CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Gewijzigde Jaarstukken 2020 Definitief

Raadsvergadering 29 juni 2021, gemeente BorneBij agendapunt: Jaarstukken 2020 - jaarverslag en jaarrekening28.785 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................... 5 Deel A.: Jaarverslag .......................................................................................................................................... 6 1 Bestuurlijke en financiële hoofdlijnen ........................................................................................................... 7 2 Programma’s ............................................................................................................................................... 11 2.1 programma Solidair Borne ................................................................................................................... 12 2.2 programma Duurzaam Borne .............................................................................................................. 20 2.3 programma Verbindend Borne ............................................................................................................ 26 2.4 programma Borne Algemeen............................................................................................................... 31 3 Paragrafen ...................................................................................................................................................

35 3.1 Paragraaf Lokale heffingen .................................................................................................................. 36 3.2 Paragraaf Financieel Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ....................................................... 50 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 61 3.4 Paragraaf Financiering ......................................................................................................................... 66 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering..................................................................................................................... 70 3.6 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................. 76 3.7 Paragraaf Grondbeleid ......................................................................................................................... 81 Deel B.: Jaarrekening ..................................................................................................................................... 91 1 Balans per 31 december 2020 ................................................................................................................

92 2 Overzicht van baten en lasten 2020 ....................................................................................................... 94 3 Grondslagen voor de waardering en de bepaling van het resultaat....................................................... 95 4 Toelichting op de balans per 31 december 2020 .................................................................................... 99 5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2020 ........................................................................ 113 6 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................. 125 8 Informatie Wet normering topinkomens .............................................................................................. 128 9 Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................................... 130 10. SiSa bijlage bij de jaarrekening .......................................................................................................... 131 11 Controleverklaring ..............................................................................................................................

137 Deel C.: Overig ............................................................................................................................................. 138 1 Basisgegevens Verbonden partijen ....................................................................................................... 139 2 Verplichte beleidsindicatoren ............................................................................................................... 149

Pagina 3

Jaarstukken 2020

Inleiding De jaarstukken zijn het instrument waarmee het college verantwoording aflegt aan de Raad over wat er in de Programmabegroting is afgesproken. De jaarstukken vallen uiteen in het jaarverslag (deel A.) en de jaarrekening (deel B.). In het jaarverslag is naast de bestuurlijke- en financiële hoofdlijnen ruimte voor de (verplichte) programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording worden de gerealiseerde maatschappelijke effecten beschreven alsmede de wijze waarop die effecten zijn nagestreefd gecombineerd met een overzicht van de baten en lasten. Voor een toelichting op de baten en lasten wordt veelal verwezen naar het overzicht van de baten en lasten in de jaarrekening. Die keuze is gemaakt om de zelfstandige leesbaarheid van de jaarrekening te behouden. De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de balans en de toelichting, een overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld en de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen.

Pagina 5

Jaarstukken 2020

Deel A.: Jaarverslag

Pagina 6

Jaarstukken 2020

1 Bestuurlijke en financiële hoofdlijnen 1.1 Bestuurlijke hoofdlijnen Deze jaarstukken hebben betrekking op de verantwoording van de begroting 2020. De begroting 2020 is gebaseerd op de uitgangspunten van het raads- en coalitieakkoord 2018-2022. Het vertrekpunt hierbij is onze visie 'Toekomstvisie 2030: Dynamische Dorpen' (MijnBorne2030). Visie en prioriteiten Dynamische dorpen - Toekomstvisie van de Bornse gemeenschap Welzijn en samenleving in 2030 Gewilde locatie om te wonen. Dorpse identiteit, groene gemeente, stedelijke voorzieningen dichtbij. Zelfstandigheid behouden. Noaberschap en gastvrijheid. Inwoneraantal is gegroeid. Aansprekende voorzieningen voor de jeugd. Centrum ontmoetingsplek voor bewoners. Goede verbindingen van de wijken naar het centrum. Uitnodigende uitstraling van het centrum. Aantrekkelijk voor de jeugd door vele uitgaansgelegenheden en terrasjes. Het Kulturhus is een bindende factor in de gemeenschap. Door culturele activiteiten leren bewoners elkaar beter kennen en integreren nieuwe inwoners makkelijk. Ruimte en wonen in 2030 De structuur en aanblik van Borne, Hertme en Zenderen is zoveel mogelijk gelijk gebleven. Nieuwe woningen gebouwd door effectief van de open ruimte in de dorpskernen gebruik te maken. Oude woningen en bedrijfsruimtes zijn indien nodig vervangen door nieuwbouw. Bornenaren in alle leeftijdsfasen wonen gelukkig in Borne.

Zorgwoningen voor bewoners die extra zorg behoeven. Levensloop geschikte woningen in de nieuwbouw. Veel senioren uit de omgeving gevestigd in diverse woonservice-zones. Economie en ondernemen in 2030 De aantrekkingskracht van Borne uit zich in nieuwe bedrijvigheid. Er zijn diverse kennisintensieve zelfstandige bedrijven gevestigd. Ook komen door het groene karakter van de gemeente en de vele culturele activiteiten ieder jaar meer toeristen naar Borne en de kerkdorpen. Er is hierdoor meer werkgelegenheid in de horeca ontstaan. Duurzaamheid in 2030 Alle nieuwbouw van de afgelopen jaren is gebouwd op basis van duurzame principes. Projectontwikkelaars gebruiken 100% herbruikbaar materiaal voor hun nieuwbouw. De nieuwe woningen zijn energieneutraal. Borne heeft zijn duurzaamheid in een convenant met alle Bornse bedrijven en organisaties vastgelegd. Daarin hebben alle partijen zich verbonden groene energie en minimaal 50% fairtrade producten te gebruiken. Prioriteiten en ruimte De prioriteiten uit het raads- en coalitieakkoord zijn uitgewerkt in concrete voorstellen. Deze komen terug in de programmaverantwoording als Resultaatafspraken 2018-2022. De hiervoor beschikbaar gestelde middelen maken integraal onderdeel uit van de begrote baten en lasten per programma.

Pagina 7

Jaarstukken 2020

1.2 Financiële hoofdlijnen In het najaar van 2019 is voor het bestaande beleid 2020 een tekort begroot van € 3.127.000 Bij de begrotingsbehandeling zijn aanvullend ambities geaccordeerd (€ 708.000 structureel en € 3.855.000 incidenteel). Tegelijkertijd zijn ombuigingsvoorstellen (€ 1.034.000), een OZB verhoging en de bijstelling van de septembercirculaire 2019 (€ 347.000) geaccordeerd. Het totaal resulteerde een begroot tekort van € 5.526.000 Medio 2020 is de bestuursrapportage opgesteld. In deze rapportage is een verwacht tekort gepresenteerd van € 7.527.000. Het gerealiseerde resultaat 2020, afgezet tegen de stand van de hiervoor beschreven stadia, is in de meest beknopte vorm als volgt weer te geven: ( x € 1.000)

Primitief

Actueel

Rekening

Verschil

begroot

begroot

2020

2020

Totaal lasten

66.748

76.236

65.175

11.061

Totaal baten

61.870

66.587

60.320

-6.267

Saldo baten en lasten

-4.881

-9.649

-4.855

4.794

Toevoegingen aan reserves

1.147

2.288

2.288

0

Beschikking over reserves

2.900

4.409

4.228

-181

Resultaat

-3.127

-7.527

-2.915

4.612

Het jaar 2020 wordt afgesloten met een tekort van €2.915.000. In de bestuursrapportage is een tekort van €7.527.000 gemeld. In de programma’s in het jaarverslag en in de jaarrekening wordt dieper ingegaan op programma- en thema niveau op afwijkingen aan baten-, lasten- of saldokant van €25.000 of meer. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het tekort zoals is vastgesteld in de bestuursrapportage zijn de volgende: ’t Wooldrik €1.340.000 V In 2020 is een voorbereidingskrediet van € 2.000.000 beschikbaar gesteld. Er is voor gekozen om deze voorbereidingskosten ineens af te schrijven in hetzelfde jaar. Na de bestuursrapportage werd helder dat de plannen voor de uitvoering langer doorlopen en worden geïntegreerd in het raadsvoorstel voor het sportpark dat in 2021 in de raad komt. Hierdoor is wordt dit budget overgeheveld. Basis op Orde €1.300.000 V De uitvoering van de projecten binnen het ‘Programma Organisatie’ is gepland in de jaren 2020 en in 2021 met een afzonderlijk incidenteel budget voor beide jaren. Het opzetten en de uitvoering van, met name het I&A werkplan, was gepland in 2020 maar krijgt ook een jaar overschrijdend verloop. Dit heeft ertoe geleid dat er in 2020 €1.300.000 aan budget is overgebleven en wordt overgeheveld naar 2021. Maria Mediatrix €440.000 V Voor de aankoop en tijdelijk onderhoud van Maria Mediatrix is in 2020 budget beschikbaar gesteld.

