CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Gewijzigd vast te stellen bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Raadsvergadering 25 mei 2021, gemeente BorneBij agendapunt: Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik30.197 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Toelichting

49

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

50

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

Bij de voorbereiding van een ontwerpbestemmingsplan dient op grond van artikel 3.1.6, eerste lid, sub f van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) onderzoek plaats te vinden naar de uitvoerbaarheid van het plan. Artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening stelt dat de gemeenteraad gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan moet besluiten om al dan niet een exploitatieplan vast te stellen. Hoofdregel is dat een exploitatieplan moet worden vastgesteld bij elk bestemmingsplan. Er zijn echter uitzonderingen. Het is mogelijk dat de raad verklaart dat met betrekking tot een bestemmingsplan geen exploitatieplan wordt vastgesteld indien het verhaal van kosten van de grondexploitatie anderszins is verzekerd of het stellen van nadere eisen en regels niet noodzakelijk is. De gemeente Borne is eigenaar van de gronden in het plangebied waarop het bouwplan van toepassing is. Het verhalen van kosten op anderen is niet nodig, waarmee het kostenverhaal anderszins verzekerd is. De gemeenteraad kan derhalve besluiten geen exploitatieplan vast te stellen.

Toelichting

51

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

52

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Hoofdstuk 7 7.1

M aatschappelijke uitvoerbaarheid

Vooroverleg

Artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat het bestuursorgaan, dat belast is met de voorbereiding van een bestemmingsplan overleg pleegt met instanties, zoals gemeenten, waterschappen, provinciale diensten en Rijk, die betrokken zijn bij de zorg voor ruimtelijke ordening of belast zijn met de behartiging van belangen welke in het plan in het geding zijn. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Geoordeeld wordt dat dit bestemmingsplan geen nationale belangen schaadt. Daarom is afgezien van het voeren van vooroverleg met het Rijk. Provincie Overijssel De provincie Overijssel heeft in juli 2016 een uitzonderingslijst opgesteld van categorieën bestemmingsplannen en projectbesluiten van lokale aard waarvoor vooroverleg niet noodzakelijk is. Het plan valt onder categorie A onder 2, waardoor vooroverleg niet nodig is. Waterschap Vechtstromen Op 13 november 2019 is het plan via de digitale watertoets kenbaar gemaakt bij het waterschap Vechtstromen. Hiermee is voldaan aan het verplichte vooroverleg.

7.2

Zienswijzen

Het ontwerpbestemmingsplan heeft tot en met 9 december 2020 ter inzage gelegen. Tegen het ontwerpbestemmingsplan is één zienswijze ingediend. De zienswijze is in de 'Nota beantwoording van zienswijzen ontwerpbestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik' behandeld. De zienswijzennota is als Bijlage 14 bij de toelichting van dit bestemmingsplan opgenomen. De zienswijze leidt niet tot aanpassing van het bestemmingsplan.

Toelichting

53

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

54

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Bijlagen bij toelichting

Bijlagen bij toelichting

55

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Bijlage 1 Laddertoets 't Wooldrik

56

Bijlagen bij toelichting

Laddertoets ‘t Wooldrik Gemeente Borne

Stec Groep aan Gemeente Borne

Lotte Huiskens & Martijn van den Bosch 6 maart 2020

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Gemeente Borne T.a.v. mevrouw Ineke Bruins Rheineplein 1 7622 DG Borne Per e-mail: abm.bruins@borne.nl Projectnummer: 19.196

Laddertoets ‘t Wooldrik Gemeente Borne

Stec Groep aan Gemeente Borne

Lotte Huiskens & Martijn van den Bosch 6 maart 2020

2

3

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2 1.3

2

2.2 2.3 2.4

3

3.2 3.3 3.4

4.2

4.3

9

Ruimtelijk verzorgingsgebied voor fusieschool op ’t Wooldrik 1 is de kern Borne ........................................................................................... 9 Fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet in een vervangingsbehoefte ............................................................................. 10 Vraag naar basisonderwijsplekken in kern Borne neemt komende 10 jaar toe ............................................................................................... 12 Fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet bovendien in een kwalitatieve behoefte en sluit aan op gemeentelijk beleid................. 13

Behoefte onder-steunende functies 4.1

5

Herontwikkeling en uitbreiding van ‘t Wooldrik aan de westkant van Borne.................................................................................................. 5 Ladder als motiveringsvereiste voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen ......................................................................................... 6 Plan ‘t Wooldrik 1 kwalificeert zich als ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling ............................................................................................. 6 Plangebied voor ‘t Wooldrik 1 ligt binnen bestaand stedelijk gebied ....................................................................................................... 7

Behoefte fusieschool 3.1

4

Achtergrond.............................................................................................. 4 Onze aanpak ............................................................................................. 4 Leeswijzer ................................................................................................. 4

Uitgangspunten 2.1

4

15

Kinderopvang past ter ondersteuning bij basisschoolfunctie, betreft deels ook vervangingsvraag van bestaande kinderopvang ... 15 Sportvoorzieningen betreffen deels vervangingsvraag, dienen ter ondersteuning van bestaande sportverenigingen en passen bij huidig gebruik van ‘t Wooldrik ........................................................ 15 Door kleinschaligheid en ondersteunende vorm zijn overige functies ondergeschikt aan totaalontwikkeling en huidig gebruik van ‘t Wooldrik ....................................................................................... 16

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

4

1 Inleiding 1.1 Achtergrond De gemeente Borne is bezig met de herontwikkeling van sportcomplex ‘t Wooldrik. Deze herontwikkeling (naar ‘t Wooldrik 1) omvat sloop en nieuwbouw van enkele sporthallen en het realiseren van een hal met beachvolleybalvelden. Naast sportfaciliteiten wordt er op de huidige parkeerplaats ook een basisschool toegevoegd. Dit nieuwe basisschoolgebouw zal de fusie van twee bestaande basisscholen in Borne (’t Oldhof en Jan Ligthart) mogelijk maken. Tevens zal er een kinderopvang worden toegevoegd op de locatie, bestaande uit een kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang (ondersteunend aan de school). Het vigerende bestemmingsplan voor het plangebied voorziet nog niet in de mogelijkheid tot ontwikkeling van een schoolgebouw, kinderopvang of andersoortige maatschappelijke voorziening. Om de ontwikkeling van de fusieschool op ‘t Wooldrik mogelijk te maken is daarom een nieuw bestemmingsplan nodig. Gemeente Borne is zich bewust van de noodzaak om de behoefte aan dit plan te toetsen en te onderbouwen in lijn met de Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder). Voorliggend rapport toetst de behoefte aan de beoogde ontwikkeling.

1.2 Onze aanpak In onze aanpak volgen we nadrukkelijk de Laddersystematiek. Daarvoor toetsen wij de voorgenomen ontwikkeling op behoefte volgens de Ladder, zoals opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 Bro zoals die sinds 1 juli 2017 van kracht is. Daarvoor gaan we in op: 1. Uitgangspunten: is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied van de ontwikkeling van het voorgenomen plan? 2. Beschrijving van de behoefte: voorziet de bouw van de school in het plan in een behoefte en welke eventuele kwalitatieve aspecten spelen hierbij een rol? 3. Afweging locatiekeuze: ligt de locatie binnen of buiten bestaand stedelijk gebied (BSG)? En hoe verhoudt de ontwikkeling van het plan zich tot het principe inbreiding voor uitbreiding achter de Ladder? De resultaten van deze toets op de Ladder, zijn uitgewerkt in de voorliggende notitie.

1.3 Leeswijzer In voorliggende Laddertoets zetten we in hoofdstuk 2 allereerst de uitgangspunten vanuit de Ladder op een rij. We gaan hierbij achtereenvolgens in op de Laddersystematiek: ’t Wooldrik 1 als nieuwe stedelijke ontwikkeling, ‘t Wooldrik 1 binnen bestaand stedelijk gebied en de uitgangspunten (met projectprofiel) van ’t Wooldrik 1. In hoofdstuk 3 gaan we in op de het ruimtelijk verzorgingsgebied van en de behoefte aan de fusieschool. In hoofdstuk 4 bespreken we ten slotte de ondersteunende functies (sport en kinderopvang).

