CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Gewijzigde Jaarstukken 2020 Definitief

Raadsvergadering 29 juni 2021, gemeente BorneBij agendapunt: Jaarstukken 2020 - jaarverslag en jaarrekening28.785 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Twente milieu heeft conform de dienstverleningsovereenkomst (DVO) de rioleringstaken uitgevoerd. Zowel gemeente Borne als Twente milieu hebben de intentie om het dataverkeer efficiënter te organiseren en meer gebruik te maken van elkaar kennis en kunde. Deze nieuwe ontwikkeling wordt met veel belangstelling gevolgd door overige partners van Twente milieu. Voor sanering van afvalwaterlozingen buitengebied zijn de uitgestelde clusters Deurningerweg-’t Hesseler en Bospoort-Twicklerblokweg in uitvoering gekomen en gerealiseerd. De clusters hadden provinciale ontheffing wegens ligging in de planontwikkelingsgebieden Bornsche Maten en zuidelijke verbindingsweg. Waar noodzakelijk is ondersteuning verleend aan ruimtelijke ontwikkelingen, inzake inbreidingsplannen. De vereiste watertoets (verantwoording afleggen aan waterschap Vechtstromen) is daarbij een belangrijk instrument. Vooruitlopend op de herziening van het vigerende gemeentelijk rioleringsplan (in 2021) is het basisrioleringsplan (BRP) geactualiseerd. Ambities en effectieve maatregelen: aanpak wateroverlast,

Pagina 63

Jaarstukken 2020

vuilwaterlozingen oppervlaktewateren, beheeractiviteiten, klimaatontwikkelingen etc worden verantwoord in de herziening van het gemeentelijk rioleringsplan. 8. Openbaar groen Met de omvormingen, die in 2019 zijn gerealiseerd, is de onderhoudsachterstand, zoals genoemd in het Groenbeleidsplan 2008-2020 goeddeels ingelopen. In 2021 zijn dan ook de kleinere omvormingen gerealiseerd. Bij het omvormen van groen wordt de samenwerking gezocht met omwonenden en wijkverenigingen. De volgende (kleinere) omvormingen zijn gerealiseerd: · Vervangen van bomen aan het Zwenkgras · De aanplant van een groenstrook aan het Pastoor Veegerplein in Hertme · De aanplant van een groenstrook aan de Azelosestraat Bomen Alle bomen in de Gemeente Borne worden periodiek gecontroleerd op conditie en veiligheid, de zogenoemde boomveiligheidscontroles. Het onderhoud van de bomen is gebaseerd op de bevindingen uit de boomveiligheidscontroles. 9. Begraafplaatsen Op de begraafplaats is het beheerdersgebouw en de voertuigenstalling compleet vervangen voor nieuwbouw. 10. Sportaccommodaties Voor het onderhoud van de natuur- en kunstgrasvelden is een Europese aanbesteding gehouden en het werk is voor zes jaar gegund aan Ter Braak cultuurtechniek. In de uitvraag is extra aandacht opgenomen voor het duurzaam onderhouden van het sportpark.

Het inzetten van robotmaaier , waardoor een bijdrage wordt geleverd aan de vermindering van de CO2 uitstoot en het bestrijden van onkruid vanuit de Greendeal afspraken waren belangrijke criteria tijdens de beoordeling. Fase 1 van project ’t Wooldrik, de renovatie van de was- en kleedgelegenheid van het zwembad en de diverse vervangingen van technische installaties, is in het najaar gestart. Vanwege de coronamaatregelen was het zwembad gesloten, de bezoekers hebben dus weinig hinder gehad van de werkzaamheden. De afronding van de werkzaamheden zijn in 2021 voorzien. 11. Speelvoorzieningen Alle speeltoestellen worden jaarlijks gecontroleerd op veiligheid en functionaliteit. Het onderhoud van de speeltoestellen is gebaseerd op de bevindingen uit deze controles. De noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden konden binnen het beschikbare budget worden uitgevoerd. 12. Gebouwen De volgende zaken hebben in 2020 gespeeld op het gebied van onderhoud van de gebouwen: Er geschilderd aan de gemeentewerf incl de dienstwoning, het PTT huis Pietmankolkstraat en het ’t Kulturhus De aanrijdschade bij de Bieffel is hersteld. Daarnaast is er een NEN 3140 (elektra) schouw gedaan op diverse panden en zijn de probleempunten opgelost.

Pagina 64

Jaarstukken 2020

De verlichting van de parkeergarage is vervangen voor LED verlichting met extra lange levensduur. Er is een start gemaakt met de verduurzaming van de buitenschil van gymzaal de Hooiberg, dit is in project is in 2021 afgerond. Tevens is het onderhoud aan het gemeentehuis, sporthal ’t Wooldrik en gymzaal de Esch tot het noodzakelijke beperkt in verband met de toen lopende toekomst plannen.

3.3.3 Overzicht onderhoudskosten In de onderstaande tabel staat per categorie weergeven wat er begroot is in 2020, hoeveel er is gerealiseerd en welke verschillen er zijn. Onderdeel

Begroting 2020

Realisatie 2020

1. Wegen

976.500

967.516

8.984

2. Openbare verlichting

52.000

46.284

5.716

3. Straatmeubilair

31.500

34.093

-2.593

4. Civiele kunstwerken

31.500

10.720

20.780

5. Afvalcontainers

523.500

770.189

-246.689

6. Riolering

587.000

520.920

66.080

7. Water

76.500

56.201

20.299

1.434.500

1.315.460

119.040

8. Openbaar groen - bomen

115.500

106.285

9.215

9. Begraafplaatsen

206.000

204.997

1.003

10. Sportaccommodaties

444.500

229.848

214.652

11. Speelvoorzieningen

93.500

85.803

7.697

12. Gebouwen

923.500

419.765

503.735

5.496.000

4.768.079

727.921

8. Openbaar groen - beplanting

Eindtotaal

Verschil

Een nadere uitleg over de verschillen is te vinden in jaarrekening onder het onderdeel toelichting op het betreffende taakveld. Op hoofdlijnen zijn de afwijkingen als volgt: Een nadeel op het gebied van afval door de invoering van diftar, voordelen op het kleine en reguliere onderhoud door Twente Milieu (taakstelling) deze zitten door alle punten heen, maar uiten zich met name op het gebied van het openbare groen. Daarnaast is er veel minder groot onderhoud gepleegd dan begroot bij 't Wooldrik, dit heeft te maken met de vernieuwing van het sportpark. Tot slot is er voor €445.000 aan onderhoud begroot binnen de gebouwen voor panden van het voormalig AZC. De aankoop hiervan heeft niet in 2020 plaatsgevonden, vandaar dat het overblijvende budget betrokken wordt bij de budgetoverheveling.

Pagina 65

3.4 Paragraaf Financiering

Samenvatting

De boekwaarde van de bezittingen van de gemeente bedraagt per 1 januari 2020 afgerond € 50 miljoen. Deze bezittingen zijn integraal gefinancierd. Per ultimo 2020 heeft de gemeente Borne een vaste schuld van € 71 miljoen. Hierover is in 2020 een gemiddelde rente betaald van 2,71%. De treasury-activiteiten hebben zich in 2020 afgespeeld binnen de ruimte van de geldende renterisiconorm. Het renteomslagpercentage bedroeg in 2020 0,5%.

Inleiding De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido) geeft de kaders aan waarin decentrale overheden de treasuryactiviteiten moeten uitvoeren. Het doel hiervan is de bevordering van een gezonde financiering en handhaving van de positie op de kapitaalmarkt.

Renteberekening In 2020 is over de langlopende schuld gemiddeld 2,71% rente betaald.

Kortlopende geldleningen Met de Bank Nederlandse Gemeenten is een overeenkomst afgesloten waarin de kredietlimiet onder de Overeenkomst Bancaire dienstverlening met ingang van 2011 is vastgesteld op € 6.405.000. Deze kredietlimiet is gekoppeld aan het begrotingstotaal en is in 2020 niet geactualiseerd.

Vaste schuld

De som van de vaste schuld bedraagt € 71.112.042. Hiervan is een bedrag van € 92.934 aan door derden belegde gelden. In 2020 is een bedrag van € 8.742.893 aan vaste geldleningen afgelost. Er is een nieuwe langlopende geldlening aangetrokken van € 12 miljoen.

