miljoen voor 2023 en een afbouw naar 2028 tot € 19,2 miljoen. Voor Borne een aflopende reeks tot en met 2028. Deze middelen worden op de stelpost taakmutaties gemeentefonds geplaatst.
Het perspectief van de meerjarenbegroting 2024-2027 wordt door de uitkomsten van de septembercirculaire minder negatief.
perspectief MJB 2024-2027 effect septembercirculaire 2023 perspectief MJB 2024-2027 na septembercirculaire
2024 1.172.000 798.000 1.970.000
2025 1.934.000 544.000 2.478.000
2026 -2.953.000 921.000 -2.032.000
2027 -3.017.000 885.000 -2.132.000
Zoals u ziet zijn er weer een redelijk aantal mutaties op het gemeentefonds die per saldo een positieve doorwerking hebben op de meerjarenbegroting 2024-2027.
3
Conform de voorgestelde lijn van de provincie en het Rijk is de meicirculaire de basis voor de “nieuwe” begroting. De septembercirculaire zorgt voor een bijstelling van de huidige begroting én de in november vast te stellen begroting 2024-2027. Om de begrotingen up to date te houden, vindt er een bijstelling plaats bij de financiële eindejaarswijziging 2023.
4