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

5

2 Uitgangspunten 2.1 Herontwikkeling en uitbreiding van ‘t Wooldrik aan de westkant van Borne We bekijken de omgeving, ligging en andere kenmerken van het plan voor ‘t Wooldrik 1 in Borne. Dit vatten we kort en krachtig samen in een projectprofiel, welke dient als basis voor de Laddertoets hierna. In de paragrafen daarna lichten we onderdelen hiervan toe. Tabel 1: Projectprofiel ’t Wooldrik 1 Borne Kenmerk Ligging & ontsluiting

Huidige bestemming

Beoogde bestemming

Toelichting • Locatie van bestaand sportcomplex ‘t Wooldrik aan de westelijke kant van de kern Borne • Gelegen nabij woongebied en diverse sportvoorzieningen • Ontsloten via de Bornerbroeksestraat en de Azelosestraat, zowel richting A1 als centrum Borne • Vigerend bestemmingsplan ‘Algemene herziening Borne’ (2018) • Enkelbestemming ‘Sport’ • Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie middel’ • De beoogde bestemming voor ’t Wooldrik 1 wordt ‘Sport’, net zoals in het vigerend bestemmingsplan • Op de locatie van de fusieschool met kinderopvang komt ook de bestemming ‘Maatschappelijk’

Nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO)?

•

Ja, het plan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO)

Bestaand stedelijk gebied (BSG)?

•

Ja, het plan ligt binnen bestaand stedelijk gebied (BSG)

Ruimtelijk verzorgingsgebied?

•

Lokaal, primair kern Borne

Locatieprofiel

Bron: Stec Groep 2020.

6

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

2.2 Ladder als motiveringsvereiste voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen De Ladder is een motiveringsvereiste voor ruimtelijke plannen die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. In de toelichting van het bestemmingsplan dient dan een motivering voor de Ladder te zijn opgenomen. Sinds 1 juli 2017 is de Laddersystematiek in het Besluit ruimtelijk ordening (Bro) gewijzigd. De Ladder is verankerd in artikel 3.1.6. lid 2 Bro en luidt als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” De Ladder is alleen van toepassing op een plan dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Is dit het geval, dan is een beschrijving van de behoefte nodig. Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied is bovendien een uitgebreidere motivering vereist, waarbij wordt ingegaan op de vraag waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien.

Om de vereisten van de Ladder te bepalen gaan we hierna in op de vraag of (1) er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en (2) of de ontwikkeling binnen of buiten bestaand stedelijk gebied ligt.

2.3 Plan ‘t Wooldrik 1 kwalificeert zich als ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkeling Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO)? Dan is het plan dus Ladderplichtig. Een stedelijke ontwikkeling wordt in artikel 1.1.1 onder i van het Bro gedefinieerd als: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijk voorzieningen’ Uit jurisprudentie blijkt dat bepaalde ontwikkelingen vanwege kleinschaligheid niet worden gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Zo geldt voor ‘andere stedelijke ontwikkelingen’ waaronder scholen, vaak dat er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, als het ruimtebeslag minder dan 500 m2 bedraagt. Het plan voor het nieuwe ’t Wooldrik 1 zal naar verwachting planologisch een schoolgebouw van ongeveer 1.715 m² mogelijk maken. Ondersteunend aan de school zal een kinderopvang in het multifunctionele gebouw gerealiseerd worden van circa 400 m². Ook wordt er circa 5.115 m² aan sportvoorzieningen toegevoegd (deels in het multifunctionele gebouw en deels op andere locaties in het plangebied). Mogelijk valt het uiteindelijke aantal vierkante meters hoger of lager uit, maar de omvang van het te ontwikkelen (multifunctionele) schoolgebouw lijkt in ieder geval ruimschoots boven de grens van 500 m² te liggen.

Dit betekent dat het beoogde plan voor ’t Wooldrik 1 zich kwalificeert als stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6. Bro. Tabel 1: Uitbreiding ruimtegebruik ’t Wooldrik 1, per functie Functie Basisschool Kinderopvang Sportvoorzieningen Totaal

Huidig ruimtegebruik

Beoogd ruimtegebruik 1.940 m² 0 m² 6.985 m² 8.925 m²

Toevoeging

1.710 m² 400 m² 12.100 m² 14.210 m²

- 230 m² + 400 m² + 5.115 m² + 5.285 m²

Bron: Oppervlaktegegevens ontvangen via SBM groep, 1 juli 2019. Afgerond op vijftallen. Er is al sprake van een bestaande kinderopvang op de Jan Ligthart (bestaande uit een BSO), maar deze beschikt niet over eigen (groeps)ruimtes.

Om te bepalen of sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling is verder relevant hoe de beoogde ontwikkeling zich verhoudt tot het vigerend bestemmingsplan. Het vigerende bestemmingsplan van het plangebied is Algemene herziening Borne (2018). De gronden in het plangebied zijn bestemd als ‘Sport’ (met dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie middel’). Het huidige bestemmingsplan maakt daarmee al

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

7

wel een stedelijke ontwikkeling op de locatie mogelijk, maar nog geen schoolgebouw of kinderopvang. Met het plan voor de fusieschool op ’t Wooldrik 1 is sprake van substantieel nieuw ruimtebeslag en functieverandering van zodanige aard en omvang, dat er in onze visie sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het plan is daarmee in beginsel Ladderplichtig.

2.4 Plangebied voor ‘t Wooldrik 1 ligt binnen bestaand stedelijk gebied Voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied (BSG) vraagt de Ladder te motiveren waarom de ontwikkeling niet binnen BSG kan landen. Om te bepalen of de locatie voor het ‘t Wooldrik 1 binnen of buiten BSG ligt, kijken we eerst naar de definitie die het Bro (artikel 1.1.1.) geeft: ‘Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur.’ Figuur 1 geeft de ligging en bestemming van locatie ‘t Wooldrik 1 weer (rood omlijnd). Het plangebied is al volledig bebouwd met twee sporthallen, een gymzaal, beachvelden, een zwembad en bijbehorende parkeervoorzieningen. Aan de west- en zuidzijde van de locatie bevinden zich nog meer sportvelden. Aan de overige zijden is het plangebied hoofdzakelijk omsloten met woningbouw. Het plangebied wordt op dit moment al volledig gebruikt voor en omsloten door stedelijke functies. Naast de hiervoor genoemde definitie van ‘bestaand stedelijk gebied’, blijkt uit jurisprudentie dat ook de geldende bestemming van een plangebied relevant kan zijn.

Geldt er bijvoorbeeld een agrarische bestemming die de ontwikkeling ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of maatschappelijk uitsluit, dan is er doorgaans geen sprake van BSG 1. Volgens het vigerend bestemmingsplan is aan het plangebied op dit moment al een stedelijke functie toegekend (‘Sport’ met dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie middel’). Op basis van de ligging en huidige bestemming van het plan taxeren wij dat de locatie onderdeel uitmaakt van het stedelijke weefsel van Borne, en dat er dus sprake is van ligging binnen bestaand stedelijk gebied. Een afweging van alternatieven binnen BSG is hierdoor niet noodzakelijk.

1

Zie bijvoorbeeld: ABRvS 29 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1340

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Figuur 1: Bestemmingen en ligging locatie ’t Wooldrik 1 Borne

Bron: 2019, Ruimtelijkeplannen.nl: bewerking Stec Groep 2020.