De aankoop is in de loop van 2020 verplaatst naar 2021. Dit leidt in 2020 tot een voordeel van €440.000. Nota kapitaalgoederen €1.655.000 N Er is eind 2020 gewerkt aan de nieuwe nota kapitaalgoederen. Hierbij is het achterstallig onderhoud inzichtelijk gemaakt. Voor deze onderhoudswerkzaamheden dient er direct een voorziening te worden getroffen. Het gaat hierbij om een bedrag van €1.655.000.

Pagina 8

Jaarstukken 2020

Grondexploitaties €448.000 N Bij de herijking van de grondexploitaties is gebleken dat per saldo de grondexploitaties zijn verslechterd met €448.000. WMO €300.000 V Er is in 2020 geen aanspraak gemaakt op grote en daarmee dure woningaanpassingen. Daarnaast is er een voordeel ontstaan op het aanvullend openbaar vervoer doordat de inwoners minder reiskilometers hebben afgelegd als gevolg van Covid-19. Jeugdhulp €350.000 V Enerzijds wordt er in de reguliere jeugdhulp meer uitgegeven dan begroot, anderzijds zijn er minder jongeren opgenomen in de hoog specialistische zorg doordat de kinderrechter minder maatregelen heeft uitgesproken. Per saldo een voordeel van ruim €350.000. Gemeentefonds €1.532.000 V De definitieve hoogte van de effecten de circulaires inclusief coronaeffecten was nog niet bekend bij het vaststellen van de berap. Daarnaast hebben er als gevolg van mutaties in voorgaande dienstjaren nog afrekeningen plaatsgevonden. Dit leidt per saldo tot een voordeel van €1.532.000. Hier staat wel tegenover dat er op het gebied van corona ook diverse uitgaven zijn gedaan, deze uitgaven zitten verspreid door alle programma’s heen. Stelposten €912.000 V Lagere uitgaven voor loon- en prijscompensatie, autonome groei en vervangingsinvesteringen zorgen voor een voordeel van in totaal € 912.000.

Hier staan uitgaven op andere begrotingsposten tegenover, maar die zijn grotendeels opgevangen binnen de beschikbare budgetten. Beheer openbare ruimte €200.000 V Binnen Twente Milieu is met ingang van 2020 het kostprijs plus systeem ingevoerd. Hierbij zijn met name de kosten van overhead herijkt. Dit zorgt voor een verschuiving van niet-tarieftaken naar tarieftaken. Per saldo levert dit een structureel voordeel van €110.000 op. Daarnaast ontstaat er incidenteel een voordeel doordat de autonome groei in 2020 lager is dan weer er vooraf rekening mee is gehouden en zijn er op het gebied van de eikenprocessierups minder kosten gemaakt dan begroot. Dit levert in 2020 een voordeel op van €200.000. Verlofstuwmeren €251.000 N Bij het op orde brengen van de basis is in de loop van 2020 nieuw verlof beleid ontwikkeld. Hierbij is duidelijk geworden dat er is sprake van een overmatig spaarsaldo van verlofuren. Hier is een voorziening voor getroffen dat leidt tot een nadeel van €251.000. Educatie €551.000 V Op het gebied van educatie wordt een voordeel van €551.000 gerealiseerd. Oorzaken hiervoor liggen bij de realisatie van ‘t Wooldrik en corona. Het Wooldrik is in voorbereiding, we zijn er op begrotingsbasis echter vanuit gegaan dat er zaken al gerealiseerd zouden zijn in 2020. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de kapitaallasten van het Reuvekamp vrijvallen.

Daarnaast hebben we minder kosten aan leerlingenvervoer als gevolg van corona.

Pagina 9

Jaarstukken 2020

1.3 Corona De eerste weken van de corona crisis, pakweg de periode van maart tot en met juni 2020, hadden het karakter van een sprint. De focus lag met name op de korte termijn en het nemen van snelle besluiten. Daarna had de crisis meer het karakter van een marathon, waarbij het meer gaat om vooruitkijken, richting geven en koers bepalen. Er is nauw contact met de Veiligheidsregio, maar ook staan wij open voor de signalen vanuit de samenleving als het gaat over ondersteuning voor burgers, bedrijven en verenigingen uit Borne. In het jaar 2020 hebben we via de een drietal steunpakketten vanuit het Rijk een totaalbedrag van € 561.000 aan corona steunmiddelen ontvangen. In totaliteit hebben wij € 535.000 ingezet voor dit specifieke doel. De restant middelen zijn overgeheveld naar 2021 voor verdere besteding, waarmee er initiatieven vanuit de samenleving mede worden mogelijk gemaakt.

Pagina 10

2 Programma’s

2.1 programma Solidair Borne

Jaarstukken 2020

2.1.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: Een van onze uitgangspunten is en blijft dat iedereen in Borne in staat moet worden gesteld om volwaardig in onze samenleving mee te doen. Mensen moeten mee willen doen, maar ook ruimte krijgen om daadwerkelijk mee te kunnen doen. Dat vraagt inzet van ons allemaal. Het Sociaal Fonds is een van de middelen om ons doel te bereiken. THEMA'S PROGRAMMA SOLIDAIR BORNE

Doelen per thema

Cultuur en vrije tijd

Inwoners kunnen zich ontspannen en ontplooien door toegankelijke cultuur- en vrijetijdsvoorzieningen.

Economie

Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en voorzieningen in de buurt.

Educatie

Kinderen en jongeren kunnen zich ontwikkelen en veilig (op-)groeien naar zelfstandigheid.

Gezondheid

Inwoners zijn zo lang mogelijk gezond.

Maatschappelijke participatie

Inwoners kunnen meedoen aan onze samenleving.

Sport

Inwoners kunnen sporten en bewegen door toegankelijke sportvoorzieningen.

Veiligheid

Inwoners wonen en leven in een veilige leefomgeving

Werk en inkomen

Inwoners hebben bevredigend werk en voldoende geld om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Sport, welzijn en cultuur: • Regie op samenhang tussen cultuur, sport, welzijn. Onderzoek wordt gedaan naar de rol en positie van het welzijnswerk en overige activiteiten binnen het Kulturhus. • De cultuuragenda wordt uitgevoerd. • Subsidies zijn makkelijk te vinden en voorwaarden zijn duidelijk voor aanvragers. • Eerste fase ’t Wooldrik (zwembad, sporthal, beach, duurzaamheid) is in uitvoering. Veiligheid en leefbaarheid: • Sluitende aanpak personen met verward gedrag • Woonoverlast neemt af • Ondermijning wordt programmatisch aangepakt • Agendering van Integraal veiligheidsbeleid in 2020 Arbeidsmarkt en werkgelegenheid: • Participatiebeleid: doel is iedereen mee laten doen naar vermogen, bij voorkeur in de vorm van betaald werk of als zelfstandige. De werkgerelateerde uitstroom groeit jaarlijks met 15%. • De vrijetijdseconomie leidt tot een groei van bestedingen en banen in Borne.

Pagina 13

Jaarstukken 2020

•

De rol van de accountmanager bedrijven is samen met de BBO structureel geborgd.