Verstrekte vaste geldleningen Per 31-12-2020 zijn de volgende leningen verstrekt: • SvN Startersleningen € 2.968.000 • Hypothecaire geldleningen aan ambtenaren € 553.609 Voor deze leningen wordt rente ontvangen volgens een overeengekomen percentage.

Renterisicobeheer Renterisicobeheer omvat het beperken van de invloed van (externe) rentewijzigingen op de financiële resultaten van de gemeente. De Wet fido beschrijft hiervoor twee normen, de renterisiconorm en de kasgeldlimiet.

Renterisiconorm Het renterisico is gelijk aan de som van het bedrag aan herfinanciering van vaste schuld (betaalde aflossingen) en het bedrag aan renteherziening op de vaste schuld (renteherziening op leningen). Dit komt neer op het totale bedrag van langlopende leningen waarvan het te betalen rentepercentage wijzigt. Voor gemeentes is de norm vastgesteld op maximaal 20% van het begrotingstotaal. In 2020 hebben de treasury-activiteiten zich afgespeeld binnen ruimte van de renterisiconorm. Ook voor de jaren na 2020 laat de financieringsplanning geen overschrijding zien. Renterisiconorm (* €1.000) Begrotingstotaal

Begroot 2020 Realisatie 2020 67.458

67.253

Renterisiconorm in procenten

20%

20%

Renterisiconorm in bedrag

13.492

13.450

0

0

Betaalde aflossingen

8.750

8.742

Renterisico

8.750

8.742

Ruimte (+) / overschrijding (-) renterisiconorm

4.742

4.708

Renteherzieningen op leningen

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om de kortlopende schuld te beheersen en wordt elk kwartaal getoetst. Indien de kasgeldlimiet drie kwartalen op rij overschreden dreigt te worden, moet de schuld geconsolideerd worden, ofwel omgezet naar een langlopende schuld. Voor gemeentes is de norm vastgesteld op maximaal 8,5% van het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is enkel in kwartaal 4 niet overschreden. De kasgeldlimiet is drie kwartalen op rij overschreden. Hiermee voldoende we niet aan de geldende wetgeving. Dit is hersteld in in het 4e kwartaal door het aantrekken van een langlopende lening. Dit is gemeld bij de provincie en voor kennisgeving aangenomen. Na 2020 zullen op basis van de ruimte binnen de kasgeldlimiet en een liquiditeitenplanning de treasuryactiviteiten worden uitgevoerd. Kasgeldlimiet ( * € 1.000) Begroting 2020 Realisatie Q1 Realisatie Q2 Realisatie Q3 Realisatie Q4 Begrotingstotaal Kasgeldlimiet in procenten Kasgeldlimiet in bedrag

67.458 8,5% 5.734

67.458 8,5% 5.734

67.458 8,5% 5.734

67.458 8,5% 5.734

67.458 8,5% 5.734

Omvang vlottende schulden Omvang vlottende middelen Netto vlottende schuld

0 0 -

-22.008 2.971 -19.037

-24.194 10.954 -13.240

-20.278 4.689 -15.589

-16.548 14.984 -1.564

Ruimte (+) / Overschrijding (-) kasgeldlimiet

5.734

-13.303

-7.506

-9.855

4.170

2. Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange financiering

Jaarrekening 2020 1.851.384

De externe rentebaten (idem)

290.989

Saldo rentelasten en rentebaten

1.560.395

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

1.305.309

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-

Saldo

1.305.309

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

255.086

Rente over eigen vermogen

28.694

Rente over voorzieningen

-

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

283.780

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag 0,5%)

250.665

Renteresultaat op het taakveld Treasury

33.115

Het renteschema is conform BBV richtlijnen uit de notitie Rente 2017 opgesteld en biedt inzicht in de rentelast en op welke wijze de rente wordt toegerekend. De boekwaarde van de activa die integraal zijn gefinancierd per 1 januari bedraagt € 50 miljoen. De aan taakvelden toegerekende rente bedraagt 0,5% over € 50 miljoen = € 250.665. De afwijking tussen de werkelijke rentelasten € 283.780 en de toegerekende rentelasten € 250.665 bedraagt € 33.115. Deze afwijking bedraagt 11,7% van de werkelijke rentelasten. De gemeente hoeft niet over te gaan tot correctie op basis van deze nacalculatie, omdat de afwijking kleiner is dan 25%.

3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering

Jaarstukken 2020

Inleiding In de paragraaf bedrijfsvoering wordt ingegaan op de stand van zaken en op de beleidsvoornemens van onze bedrijfsvoeringstaken. Een goede bedrijfsvoering bestaat uit de ondersteunende taken en is een belangrijk middel om de resultaten die de gemeente wil bereiken ook daadwerkelijk te realiseren. De paragraaf Bedrijfsvoering omvat de intern gerichte beleidsterreinen zoals Organisatieontwikkeling - Programma Organisatie, Personeel, Inkoop, (interne) Communicatie, Juridisch, Informatisering en Automatisering, Financiën, Control en Kwaliteit.

Besturingsfilosofie In de gemeente Borne is veel aandacht voor de verbinding met haar inwoners en met de partners, waarmee we samen aan de uitvoering van de toekomstvisie Mijn Borne2030 werken. De strategische visie geeft richting aan de bedrijfsvoering. Om de wendbaarheid voor de medewerkers en de leiding te vergroten, wordt de bedrijfsvoering van de gemeente Borne doorontwikkeld naar faciliterende bedrijfsvoering (besturingsfilosofie juni 2020). Faciliterende bedrijfsvoering beoogt dat iedereen bij de gemeente zijn werk goed kan doen, maar neemt de verantwoordelijkheid niet over. Er komt meer samenspel in de organisatie dat ten gunste komt van het primaire proces en de diverse opgaven en daarmee van onze inwoners en ondernemers. Bedrijfsvoering is helpend aan wat er in de gemeente nodig is.

Programma organisatie Het Programma Organisatie (Basis op orde) is gestart in september 2019 op basis van de organisatiescan en plan voor de basis op orde van Hiemstra en de Vries (HdV) (voorjaar 2019). Van september 2019 tot en met juni 2020 is het Programma Organisatie uitgevoerd door de extern programmamanager, waarna in juni 2020 is overgedragen naar de intern programmamanager. In 2020 zijn veel projecten van het Programma Organisatie uitgevoerd, besproken en vastgelegd in regelingen, processen, plannen en (start)formulieren. De klankbordgroep van de raad is in 2020 bijna maandelijks geïnformeerd over de voortgang van de projecten. Vanaf augustus is de informatie vertaald in een maandelijks ‘peilstok’, een A4 met voortgangsinformatie per project. In 2020 is veel tijd besteed aan de analyse en vormgeving van het inkoopproces, het financieel instrumentarium, de analyse en het opzetten van het I&A werkplan en aan het Sociaal Domein. Uit dit laatste is het traject ‘DOEN, met nieuw elan’ en de notitie beheersmaatregelen voortgekomen. Dit wordt momenteel omgebouwd naar een separaat programmaplan. Er is veel geïnvesteerd in het vormgeven van processen, en het begeleiden en meenemen van betrokkenen in het proces.

Verwachtingen werden gemanaged, duidelijkheid (ook wanneer dat er nog niet helemaal kon zijn) werd gecreëerd en zodoende ontstond er gaandeweg draagvlak bij medewerkers, klankbordgroepleden, stuurgroepleden (college) en raadsleden. Communiceren en realiseren en de interactie in de tussentijd, telkens een stap verder komen, is van groot belang gebleken. Het merendeel van de projecten (op twee projecten na) is eind 2020 vanuit de ontwerpfase overgeheveld naar de lijnorganisatie voor verdere implementatie of overgedragen voor het bouwen van een eigen programma (Sociaal Domein). Dit is een logisch moment omdat per 1 januari 2021 het MT compleet is en zij als eindverantwoordelijken de realisatie met hun teams kunnen doen. De rol in het programma gaat daarmee van ‘directe sturing’ op realisatie naar ‘regie’ op realisatie. Het programma is hiermee een nieuwe fase ingegaan. In 2021 wordt nog twee keer een zogenaamde peilstok gemaakt en beoogd wordt het programma eind 2021 af te ronden.