8

9

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

3 Behoefte fusieschool Bij de beschrijving van de behoefte aan de nieuw te bouwen fusieschool in het plan, is het noodzakelijk om nader in te zoomen op de afbakening van het ruimtelijk verzorgingsgebied. De omvang van het ruimtelijk verzorgingsgebied verschilt per ontwikkeling en valt niet per definitie samen met de bestuurlijke regio. Wij taxeren, dat het ruimtelijk verzorgingsgebied voor het beoogde plan voor het nieuwe ‘t Wooldrik 1 bestaat uit de kern Borne. Hierna leggen we uit waarom.

3.1 Ruimtelijk verzorgingsgebied voor fusieschool op ’t Wooldrik 1 is de kern Borne Voor onderwijsinstellingen is de herkomst van leerlingen een belangrijke indicator voor de omvang van het ruimtelijke verzorgingsgebied. De herkomst van leerlingen bepaalt wat het zogenaamde ‘voedingsgebied’ van een school is. De school op ’t Wooldrik 1 betreft een fusie van twee bestaande basisscholen in Borne: ’t Oldhof en Jan Ligthart. De gegevens over de herkomst van de leerlingen van deze twee scholen tonen aan dat ruim 92% van de leerlingen afkomstig is uit de buurten Borne Centrum (24%), Lettersveld 1 & 2 en Tichelkamp (68%). Daarnaast komt 4% uit de buurt ’t Wensink Noord en Zuid. De overige 4% komt vanuit overige buurten, of van buiten de kern Borne. Zie ook onderstaande tabel. Tabel 2: Herkomst leerlingen huidige basisschool ’t Oldhof en de Jan Ligthart Borne in 2018 Buurt Borne Centrum

Leerlingen ‘t Oldhof Aantal Aandeel 35

26%

Leerlingen Jan Ligthart Aantal Aandeel 35

23%

Leerlingen totaal Aantal Aandeel 70

24%

't Wensink Noord en Zuid Lettersveld 1 & 2, Tichelkamp Overige buurten

0

0%

10

6%

10

4%

90

67%

110

71%

195

68%

10

7%

0

0%

10

4%

Totaal

135

100%

155

100%

285

100%

Bron: 2019, Gemeente Borne: bewerking Stec Groep, 2020, aantallen afgerond op vijftallen

Gezien het zeer beperkte aandeel leerlingen van ‘elders’, taxeren we dat het ruimtelijk verzorgingsgebied van deze twee basisscholen bestaat uit de kern Borne. We verwachten (gezien de ligging, aard en omvang van de beoogde ontwikkeling) dat het zwaartepunt van het ruimtelijk verzorgingsgebied voor de nieuwe locatie van de fusieschool ook overeenkomt met de kern Borne. Dit heeft twee voorname oorzaken: • Een basisschool is in de regel een wijk- of kernverzorgende voorziening: we constateren dat de gemiddelde afstand van een huishouden tot een basisschool in Nederland circa 700 meter bedraagt 2. Daarmee is een basisschool doorgaans een wijk- of kernverzorgende voorziening. Dat beeld herkennen we ook in Borne. De nieuwe fusieschool komt op respectievelijk 250 en 500 meter van ’t Oldhof en de Jan Ligthart. Hiermee blijft het zwaartepunt van het verzorgingsgebied in dezelfde wijk. • Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde afstand in meters is voor leerlingen van ’t Oldhof en de Jan Ligthart school. In de laatste kolom staat wat de gemiddelde afstand in meters naar de fusieschool op ’t Wooldrik 1 wordt. Dit is voor leerlingen (gemiddeld) een relatief vergelijkbare afstand.

2

CBS (2017)

10

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Tabel 3: Gemiddelde afstand tot huidig schoollocatie en ’t Wooldrik 1 Leerlingen van Jan Ligthart ‘t Oldhof

Afstand tot huidige schoollocatie 550 meter 440 meter

Afstand tot ‘t Wooldrik 790 meter 560 meter

Bron: Locatieonderzoek t.b.v. basisscholen ’t Oldhof en Jan Ligthart; Partners en Van Heun B.V (2018).

3.2 Fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet in een vervangingsbehoefte Nu het ruimtelijke verzorgingsgebied voor ’t Wooldrik 1 is vastgesteld op de kern Borne, beschrijven we in dit hoofdstuk de behoefte in het ruimtelijke verzorgingsgebied aan het voorgenomen plan. Daartoe stellen we vast wat de vraag naar leerplekken en onderwijsruimte de komende tien jaar in het ruimtelijke verzorgingsgebied zal bedragen, en zoomen we in op de verwachtingen voor ’t Oldhof en de Jan Ligthart. Vervolgens stellen we vast of het plan voorziet in een behoefte voor de komende tien jaar. Daaruit blijkt dat het plan binnen het ruimtelijke verzorgingsgebied kan voorzien in een vervangingsvraag (3.2) en een additionele behoefte aan basisonderwijs (3.3) de komende tien jaar. Komende tien jaar een additionele behoefte aan circa 150 leerplekken in Borne (kern) In opdracht van de gemeente Borne is door Pronexus een leerlingenprognose voor het basisonderwijs in de gemeente uitgevoerd (in 2018). In die prognose zijn de negen basisscholen in de kern Borne meegenomen. Voor de kern Borne wordt tussen 2020 en 2030 een toename van circa 150 bassischool leerlingen verwacht. Voor de acht jaar daarna wordt een lichte toename van ongeveer 5 leerlingen verwacht (prognose gaat tot 2039).

Over een periode van achttien jaar neemt de behoefte aan leerplekken voor het basisonderwijs in de kern Borne dus met zo’n 155 leerlingen toe volgens de prognose. 3 Zie tabel 4. Tabel 4: Leerlingenprognoses bassischolen kern Borne (totaal) 2020 tot 2039 Kern Borne

Stand 2020 1.940

Stand 2030 2.090

Stand 2038 2.100

Vraag 2020 tot 2030 + 150

Vraag 2030 tot 2039 +5

Bron: 2018, Pronexus, Gemeente Borne: bewerking Stec Groep, 2020. Afgerond op tientallen.

Volgens prognoses loopt het aantal leerlingen op ’t Oldhof en de Jan Ligthart lichtelijk terug Ingezoomd op ’t Oldhof en Jan Ligthart, wordt tot 2030 een afname van circa 35 leerlingen verwacht. In de tien jaar daarna blijft het aantal leerlingen naar verwachting min of meer gelijk. Over een periode van twintig jaar neemt het aantal leerlingen dus met zo’n 35 leerlingen af volgens de prognose. Zie tabel 5. Tabel 5: Leerlingenprognoses bassischolen ’t Oldhof en Jan Lighthart voor 2020 tot 2039 ’t Oldhof Jan Lighthart Totaal

Stand 2020 115 145 260

Stand 2030 100 135 235

Stand 2038 100 135 235

Vraag 2020 tot 2030 -15 -10 -25

Vraag 2030 tot 2039 0 0 0

Bron: 2018, Pronexus, Gemeente Borne: bewerking Stec Groep, 2020. Afgerond op vijftallen.

Feitelijke situatie: aantal leerlingen circa 25 hoger dan verwacht in de prognose Op basis van actuele cijfers zien we echter dat het aantal leerlingen op ’t Oldhof en de Jan Ligthart eind 2019 hoger ligt dan het aantal leerlingen dat Pronexus in de prognose uit 2018 verwachtte voor 2020. Sinds 2018 is het aantal leerlingen stabiel gebleven. Pronexus verwachtte dat er 260 leerlingen op deze scholen zouden zitten, maar dit zijn er in werkelijkheid 286 (1 oktober 2019). Dit wijst op een stabieler verloop van het aantal leerlingen dan verwacht, en mogelijk een kleinere afname voor de komende tien jaar.

Basisschol St. Stephanus in Zenderen en de Sint Aegidius-school in Hertme zijn hierbij buiten beschouwing gelaten, omdat deze zich buiten de kern Borne bevinden (het ruimtelijk verzorgingsgebied van dit plan).