Sociaal domein: • Vroegsignalering van problematische situaties rondom echtscheidingen om nadelige gevolgen voor kinderen die betrokken zijn bij problematische echtscheidingen worden voorkomen. • In 2020 is minimaal 90% van de sub-doelgroep ‘ouders van kinderen uit armoedegezinnen’ geattendeerd op het Sociaal Fonds. • In 2020 is een aanpak gerealiseerd waarin expliciete aandacht is voor de groep ‘inwoners met een laag inkomen’ (o.a. eenoudergezinnen met minderjarige kinderen, ouderen en zelfstandigen/ondernemers). • Begin 2019 wordt gestart met een ‘sociaal makelaar’. De taken van de ‘sociaal makelaar’ zijn meerledig:  voorlichting over mogelijkheden in het kader van armoedepreventie/Sociaal Fonds aan doelgroep én intermediairs (b.v. scholen) zodat doelgroep beter wordt bereikt  bevorderen van samenwerking tussen verschillende organisaties en initiatieven  het algemeen maatschappelijk bewustzijn over armoede vergroten zodat maatschappelijk en sociaal kapitaal wordt vergroot (zie: Movisie, wat werkt bij de aanpak van armoede)  effectieve aanpak van achterliggende problemen en versterken van o.a. vaardigheden, zelfbeeld, veerkracht en creativiteit bij de doelgroep. Aanvullend op het raadsakkoord bereikt het college de volgende resultaten: • In 2020 is ‘verlengde jeugdhulp’ geborgd opdat de overgang van Jeugdzorg naar Wmo soepel verloopt als een jongere 18 wordt.

• Verlengde ondersteuning van pleeggezinnen tot 22 jaar als een pleegkind thuis woont. • In 2018 is gestart met een integrale aanpak voor ondersteuning van personen met verward gedrag (inclusief psycholance). Deze aanpak resulteert onder andere in een voorstel over hoe de gemeente Borne voldoende passende opvang, zorg en ondersteuning voor personen met verward gedrag zelf en hun omgeving kan organiseren. • Er is in 2022 een aanpak gerealiseerd voor stageplekken voor de specifieke doelgroepen ‘voormalig Wajongers’ en ‘statushouders’ naar het model ‘Borne Werkt’, maar aansluitend bij doelgroep. Centrumontwikkeling: • Strategisch project Centrum Borne is afgerond: o Gebied Nijstad / Bakkerssteeg o Parkeerterrein De Haven (voor het Kulturhus) • Besluitvorming over het uitbreiden van autoluw gebied centrum is afgerond. • Groene componenten zijn in het centrum toegevoegd. Onderwijshuisvesting/brede school: • Instroompunten Bornsche Maten, Reuvekamp en Stroom Esch zijn gerealiseerd. • Visie op Integrale kindcentra is in uitvoering. Spoorveiligheid: • Het risicobewustzijn en kennis over het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen bij de inwoners van Borne wordt vergroot. • Het aantal stremmingen op de spoorwegovergangen in de gemeente Borne wordt tot een minimum beperkt. • Het verkeersgedrag van de weggebruikers in de gemeente is op positieve wijze veranderd.

• Met ProRail zijn afspraken gemaakt over maximale bereikbaarheid, minimale storingen, onbewaakte overwegen en minimale dichtligtijden. • Daartoe worden in de komende vier jaar in overleg met Prorail zo mogelijk maatregelen genomen.

Pagina 14

Jaarstukken 2020

2.1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder is, per thema, een beschrijving gegeven van de acties die zijn ondernomen om de, in het vorige onderdeel, gedefinieerde doelen te behalen.

Cultuur en vrije tijd In 2020 zijn de culturele activiteiten zoals opgenomen in de cultuuragenda voortgezet. De cultuurmakelaar heeft vanwege de corona maatregelen via digitale ontmoeting ondersteuning geboden aan culturele verenigingen. Daarnaast is geprobeerd enkele digitale netwerkbijeenkomsten met het culturele veld te organiseren, deze zijn uiteindelijk komen te vervallen vanwege onvoldoende belangstelling. Samen met het Museum Bussemakerhuis heeft de Cultuurmakelaar gewerkt aan het cultuurprofiel van Borne.

Economie Het jaar 2020 kende qua economie hoogte- en dieptepunten in gemeente Borne. Zo zagen we bij ondernemers in de foodsector en de bouw grote groei, alleen kenden de niet essentiële winkels en horeca grote verliezen. Toch is het te verwachten beeld; faillissementen en/of leegstand niet uitgekomen in 2020. Sterker nog, er zijn nieuwe ondernemers zich in het centrum gaan vestigen en op bedrijventerrein Molenkamp zijn bijna geen leegstaande panden te vinden. Op het bedrijventerrein De Veldkamp bedrijventerrein is in 2020 circa 11.600 m2 grond verkocht. De rol van de accountmanager bedrijven/ dorpsmanager bewijst juist in deze tijd zijn (onmisbare) waarde in Borne. Ondernemers wisten de weg naar de gemeente veelal via de accountmanager goed te vinden en zijn positief over het ondernemersklimaat.

Educatie In 2020 is de scenario analyse voor onderwijshuisvesting instroompunt Bornsche Maten opgeleverd. Op basis daarvan is in december 2020 het minimum aantal lokalen voor de uitbreiding van basisschool De Vonder en basisschool Beekpark door de raad vastgesteld. Tevens is er voor de uitbreiding Beekpark een budget van € 1,1 miljoen beschikbaar gesteld en voor de uitbreiding van De Vonder een voorbereidingskrediet van € 400.000.

Gezondheid Uitvoeringstaken op het gebied van gezondheid zijn uitbesteed aan de GGD Twente, dit is een wettelijke verplichting. Het betreft o.a. het basistakenpakket van de Jeugdgezondheidszorg en de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma. Lokaal zijn diverse projecten voor jeugdigen uitgevoerd, ter bevordering van een gezonde leefstijl. Er is gestart met de voorbereiding voor een lokaal preventieakkoord waar de thema's roken, overgewicht, alcohol en drugs centraal staan. Samen met voorliggende partners en lokale zorgaanbieders is getracht de gevolgen van de corona crisis zo klein mogelijk te houden. In het kader van de verbinding tussen gezondheid, veiligheid en zorg en de sluitende aanpak personen met verward gedrag zijn een wijk-GGD’er aangetrokken, trainingen aangeboden aan lokale professionals en is gestart met de uitrol van de hulpkaart en is de borging van streettriage tot stand gekomen. De wijk-GGD’er is een belangrijke schakel tussen gemeente, politie en BOA’s en zorgaanbieders. Escalaties kunnen voorkomen worden door tijdige inzet en betrokkenheid van de wijk-GGD’er.

Pagina 15

Jaarstukken 2020

Maatschappelijke participatie Uit een evaluatie van het minimabeleid, uitgevoerd in het 4e kwartaal van 2020, is gebleken dat we 89 procent van alle huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum in beeld hebben. Opvallend was het bereik van het Kindpakket dat met 72% beduidend hoger lag dan in vergelijkbare gemeenten ( 40%). Ongeacht deze mooie cijfers is het gebruik, waarschijnlijk door de corona pandemie, van de minimaregelingen in 2020 met ruim 20% gedaald. We ondersteunen statushouders met hun integratie door de inzet van Borne Werkt waar duale trajecten worden aangeboden in de vorm van vrijwilligerswerk, sport/ bewegen en taalles in de praktijk. Door de lockdowns hebben we alleen een aanbod kunnen doen in januari, februari en deels in maart. Rond mei is er een beperkt programma aangeboden aan 4 vrijwilligers (maximaal) die, rekening houdend met RIVM richtlijnen, noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden uit hebben gevoerd en het oud-papier van het Dijkhuis hebben verwerkt. Gedurende de hele lock-down periode hebben medewerkers van Borne Werkt voortdurend contact onderhouden met alle deelnemers van Borne Werkt en zo nodig ondersteuning aangeboden.