Personeel We werken samen in een gemeentelijke organisatie voor en aan een vitale, leefbare en zelfstandige Bornse gemeenschap. Een gemeentelijke organisatie die ‘toekomstproof’ is en blijft, is een organisatie die zich blijft ontwikkelen met oog voor wat er in de maatschappij gebeurt.

Pagina 71

Jaarstukken 2020

Voor 2020 zijn, mede als gevolg van het project ‘De basis op orde’, een aantal doelstelling gesteld. Deze zijn ten dele uitgevoerd of krijgen verder vorm in 2021. -

De besturingsfilosofie is opgesteld, waarbij duidelijke richtlijnen worden meegegeven op de onderwerpen structuur, sturing en cultuur.

-

Met betrekking tot de WNRA hebben alle medewerkers een arbeidsovereenkomst gekregen. Daarnaast zijn de verschillende regelingen binnen de gemeente Borne WNRA-proof gemaakt.

-

De samenwerking met Raet is geïntensiveerd en er zijn voorbereidingen getroffen om in 2021 onderstaande werkprocessen de digitaliseren: o

Formatie & bezetting (inmiddels ingevoerd)

o

Werving & selectie (Easyrecruit)

o

In-, door- en uitstroom

o

Personeel niet in loondienst

-

Het bovenstaande zal leiden tot het aanleveren overzichtelijke managementinformatie. Om hierover het gesprek te voeren zijn bedrijfsvoering overleggen ingevoerd, waarbij de teamleider maandelijks met Financiën en HR in gesprek gaat over voortgang op financieel en HR-gebied.

-

Onderbezetting binnen team HR en het verloop van het project ‘De basis op orde’ heeft er toe geleid dat strategisch personeelsplanning, het strategisch opleidingsplan en de gesprekscyclus niet aan bod zijn gekomen. Deze staan voor 2021 en 2022 op de agenda.

-

Om meer grip te krijgen op de inhuur, is een inhuurbeleid opgesteld en vastgesteld. Daarnaast wordt inhuur gemonitord vanuit team HR om grip te houden op de hoeveelheid inhuur en de volledigheid van de bijbehorende dossiers.

Informatisering en automatisering Informatisering Qua post en archief is in 2020 verder gewerkt aan de implementatie van het zaakgericht archiveren in ons documentmanagementsysteem MyCorsa NxT. Hoewel de voortgang daarin werd geremd door de coronamaatregelen, zijn circa dertig werkprocessen geïmplementeerd, waarvan ‘inkoop en aanbesteding’ de meest complexe is. Daarmee wordt vanaf de start van een proces tot aan de archivering alles digitaal doorlopen. Er komt geen papier meer aan te pas. De archivaris wordt ondersteund bij het beheer en toezicht op de te vernietigen en permanent te bewaren digitale dossiers. Per zaak (case) is de mogelijkheid tot het zetten van een digitale handtekening opgenomen. Met ingang van 2020 vindt de behandeling en afhandeling van bezwaarschriften plaats in de uitgebreide module zaakgericht werken. Hierdoor is bereikt dat we meer grip hebben op informatie, maar kan er ook beter worden gestuurd op doorloop en tijdige afdoening van bezwaarschriften. Het aantal registraties (inkomend, verzonden en intern) is - in vergelijking met 2019 - zo goed als gelijk gebleven (totaal 27.800), maar het aantal cases is met 30% gestegen. Deze toename komt vooral door de eerder vermelde implementatie van aanvullende werkprocessen.

Automatisering Voor 2020 lag de prioriteit op het gebied van informatiebeveiliging bij het verder implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), het overheid brede normenkader voor Informatiebeveiliging. Onderstaande plannen zijn uitgevoerd: •

Gap-analyse;

•

Actieplan informatieveiligheid 2020 opgesteld;

•

ENSIA verantwoording (Zelfonderzoek, BAG, BGT en BRO);

•

Digid en Suwinet audit.

Pagina 72

Jaarstukken 2020

De volgende stappen zijn aangekondigd om in 2020 te groeien naar privacy volwassenheid en te voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): •

Het verder organiseren van beheer, toetsing en handhaving van privacy beleid: in 2020 is het privacy beleid van de gemeente Borne formeel vastgesteld. In oktober 2020 is een privacy officer aangenomen om de organisatie te ondersteunen en te faciliteren bij de uitvoering van het privacy beleid. In november 2020 is de nieuwe functionaris gegevensbescherming aangesteld voor de toetsende en toezichthoudende taak.

•

Toepassen en beheren van het register gegevensverwerking: in 2020 is het bestaande verwerkingenregister niet actief beheerd en geactualiseerd. Nu een privacy officer is aangesteld wordt hier opnieuw uitvoering aan gegeven.

•

Verder ontwikkelen van instrumentarium zoals PIA’s (Privacy Impact Assessment) en methodiek voor privacy by design en privacy by default: in 2020 is hieraan geen uitvoering gegeven. Deze actiepunten zijn eveneens meegenomen in het plan van aanpak van de privacy officer.

In de begroting van 2020 is aangegeven dat het capaciteitsbeslag voor incidentafhandeling onvoorspelbaar is. In 2020 hebben zich geen grote beveiligingsincidenten of datalekken voorgedaan binnen de gemeente Borne. De weinige incidenten die intern gemeld zijn, zijn vanwege de zeer beperkte risico’s voor betrokkenen niet gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens.

AO/IC en doelmatigheid AO/IC De administratieve organisatie is de beschrijving van de interne organisatie, mede gezien vanuit de controllersen accountantsbril. Om risico’s op bijvoorbeeld rechtmatigheidsfouten of fraude te mitigeren worden bedrijfsprocessen tegen het licht gehouden. Prioritering van monitoring van bedrijfsprocessen geschiedt op basis van een risicoanalyse. In 2020 is een start gemaakt met de actualisatie van procesbeschrijvingen. In 2020 is, in het kader van het programma Organisatie, een notitie Onafhankelijke control opgesteld. Control beoogt een onafhankelijke bijdrage te leveren door te signaleren, te controleren en de organisatie te adviseren bij het realiseren van doelen en de verantwoording hierover. In 2020 is gestart met het meer verankeren van de interne controle in de lijn, een proces dat we in 2021 verder gaan doorvoeren. Focus van control komt hiermee meer op de verbijzonderde interne controle te liggen. De voorbereidingen om te komen tot een Rechtmatigheidsverantwoording met ingang van 2021 zijn opgestart. Om intern tot een Rechtmatigheidsverantwoording te komen worden eisen gesteld aan de interne organisatie (administratieve organisatie en interne beheersing). Hiertoe is een plan van aanpak opgesteld.

De gemeenteraad is via de auditcommissie geïnformeerd over de Rechtmatigheidsverantwoording en het plan van aanpak ‘Rechtmatigheidsverantwoording; Collegeverantwoordelijkheid met ingang van 2021’.

Rechtmatigheid Om de financiële rechtmatigheid en getrouwheid in de organisatie beheersbaar en aantoonbaar te maken, is een intern controlesysteem van proces- en dossieronderzoeken ingericht. In samenspraak met de accountant wordt jaarlijks een intern controleplan opgesteld. In dit plan wordt op gestructureerde wijze aangegeven welke stappen nodig zijn om de rechtmatigheid en getrouwheid te kunnen borgen. Over de bevindingen van de uitgevoerde interne controle werkzaamheden zijn twee rapportages uitgebracht. De accountant heeft in de managementletter gerapporteerd over de mate van interne beheersing waarop is gesteund op de uitgevoerde interne controle werkzaamheden. Geconcludeerd is dat dat de interne beheersing bij de gemeente Borne van een voldoende niveau is maar dat er nog noodzakelijke verbetermogelijkheden zijn. Om de beheersing van bedrijfsprocessen te verbeteren is afgelopen jaar de aandacht gericht op het beschrijven of actualiseren van reeds beschreven werkprocessen.

Pagina 73

Jaarstukken 2020

Vanaf 2020 zijn de bevindingen en aanbevelingen van de afzonderlijke rapportages die gerelateerd zijn aan rechtmatigheid en getrouwheid samengebracht in een verbeteragenda. Deze agenda verbetert voor de organisatie het zicht op de aanbevelingen en de voorgestelde maatregelen en bewaakt de voortgang. Doelmatigheid Het vervolgonderzoek subsidiebeleid, als onderdeel van het Programma doelmatigheids- en doeltreffendheidonderzoek 2020 is gedeeltelijk uitgevoerd. Het onderzoek naar de personeelsbegroting is uitgevoerd maar niet geïmplementeerd. Oorzaak van het niet afronden van deze onderzoeken zijn mutaties in het personeelsbestand en de organisatieontwikkeling.