3

11

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Ruimtebeslag nieuwe fusieschool wordt 230 vierkante meter kleiner dan de bestaande schoollocaties Het beoogde plan voor ’t Wooldrik 1 voorziet in de ontwikkeling van een nieuw schoolgebouw in de kern Borne. Deze nieuwe locatie betreft geen extra toevoeging van leerplekken, maar dient ter vervanging van twee bestaande schoollocaties die gefuseerd zijn. Het gaat om basisscholen ’t Oldhof en de Jan Ligthart (samen instroompunt Reuvekamp). Deze bestaande locaties zijn verouderd en vanuit de fusie is het wenselijk om samen in één schoolgebouw gevestigd te zijn. Het plan voor de nieuwe schoollocatie op ‘t Wooldrik 1 voorziet daarmee in een vervangingsvraag binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied. Huidige situatie: 1.940 m² aan schoolfunctie en maximaal 306 leerplekken mogelijk Op dit moment bedraagt de omvang van de schoolfunctie op ’t Oldhof en de Jan Ligthart 1.940 m². Volgens de norm voor basisscholen van het VNG betekent dit dat er maximaal 306 leerplekken mogelijk zijn. 4 Op basis van actuele leerlingencijfers weten we dat er sprake is van onderbezetting van twintig leerplekken: er zitten 286 leerlingen op deze twee basisscholen (1 oktober 2019). Toekomstige situatie: 1.710 m² aan schoolfunctie en maximaal 300 leerplekken mogelijk Voor het nieuwe schoolgebouw op ’t Wooldrik 1 wordt een oppervlakte van 1.710 m² voor schoolfuncties mogelijk gemaakt.

Volgens de norm voor basisscholen van het VNG betekent dit dat er maximaal 300 leerplekken mogelijk zijn. Er worden zes leerplekken en 230 m² aan schoolfuncties onttrokken. Zie tabel 6. Tabel 6: Oppervlaktes schoolfunctie in huidige en toekomstige situatie Oppervlakte Huidige situatie Toekomstige situatie Verschil in vierkante meters

Jan Ligthart

‘t Oldhof 1.015 m² 0 m² - 1.015 m²

’t Wooldrik 1 925 m² 0 m² - 925 m²

0 m² 1.710 m² + 1.710 m²

Totaal 1.940 m² 1.710 m² - 230 m²

Bron: Oppervlaktegegevens ontvangen via SBM groep, 1 juli 2019. Afgerond op vijftallen.

Op dit moment zitten er 286 leerlingen op ’t Oldhof en de Jan Ligthart. Het nieuwe schoolgebouw dient in ieder geval over voldoende capaciteit te beschikken om deze leerlingen van een leerplek te voorzien. Omdat er in de toekomst sprake zal zijn van één schoolgebouw kan het aantal vierkante meters met 230 gereduceerd worden. Ook het aantal leerplekken daalt met zes, onder andere vanwege het beeld dat de prognose laat zien. De Pronexus prognose geeft aan dat op de (middel)lange termijn het aantal leerlingen lichtelijk gaat dalen. Daarentegen kan nieuwbouw ook enkele extra leerlingen aantrekken, dit blijkt onder andere uit het huidige leerlingenaantal ten opzichte van de verwachtingen (24 leerlingen extra). De gemeente maakt daarom maximaal 300 leerplekken mogelijk, zo is er voldoende capaciteit voor de huidige leerlingen van de bestaande basisscholen en wordt flexibiliteit geboden naar de toekomst.

BESTAANDE SCHOOLLOCATIES WORDEN OPGENOMEN IN PROGRAMMA VRIJKOMENDE SCHOLEN De huidige locatie van ’t Oldhof is te klein voor de nieuwe fusieschool. De Jan Ligthartschool ligt ongunstig ten opzichte van het herkomstgebied van de leerlingen (van ’t Oldhof) en ligt dicht langs de doorgaande weg die onderdeel uitmaakt van de hoofdstructuur van Borne. Onder andere om deze redenen is de keuze voor ’t Wooldrik gemaakt als locatie voor de nieuwe fusieschool. Om ongewenste (leegstands) effecten op achterblijvende schoollocaties van ’t Oldhof en de Jan Ligthart te voorkomen, worden deze meegenomen in het programma ‘Vrijkomende schoolgebouwen’ van de gemeente Borne. Dit programma dient voor scholen waarvoor herbestemmingsmogelijkheden moeten worden verkend en uitgewerkt. Doelstelling hiervan is om voor de vrijkomende schoollocaties een meerwaarde te realiseren op gebied van vitaliteit, ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. De insteek hiervan is om een maatschappelijk verantwoorde afweging te maken, waarbij de buurt betrokken wordt en gestimuleerd om samen aan de slag te gaan. Het eindproduct is een uitvoeringsplan met één of meer maatregelen die de basis moet(en) vormen voor de herbestemming of herontwikkeling van de schoollocatie.

4

Norm van de VNG voor berekening ruimtevraag per basisschool betreft: 200 m² + aantal leerlingen x 5,03 m².

12

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Eind 2015 is als eerste gestart met het herbestemmingstraject voor De Zonnebloem. De meest passende herbestemming is ontstaan door participatie vanuit de buurt en samenwerking met ontwikkelende en investerende partijen. Uiteindelijk is gekozen voor een plan voor zeven grondgebonden seniorenwoningen.

3.3 Vraag naar basisonderwijsplekken in kern Borne neemt komende 10 jaar toe In de vorige paragraaf hebben we aangetoond dat de fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet in een vervangingsvraag vanuit ’t Oldhof en de Jan Ligthart. Voor de volledigheid brengen we ook de additionele behoefte aan leerplekken en oppervlakte voor de basisschoolfunctie in het ruimtelijk verzorgingsgebied (de kern Borne) in beeld. Tot 2030 additionele behoefte aan circa 160 leerplekken in kern Borne (daarna stabilisatie) De prognose van Pronexus laat voor de kern Borne een stijging van leerlingenaantallen zien. De komende tien jaar is er een additionele behoefte aan 160 extra leerplekken, daarna treed stabilisatie op. Tabel 7 laat zien hoe de verwachte additionele behoefte aan leerplekken er per basisschoollocatie uit ziet. Wat opvalt is dat het grootste deel van de additionele behoefte landt bij basisscholen in de Bornsche Maten (oostkant van Borne). De andere scholen laten een lichte daling zien van het aantal leerlingen. Deze daling varieert per school tussen circa 5 tot 15 leerlingen voor de komende tien jaar. Daarna treed voor alle basisscholen stabilisatie op. Tabel 7: Leerlingenprognoses bassischolen kern Borne (per locatie) 2020 tot 2039 Basisschool 't Iemnschelf Jan Ligthartschool Basisschool t Oldhof Beekpark Sprankel RK Basisschool Flora Het Prisma RK Basisschool de Wheele De Veste Totaal Borne

Stand 2020 275 145 115 170 100 210 160 270 490 1.940

Stand 2030 260 135 100 200 95 195 145 300 665 2.090

Stand 2038 260 135 100 200 95 195 150 300 665 2.095

Vraag 2020 tot 2030

Vraag 2030 tot 2039 -15 -10 -15 30 -5 -15 -15 30 175 160

Bron: 2018, Pronexus, Gemeente Borne: bewerking Stec Groep, 2020. Afgerond op vijftallen.