Voor de speciale groep "voormalige Wajongers" en andere personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt loopt een traject waarin zij door specialistische werkcoaches intensief worden begeleid naar (part-time) werk eventueel in combinatie met een loonkostensubsidie. In het kader van de schuldhulpverlening loopt er vanaf oktober 2019 het pilot- project "vroegsignalering Er op AF!".Dit project is een werkwijze om in een vroegtijdig stadium in contact te komen met inwoners met betalingsachterstanden van huur, energie, water en zorgverzekering waarmee ern desgewenst hulp wordt aangeboden om grotere problemen in de toekomst te voorkomen. In dit kader zijn 135 huishoudens opgepakt door Wijkracht ( die de uitvoering verzorgt) waarvan in 73 huishoudens (54%) hulp is aangeboden. Dit project past in de transformatie van curatief naar preventief werken. In het kader van de corona-maatregelen was de gemeente verantwoordelijk voor het inzetten van de Tozo (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers). De ROZ ( Regionale Organisatie Zelfstandigen) heeft hier namens Borne en 16 andere gemeenten in Twente en de Achterhoek uitvoering aangegeven. In 2020 zijn 604 aanvragen voor de inkomensondersteuning en 70 kredieten behandeld. Samen met de Twentse gemeenten wordt gewerkt aan de vroegsignalering rondom problematische situaties bij echtscheidingen.

Hierbij worden advocaten en notarissen betrokken. In 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor een pilot samen met de gemeenten Hengelo en Hof van Twente om te komen tot een meer efficiënte jeugdhulpondersteuning op de scholen voor speciaal onderwijs in Hengelo. Veel jongeren die scholen voor speciaal onderwijs in Hengelo bezoeken hebben ook jeugdhulp. Deze pilot kon vanwege de corona-maatregelen in 2020 niet daadwerkelijk starten. De "verlengde jeugdhulp" is geborgd. Met de gecertificeerde instellingen (deze voeren jeugdbeschermingsmaatregelen uit) zijn afspraken gemaakt om tijdig contact op te nemen met de Wmo, zodat de overgang van Jeugdzorg naar Wmo soepeler verloopt. Er is verlengde ondersteuning van de pleeggezinnen tot 22 jaar. Pleegzorg is standaard tot 21 jaar. Een pleegzorgrelatie kan alleen eerder eindigen wanneer de pleegzorgkinderen dit zelf willen.

Sport Sportstimulering: Vanaf maart 2020 zijn veel sportactiviteiten komen te vervallen doordat de sportaccommodaties gesloten werden vanwege de corona maatregelen. Toernooien en activiteiten voor de kinderen en jeugd zijn afgelast. De zwemlessen zijn bijna het gehele jaar niet doorgegaan waardoor kinderen nu pas op latere leeftijd zwemvaardig zullen zijn. Met behulp van de inzet van corona coördinatoren zijn langzaamaan veel sportverenigingen weer opgestart met activiteiten in de buitenlucht. Veel inwoners hebben kennisgemaakt met Beachsporten; van volleybal en handbal tot badminton en jeu de boules maar dan in het zand. Ook gingen mensen massaal wandelen, hardlopen of mountainbiken om zo alsnog in beweging te blijven.

Pagina 16

Jaarstukken 2020

Verenigingen geven aan dat ze veel inkomsten hebben gemist door sluiting van kantines, sponsoren die zijn weg gevallen en leden die hun lidmaatschap hebben opgezegd. Door compensatiegelden van het rijk worden de Bornse sportverenigingen vooralsnog niet in hun voortbestaan bedreigd. De bewegingsachterstand in combinatie met overgewicht is bij de jongste basisschool jeugd door de vakdocenten al duidelijk zichtbaar. Hieraan zal de komende tijd, samen met de verenigingen en het onderwijs, extra aandacht geschonken moeten worden om te voorkomen dat dit op latere leeftijd tot problemen gaat leiden. Sportaccommodaties: Het onderhoud van de natuur- en kunstgrasvelden is, na een Europees aanbestedingstraject, voor zes jaar gegund aan Ter Braak Cultuurtechniek. In de uitvraag is extra aandacht gevraagd voor het duurzaam onderhouden van het sportpark. Het inzetten van robotmaaiers (minder CO2 uitstoot) en het bestrijden van onkruid vanuit de Greendeal afspraken waren belangrijke criteria voor de gunning. Fase 1 van project ’t Wooldrik, de renovatie van de was- en kleedgelegenheid van het zwembad en de vervanging van diverse technische installaties, is in het najaar gestart. Vanwege de coronamaatregelen was het zwembad gesloten; de bezoekers hebben dus weinig hinder gehad van de werkzaamheden. De afronding van de werkzaamheden is voorzien in 2021.

Veiligheid Sluitende aanpak personen met verward gedrag In het kader van de sluitende aanpak personen met verward gedrag zijn ten aanzien van een aantal bouwstenen lokale ontwikkelingen te vermelden; ▪

Met behulp van een subsidie van ZonMw is in het kader van vroegsignalering en preventie een wijk GGD-er voor een periode van acht maanden aangetrokken.

▪

In samenwerking met het Zelfregieteam en Mediant is gestart met de introductie van de Hulpkaart.

▪

Samen met de ketenpartners is de handleiding ‘Zo delen we informatie in Borne’ opgesteld, met alle praktische regels over gegevensdeling.

▪

Ten slotte is mede met behulp van subsidiegelden van ZonMw een trainingsaanbod opgezet voor alle lokale betrokken professionals om signalen en symptomen van psychische problemen te herkennen, weten hoe men hier mee om moet gaan en hoe men de mensen naar de juiste hulp kunt verwijzen.

Daarnaast is in samenwerking met de Twentse gemeenten en ketenpartners de inzet van streettriage geborgd en zijn de eerste casussen in het kader van de Wet verplichte GGZ opgepakt en afgewikkeld, dit betrof ook enkele casussen waar sprake was van woonoverlast. Ondermijning wordt programmatisch aangepakt In het kader van de lokale aanpak van ondermijning is een intern meldpunt voor Ondermijning ingericht om signalen van collega’s over ondermijnende activiteiten in de Bornse samenleving te ontvangen. In het kader van het weerbaarder maken van de eigen organisatie en de samenleving heeft er interne voorlichting plaatsgevonden om collega’s bewuster te maken van de signalen van Ondermijning en is bij de samenleving via Meedoen in Borne ook de bewustwording ten aanzien van ondermijnende criminaliteit gestimuleerd. De aanpak van hennep heeft geresulteerd in de ontmanteling van een hennepkwekerij in Borne, waarbij het Damoclesbeleid is toegepast en de buurt is hierover geïnformeerd. Agendering van Integraal veiligheidsbeleid in 2020 Veiligheid is een veelomvattend begrip. De vraag naar veiligheid is oneindig. Dat geldt niet voor de beschikbare capaciteit en middelen. Het is daarom noodzakelijk om prioritering aan te brengen. Dat is gebeurd met de actualisatie van het integraal veiligheidsbeleid.

Op basis van de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2019 en de veiligheidsanalyse met professionals is dit beleid geactualiseerd. In de factsheet van het Integraal Veiligheidsplan 2021-2022 Borne staan de onderwerpen waar wij ons in de periode 2021-2022 specifiek op

Pagina 17

Jaarstukken 2020

willen richten. De nieuwe speerpunten zijn een goede afspiegeling van de zichtbare en onzichtbare criminaliteit. Spoorveiligheid Het aantal stremmingen op de spoorwegovergangen in de gemeente Borne is tot een minimum beperkt. Er hebben gesprekken met ProRail, NS en omwonenden plaatsgevonden voor alternatief overweg Het Vlier en privé overweg welke beiden niet beveiligd zijn (zogenaamde Niet Beveiligde Overwegen NABO). Alternatief moet de Vloedbeltverbinding worden. We focussen ons nu op gehele afsluiting. in maart 2021 is de overweg al afgesloten voor motorvoertuigen. De onderdoorgang Oonksweg is uitgewerkt, dit wordt alternatief voor onderdoorgang in Verbindingsweg welke niet door gaat als Vloedbeltverbinding wordt aangelegd. De onderdoorgang Bornerbroeksestraat wordt fietsonderdoorgang welke onderdeel uitmaakt van de F35. De subsidies zijn aangevraagd ook voor de F35 vanaf Azelosestraat t/m de Oonksweg.