Communicatie Eén van de overige pijlers in het uitvoeringsprogramma is het klantgerichter maken van de website. De website van de gemeente Borne is in 2014 voor het laatst vernieuwd. In 2018 is een project opgestart met als eindresultaat een vernieuwing van de website die in 2019 is opgeleverd. Deze vernieuwing is uitgevoerd om de dienstverlening richting inwoners verder te verbeteren. Belangrijkste doel van het vernieuwen van de website is een verbetering van de vindbaarheid, zodat we de tevredenheid van inwoners over de digitale dienstverlening zoveel/waar mogelijk kunnen borgen. Vanuit het programma Organisatie / Basis op orde is het ICT-werkplan met vervangingsinvesteringsplan opgesteld; een digitale agenda voor de komende jaren. In 2020 werden we geconfronteerd met het moeten uitschakelen van ons Bornse intranet wegens securitysrisico’s. Een onderzoek/plan was in 2018 reeds uitgevoerd, echter waren er toen nog geen middelen beschikbaar om er verder uitvoering aan te geven. De benodigde middelen zijn in de begroting 2020 als ambities benoemd en deze middelen kunnen via bovenstaand ICT werkplan worden opgehaald. In 2020 is het intranet vervangen door een sociaal intranet met als resultaat: -

Interne voorlichting en informatiedeling zijn bevorderd;

-

Samenwerking en het beter benutten van alle kennis, ervaring en ideeën zijn bevorderd;

-

Een werkend intranet dat toekomstbestendig is;

-

Het gemakkelijker zoeken en vinden van personen en informatie;

-

Een nieuwe digitale werkomgeving met een uitgebreid gezichtenboek waar een medewerker vaardigheden, competenties, werktijden en locaties kan toevoegen, die gekoppeld zijn aan een goede zoekfunctie;

-

Gebruiksvriendelijke werkomgeving waarbij documenten goed gevonden worden;

-

De mogelijkheid om ook informatiedeling met relaties/partners buiten gemeente Borne te realiseren;

-

De mogelijkheid om te integreren met andere ICT systemen in gebruik door gemeente Borne.

Pagina 74

Jaarstukken 2020

Inkoop Jaarrekening 2020 In 2020 heeft het project Optimalisatie Inkoop & Aanbesteding plaatsgevonden en eind oktober is hiervan het eindadvies en implementatieplan opgeleverd. De volgende resultaten zijn in 2020 bereikt: •

Voor wat betreft inkoop en aanbesteding komt de organisatie steeds meer ‘in control’.

•

De inkoop- en aanbestedingsregels worden op een correcte wijze uitgevoerd.

•

Samen met de nieuwe inkoopprofessional is de inkoopfunctie geactualiseerd en de diverse rollen in het werkproces geoptimaliseerd.

•

Gemeente Borne heeft een actieve rol in de regionale inkoopsamenwerking.

•

Er zijn minder aanbestedingsfouten gemaakt.

Pagina 75

3.6 Paragraaf Verbonden partijen

Jaarstukken 2020

Inleiding Verbonden partijen leveren een forse bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Participatie in verbonden partijen levert gemeenten niet alleen voordelen op, maar ook financiële en bestuurlijke risico's. Om voordelen optimaal te benutten en risico's te beheersen, is grip en sturing op verbonden partijen belangrijk. Deze paragraaf geeft een beeld van de doelstellingen van onze verbonden partijen, de behaalde resultaten en de wijze waarop deze resultaten bijdragen aan het beleid en belang van Borne.

Overzicht verbonden partijen Onderstaand zijn alle verbonden partijen opgenomen, verdeeld in gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en coöperaties en organisaties met een bestuurlijk belang en een maatschappelijk of algemeen belang.

Pagina 77

Jaarstukken 2020

Gemeenschappelijke regelingen Hieronder per gemeenschappelijke regeling een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen voor 2021 en verder. In de laatste alinea van deze paragraaf treft u per gemeenschappelijke regeling een detailoverzicht aan, waarin de algemene gegevens en de specifieke risico's worden benoemd. 1. EUREGIO De EUREGIO werkt aan het strategieproces EUREGIO 2030: welke visies en strategische doelen zullen de komende jaren aan de basis staan van het werk van de EUREGIO als organisatie en waar komt de inhoudelijke focus te liggen? Deze nieuwe strategie gaat vanaf 2021 van start. 2. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) Vanaf 2018 is een nieuwe DVO met het GBT afgesloten, waarbij meer het accent is komen te liggen op kwaliteitsverbetering enerzijds en specifiekere kostentoerekening per belastingsoort anderzijds. Deze kwaliteitsverbetering wordt voortgezet met als doel het steeds meer zuiver toerekenen van belastingen aan burgers. 3. Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) De strategie van het OLCT is om een betere spreiding in het verzorgingsgebied te hebben. In 2018 is in Borne een 4e crematorium geopend. Het corona virus heeft geleid tot veel kleinschalige crematiebijeenkomsten. De opbrengsten uit catering is nihil in deze periode geweest. Dit zal de bijdrage van de crematoria aan het OLCT naar alle waarschijnlijkheid gaan drukken. 4.

Openbaar Lichaam Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT) In 2019 en 2020 is de positieve ontwikkeling van XL Park doorgezet. XL Park beschikt over een onherroepelijk bestemmingsplan voor tranche 3 en een onherroepelijk gewijzigd bestemmingsplan voor tranche 1 en 2. Kavels kunnen per direct worden uitgegeven, wanneer bedrijven daarom vragen. De samenwerking onder de noemer Port of Twente heeft verder vorm gekregen met de lancering van de nieuwe website. Port of Twente bundelt alle krachten van logistiek Twente om de sector te versterken, te verduurzamen en de Twentse economie te ondersteunen. Port of Twente is belangenvereniging, havenbeheerder, grondbedrijf en vestigingsloket in één. Gronden worden in erfpacht uitgegeven. Kopers hebben de keuze tussen het ineens afkopen van de erfpacht of jaarlijks betalen van erfpacht. Deze keuze heeft veel invloed op de snelheid waarmee de middelen terugvloeien in de GR. De risico's, dat erfpachters de opstallen verkopen en de GR met problemen opzadelen zijn in de overeenkomsten ondervangen. Op het gebied van acquisitie wordt samengewerkt met Oost en de NFIA (agentschap voor buitenlandse investeringen). Dit heeft geleid tot goede contacten met beleggers en ontwikkelaars in logistiek vastgoed. 5. Regio Twente Voor de doorontwikkeling van de regio Twente heeft het AB een veranderopdracht vastgesteld.

Voor de sociaaleconomische structuurversterking is besloten om dit onder te brengen bij een bestuur bestaande uit 'Triple helix'-partners (overheid, ondernemers en Onderzoek/onderwijs). Er wordt in de aanbiedingsbrief gesproken over een overgangsbegroting met nog veel onduidelijkheden over de toekomst. Na de zomervakantie 2020 wordt duidelijk wat de impact zal zijn van de veranderopdracht bij de Regio Twente. 6. Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente (SWB) Als er gekeken wordt naar de begroting 2021 dan is duidelijk dat SWB opnieuw wordt geconfronteerd met bezuinigingen op de uitvoering van de WSW. Het WSW subsidieresultaat wordt negatiever. Door optimalisering

Pagina 78

Jaarstukken 2020

van de verdienmodellen, actief prijsbeleid en gerichte kostenbeheersing wordt er een negatief resultaat verwacht van € 900.000. Hierbij is er echter geen rekening gehouden met de effecten van de corona crisis. De dekking wordt gevonden binnen de reserves van het SWB. Na 2021 is de verwachting dat het resultaat zal stabiliseren en er een weerstandsvermogen van voldoende niveau resteert. 7. Stadsbank Oost Nederland (SON) •

Het effect van het coronavirus is nog niet helder, maar de verwachting is dat er een piek ontstaat ten aanzien van de vraag naar schuldhulpverlening.

•

Het project POOT is inmiddels regulier ingezet.