Ruimtevraag in kern Borne neemt tot 2030 toe met circa 745 m², en tot 2039 met zo’n 30 m² In de leerlingenprognose van Pronexus is tevens een raming gemaakt van de huidige en toekomstige ruimtevraag voor basisonderwijs in de kern Borne. Deze is gebaseerd op het aantal leerlingen en de criteria van het VNG voor de bepaling van de ruimtevraag voor basisonderwijs. In Borne is sprake van een additionele behoefte aan circa 745 m² basisschool tot 2030 en een toename van nog circa 30 m² tot 2039. De stijgende ruimtevraag in komende tien jaar komt zo bezien hoofdzakelijk voor rekening van basisschool de Veste en (in mindere mate) voor Beekpark en de Wheele. Voor ’t Oldhof en Jan Ligthart wordt tot 2030 een afname van de ruimtevraag van respectievelijk 85 m² en 50 m² verwacht. Hier wordt door de gemeente Borne op ingespeeld door circa 230 m² te onttrekken in het nieuwe schoolgebouw op ’t Wooldrik 1.

0 0 0 0 0 0 5 0 0 5

13

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Tabel 8: Verwachte ontwikkeling ruimtevraag (in vierkante meters) basisscholen kern Borne5 Basisschool 't Iemnschelf Jan Ligthartschool Basisschool t Oldhof Beekpark Sprankel RK Basisschool Flora Het Prisma RK Basisschool de Wheele De Veste Totaal Borne

Stand 2020 1.600 930 790 1.045 710 1.275 1.000 1.570 2.670 11.585

Stand 2030 1.505 880 705 1.195 680 1.190 940 1.705 3.535 12.330

Stand 2038 1.525 880 705 1.200 675 1.185 950 1.700 3.545 12.360

Vraag 2020 tot 2030

Vraag 2030 tot 2039 -95 -50 -85 150 -30 -85 -60 135 865 745

20 0 0 5 -5 -5 10 -5 10 30

Bron: 2018, Pronexus, Gemeente Borne: bewerking Stec Groep, 2020. Afgerond op vijftallen.

Fusieschool op ’t Wooldrik 1 leidt naar verwachting niet tot negatieve ruimtelijke effecten elders Op basis van de prognoses zien we in het ruimtelijk verzorgingsgebied (kern Borne) een additionele behoefte aan leerplekken en ruimtevraag in vierkante meters voor de komende tien jaar. Na 2030 treed stabilisatie op, maar de behoefte zal nog niet afnemen. Vanwege deze positieve behoefte en de beperkte daling van het aantal leerlingen dat per schoollocatie verwacht wordt, verwachten we dat de ontwikkeling van de fusieschool geen negatieve ruimtelijke effecten zal hebben op de andere schoollocaties in Borne. Er worden namelijk geen nieuwe leerplekken toegevoegd (want het betreft een fusie van bestaande scholen) en zelfs als de nieuwbouw enkele leerlingen van andere scholen zal aantrekken, dan daalt het aantal leerplekken per school minimaal tot 2030. 6

3.4 Fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet bovendien in een kwalitatieve behoefte en sluit aan op gemeentelijk beleid Naast een kwantitatieve behoefte voorziet de fusieschool op ’t Wooldrik 1 eveneens in een kwalitatieve behoefte. We omschrijven hierna in hoeverre de ontwikkeling in een kwalitatieve behoefte voorziet. Huidige locaties schieten kwalitatief te kort en zijn te krap voor aantal leerlingen en ruimtevraag De huidige locaties van ’t Oldhof en de Jan Ligthart maken gezamenlijk deel uit van één instroompunt (Reuvekamp). Ondanks dat er sprake is van één instroompunt, zijn de leerlingen verdeeld over twee locaties. Zowel onderwijs technisch als organisatorisch is het niet wenselijk om onderwijs op twee verschillende locaties aan te blijven bieden. Clustering van het onderwijsaanbod van ’t Oldhof en de Jan Ligthart op één locatie is daarom gewenst. Beide schoolgebouwen zijn verouderd en kunnen niet voorzien in de moderne eisen die gesteld worden aan een schoolgebouw. Aan beide scholen zijn de afgelopen jaren slechts beperkte investeringen gedaan met het oog op de in het streefbeeld geplande gezamenlijke nieuwbouw. 7 De twee bestaande locaties zijn momenteel bovendien te klein om het aantal leerlingen (en de daaraan gekoppelde ruimtevraag) in één locatie onder te kunnen brengen. Er is daarom behoefte aan een nieuw schoolgebouw.

De locatie op ‘t Wooldrik 1 leent zich goed voor dit nieuwe schoolgebouw. Ten eerste bevindt deze locatie zich tussen de bestaande locaties, waardoor de afstand tot de school voor leerlingen van de huidige locaties acceptabel blijft. Daarnaast zijn er diverse koppelkansen te realiseren met de al aanwezige sportfaciliteiten. Leerlingen kunnen gebruik maken van de sporthallen voor gymlessen en het zwembad voor zwemlessen. Ook andere sportverenigingen kunnen hun velden en materiaal beschikbaar stellen.

5 Basisschol St. Stephanus in Zenderen en de Sint Aegidius-school in Hertme zijn hierbij buiten beschouwing gelaten, omdat deze zich buiten de kern Borne bevinden. 6 De andere scholen bevinden zich hoofdzakelijk aan de oostkant van Borne, waar nu weinig leerlingen vandaan komen. Zie ook het locatieprofiel in paragraaf 2.1. 7 Bron: Integraal Huisvesting Plan gemeente Borne (2017-2034).

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

14

Gezamenlijk schoolgebouw voor ’t Oldhof en de Jan Ligthart sluit aan bij gemeentelijke visie Het clusteren van de onderwijsvoorzieningen op het ’t Wooldrik 1 sluit daarnaast goed aan bij de visie op onderwijs van de gemeente Borne. De gemeente en schoolbesturen achten het vanuit onderwijs technisch oogpunt niet wenselijk om leerlingen versnipperd in Borne van onderwijs te voorzien. Ze werken daarom toe naar vijf geclusterde instroompunten in de kern Borne (en twee in de kerkdorpen). Dit blijkt onder andere uit het Integraal Huisvesting Plan van de gemeente (voor de periode 2017 tot 2034). ’t Oldhof en de Jan Ligthart maken al onderdeel uit van een gezamenlijk instroompunt (Reuvekamp) en de volgende stap is daarom om te komen tot een gezamenlijk schoolgebouw.

CONCLUSIE: DE FUSIESCHOOL OP ‘T WOOLDRIK 1 VOORZIET IN BEHOEFTE We concluderen op basis van onze analyse dat het plan voor de fusieschool op ‘t Wooldrik 1 binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied in zowel een kwantitatieve als kwalitatieve behoefte voorziet.

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

15

4 Behoefte ondersteunende functies 4.1 Kinderopvang past ter ondersteuning bij basisschoolfunctie, betreft deels ook vervangingsvraag van bestaande kinderopvang Uit het meest recente ontwerp voor ’t Wooldrik 1 blijkt dat de kinderopvang relatief kleinschalig zal worden en hoofdzakelijk ondersteunend is aan de basisschool. De beoogde kinderopvang op ’t Wooldrik 1 zal bestaan uit een kinderdagverblijf en een buitenschoolse opvang. Er zal maar één groepsruimte voor de kinderopvang gerealiseerd worden, hiermee is het aantal kinderen dat tijdens schooluren opgevangen kan worden zeer beperkt (het kinderdagverblijf 8). In totaal is er voor de kinderopvang 400 m² bvo nodig (voor de groepsruimte en ondersteunende ruimten). De buitenschoolse opvang van schoolgaande kinderen zal hoofdzakelijk plaatsvinden in de klaslokalen, maar is alleen buiten lestijden mogelijk en nodig. 9 Doorgaans wordt dergelijke buitenschoolse opvang gebruikt door leerlingen van de betreffende schollocatie. Op de huidige locatie van Jan Ligthart is al een buitenschoolse opvang aanwezig. Deze BSO wordt voornamelijk gebruikt door kinderen die ook leerlingen zijn van deze basisschool. Wanneer Jan Ligthart verplaatst naar ’t Wooldrik, zal deze buitenschoolse opvang sluiten. Kinderen die nu gebruik maken van deze opvang zullen elders terecht moeten kunnen.