Werk en inkomen In 2019 is het actieprogramma Werk & Bijstand 2019-2022 vastgesteld. Hoofddoelstelling blijft uitkeringsgerechtigden zo veel mogelijk laten uitstromen naar werk. Begin 2020 bedroeg het uitkeringsbestand 295 personen. De uitstroom bedroeg 73 personen en de instroom bedroeg 69 personen. Het uitkeringsbestand eind 2020 bedroeg daardoor 291 personen. Van de uitstroom waren 27 personen werkgerelateerd. Afgezet tegen het bestand per begin 2020 hebben we een werkgerelateerde uitstroom van 9.1% kunnen realiseren. Ondanks onze doelstelling, de inzet van klantmanagers en werkcoaches is onze werkgerelateerde uitstroom van 15% niet gehaald. De reële verwachting is dat corona hier debet aan is. Met het oog op de bezuinigingstaakstelling en de verwachting dat de economie en de werkgelegenheid in 2020 zou gaan groeien, hadden we voor 2020 een aanvullend doel gesteld om het totale uitkeringsbestand (295 per begin 2020) met minimaal 5% te laten krimpen. Dat is , gezien de eindstand 2020 ( 291 personen ), ook niet gelukt. Ook hier kan gesteld worden dat de corona- crisis hier debet aan is geweest. Toch is het bestand met 1,3%. gedaald. De maatregelen van de Rijksoverheid voor het bedrijfsleven , ondernemers en ZZP-ers hebben echter massale werkloosheid en een grote instroom in de bijstand voorkomen.

2.1.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel worden de begrote en gerealiseerde baten en lasten van dit programma weergegeven.

Solidair Borne (bedragen x € 1.000)

Primitief begroot

Actueel begroot

Rekening 2020

Verschil 2020

Totaal lasten

38.687

45.277

40.041

5.236

Totaal baten

10.041

12.914

10.725

-2.189

Saldo baten en lasten

-28.646

-32.363

-29.316

3.047

Toevoeging aan reserves

485

485

485

0

Beschikking over reserves

836

658

755

97

-28.295

-32.190

-29.046

3.144

Saldo programma

Toelichting Het programma Solidair Borne komt €3.144.000 voordeliger uit dan begroot. De volledige verschillenverklaring van het programma Solidair Borne is te vinden in de jaarrekening onder de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Hieronder worden de belangrijkste verschillen weergegeven.

Pagina 18

Jaarstukken 2020

De ontwikkelingen op de Veldkamp en het RBT zijn in 2020 gunstiger geweest dan vooraf verwacht. Hierdoor kunnen verliesvoorzieningen deels vrijvallen. Dit levert een voordeel op van €620.000. De uitvoering van de plannen voor ’t Wooldrik hebben een langere doorlooptijd dan verwacht. Hierdoor wordt het voordelige saldo á €1,3 miljoen overgeheveld naar 2021. Als gevolg van deze langere doorlooptijd wordt ook op het gebied van educatie een voordeel van €550.000 behaald, bestaande uit vrijvallende kapitaallasten voor de nog te realiseren school en doordat er minder kosten zijn aan leerlingen als gevolg van corona. Er is in 2020 geen aanspraak gemaakt op grote en daarmee dure woningaanpassingen. Daarnaast is er een voordeel ontstaan op het aanvullend openbaar vervoer doordat de inwoners minder reiskilometers hebben afgelegd als gevolg van Covid-19. Dit zorgt voor een voordeel van €300.000 in 2020. Ook op de jeugdhulp wordt een voordeel van €350.000 gerealiseerd, doordat er minder jongeren zijn opgenomen in de hoog specialistische zorg.

Pagina 19

2.2 programma Duurzaam Borne

Jaarstukken 2020

2.2.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: Ook lokaal ligt er een grote opgave op het gebied van duurzaamheid. Het is een containerbegrip, dat meer is dan het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen, CO2-uitstoot en restafval. In deze raadsperiode willen we onze doelen concreet maken en stappen zetten om die doelen te bereiken. THEMA'S PROGRAMMA DUURZAAM BORNE

Doelen per thema

Duurzaamheid

Inwoners leven in een duurzame, klimaatneutrale samenleving.

Mobiliteit

Inwoners kunnen makkelijk en veilig komen waar ze moeten zijn.

Omgeving

Inwoners leven in een schone, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Wonen

De inwoners wonen in een betaalbare, nette en veilige woning.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Duurzaamheid: • In 2030 is 30% van het gebruik van elektriciteit in Borne duurzaam opgewekt. • In 2030 is 20% van de gebouwde omgeving in Borne aardgasvrij. • De CO2-uitstoot is in 2025 met 25% verminderd ten opzichte van 1990. • Qua energiebesparing streven we in 2023 naar het niveau van energieverbruik van 1990. Van daaruit streven we naar een verdere jaarlijkse besparing van 2%. • Qua energielabel zijn alle woningen in 2025 betrouwbaar gelabeld. Voor nieuwbouw gelden vanaf 2020 BENG normen (Bijna Energie Neutraal) en vanaf 2025 dient alles volledig energie neutraal te zijn. Gemeentelijk vastgoed en kantoren vereisen vanaf 2023 een Energielabel C. • Gemiddeld produceren inwoners van Borne maximaal 120 kg restafval per persoon. Om dit te bereiken wordt het afvalbeleid gemonitord, geëvalueerd en (stapsgewijs) geoptimaliseerd (zonder de lange termijnvisie los te laten). Scenario’s met behoud van de zwarte afvalcontainer worden uitgewerkt. Voorlichting blijft essentieel. • Binnen de Groene Poort blijven we inzetten op o.a. vergroting van het toeristische en recreatieve aanbod, plattelandsontwikkeling (behoud leefbaarheid) en verbetering van biodiversiteit. • We voeren het vastgestelde "Plan van aanpak asbestdaken" uit en onderzoeken hierbij de mogelijkheid van een stimuleringsregeling voor particulieren.

Fietsers en voetgangers: • Fietsplan is gereed en in uitvoering. • Binnendorps deel F35 is afgerond, inclusief onderdoorgang Bornerbroeksestraat (stapsteen 3 van de Totaalvisie). • Alle wijken zijn duurzaam veilig ingericht (inclusief 30 km zones).

Pagina 21

Jaarstukken 2020

Infrastructuur: • Een gemeentelijke verbindingsweg met ondertunneling. • Een goede en duidelijke oplossingsvariant gekozen voor de verkeersproblematiek in Zenderen. • Blijvende lobby voor knip in de rondweg. Elshorst-Vloedbelt: • Uitgangspunt is dat ontwikkelingen op deze locatie de leefbaarheid en veiligheid in Zenderen en het buitengebied niet negatief beïnvloeden, maar juist bijdragen aan versterking hiervan. • Dit is ook het uitgangspunt met betrekking tot het plan van de eigenaar Twence voor de realisatie van een mestverwaardingsinstallatie op de locatie Elhorst Vloedbelt. Als dit plan wordt doorgezet, moeten kansen worden benut voor de doorontwikkeling van deze locatie en moet de samenleving kunnen profiteren van de energieopbrengst. • Waar dit mogelijk is en bijdraagt aan de leefbaarheid en veiligheid van Zenderen, zoeken wij de verbinding met infrastructuur en duurzaamheid, in het bijzonder de verkeersafwikkeling en bereikbaarheid van Zenderen en de werklocaties in Twente. • Bij een nieuwe invulling van de Elhorst Vloedbelt is voor ons een voorwaarde dat op deze locatie naast eventuele mestverwaarding- geen nieuwe stortactiviteiten en/of opslag van afval c.q. vrijkomende materialen, zoals asbest, meer mogelijk is. Wonen: • Een evenwichtige en toekomstbestendige woningvoorraad die past bij de woningvraag van de toekomst.