•

Preventieactiviteiten worden verder opgepakt.

8. Veiligheidsregio Twente (VRT) In de concept jaarrekening 2020 heeft het weerstandsvermogen van de VRT een vrije val gemaakt en is ver beneden de vastgesteld norm van 70% uitgekomen, te weten 41%. De weerstandscapaciteit is afgenomen tot € 909.000 en daarbij zijn de risico’s toegenomen tot € 2.224.000. De toename van de risico’s komt met name voort uit een risico van € 1.200.000 als gevolg van de toekomstige gelijke behandeling van beroepsmedewerkers en vrijwilligers. Dit risico is ontstaan als gevolg van verscherpte Europese regelgeving. Overigens zijn de financiële effecten van de corona crisis nog niet exact inzichtelijk, maar de crisis zal mogelijk meerjarig een verder verslechterend effect hebben op het weerstandsvermogen. 9. Werk en Inkomen Borne, Hengelo & Haaksbergen (vm SMS - Samenwerken Maakt Sterker) Inzet in 2020 is, naast het verstrekken van rechtmatige uitkeringen, dat iedereen naar vermogen deelneemt aan de samenleving met de focus op werk (meeprofiteren van de economische groei), ontwikkeling en maatschappelijke participatie. 10. Omgevingsdienst Twente (ODT) Het ODT streeft naar een model van outputfinanciering, waarbij de vraag gesteld kan worden of dit voor een deel van het werkgebied van de ODT de juiste prikkel is. Bij outputfinanciering is het immers zo dat er geldstromen zijn op basis van productie.

Voor het onderdeel vergunningverlening is dit een reële optie, maar bij de vraag naar toezicht lijkt deze financieringsvorm niet passend met het oog op de maatschappelijke resultaten.

Pagina 79

Jaarstukken 2020

Vennootschappen en coöperaties Hieronder een overzicht van alle vennootschappen en coöperaties waarin Borne aandelen in haar portefeuille heeft. Het overzicht laat zien wat het belang van Borne is en hoe de vermogenspositie er uit ziet. In de laatste alinea treft een u per vennootschap of coöperatie een detailoverzicht aan, waarin nader wordt ingegaan op onder andere risico's en belangrijkste ontwikkelingen. Overzicht vennootschappen en coöperaties (per 31 december 2020)

naam vennootsch/ coöperatie COGAS ENEXIS Ba nk Nederl a nds e Gemeenten Twence Hol di ng Twente Mi l i eu Vi tens Wa di nko

(x € 1.000) Financieel belang 190,5 32,5 268,0 27,9 40,5 25,5 5,5

Aandeel Borne op totaal 7,50% 0,02% 0,19% 2,79% 5,36% 0,44% 2,30%

(in mln €) Eigen Vermogen per 01/01 180,5 4.112,0 4.870,0 140,8 10,3 533,3 68,9

(in mln €) Eigen Vermogen per 31/12 199,1 4.116,0 4.364,0 142,8 12,2 557,1 65,5

(in mln €) Vreemd Vermogen per 01/01 96,2 2.706,0 134.610,0 100,5 17,7 1.293,0 1,6

(in mln €) Vreemd (in mln €) Vermogen per Resultaat 31/12 2020 95,9 28,8 2.975,0 108,0 160.359,0 221,0 109,5 8,8 19,9 1,4 1.340,1 23,9 5,5 -3,4

Organisaties met een bestuurlijk belang en een maatschappelijk of algemeen belang In het geval dat formeel juridisch geen sprake is van een verbonden partij door het ontbreken van een financieel belang maar er wel sprake is van: •

een structurele bekostiging in overwegende mate van (de activiteiten van) een organisatie via één of meer geldstromen (begrotingsfinanciering, subsidie en overeenkomst van opdracht); én

•

een bestuurlijke belang; beveelt de Commissie BBV aan om deze organisaties gezien het maatschappelijke of algemene belang en de mogelijke risico’s toch op te nemen in deze paragraaf.

1. Stichting Beheer Dierpark Borne

Pagina 80

3.7 Paragraaf Grondbeleid

Jaarstukken 2020

Inleiding De gemeente Borne wil sturing geven aan (de kwaliteit van) ruimtelijke ontwikkelingen. Dit vanuit een regisserende rol. De Wet ruimtelijke ordening (Wro) biedt gemeenten de mogelijkheid om in geval van particuliere initiatieven de regie te voeren op de inhoud. De gemeente kan daarnaast op basis van de Wro kosten verhalen die zij maakt vanwege particuliere initiatieven. Ondanks dat de gemeente over een effectief instrumentarium beschikt om ontwikkelingen over te laten aan de markt, kunnen er situaties zijn waarin de gemeente zelf de ontwikkeling oppakt. Een actief grondbeleid kan bijvoorbeeld aangewezen zijn indien de markt de ontwikkeling niet oppikt. Per situatie wordt bezien welke vorm van grondbeleid en welke in te zetten instrumenten het beste passen bij de te realiseren doelen van het ruimtelijk beleid. De exploitatie van bouwgrond wordt jaarlijks gerapporteerd in de Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG).

Doelstellingen Grondbeleid is een instrument dat wordt ingezet om doelstellingen op andere beleidsvelden te kunnen realiseren. Vanuit de beleidsvelden volkshuisvesting, economie & werkgelegenheid, maatschappelijke ontwikkeling en verkeer & vervoer worden de zogenaamde w-vragen (wat? waar? wanneer?) ingevuld en vastgelegd in de Structuurvisie. In juni 2015 heeft de gemeenteraad de structuurvisie Borne 2030 vastgesteld.

Relaties met overig beleid: bovenlokaal beleid Provinciale doelstellingen van het grondbeleid vertonen slechts een gedeeltelijke overlap met het gemeentelijk grondbeleid. Provinciaal beleid is gericht op de aanleg van nieuwe natuur, wegen, recreatie- en bedrijventerreinen. Op 12 juli 2012 heeft de bestuurlijke conferentie van de Netwerkstad opdracht gegeven om te komen tot een verdergaande samenwerking. Concreet heeft dit geleid tot een Ontwikkelagenda Netwerkstad en de kantorenen bedrijventerreinenvisie. Op 29 januari 2016 hebben de provincie Overijssel en de gemeenten in Twente woonafspraken ondertekend. Uitgangspunt van deze afspraken is dat alle gemeenten bouwen voor eigen behoefte. Gelet op de prioritaire positie van de Bornsche Maten in de ontwikkelagenda Netwerkstad, zijn in maart 2017 voor deze locatie nadere programmeringsafspraken gemaakt tussen Netwerkstad Twente en provincie Overijssel. Dankzij de nadere afspraken kan de Bornsche Maten doorgroeien naar een totaal van 2300 woningen.

Relaties met overig beleid: lokaal beleid De hoofdlijnen van het lokale grondbeleid zijn vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2011-2015 die op 31 mei 2011 door de gemeenteraad is vastgesteld. Voor verdere toelichting op het grondbeleid wordt verwezen naar deze nota. De Nota Grondbeleid wordt in 2021 herijkt. Zolang er geen nieuwe nota grondbeleid is vastgesteld blijft de huidige nota van kracht.

Grondprijzen Op 7 januari 2020 is de Nota Grondprijzen 2020 vastgesteld. Deze nota heeft als grondslag gediend voor de kaveluitgifte in 2020 . In deze nota zijn de grondprijzen in de kernen Borne, Hertme en Zenderen met 2 % verhoogd ten opzichte van 2019, met uitzondering van het project Bornsche Flieren. Voor 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders op 19 januari 2021 een nieuwe nota grondprijzen vastgesteld. Ten opzichte van 2020 zijn de prijzen voor woningbouw met 1,5% gestegen. Op het enige bedrijventerrein in Borne (Westermat de Veldkamp) zijn de prijzen van de kavels gelijk gebleven. Bij de herziening van de grondexploitaties per 1 januari 2021 dienen de grondprijzen 2021 als grondslag voor de opbrengstprognose, voor zover kavels nog niet in optie gegeven. De resultaten van de herzieningen per 1 januari 2021 zijn van invloed op de benodigde verliesvoorzieningen per 31 december 2020.

