Raadsmemo: Effecten meicirculaire 2025
Tekst van het document
Raadsmemo Nummer
25int03324 aan
Van
Opsteller
datum
Gemeenteraad Borne
College van B en W
M. Vukkink
01-07-2025
betreft
Effecten meicirculaire 2025 SO.00002103 E BPRB & W stuk Het College van B&W Portefeuillehouder D. Vermorken Argumentatie voor aanbieding memo aan de gemeenteraad: Betreft nagekomen informatie die relevant is voor het financieel meerjarenperspectief 2026-2029.
Geachte raadsleden, Jaarlijks verschijnen drie circulaires van het gemeentefonds. Deze circulaires verschaffen informatie over de bijdragen van het rijk aan gemeenten. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de septembercirculaire van de vertaling van de Miljoenennota en de decembercirculaire is op basis van de Najaarsnota. De meicirculaire 2025 is eind mei dit jaar verschenen. Er is gebleken dat er vanuit het rijk onjuiste gegevens gepubliceerd zijn in de meicirculaire 2025. Op 13 juni 2025 is daarom een herziene versie verschenen. De meicirculaire laat zien dat het rijk een deel van de aangekondigde korting op het gemeentefonds gedempt heeft. Het effect hiervan voor Borne is dat het ravijnjaar vooralsnog geen werkelijkheid is geworden. Dit is in tegenstelling tot wat wij tot nu toe uw gemeenteraad hebben geïnformeerd. Deze informatie was gebaseerd op de kennis van die wij toen hadden. Hierbij plaatsen wij wel de kanttekening dat op het gebied van jeugd de pijn wordt verschoven van 2026 naar 2028. Een aantal ontwikkelingen (mondiale ontwikkelingen, uiteenlopende advisering vanuit provincie en VNG, etc.) en de verwerking ervan zullen de komende periode nader onderzocht worden en waar mogelijk concreet worden vertaald in de begroting 2026-2029, die op 11 november 2025 bij u voor ligt ter besluitvorming.
Een andere kanttekening is dat het kabinet Schoof gevallen is en de verkiezingen voor de Tweede Kamer vinden plaats op 29 oktober 2025. De uitslag van de verkiezingen en daarmee de samenstelling van het nieuwe kabinet kan gevolgen hebben voor het gemeentefonds en de prioritering van beleid. Daarnaast spelen er mondiaal diverse grote conflicten die kunnen leiden tot nog onzekere economische situaties met onder andere als mogelijk gevolg sterk stijgende prijzen. Ons advies aan uw gemeenteraad is dan ook om voorzichtig en afwachtend om te gaan met het gepresenteerde positieve perspectief, mede met het oog op een nieuwe raadsperiode vanaf 2026. Deze
1
oproep om voorzichtig en afwachtend om te gaan met de positieve saldi is ook ingegeven door het feit dat het rijk de afgelopen jaren gemeenten vooral met incidentele middelen heeft gecompenseerd. Dit maakt dat het voor gemeenten steeds lastiger wordt om te begroten. Gemeenten weten niet meer wat zij van het rijk mogen verwachten. Taakmutaties met een omvang tussen de- € 25.000 en € 25.000 worden direct overbracht naar de begrotingsposten. Overige taakmutaties worden op de stelpost taakmutaties geplaatst. Als er beleid ontwikkeld wordt, kan de dekking vanuit de stelpost taakmutaties worden ingezet. Effecten op perspectief nota kaderstelling 2026-2029: Bij de kadernota 2026-2029 is reeds aangekondigd dat de uitkomsten van de meicirculaire later zouden volgen. Op basis van informatie van de VNG en het Ministerie is bij de kadernota 2026-2029 een inschatting gemaakt van de uitkomsten van de circulaire. De meicirculaire laat in grote lijnen een beeld zien die aansluit bij de gemaakte inschattingen. Hieronder in tabel 1 het effect van de meicirculaire 2025 ten opzichte van de decembercirculaire 2025. Tabel 1: Verschil tussen circulaires decembercirculaire 2024 meicirculaire 2025 Totaal bruto positief verschil dec en mei