Daarbij vooral kijkend naar specifieke doelgroepen als jongeren, ouderen en statushouders. Het gaat dan bijvoorbeeld niet alleen om levensloopbestendig bouwen, maar ook om aandacht binnen woonomgevingen voor kwetsbaren. • Duurzaamheid moet de komende jaren ook bij “wonen” een duidelijker thema worden, waarbij particuliere initiatieven uitdrukkelijk in de afwegingen worden meegenomen. • Concreet betekent dit voortdurend goed kijken of we de juiste woningen op de juiste plek realiseren.

2.2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder is, per thema, een beschrijving gegeven van de acties die zijn ondernomen om de, in het vorige onderdeel, gedefinieerde doelen te behalen.

Duurzaamheid In 2020 is - in een nauwe verweving met de Regionale Energiestrategie Twente - verder gewerkt aan de Energievisie voor Borne. De Concept Energievisie is in november 2020 vastgesteld door ons College. En daarmee vrijgegeven voor inspraak vanuit de samenleving. De Energievisie beschrijft op welke wijze de doelstellingen voor CO2 reductie in 2030 (49% reductie t.o.v. referentiejaar 1990) gerealiseerd gaan worden: door sterk met inwoners en ondernemers in te zetten op energiebesparende maatregelen, door gefaseerd wijken en dorpen van het aardgas te halen en door bij te dragen aan duurzame opwekking van elektriciteit uit zon en wind. Uw raad heeft in september 2020 ingestemd om in Borne in 2030 additionele grootschalige opwek capaciteit voor duurzame energie te realiseren van 20 GWh/jaar. Een deel daarvan wordt gerealiseerd door zon op grote daken. Daarnaast zal een deel gerealiseerd worden door grondgebonden zonnevelden en/of windparken. Met de in de Energievisie uitgeschreven strategische pijlers zal Borne in elk geval bereiken dat meer dan 30% van het energieverbruik in 2030 duurzaam opgewekt zal zijn. De intentie ligt er tevens om vóór 2030 met de eerste woonwijken in Borne de transitie van aardgas naar nieuwe duurzame technieken van verwarming te realiseren.

Ook qua energiebesparing en het voldoen aan de wettelijke eisen qua energieprestatie verwachten we middels diverse uitvoeringstrajecten te voldoen aan de doelstelling.

Pagina 22

Jaarstukken 2020

Om het uiteindelijke resultaat te meten, te weten de mate van CO2-reductie, zal met hulp van de Nationale Klimaatmonitor en een nieuwe Regionale Monitor, een specifieke monitor uitgewerkt worden. De verwachting is dat deze er in de loop van 2021 ligt. Duurzame mobiliteit Naast het beleid, aanbesteding en plaatsen van oplaadpalen zijn de provincie Overijssel en Gelderland (samen met alle gemeenten) gestart met een integrale benadering voor het plaatsen van oplaadinfrastructuur. De GORAL (Gelderland Overijssel Regionale Aanpak Laadinfrastructuur) is uitgewerkt om meer oplaadinfrastructuur te realiseren al voordat er auto's zijn. We gaan dus niet reageren maar al voorsorteren op de toekomst. Aanbesteding is in 2021. Waterbeheer Samen met de Twentse gemeenten en waterschap Vechtstromen, onder de vlag van het Twents waternet, is gewerkt aan de landelijke opgave om de klimaatontwikkelingen onder de aandacht te brengen. Na lancering van de klimaatstresstesten is de vervolgstap om in gesprek te gaan en de dialoog te voeren met stakeholders en burgers. De regionale klimaatdialoog is opgepakt in samenwerking met Twents waternet. Lokaal wordt de klimaatdialoog gestart in het voorjaar van 2021. Resultaten moeten leiden tot meer samenwerking, bewustwording en formuleren van maatregelen in uitvoeringsagenda's.

Waterschap Vechtstromen heeft de concept watervisie ter consultatie aan de gemeenten voorgelegd. De visie draagt bij aan de ontwikkeling op de herziening van het waterbeheerplan dit jaar. Naast een inhoudelijke reactie vonden de Twentse gemeenten het een gemiste kans dat de visie niet in collectief verband (lees: Twents waternet) is behandeld. Het klimaatbesteding ontwikkelen van Wensink-zuid is volop in beweging. Wijkcomite, klankbordgroep en (direct) belanghebbenden zijn nauw betrokken bij de uitwerking van de plannen. Schoolcomplex aan de Woolderweg is gesloopt, met de randvoorwaarde voor behoud van de ondergrondse kelder als vleermuisvoorziening. Het terrein moet een parkachtige omgeving worden met sociale cohesie. Twente milieu heeft conform de dienstverleningsovereenkomst (DVO) de rioleringstaken uitgevoerd. Zowel gemeente Borne als Twente milieu hebben de intentie om het dataverkeer efficiënter te organiseren en meer gebruik te maken van elkaars kennis en kunde. Deze nieuwe ontwikkeling wordt met veel belangstelling gevolgd door overige partners van Twente milieu. Voor sanering van afvalwaterlozingen buitengebied zijn de uitgestelde clusters Deurningerweg-’t Hesseler en Bospoort-Twickelerblokweg in uitvoering gekomen en gerealiseerd. De clusters hadden provinciale ontheffing wegens ligging in de planontwikkelingsgebieden Bornsche Maten en zuidelijke verbindingsweg.

Waar noodzakelijk is ondersteuning verleend aan ruimtelijke ontwikkelingen, inzake inbreidingsplannen. De vereiste watertoets (verantwoording afleggen aan waterschap Vechtstromen) is daarbij een belangrijk instrument. Vooruitlopend op de herziening van het vigerende gemeentelijk rioleringsplan (in 2021) is het basisrioleringsplan (BRP) geactualiseerd. Ambities en effectieve maatregelen: aanpak wateroverlast, vuilwaterlozingen oppervlaktewateren, beheeractiviteiten, klimaatontwikkelingen etc worden verantwoord in de herziening van het gemeentelijk rioleringsplan.

Mobiliteit Infrastructuur Het Voorontwerp bestemmingsplan van de Verbindingweg is afgerond en de zienswijzen zijn ontvangen. Echter nadat de Verkorte MIRT Azelo-Buren is afgerond is samen met de provincie Overijssel en de gemeenten Almelo en Borne de PlanMER voor de Vloedbeltverbinding gestart. Deze weg is de oplossing om geen doorgaand verkeer meer door zowel Zenderen als Borne te faciliteren. In deze PlanMER worden verschillende alternatieven uitgewerkt en beoordeeld op verschillende thema's zoals verkeer, milieu aspecten, cohesie etc..

Pagina 23

Jaarstukken 2020

Nadat eerst de Notitie Reikwijdte en Detailniveau ter inzage heeft gelegen en bewoners hierop hebben gereageerd zijn de alternatieven verder geoptimaliseerd. De PlanMER is in maart 2021 gereed gekomen. De Verbindingsweg is gedurende dit onderzoek 'on hold' gezet omdat deze komt te vervallen als de Vloedbeltverbinding door gaat. De eerste onderdoorgang komt dan niet in de nieuwe Verbindingsweg maar het alternatief in de Oonksweg, hier is ook onderzoek gedaan naar de inpassing en kosten. Fietsers en voetgangers Het Fietsplan inclusief de F35 is in voorbereiding. Subsidies voor de F35 vanaf de Azelosestraat t/m de Oonksweg zijn bij de provincie Overijssel ingediend en ontvangen. Dit betekent dat de F35 voor 80% wordt gesubsidieerd, uitvoering start 2021. Grotestraat is voorbereid om de 30 km zone uit te breiden, daarnaast is het plan uitgewerkt om binnen de bebouwde kom meer wegen af te waarderen naar 30 km/uur en niet alleen erftoegangswegen. Zo is de voorbereiding gestart om ook de Europastraat af te waarderen naar 30 km/uur om zo meer ruimte voor voetgangers, fietsers maar ook groen en waterberging te krijgen. Verder is Wensink Zuid opgepakt om de duurzaam veilige inrichting verder vorm gegeven en groen te versterken.