Pagina 82

Jaarstukken 2020

Beheer Tijdelijk beheer Aangekocht onroerend goed wordt zo mogelijk verhuurd of verpacht tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Hierbij worden zoveel als mogelijk is marktconforme prijzen gerekend. Indien verhuren of verpachten niet tot de mogelijkheden behoort, wordt het onroerend goed onderhouden tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Opbrengsten komen ten gunste van het betreffende project, kosten ten laste ervan. De opbrengsten en uitgaven worden verantwoord in de betreffende grondexploitaties. Permanent beheer In voorkomende gevallen wordt onroerend goed permanent beheerd. Hierbij moet met name gedacht worden aan erfpacht, opstalrecht en permanente verhuur.

Overzicht te verwachten planresultaten In de onderstaande tabel ‘complexen in exploitatie’ worden de planresultaten per 1 januari 2020 van de vastgestelde grondexploitaties weergegeven en vergeleken met de planresultaten per 1 januari 2021. Let op: een negatieve boekwaarde correspondeert met een positief saldo in het betreffende complex en omgekeerd. Hetzelfde geldt voor het saldo. Dit saldo is berekend op eindwaarde en op Netto Contante Waarde (NCW, is hetzelfde als “startwaarde” in eerdere edities, zie ook toelichting in het gearceerde kader onder de tabel). Een positieve NCW of eindwaarde betreft een tekort, een negatieve een overschot. Tabel 1:complexen in exploitatie alle bedragen x € 1.000 complex

Bedrijventerreinen Bedrijventerrein Veldkamp* Woningbouw Bornsche Maten Oosterveld Zenderen Kollergang Wijkerslocatie Olde Engberink** Knooperf Blenke (Bornsche Flieren) Uitbreiding Hertme II Overig Kernrand Borne West saldo *

boekwaarde 1-1-2020

grondexploitatie per mutaties boek1-1-2020 boekwaarde waarde 31-12eind per NCW per 2020 31-12 1-1-2021*** 2020

grondexploitatie per 1-1-2021 eind per NCW per 1-1- verschil NCW obv 31-12 2021 NCW*** disconteringsvoet =rente

48.100

2029

24.563

-290

47.810

2030

23.958

-605

24.674

24.991 -2.254 -494 4.682

2029 2022 2024 2039

1.755 -2.722 -1.497 -521

-6.695 -22 -337 95

18.296 -2.276 -831 4.778

2029 2022 2023 2030

2.415 -2.692 -1.460 -1.153

660 31 37 -632

2.480 -2.708 -1.473 -1.188

2.917

2021

2.255

-213

2.704

2022

2.314

59

2.328

-326

2026

-445

79

-248

2026

-515

-70

-525

547 78.162

2022

33 23.420

17 -7.365

564 70.797

2022

219 23.085

185 -335

220 23.808

**

35/115 aandeel Borne, overige 80/115 aandeel Hengelo 50% aandeel Borne, overige 50% aandeel Hengelo

***

de netto contante w aarde (NCW) per 1-1-2020 is met 2% verhoogd tot de NCW 2020 per 1-1-2021

Pagina 83

Jaarstukken 2020

De Netto Contante Waarde (NCW) wordt gebaseerd op de eindwaarde. De eindwaarde is het geheel van alle geboekte en geprognosticeerde kosten en opbrengsten, inclusief rentetoerekening en effecten van indexering in de toekomst (de kosten- en de opbrengstenstijging). Die eindwaarde wordt teruggerekend door middel van de disconteringsvoet, een percentage dat jaarlijks “terug” verrekend wordt om de waarde van het complex op de peildatum (1-1-2021) te bepalen. Voor tekort exploitaties betekent dit dat voor de NCW een voorziening wordt getroffen. Deze voorziening wordt geacht zonder verdere maatregelen te groeien naar de eindwaarde, zodat bij afsluiting van het complex de voorziening het uiteindelijke tekort dekt. Tot enkele jaren geleden was het gangbaar om de disconteringsvoet gelijk te stellen aan de rente. Immers, de voorziening zou dan “vanzelf” de benodigde groei generen door rente inkomsten. Sinds enkele jaren schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor dat de te hanteren disconteringsvoet 2% moet zijn. Zo lang de prognose van de rentetoerekening aan de grondexploitaties gelijk aan of hoger dan de disconteringsvoet was, leverde dit geen problemen op. Het toe te rekenen rentepercentage is gebaseerd op de leningenportefeuille van de gemeente en regelgeving die daarop betrekking heeft.

Per 1 januari 2021 wordt voor het eerst een rente toegerekend die lager is dan de voorgeschreven disconteringsvoet. Zodoende daalt de NCW ten opzichte van de eindwaarde meer dan op basis van de rente te verantwoorden is. Om die reden is de NCW in de tabel zowel met disconteringsvoet 1,7% (gelijk aan de rente) als met disconteringsvoet 2% (conform BBV) opgenomen. Om aan wet- en regelgeving te voldoen, ligt de NCW 2% ten grondslag aan de getroffen voorzieningen. Ook is deze NCW gebruikt voor de vergelijking met de grondexploitaties van vorig jaar.

De boekwaarden per 31 december 2020 liggen ten grondslag aan het begrote resultaat per 1 januari 2021 op NCW. De boekwaarden per 31 december 2020 zijn verwerkt in de herzieningen van de grondexploitaties per 1 januari 2021. Deze zijn opgenomen in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2021. De MPG 2021 wordt aan de gemeenteraad aangeboden ter vaststelling, voorafgaand aan de jaarstukken 2020. Om de resultaten op NCW 1-1-2020 te vergelijken met die per 1-1-2021, zijn deze met de disconteringsvoet (2%) verhoogd. De voorlaatste kolom in tabel 1 geeft de verschillen van de NCW per 1-1-2021 weer met de NCW 2020 per 1-1-2021. Zodoende blijkt dat de grondexploitaties gezamenlijk (op 100% basis, dus inclusief de aandelen Hengelo in De Veldkamp en Wijkerslocatie Olde Engberink) met € 466.000 zijn verbeterd. De belangrijkste oorzaak hiervan is de verlaagde rente(toerekening), in combinatie met het “gunstige” effect (bij tekort exploitaties) van de disconteringsvoet die hoger is dan de rente. Een korte toelichting op enkele projecten wordt in het vervolg van deze paragraaf gegeven, nadere toelichting is te vinden in de MPG 2021. Wanneer een grondexploitatie een tekort vertoont, moet hiervoor een voorziening worden getroffen. Deze voorziening moet worden getroffen zodra het tekort bekend is.

Conform wet- en regelgeving wordt per 31-12 winst genomen op basis van de Percentage of Completion (POC) methode. Deze winstneming wordt, net als de verliesvoorziening, niet verrekend in de boekwaarde van het betreffende complex en is in de jaarrekening terug te vinden in de exploitatie en op de balans. De ontwikkelingen in 2020 van de voorzieningen en de winstnemingen worden weergegeven in de volgende tabel:

Pagina 84

Jaarstukken 2020

Tabel 2: complexen in exploitatie, voorzieningen en winstnemingen alle bedragen x € 1.000 complex

voorziening per 1-1-2020

winst-nemingen mutatie winstwinstneming mutatie voorper 1-1-2020 neming 31-12-2020 totaal per 31-12- ziening per 31-122020 2020

voorziening per 31-122020

7.329

-38

7.291

694

2.415

103

2.314

186 946

219 12.239

Bedrijventerreinen Bedrijventerrein Veldkamp* Woningbouw Bornsche Maten Oosterveld Zenderen Kollergang Wijkerslocatie Olde Engberink** Knooperf Blenke (Bornsche Flieren) Uitbreiding Hertme II Overig Kernrand Borne West saldo

1.720 2.668

-168

2.500

720 94

79 97

798 192

2.211

33 11.293

185

-45

140

3.668

-37

3.631

*

De weergegeven verliesvoorziening is voor het Bornse aandeel in het tekort, Hengelo treft een voorziening voor het overige deel

**

Winstneming vindt 100% plaats, 50% daarvan wordt afgedragen aan Hengelo

De voorzieningen per 31-12-2020 zijn getroffen op basis van de NCW per 1-1-2020. Indien er geen enkele wijziging in de grondexploitatie zou zijn opgetreden, en in het boekjaar 2020 precies de prognose van de grondexploitatie 2020 was gevolgd, dan zou nog steeds de voorziening verhoogd moeten worden naar de NCW 2020 per 1-1-2021 in tabel 1. De winstnemingen zijn per saldo negatief. Dit is het gevolg van een correctie in de rekenmethodiek. Looptijd langer dan 10 jaar Per 1 januari 2020 was er nog één grondexploitatie met een looptijd langer dan 10 jaar: Wijkerslocatie Olde Engberink. Deze grondexploitatie had vorig jaar de einddatum 31-12-2039. Met de herziening per 1-1-2021 is de einddatum gewijzigd naar 31-12-2030. Hiermee zijn er geen grondexploitaties meer in de portefeuille met een looptijd langer dan tien jaar. Bij een looptijd van langer van tien jaar moeten volgens BBV regelgeving aanvullende beheersmaatregelen worden getroffen. Korte toelichting van drie grondexploitatieprojecten Westermaat De Veldkamp De gemeenten Borne en Hengelo ontwikkelen samen het Bedrijventerrein Westermaat De Veldkamp. De gemeente Hengelo is verantwoordelijk voor 80/115 deel van het resultaat, Borne voor 35/115. Voor het Bornse aandeel in het becijferde tekort van de grondexploitatie is een voorziening getroffen (de gemeente Hengelo heeft een voorziening getroffen voor haar aandeel).