Een logische keuze zou zijn om deze kinderen op de nieuwe locatie van de basisschool op te vangen. De kinderopvang op ’t Wooldrik kan daardoor voorzien in een vervangingsvraag vanuit de huidige opvang, en als ondersteunende functie voor de bassischool. Op basis van de behoefteanalyse verwachten we dat de kinderopvang voorziet in een behoefte (zie 4.3). Door de kleinschaligheid en de ondersteunende vorm zal de kinderopvang, net als de school, voornamelijk ‘wijk’-verzorgend zijn. Mogelijke ruimtelijke effecten zullen naar verwachting dan ook beperkt zijn.

4.2 Sportvoorzieningen betreffen deels vervangingsvraag, dienen ter ondersteuning van bestaande sportverenigingen en passen bij huidig gebruik van ‘t Wooldrik De beoogde ontwikkeling op ’t Wooldrik 1 wordt uitgevoerd in twee delen, waarbij het eerste projectdeel bestaat uit het renoveren van sporthal 2 en het zwembad. Deze gebouwen worden opgeknapt en zullen op hun huidige locatie blijven staan. Dit betreft een vervanging van de huidige sportfuncties, er worden geen extra vierkante meters toegevoegd (ruimtegebruik blijft circa 3.230 m²). In het tweede projectdeel worden sporthal 1 en het gymlokaal op ’t Wooldrik gesloopt (circa 3.745 m²), evenals gymlokaal de Esch (circa 455 m²). Ter vervanging van deze sporthal en twee gymzalen worden twee nieuwe sporthallen terug gebouwd (zie tekstkader). Daarnaast komt er ruimte voor kleedruimten, een dans- en vechtsportruimte en een multifunctionele ruimte. Hiermee wordt circa 3.940 m² aan sportvoorzieningen toegevoegd ten opzicht van de huidige situatie. Daarnaast wordt er een beachhal gerealiseerd waardoor er ook beachvolleybal gespeeld kan worden in de winter (momenteel is er alleen een veld buiten voor de zomer). Dit zorgt voor een uitbreiding van 730 m² beachvolleybalveld.

Kinderdagverblijven dienen met name om kinderen op te vangen die nog niet naar school gaan, waarvan de ouders niet thuis zijn en die niet door familieleden of gastouders worden opgevangen. 9 Buitenschoolse opvang kan plaatsvinden voor aanvang of na afloop van de school. Omdat de BSO doordeweeks slechts enkele uren open is, wordt de ruimte bij enkel gebruik inefficiënt gebruikt. Dit kan voorkomen worden door de ruimte multifunctioneel te benutten. 8

16

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

SPORTHAL BIEDT MEER MOGELIJKHEDEN EN BETERE TOEKOMSTPOTENTIE DAN TWEE GYMZALEN Een belangrijk verschil tussen gymzalen en sporthallen is de oppervlakte van de sportvloer. Gymzalen hebben vanwege hun kleine sportvloer een beperkte bezetting in de avonduren en nauwelijks gebruik op zaterdag en zondag. Dit komt omdat niet alle sporten voldoende ruimte hebben in een gymzaal. Sporthallen zijn daardoor beter exploitabel te krijgen in de avonduren en weekenden. Een goede overdagbezetting is in sporthallen ook te realiseren middels bewegingsonderwijs. Eén sporthal ter vervanging van twee gymzalen is daarmee flexibeler in gebruik, ook naar de toekomst toe. Door een clustering van sportvoorzieningen ontstaan meer mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik. De was- en kleedruimten kunnen worden gebruikt door de gebruikers van meerdere sportvoorzieningen. Ook zijn er door clustering meer potentiële gebruikers voor ondersteunende voorzieningen, zoals horeca. Daarnaast kunnen er grootschalige sportevenementen plaatsvinden, welke niet in losse sporthallen kunnen. Dit heeft een toegevoegde waarde voor de integrale sportbeleving. ’t Wooldrik is een logische keuze om deze clustering te realiseren, omdat hier al veel sportvoorzieningen gevestigd zijn. Ook zijn de huidige accommodaties (sporthallen en zwembad) toe aan renovatie.

Hierdoor kan het plangebied heringericht worden op een efficiënte manier.

4.3 Door kleinschaligheid en ondersteunende vorm zijn overige functies ondergeschikt aan totaalontwikkeling en huidig gebruik van ‘t Wooldrik Hieronder bespreken we kort de verwachte behoefte aan de ondersteunende functies zoals opgenomen in het bestemmingsplan. Functie Kinderopvang

Marktbehoefte Voor de functie van kinderopvang wordt circa 400m² toegevoegd in het multifunctionele schoolgebouw. Hierin wordt een groepsruimte met ondersteunde ruimtes voor het kinderdagverblijf gevestigd. Voor de buitenschoolse opvang worden geen extra ruimtes toegevoegd. De buitenschoolse opvang vindt plaats in de klaslokalen voordat aanvang en na afloop van de lessen. De ontwikkeling is gezien de beperkte korrelgrootte en beperkte aandeel binnen de totale omvang naar verwachting ondergeschikt aan de schoolfunctie. Voor de volledigheid brengen we nog de haalbaarheid van de functie binnen de huidige marktregio in beeld. De buitenschoolse opvang op ’t Wooldrik 1 is bedoeld om leerlingen van de nieuwe fusieschool voor en na lestijden op te vangen. Momenteel beschikt de Jan Ligthart ook over een buitenschoolse opvang voor dit doeleinde. Deze sluit wanneer de Jan Ligthart verplaatst naar het nieuwe schoolgebouw op ’t Wooldrik 1, omdat deze opvang ook gebruik maakte van de leslokalen van de basisschool. De buitenschoolse opvang dient dus een vervangingsvraag, omdat deze dezelfde leerlingen op zal vangen. Daarnaast is de markt voor kinderopvang een groeimarkt. Het aantal kinderen (0 tot 12 jaar) dat naar kinderopvang gaat vertoonde landelijk sinds 2014 een flinke groei.

In 2014 ging 31% van de kinderen naar een formele opvang, in 2018 was dit gestegen naar 40% (CBS).Naast een groei van het aandeel kinderen dat naar een kinderopvang gaat, groeit ook het aantaal kinderen in Borne de komende jaren. Dit blijkt zowel uit de Pronexus (leerlingen) als Primos 2019 prognose (huishoudens). Het aantal thuiswonende kinderen tussen de 0 en 14 jaar stijgt tussen 2020 en 2030 met circa 410. De behoefte aan buitenschoolse opvang en dagopvang (voor kinderen die niet naar school gaan) zal daardoor ook stijgen.

Behoefte vanuit beleid Ook vanuit beleid van de gemeente Borne is het wenselijk om kinderopvang te realiseren nabij basisscholen. Dit blijkt uit de kadernotitie Streefbeeld Onderwijshuisvesting basisscholen in Borne 2011 – 2025. Beoogd doel: Gecombineerde opvang en onderwijs instroompunten op centrale, verkeersveilige punten in Borne en de kerkdorpen. Beoogd eindresultaat: Komen tot minimaal 5 tot 7 tal centrale punten in deze gemeente waar opvang en onderwijs gecombineerd wordt aangeboden. De fusieschool op ’t Wooldrik 1 voorziet in behalen van dit doel, wanneer opvang en onderwijs samen aangeboden kunnen worden.