Omgeving Elhorst Vloedbelt Om de mestverwerkingsinstallatie van Twence planologisch mogelijk te maken, hebben provinciale staten een Provinciaal inpassingsplan vastgesteld. Dit inpassingsplan staat de verwerking van maximaal 250.000 ton varkensmest en 95.000 ton afval per jaar toe. Gedeputeerde staten hebben op 28 februari 2019 een omgevingsvergunning verleend voor de realisatie en exploitatie van de mestverwerkingsinstallatie voor de verwerking van maximaal 250.000 ton mest per jaar en het storten (en opslag van afval) tot 95.000 ton per jaar. Bij besluit van 19 november 2019 hebben Gedeputeerde Staten een omgevingsvergunning verleend voor het milieuneutraal veranderen van de mestverwerkingsinstallatie. Tegen het inpassingplan en de omgevingsvergunning zijn diverse beroepschriften (waaronder door de gemeenteraad en het college) ingediend. Op 21 juli 2020 heeft de Afdeling de beroepen ter zitting behandeld. Bij uitspraak van 28 oktober 2020 heeft de Afdeling heeft zowel het inpassingplan als de omgevingsvergunning vernietigd maar de rechtgevolgen in stand gelaten. De Afdeling heeft ervoor gekozen de rechtgevolgen in stand te laten omdat zij van mening zijn dat het geconstateerde gebrek (ontbreken toetsing aan artikel 3.1.6, tweede lid Bro) door Provinciale Staten in hun verweer en ter zitting voldoende nader is onderbouwd en daarmee hersteld.

Het in stand laten van de rechtsgevolgen betekent dat de mestverwerkingsinstallatie gebouwd kan worden. Tevens heeft de uitspraak duidelijk gemaakt dat ter plekke maximaal 95.000 ton afval per jaar mag worden gestort, opgeslagen, gesorteerd en be- of verwerkt en dat maximaal 250.000 ton varkensmest mag worden verwerkt. In november 2020 heeft verder nog een vooroverleg plaatsgevonden met Twence over de aanvraag omgevingsvergunning voor een zonnepark op de locatie Elhorst Vloedbelt (indieningsmoment 2021).

Wonen Zowel lokaal als regionaal wordt er middels monitoring en behoefteonderzoek continu gelet op de zich voordoende behoefte en de ontwikkeling daarvan. Niet alleen in kwantitatieve, maar vooral ook in kwalitatieve zin. Het woningbouwaanbod wordt daarop zo goed mogelijk aangepast.In dat verband is, in gezamenlijke opdracht van de gemeenten Borne en Hengelo en de woningcorporatie Welbions in 2020 door Rigo Research en Advies weer onderzoek gedaan naar de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen, resulterend in het rapport “De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020”.

Pagina 24

Jaarstukken 2020

Met de woningcorporatie Welbions en de huurdervereniging Ookbions vindt twee keer per jaar overleg plaats met als doel de “Prestatieafspraken Wonen Borne” te monitoren. Met als doel nieuwe aanvragen voor woningbouwontwikkelingen in Borne op een goede manier integraal te kunnen afwegen en daarmee tot een goede balans tussen vraag en aanbod op de Bornse woningmarkt te komen, is in 2020 de beleidsnotitie “Uitvoering Woningbouwprogramma Woonvisie 2018-2028” vastgesteld. Ook op regionaal niveau zijn er afspraken gemaakt om niet alleen de kwantiteit, maar vooral ook de kwaliteit van de woningbouw te monitoren. Hiertoe is door de provincie en de veertien Twentse gemeenten, ter vervanging van de regionale woningbouwafspraken, de Regionale Woonagenda opgesteld. Deze afspraken zijn erop gericht om nu en in de toekomst de juiste woningen op de juiste plek te kunnen realiseren. Binnen de kwalitatieve afweging speelt, naast de behoefte en de ruimtelijke kwaliteit, ook duurzaamheid steeds een belangrijke rol. Er was in 2020 sprake van diverse woningbouwontwikkelingen. Niet alleen verliep de ontwikkeling van de Bornsche Maten voorspoedig, maar ook op diverse kleinere locaties elders in Borne zijn ontwikkelingen opgestart. Denk hierbij aan de Molenstraat en het Eega-terrein aan de Oude Almeloseweg.

Beide laatstgenoemde ontwikkelingen voorzien in een aantoonbaar aanwezige behoefte in Borne, te weten kleine grondgebonden en levensloopbestendige woningen.

2.2.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel worden de begrote en gerealiseerde baten en lasten van dit programma weergegeven.

Duurzaam Borne (bedragen x € 1.000)

Primitief begroot

Actueel begroot

Rekening 2020

Verschil 2020

Totaal lasten

16.902

17.226

13.438

3.788

Totaal baten

11.722

11.863

5.770

-6.093

Saldo baten en lasten

-5.180

-5.363

-7.668

-2.305

Toevoeging aan reserves

497

497

497

0

Beschikking over reserves

1.093

1.868

1.590

-278

Saldo programma

-4.584

-3.992

-6.575

-2.583

Toelichting Het programma Duurzaam Borne komt €2.583.000 nadeliger uit dan begroot. De volledige verschillenverklaring van het programma Duurzaam Borne is te vinden in de jaarrekening onder de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Hieronder worden de belangrijkste verschillen weergegeven. Er is eind 2020 gewerkt aan de nieuwe nota kapitaalgoederen. Hierbij is het achterstallig onderhoud inzichtelijk gemaakt. Voor deze onderhoudswerkzaamheden dient er direct een voorziening te worden getroffen. Het gaat hierbij om een bedrag van €1.655.000.De ontwikkelingen binnen onze grondexploitaties zijn nadeliger geweest dan verwacht (meer informatie hierover is te vinden in de paragraaf Grondbeleid). Dit zorgt voor een nadeel van €1.068.000. De bedrijventerreinen vallen onder het programma Solidair Borne. Het complete overzicht van alle grondexploitaties is te vinden in de paragraaf Grondbeleid. Binnen Twente Milieu is met ingang van 2020 het kostprijs plus systeem ingevoerd. Hierbij zijn de kosten van met name overhead herijkt. Dit leidt tot een voordeel van €110.000. Er is bij de bestuursrapportage rekening gehouden met de bestrijding van de eikenprocessierups en autonome groei van het areaalbestand. De kosten die hiervoor gemaakt zijn per saldo €90.000 lager dan begroot.

Pagina 25

2.3 programma Verbindend Borne

Pagina 26

2.3.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: We leven in een complexe wereld waarin alles met elkaar samenhangt. Toch is het niet vanzelfsprekend dat de verbinding wordt gemaakt tussen ontwikkelingen en onderwerpen die met elkaar samenhangen en die elkaar beïnvloeden. De gemeente -bestuur en organisatie- gebruikt regievoering, overheidsparticipatie, samenwerking en bestuurlijke vernieuwing om verbinding te maken en te houden met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We roepen onze inwoners en organisaties op, om met ons mee te denken over het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en het nemen van initiatieven. THEMA'S PROGRAMMA VERBINDEND BORNE

Doelen per thema

Bestuur

Inwoners hebben vertrouwen in het gemeentebestuur waarmee ze samenwerken aan maatschappelijk opgaven.