AF: taakmutaties Totaal netto positief verschil dec en mei
2025 48.665.000 49.783.000 1.118.000 177.000 941.000
2026 47.841.000 50.727.000 2.886.000 0 2.886.000
2027 49.613.000 52.124.000 2.511.000 0 2.511.000
2028 51.271.000 52.536.000 1.265.000 0 1.265.000
2029 51.271.000 54.042.000 2.771.000 0 2.771.000
Het effect van de meicirculaire 2025 op het gepresenteerde meerjarenperspectief bij de Kadernota 20262029 zit u in onderstaande tabel 2: bedragen x € 1.000 Tabel 2: Actualisatie saldo kadernota Vertrekpunt kadernota 2026-2029 Bouwstenen opgenomen in kadernota Ombuigingen opgenomen in kadernota Perspectief kadernota 2026-2029 Effect meicirculaire 2025 Effect CAO op stelpost loon Beschikbaar houden van saldo op stelpost loon Effect stelpost prijs Effect stelpost autonome ontwikkelingen Effect terugdraaien bouwsteen A40 Meerjarenperspectief 2026-2029 na meicirculaire '25
2026 24 -1.610 1.881 295 2.886 488 -488 -841 0 -300 2.040
2027 -205 -1.332 2.095 558 2.511 356 -356 -944 0 -300 1.825
2028 -225 -1.541 2.093 327 1.265 363 -363 -746 0 -300 546
2029 -147 -1.476 2.093 470 2.771 120 -120 -1.480 -50 -300 1.411
Er blijkt uit bovenstaande tabel dat er een overschot op de stelpost loon beschikbaar is. De verwachting is dat dit saldo moet worden ingezet om een open einde in de meest recente cao (de verplichting om op 1 januari 2026 een regeling te hebben die reiskosten voor woon-werkverkeer vergoedt) en voor de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Een fors deel van dit budget gaat namelijk naar de gemeenteraad en niet naar de ambtelijke organisatie. In het aangepaste beleid rondom de werkkostenregeling wordt dit gerepareerd.
Daarnaast is er bij de kadernota bouwsteen A40 aangeleverd inzake de Hervormingsagenda jeugd en het ramen ervan in de begroting 2026-2029. De provincie geeft (in overleg met Rijk, VNG en het IPO) aan dat de middelen voor de Hervormingsagenda jeugd structureel en reëel mogen worden geraamd. Met het
2
reëler ramen is hierdoor aanvullend € 300.000 ingeboekt met de kadernota. De VNG hanteert deze lijn nog steeds. De provincie, in haar rol als toezichthouder, is echter van standpunt gewijzigd en geeft aan dat gemeenten de lijn van het Rijk moeten volgen. Dit houdt in dat de aanvullende jeugdmiddelen wel voor 100% in 2026 en 2027 zijn geraamd, maar dat er vanaf 2028 geen rekening meer is gehouden met deze aanvullende middelen. Dit betekent ook dat bouwsteen A40 niet kan worden ingevuld. Hiermee wordt de lijn van de VNG losgelaten en die van de provincie gevolgd. Bestuurlijk wordt in VNG Overijssel verband de dialoog met de provincie hierover nog gevoerd.
Verwerken effecten Het positieve effect van de meicirculaire voor 2025 wordt verwerkt in de halfjaarrapportage 2025. In deze rapportage wordt de stelpost taakmutaties gemeentefonds ook geactualiseerd. Hierbij vallen niet gebruikte “oude” claims vrij en kunnen taakmutaties uit de meicirculaire toegevoegd worden. De meicirculaire 2025 is samen met de kadernota 2026-2029 en de door uw gemeenteraad aangenomen amendementen de basis voor de programmabegroting 2026- 2029. De effecten voor 2026 en verder worden in de begroting verwerkt. In de bijlage mutaties gemeentefonds ontvang u een nadere specificatie van de effecten vanuit de meicirculaire.
Bijlagen: • 25bij07040: bijlage mutaties gemeentefonds meicirculaire 2025 • 25bij07041: gemeentefonds meicirculaire 2025
3