Laddertoets ’t Wooldrik Borne 19.196

Sportvoorziening

Zoals benoemd wordt er circa 5.100 m² aan sportvoorzieningen toegevoegd. Enerzijds is er sprake van een vervangingsvraag: twee gymzalen en een sporthal worden vervangen door twee sporthallen. Daarnaast worden een multifunctionele ruimte, een dans- en vechtsportruimte en een beachhal toegevoegd. De behoefte aan deze ontwikkeling blijkt uit het behoefteonderzoek naar binnensportaccommodaties in de gemeente Borne (door Antea Group, 2017). Hieruit blijkt dat er jaarlijks een additionele behoefte is aan 1.400 gebruiksuren. Deze behoefte komt vanuit bestaande verenigingen, die al gevestigd zijn in Borne. Om invulling te kunnen geven aan deze behoefte worden de bestaande sportvoorzieningen tijdens de herontwikkeling uitgebreid. We merken op dat de herontwikkeling op ’t Wooldrik grotendeels vervanging en uitbreiding is van al aanwezige sportvoorzieningen en verenigingen. Bijna alle sportactiviteiten vinden al plaats op dit sportcomplex en er is geen sprake van oprichting van nieuwe verenigingen. Hierdoor verwachten we geen leegstandseffecten elders in Borne. Ook zijn er op ’t Wooldrik al beachvolleybalvelden aanwezig. Hiervan vindt uitbreiding plaats, in de vorm van een beachhal, die in de wintermaanden gebruikt kant worden. Echter, voor Borne is de dichtstbijzijnde beachhal op dit moment in Nijmegen (circa anderhalf uur rijden). Door deze afstand verwachten we geen leegstandseffecten.

Conclusie

De ontwikkeling van ’t Wooldrik 1 is een totaalontwikkeling van basisonderwijs, kinderopvang en sportvoorzieningen. Dit is een voor de hand liggende mix aan functies op deze locatie. De sportfuncties sluiten goed aan bij de additionele behoefte vanuit de bestaande sportverenigingen en –faciliteiten die al op ’t Wooldrik gevestigd zijn. Daarnaast kunnen de sportvoorzieningen profiteren van de nabijheid van basisschoolleerlingen, die hier eenvoudig gebruik van kunnen maken. Bijkomend voordeel is dat kinderen maar één keer per dag weggebracht en opgehaald hoeven te worden, omdat zij hun opvang, school en sportactiviteiten op dezelfde plek kunnen gebruiken.

17

Uit de ‘Visie op Sport & Bewegen’ (mei 2017) van de gemeente Borne blijkt dat de gemeente de combinatie van sport en onderwijs belangrijk vindt: ‘Het is en blijft van belang om

verbindingen te leggen tussen het onderwijs, aanbieders van sport, kinderopvang, welzijnsinstellingen en wijkorganisaties om te komen tot een breed aanbod van sport, sociale leefstijl en zorg.’ Ook wil de gemeente de vitaliteit van de sportverenigingen ondersteunen, door samenwerking met onderwijs en andere welzijnsinstellingen. Een geclusterde onderwijs- en sportvoorziening op ’t Wooldrik draagt hier aan bij.

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening 't Wooldrik

Bijlage 2 Behoefteonderzoek binnensportaccomodaties

74

Bijlagen bij toelichting

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne

projectnummer 0412959.00 definitief, rev. 1 24 februari 2017

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne

projectnummer 0412959.00 definitief, rev. 1 24 februari 2017

Opdrachtgever Gemeente Borne Postbus 200 7620 AE Borne

datum vrijgave 24-2-2017

beschrijving revisie definitief, rev. 1

goedkeuring M. Kalma

vrijgave R.A. Verkerk

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3

Aanleiding Huidige accommodaties Varianten

1 1 2

2

Analyse gebruik

3

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Gebruikersuren Bezetting Onderwijsgebruik Verenigingsgebruik en overig gebruik Gebruik door vechtsporten en dansverenigingen Toekomstig gebruik

3 3 5 5 5 5

3

Benodigde capaciteit

7

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Algemeen Capaciteitsbehoefte bewegingsonderwijs Ruimte dans en vechtsport Capaciteitsbehoefte verenigingen en overig gebruik Conclusie

7 7 8 8 10

Bijlage: Huidige gebruikersuren 2016

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De raad van de gemeente Borne heeft in mei 2016 het initiatief genomen voor het project ’t Wooldrik; het clusteren van een aantal sportvoorzieningen bij het bestaande zwembad en sporthallen complex. Hiermee wordt het sportcomplex mogelijk uitgebouwd tot een multifunctionele sportvoorziening bestaande uit: • Het zwembad; met eventuele uitbreiding/verbouw met een instructiebad; • Een sportvoorziening voor binnensporten; bestaande uit meerdere sporthallen, eventueel gymzaal en dans-vechtruimte, enkele annexe ruimten voor vergaderingen, krachthonk, dopingruimte etc; • Een sportcafé / horeca; • Een multifunctioneel beweegpark met o.a. een skeelerbaan/ijsbaan en een hardloopbaan; • Beachsporten. Daarnaast wordt bekeken hoe het bestaande complex kan worden gemoderniseerd en verduurzaamd. Aan Antea Group is gevraagd een second opinion op het behoefte onderzoek naar de binnensportaccommodaties te verrichten en op welke wijze deze behoefte kan worden ingevuld met een programma aan sporthallen, gymzalen dan wel sportzalen en een ruimte voor dans en vechtsport. Het gaat hierbij om het gebruik door scholen voor bewegingsonderwijs, gebruik door verenigingen en overig gebruik, waarbij rekening dient te worden gehouden met de latente behoefte aan sporthaluren van verenigingen en de groei van het aantal inwoners.

1.2

Huidige accommodaties De gemeente beschikt over de volgende binnensportaccommodaties: 1. Sportcentrum ’t Wooldrik; 2 sporthallen en een gymzaal 2. Sportcentrum De Wensinkhof 3. Sportzaal De Hooiberg 4. Gymlokaal De Esch Het sportcentrum De Wensinkhof en sportzaal De Hooiberg worden meegenomen in het behoefte onderzoek, maar maken geen onderdeel uit van de clustering van binnensportaccommodaties. De Veste Sporthal zit volledig vol en wordt in dit onderzoek verder buiten beschouwing gelaten. In één van de varianten van de gemeente wordt gymzaal De Esch onderdeel van sportcentrum ’t Wooldrik.

Blad 1 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

1.3

Varianten De gemeente heeft de volgende varianten voor de invulling van de behoefte voor ogen: Variant 1 In de huidige situatie beschikt het sportcentrum ’t Wooldrik over 2 sporthallen en een gymzaal. De oudste sporthal is 45 jaar oud en zou moeten worden gesloopt en nieuw gebouwd. Ook de gymzaal van sportcentrum ’t Wooldrik is met 45 jaar sterk verouderd. Hiervoor in de plaats kan een ruimte komen voor dans en vechtsport (afmeting 15 *10 meter) en een sportzaal of een derde sporthal. Variant 2 In deze variant wordt eveneens de oude sporthal van ’t Wooldrik vervangen door een nieuwe sporthal. In deze variant wordt uitgegaan van sluiting van gymzaal De Esch . In dit geval wordt voorgesteld beide gymzalen (’t Wooldrik en De Esch) te vervangen door een derde sporthal.

Blad 2 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

2

Analyse gebruik

2.1

Gebruikersuren De gebruikersuren voor 2016 van de verschillende binnensportaccommodaties zijn opgenomen in bijlage 1. Per gebruikersgroep zijn de uren voor het hele jaar opgesteld. Deze gegevens zijn aangeleverd door de gemeente Borne. In de onderstaande tabel zijn de uren voor de binnensportaccommodaties weergegeven. Tabel 2.1: gebruikersuren binnensportaccommodaties Borne 2016 Accommodatie

Object

Onderwijs

Gymlokaal De Esch

450

Totaal 1.459

Gewogen sporthal 729

Sportcentrum De Wensinkhof Sportcentrum De Wensinkhof

Multi Functionele Ruimte Sportzaal De Wensinkhof

0 782

1.431 856

1.431 1.637

715 819

Sporthalcomplex t Wooldrik

Gymlokaal 't Wooldrik

831

819

1.650

825

Sporthalcomplex t Wooldrik Sporthalcomplex t Wooldrik

Hal 1 geheel Hal deel

0 382

1.269 599

1.269 980

1.269 490 1.759

Sporthalcomplex t Wooldrik Sporthalcomplex t Wooldrik

Hal 2 geheel Hal deel

0 2

992 848

992 850

992 425 1.417

Sportzaal De Hooiberg

Sportzaal

750

848

1.597

799

3.196

8.670

11.866

7.064

Totaal

2.2

Verenigingen en overig 1.009

Bezetting In het kader van de behoeftebepaling is het zinvol om inzicht te hebben in de bezetting. Uit de onderstaande figuur valt op te maken dat alle binnensportaccommodaties in de avonduren een goede bezetting kennen. De accommodaties worden intensief gebruikt van 18.00 tot 22.00 uur. Op zaterdag- en zondagen worden de sporthallen gebruikt voor wedstrijden. De gymzalen worden dan nagenoeg niet gebruikt.