Dienstverlening

Inwoners hebben makkelijk toegang tot gemeentelijke diensten, informatie en voorzieningen.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Stimuleren burger- en overheidsparticipatie: • De blanco paragraaf in het Raadsakkoord biedt ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving. Deze initiatieven worden getoetst aan de ambities van het Raadsakkoord en wanneer deze een positieve bijdrage leveren aan het bereiken van onze doelen, worden ze opgenomen in het Raadsakkoord. • Deze initiatieven worden ondersteund vanuit de ambtelijke organisatie. Indien wenselijk worden één of meerdere raadsleden/commissieleden gelinkt aan het initiatief (o.a. afhankelijk van de omvang). • Voor kansrijke initiatieven kan een budget beschikbaar worden gesteld om initiatieven aan te jagen. Initiatiefnemers worden hierbij ook ondersteund in het aanvragen van financieringsmogelijkheden bij externe partijen. • In 2018 wordt een plan van aanpak ‘Stimuleren en ondersteunen burgerinitiatieven’ ontwikkeld, zodat vanaf begin 2019 gestart kan worden. • In de komende raadsperiode wordt bestuurlijke vernieuwing beschouwd als twee met elkaar samenhangende processen, te weten:  optimalisering van het besluitvormend proces van de gemeenteraad, waarbij inwoners optimaal worden betrokken bij de totstandkoming van beleid (en uitvoering).

 intensivering van activiteiten die bekend staan als overheidsparticipatie, bevorderen van inwonersinitiatieven en vormen van co-creatie en coproductie. Regisserende gemeente: • In 2020 kijken we waar we staan in de organisatieontwikkeling en wat er dan nog nodig is aan ontwikkelingen. • We stellen een koersdocument Omgevingswet op waarbij we uitgaan van de maatschappelijke opgaven en ambities in Borne. In 2020 hebben we het implementatieproces helder. Samenwerking, participatie en ruimte en vertrouwen geven staan centraal, de wettelijke verplichtingen zijn randvoorwaarden. Deregulering maakt deel uit van het koersdocument. • De inrichting van het gemeentehuis ondersteunt bestuur en organisatie bij bestuurlijke vernieuwing en de organisatieontwikkeling.

Pagina 27

Regionale samenwerking: • De rol van gemeente als deelnemer en als opdrachtgever is voor alle samenwerkingsverbanden zowel ambtelijk als bestuurlijk gescheiden. • Alle gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen zijn een keer geëvalueerd op basis van de Bornse 'cirkel van sturing'. Serviceloket/Dienstverlening: • De verschillende organisaties op het gebied van hulp, welzijn, zorg en inkomen gaan onder één vlag samenwerken aan een gezamenlijk doel: zorgen dat inwoners in Borne zo lang mogelijk mee kunnen doen. • In 2020 is er een fysiek, laagdrempelig, integraal serviceloket (Bornse Balie) gerealiseerd waar inwoners (maar ook professionals en vrijwilligersinitiatieven) terecht kunnen voor informatie-, advies-, hulp- en zorgvragen op het gebied van o.a. welzijn, hulp, zorg, opgroeien, vervoer, wonen, inkomen. • Van het uitvoeringsprogramma dienstverlening en informatievoorziening realiseren we deze periode de volgende onderdelen: toegankelijk digitaal loket, archieven zijn digitaal beschikbaar, we voldoen aan informatieveiligheidseisen, we werken volledig digitaal. Het serviceloket sluit goed aan bij de verbouwplannen van de publiekshal (zie regisserende gemeente).

2.3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder is, per thema, een beschrijving gegeven van de acties die zijn ondernomen om de, in het vorige onderdeel, gedefinieerde doelen te behalen.

Bestuur Stimuleren burger- en overheidsparticipatie De initiatievenkaart is ons dynamische ‘plan van aanpak’ voor stimuleren en ondersteunen van burgerinitiatieven. De kaart: - geeft inzicht in wat er allemaal vanuit inwonerkracht gebeurt in Borne, Hertme en Zenderen; - inspireert inwoners en biedt een wegwijzer om zelf dromen waar te maken; - maakt duidelijk wie waar verantwoordelijk voor is. Op de kaart staat ook hoe mensen met hun dromen aan de slag kunnen. Zelf aanpakken zonder hulp of de gemeente benaderen voor ondersteuning. De initiatievenkaart is in 2020 verder gevuld en uitgewerkt. Samen met wijkcoördinatie is hieraan meer bekendheid gegeven en er is een duidelijkere link gelegd met duurzame initiatieven vanuit de energietransitie. Op www.mijnborneinitiatief.nl zijn, ondanks corona, in 2020 een vijftal nieuwe initiatieven geplaatst. De blanco paragraaf is in 2020 opgepakt met de jongerencampagne ‘Borne Beats Corona’, onder leiding van een werkgroep met daarin drie raadsleden. 10 jongeren brachten een uitvoerbaar idee in, waarvan de gemeenteraad het idee van ‘trillende polsbandjes’ door de 12-jarige Mila als beste heeft bestempeld. Door corona kon het idee pas begin 2021 uitvoering krijgen en dat gold ook voor een ander idee, dat van de Coronacop.

Via de wijkcoördinator en de pagina ‘meedoen in Borne’ zijn inwoners steeds geattendeerd op de mogelijkheden voor het aanvragen van financieringsmogelijkheden bij externe partijen. Ook zijn er diverse acties geweest speciaal gericht op corona, zoals ‘Borne schittert’, waarin buren samen hun straat versierden in de decembermaand. Bestuurlijke vernieuwing In de tussenbalans van het raadsakkoord in 2020 hebben we moeten constateren dan de optimalisering van het besluitvormingsproces beperkt is gebleven tot de inzet van het burgerpanel. Bij de uitvoering van beleid

Pagina 28

wordt wel aandacht besteed aan de betrokkenheid van inwoners en partners, bijvoorbeeld bij de energietransitie en Wensink-Zuid. De gemeenteraad heeft in september via een motie uitgesproken de toekomstvisie te willen actualiseren en hiervoor (financieel) aan te sluiten bij de Omgevingsvisie. Regisserende gemeente Het Programma Organisatie (Basis op orde) is gestart in september 2019 op basis van de organisatiescan en plan voor de basis op orde van Hiemstra en de Vries (HdV) (voorjaar 2019). Van september 2019 tot en met juni 2020 is het Programma Organisatie uitgevoerd door een externe programmamanager, waarna het in juni 2020 is overgedragen aan de interne programmamanager. Er is het afgelopen jaar geïnvesteerd in het vormgeven van processen, en het begeleiden en meenemen van betrokkenen in het proces. Verwachtingen werden gemanaged, duidelijkheid (ook wanneer dat er nog niet helemaal kon zijn) werd gecreëerd en mede daardoor is draagvlak ontstaan bij medewerkers, klankbordgroepleden, stuurgroepleden (college) en raadsleden. In 2020 zijn veel projecten van het Programma Organisatie uitgevoerd, besproken en vastgelegd in regelingen, processen, plannen en (start)formulieren. Voorbeelden hiervan zijn de analyse en vormgeving van het inkoopproces, het financieel instrumentarium en het I&A werkplan.

Binnen het Sociaal domein zijn het traject ‘DOEN, met nieuw elan’ en de notitie beheersmaatregelen gerealiseerd. De klankbordgroep van de raad is in 2020 bijna maandelijks geïnformeerd over de voortgang van de projecten. Vanaf augustus is de informatie vertaald in een maandelijks ‘peilstok’, een A4 met voortgangsinformatie per project. Alle projecten (op twee na) zijn eind 2020 vanuit de ontwerpfase overgeheveld naar de lijnorganisatie voor verdere implementatie. Voor het Sociaal domein is de overdracht naar een programma Sociaal domein voorbereid. De rol van het programma Organisatie gaat daarmee van sturing op realisatie naar monitoring van realisatie. Naast het programma Organisatie is de implementatie van de Omgevingswet volgens het door de raad vastgestelde Koersdocument opgepakt. Eind 2020 werd duidelijk dat met de beschikbare middelen niet op tijd voldaan kan worden aan de wettelijke eisen. Regionale samenwerking In 2020 is de transitie Regio Twente voorbereid en uitgewerkt om meer focus en eenvoud te bereiken in de regionale samenwerking. Over het onderbrengen van economische structuurversterking bij de stichting Twente Board is een principebesluit genomen. Dit geldt ook voor de omvorming van de gemeenschappelijke regeling Regio Twente in een ‘gezondheidsregeling’. Formele besluitvorming en nadere uitwerking vindt echter in 2021 plaats.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=09808693-9f4c-428a-95f1-d10b91fdc7d8