Op basis van de in de MPG 2021 opgenomen herziening van de grondexploitatie, wordt rekening gehouden met een tekort van € 23,96 miljoen op NCW per 1-1-2021. Dit is een beperkte verbetering ten opzichte van de grondexploitatie 2020. Deze verbetering is (voornamelijk) het saldo van nadeel door een jaar verlenging van de looptijd, een iets voorzichtigere ingerekende opbrengstenstijging en voordeel door lagere rente en een disconteringsvoet die hoger is dan de rente. De verlenging van de looptijd is het gevolg van minder uitgifte in 2020 dan was geprognosticeerd, waardoor ook het 7-jarig gemiddelde (basis van de prognose) verlaagd is. De ingerekende opbrengstenstijging is aangepast aan de hand van daadwerkelijk gerealiseerde grondprijsstijgingen de afgelopen jaren.

Pagina 85

Jaarstukken 2020

Bornsche Maten Het tekort op NCW per 1-1-2021 van de Bornsche Maten zoals opgenomen in de MPG 2021, bedraagt ruim € 2,42 miljoen. In vergelijking met de grondexploitatie van 2020 is dit een verslechtering van bijna € 0,66 miljoen. De belangrijkste oorzaak van de verslechtering is een gerechtelijke uitspraak die tot fors hogere verwervingskosten leidt voor de percelen die nog niet zijn verworven. Het nadeel op NCW is aanzienlijk kleiner dankzij met name de lagere rente en meevallend resultaat van de aanpassingen aan de bajonetaansluiting. Voor de kavelverkoop was 2020, net als 2019, een goed jaar, ook dat draagt bij aan beperking van de verslechtering. Olde Engberink Het overschot op NCW van Olde Engberink zoals opgenomen in de MPG 2021 bedraagt € 1,15 miljoen. In vergelijking met de grondexploitatie van 2020 is dit een verbetering van ruim € 0,63 miljoen. De voornaamste oorzaak van deze verbetering is de verkorting van de resterende looptijd van 19 jaar naar 10 jaar. Doordat verkoop niet langer uitsluitend mogelijk is aan wijkers, is de prognose van de uitgifteplanning aanzienlijk gunstiger. Nadere analyse van deze 3 grondexploitaties en van alle overige, en van de verschillen met 2020, is te vinden in de MPG 2021.

Exploitaties derden Onderstaande tabel ‘Exploitaties van derden’ is bestemd voor particuliere exploitaties waarvoor de gemeente een complex heeft geopend en een boekwaarde heeft opgebouwd. Deze boekwaarden worden normaal gesproken middels kostenverhaal volledig op de exploitant verhaald. In een aantal gevallen zijn de kosten niet (geheel) te verhalen. De boekwaarden van deze complexen worden geheel gedekt door de getroffen voorzieningen. Dit laat onverlet dat een zo groot mogelijk deel van de kosten zal worden verhaald. De aldus te verkrijgen inkomsten worden als zodanig in het betreffende complex geboekt en zullen leiden tot (gedeeltelijk) terugstorten van de getroffen voorziening in de Reserve Grondexploitatie. Per 1-1-2021 is er binnen de gemeente Borne geen sprake van een dergelijk complex. Wel is de gemeente deelnemer in de grondexploitatie RBT (XL Businesspark Twente). Het RBT staat voor Regionaal Bedrijventerrein Twente en is een gezamenlijk initiatief van de provincie Overijssel en de gemeenten Almelo, Hengelo, Enschede en Borne. In dit plan worden bedrijvenkavels groter dan 2 hectare gerealiseerd. De samenwerking en de werkwijze van de projectorganisatie is vastgelegd in een Gemeenschappelijke Regeling. Het project wordt geheel uitgevoerd door een eigen projectorganisatie, aangestuurd door een algemeen en een dagelijks bestuur. In beide is Borne vertegenwoordigd.

De gemeente Borne heeft een aandeel van 8% in de grondexploitatie. Gezien het becijferde tekort, is voor dit aandeel een voorziening getroffen. Volgens de Gemeenschappelijke Regeling moet de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie vóór 15 juli zijn vastgesteld door het algemeen bestuur, na kennisgeving aan de betrokken raden en staten. Het resultaat hiervan staat nog niet vast. In onderstaande tabel is uitgegaan van het resultaat van de meest actuele versie van de concept grondexploitatie 2021. Indien noodzakelijk op basis van de definitieve grondexploitatie zal de voorziening worden aangepast naar het benodigde niveau. Tabel 3: openstaande exploitaties van derden bedragen x € 1.000 grondexploitatie per mutaties complex boekwaarde 1-1-2020

RBT* saldo

82.429 82.429

1-1-2020 boekeind per NCW per waarde 31-12 1-1-2021** 2020

2030

12.129 12.129

-11.450 -11.450

boekwaarde 31-122020

70.979 70.979

grondexploitatie per 1-1-2021 eind per 31-12

2028

NCW per verschil NCW obv 1-1-2021 NCW** discontering svoet=rente

4.661 4.661

*

op basis van concept jaarstukken 2020, inclusief door accountant goedgekeurde jaarrekening

**

de netto contante waarde per 1-1-2020 is met 2% verhoogd tot de NCW 2020 per 1-1-2021

Pagina 86

-7.469 -7.469

5.043 5.043

Jaarstukken 2020

Tabel 4: openstaande exploitaties van derden bedragen x € 1.000 m utatie voorziening complex voorziening per 1-1-2020 voorziening

per 31-12-2020

RBT* 951 -578 373 saldo 951 -578 373 * op basis van concept jaarstukken 2020, incl. door accountant goedgekeurde jaarrekening

Het RBT komt, als Gemeenschappelijke Regeling, ook aan bod in de paragraaf Verbonden Partijen van deze jaarstukken. Tabel 5: verliesvoorzieningen bedragen x € 1.000 complex

grondexploitatie per 1-1-2021

voorziening per

m utatie

voorziening

eind per NCW per eindw aarde 31-12-2019 31-12-2020 voorzieing einddatum 31-12 1-1-2021

In exploitatie Bedrijventerreinen Bedrijventerrein Veldkamp

2030

7.291

29.204

7.329

7.291

-38

8.888

Woningbouw Bornsche Maten Knooperf Blenke (Bornsche Flieren)

2029 2022

2.415 2.314

2.886 2.407

1.720 2.211

2.415 2.314

694 103

2.886 2.407

Overig Kernrand Borne West

2022

219

227

33

219

186

227

2028

373

5.461

951 12.244

373 12.612

-578 368

437 14.846

Openstaande exploitaties derden RBT saldo

Af te sluiten complexen Per 31 december 2020 worden geen complexen afgesloten. Nagekomen kosten / opbrengsten afgesloten projecten In 2020 zijn geen nagekomen kosten of opbrengsten in verband met afgesloten projecten geboekt.

Algemene Reserve Grondexploitaties De Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG) is de reserve waarmee winsten uit grondexploitaties worden verrekend, verliezen uit grondexploitaties worden gedekt. Conform wet- en regelgeving worden verliezen gedekt / voorzien in het jaar waarin het verlies tot uitdrukking komt (onafwendbaar is). Dit is meestal het jaar waarin de exploitatie wordt vastgesteld of het jaar waarin een boekwaarde is ontstaan die nog niet is verantwoord middels een grondexploitatie. Voorzieningen worden getroffen voor het resultaat op startwaarde (contante waarde) van de betreffende grondexploitatie. Door de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie en op basis daarvan aanpassing van de voorziening, groeit deze

Pagina 87

Jaarstukken 2020

mee naar de benodigde eindwaarde. Aangezien aan de ARG jaarlijks rente op de ARG en de voorzieningen wordt toegevoegd, zijn de benodigde toevoegingen geborgd. Naast de verrekening van winsten en verliezen speelt de ARG een belangrijke rol in de dekking van risico. De ARG dient te worden beschouwd als de buffer voor de risico’s waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten. De hoogte van de ARG wordt uitgedrukt als percentage van de boekwaarde voor zover de gemeente Borne het risico draagt. Dit betekent dat boekwaarden van de projecten De Veldkamp (35/115) en Wijkerslocatie Olde Engberink (50/50) alleen worden meegewogen voor het Bornse aandeel, al staan deze projecten in hun geheel in de boeken. Anderzijds betekent dit dat de boekwaarde RBT, niet in de gemeentelijke rekening terug te vinden, voor de 8% die Borne daaraan deelneemt, moet worden meegewogen. Ten slotte worden tussentijdse winstnemingen sinds 2017 niet meer ten laste gebracht van de boekwaarde van de complexen. Zodoende moeten deze worden verrekend met de boekwaarde om een realistisch beeld te verkrijgen. In de volgende tabel zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de Algemene Reserve Grondexploitatie in 2020 weergegeven: Tabel 6 mutaties Algemene Reserve Grondexploitatie 2020 bedragen x € 1.000 Saldo per 1-1-2020 5.551 toevoegingen 1.080 onttrekkingen -4.814 Balanswaarde per 31-12-2020 1.817

Het saldo per 1 januari 2020 van de ARG bedroeg € 5,6 miljoen. Ultimo 2020 bedraagt de reserve € 1,8 miljoen. Hierbij moet worden aangetekend dat in 2020 per saldo de voorzieningen (inclusief vrijval vanwege lagere voorziening RBT) met een bedrag van € 267.331 zijn verhoogd en er tussentijdse winstnemingen zijn gedaan van in totaal € -36.993 (zie bovenstaande tabel complexen in exploitatie: voorzieningen en winstnemingen). Conform bestendige gedragslijn zal de raad worden voorgesteld om beide bedragen ten laste te brengen van de reserve grondexploitatie. De verwerking hiervan zal pas in 2021 plaatsvinden evenals eventuele stortingen in en onttrekkingen aan de reserve grondexploitatie als gevolg van de resultaatbestemming 2020. In de volgende tabel wordt de boekwaarde per 31 december 2020 berekend waarover de gemeente Borne risico loopt, om vervolgens in beeld te brengen hoe deze zich verhoudt tot de ARG.

Pagina 88

Jaarstukken 2020

Tabel 7 boekwaarde per 31-12-2020 bedragen x € 1.000 100% boekw aarde gemeente Borne per 31-12-2020 in exploitatie Veldkamp: 80/115 aandeel Hengelo in boekw aarde Borne Wijkerslocatie Olde Engberink: 50% aandeel

aandeel derden* (af te trekken van totale boekw aarde gemeente Borne om tot risico Borne te komen)

70.797

35.648 47.810 4.778

35.149 33.259 2.389

Hengelo in boekw w instnem ingenaarde Borne Verrekening w instneming omdat de boekwgeen aarden niet waarde orden Borne belast met al w el RBT: boekw

boekw aarde per 31-12-2020 aandeel Borne (risicodragend)

3.631 3.631 -5.678

5.678

boekw aarde RBT w aarvan 8% aandeel Borne (daarom als negatief aandeel derden meegenomen)

70.979 -5.678 totaal 70.797 29.969 44.458 * Bij het RBT is juist sprake van een aandeel van de gemeente Borne in de boekw aarde van een derde partij, daarom een negatief bedrag ** Omdat, conform wet- en regelgeving, tussentijdse winstneming niet ten laste van de boekwaarde wordt gebracht, maar deze wel ten gunste komt van de exploitatie van de gemeente, en dus besteedbaar is, geeft de boekwaarde in relatie tot de risico’s een geflatteerd beeld. Bij afsluiting van de betreffende complexen valt het resterend overschot vrij, met aftrek van de al genomen winst

De totale boekwaarde van alle grondexploitaties en exploitaties derden bedraagt € 70,8 miljoen. Hier maakt het RBT geen deel van uit. Het boekwaardebedrag waarvoor de gemeente Borne risico draagt, dat wil zeggen na aftrek van het aandeel gemeente Hengelo en vermeerderd met reeds genomen winst en met het aandeel van de gemeente Borne in de boekwaarde RBT, bedraagt € 44,5 miljoen. De ARG bedraagt vóór resultaatbestemming € 1,8 miljoen, dat wil zeggen 4,1 % van de boekwaarde waarvoor zij als buffer dient. Gerelateerd aan de beleidsnorm dat deze 10% moet vormen, vertoont de ARG een tekort van € 2,6 miljoen (vóór resultaatbestemming). Indien de mutaties in de voorzieningen en de tussentijdse winstnemingen met de ARG worden verrekend, resteert € 1,5 miljoen in de ARG. Dit is 2,9% van de boekwaarde waarvoor zij als buffer dient. In onderstaande tabel wordt de aldus beschreven relatie tussen de ARG en de boekwaarde weergegeven: Tabel 8 relatie ARG en boekwaarde bedragen x € 1 miljoen Boekwaarde aandeel Borne (risico) per 31-12-2020 Vereiste ARG op basis van 10% ARG per 31-12-2020 ARG na verrekening mutaties voorzieningen en winstnemingen verschil ARG ten opzichte van beleidsnorm verschil ARG ten opzichte van beleidsnorm na verrekening saldo mutaties verliesvoorzieningen en winstnemingen

44,5 4,4 1,8 1,4 -2,6 -3,0

In de paragraaf in deze jaarstukken waar het weerstandsvermogen van de gemeente wordt beschreven, wordt eveneens ingegaan op de risico’s van het ‘grondbedrijf’.

Pagina 89

Deel B.: Jaarrekening

Jaarstukken 2020

1 Balans per 31 december 2020 ACTIVA (* € 1.000)

31 december 2020

31 december 2019

VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa

-

-

Materiële vaste activa

52.395

50.006

Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven

37.430

36.617

5.279

5.593

Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

9.685

7.796

Financiële vaste activa

3.926

3.966

738

738

-

-

220

223

2.968

3.005

-

-

56.320

53.972

Voorraden

62.189

70.537

Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie

62.189

70.537

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

3.410

2.225

657

563

2.753

1.662

Liquide middelen

26

20

Banksaldi

19

14

Kassaldi

7

5

Overlopende activa

9.611

7.979

De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

5.705

6.139

3.907

1.840

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

75.236

80.761

TOTAAL ACTIVA

131.556

134.734

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen Leningen aan deelnemingen Overige leningen u/g Overige langlopende uitzettingen TOTAAL VASTE ACTIVA VLOTTENDE ACTIVA

Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen

Pagina 92

Jaarstukken 2020

PASSIVA (* € 1.000)

31 december 2020

31 december 2019

VASTE PASSIVA Eigen vermogen

25.200

30.055

Algemene reserves

18.394

13.995

Bestemmingsreserves

9.721

20.040

Gerealiseerde resultaat

-2.915

-3.980

Voorzieningen

9.352

8.919

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is

4.281

2.179

5.072

6.740

Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar Onderhandse leningen van binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen

71.117

67.859

-

-

71.019

67.769

Door derden belegde gelden

93

86

Waarborgsommen

4

4

TOTAAL VASTE PASSIVA

105.669

106.834

VLOTTENDE PASSIVA Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

19.124

22.116

Overige kasgeldleningen

13.000

15.000

Banksaldi

4.029

4.866

Overige schulden

2.095

2.250

Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume

6.764

5.783

4.602

5.188

De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=09808693-9f4c-428a-95f1-d10b91fdc7d8