Blad 3 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

Figuur 2.1: bezetting accommodaties op werkdagen Maandag

Dinsdag

Woensdag

22:45 22:30 22:15 22:00 21:45 21:30 21:15 21:00 20:45 20:30 20:15 20:00 19:45 19:30 19:15 19:00 18:45 18:30 18:15 18:00 17:45 17:30 17:15 17:00 16:45 16:30 16:15 16:00 15:45 15:30 15:15 15:00 14:45 14:30 14:15 14:00 13:45 13:30 13:15 13:00

Gymlokaal De Esch Gymlokaal 't Wooldrik Sporthal 1 Sporthal 2

2000 1800 1600 1400 1200 1000 800

2016 Sport

600

2016 Onderwijs

400 200 0

Blad 4 van 16

Donderdag

Vrijdag

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

2.3

Onderwijsgebruik Ten behoeve van de analyse van de overdagbezetting zijn de onderwijsuren onderscheiden. Het aantal uren aan bewegingsonderwijs bedroeg in 2016 in totaal circa 3.200 uur. Wat betreft normering geldt voor het primair onderwijs en speciaal onderwijs maximaal 26 klokuren (34 lessen van 45 minuten) schoolgebruik en voor het voorgezet onderwijs maximaal 40 lessen van 50 minuten (34 klokuren). Feitelijk kan voor het primair onderwijs 1.040 uur als maximale capaciteit van een gymzaal worden beschouwd. Als gevolg van continu roosters zal de accommodatie niet de hele middag door scholen gebruikt worden.

2.4

Verenigingsgebruik en overig gebruik Het aantal gebruikersuren door verenigingen en overig bedroeg in 2016 in totaal circa 8.670 uur. Indien dit gewogen wordt naar een volledige sporthal met 2 zaaldelen, dan bedroeg het aantal uur circa 5.500 per jaar.

2.5

Gebruik door vechtsporten en dansverenigingen Omdat de gemeente mogelijkheden ziet voor een aparte ruimte voor dans en vechtsport, is het aantal uren van deze sporten geïnventariseerd. Dit betreft in de huidige situatie 480 uur voor vechtsport en 150 uur voor dans, totaal 630 uur. Daarbij wensen de vechtsport, danssport en Borne Blijft Fit respectievelijk 120, 200 en 200 extra uren per jaar (zie ook toekomstig gebruik). De totale behoefte aan uren voor een ruimte voor dans en vechtsport komt hiermee op 1.150 uur per jaar.

2.6

Toekomstig gebruik Het aantal inwoners in de gemeente Borne bedraagt 22.783 per 1-1-2017 volgens opgave van de gemeente. De komende 5 jaar zal dat aantal naar verwachting elk jaar met circa 150 toenemen. Dit betekent een groei van circa 3,5 % in totaal voor de komende 5 jaar. De ontwikkeling van de verschillende sporten is moeilijk in te schatten. Met de prestaties van bijvoorbeeld de Nederlandse dames volleybal en dames handbal op de Olympische Spelen zullen deze sporten wellicht in populariteit toenemen. In hoeverre dit invloed heeft op de totale sportparticipatie kan niet worden voorspeld. Rekening houden met een zekere groei in de bepaling van de capaciteitsberekening is dan ook wenselijk. Enkele verenigingen hebben aangegeven meer zaaluren tot hun beschikking te willen hebben. Dit betreft vechtsporten en danssporten met respectievelijk 120 en 200 uur per jaar. Borne Blijft Fit heeft aangegeven behoefte te hebben aan 200 uur extra.

Blad 5 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

Daarnaast heeft de volleybalvereniging Apollo aangegeven 6 uur per week aan trainingsuren extra te wensen, in totaal 240 uur (40*6 uur per week) hele sporthal. Doordat de fusie van de Badmintonvereniging Borne met de badmintonvereniging in Hengelo niet is doorgegaan, dient er 120 uur in de sporthal te worden ondergebracht. De badminton kan met 4 velden in een zaaldeel. De handbalvereniging Borhave wenst 320 uur uitbreiding van het aantal trainingsuren. Bij gelijkblijvende sportparticipatie zal het aantal uren voor ‘niet onderwijsgebruik’ hierdoor kunnen toenemen met circa 200 uur over 5 jaar (3,5% * 5.500 uur). In de onderstaande tabel zijn de door de verenigingen gewenste gebruiksuren en de toename van het aantal uren als gevolg van groei van het aantal inwoners van de gemeente Borne samengevat. Tabel 2.2: Behoefte aan uren en toekomstig gebruik Borne Fit Vechtsport Danssport

Dans/vechtsportruimte Dans/vechtsportruimte Dans/vechtsportruimte

Behoefte Apollo Behoefte Borhave Behoefte Badminton

Hal geheel Hal geheel Hal deel

Verenigingen en overig 200 120 200 240 320 120

Toekomstig gebruik (jaar 2022)

200

Totaal

1.400

Blad 6 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

3

Benodigde capaciteit

3.1

Algemeen De behoefte voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs aan binnensport accommodaties blijft gelijk. Binnen de programmering van een nieuwe sporthal bestaan mogelijkheden voor onderwijsgebruik en trainingen door sportverenigingen in de avonden. Een gymzaal heeft als gevolg van de afmetingen zeer beperkte mogelijkheden voor zaalsporten. Een gymzaal heeft een sportvloer van 21 * 12 meter (5 meter vrije hoogte) volgens de onderwijsnorm. Volgens de KVLO norm dient de oppervlakte 22 * 14 meter (5,5 meter hoogte) te zijn. De NVEVOBO houdt vast aan een sportvloerafmeting van 22 * 14 meter (7 meter hoogte). Voor voortgezet onderwijs wordt als minimale afmeting van de sportvloer 26 * 14 meter (7 meter hoogte) aangehouden of een dubbele sportvloer van 22 * 28 meter. Gymzalen kennen vanwege hun kleine sportvloer een beperkte bezetting in de avonduren en nauwelijks gebruik op zaterdag en zondag. Sporthallen zijn beter exploitabel te krijgen met een overdagbezetting. Een goede overdagbezetting is te realiseren middels bewegingsonderwijs. Door een clustering van sportvoorzieningen ontstaan meer mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik. De was-kleedruimtes kunnen worden gebruikt door de gebruikers van het eventueel aan te leggen multifunctionele park en de beachsporten. Er kunnen grootschalige sportevenementen plaatsvinden, welke niet in losse sporthallen kunnen.

Dit heeft een toegevoegde waarde voor de integrale sportbeleving. Bij de mogelijke oprichting van een sportbedrijf zou het binnenhalen van evenementen als opdracht meegegeven kunnen worden.

3.2

Capaciteitsbehoefte bewegingsonderwijs In de huidige situatie is de sporthal 1 van sportcomplex ’t Wooldrik te verdelen in 2 zaaldelen. In deze hal (382 uur) en in de gymzaal van sportcomplex ’t Wooldrik (831 uur) en in het gymzaal De Esch (450 uur) vindt bewegingsonderwijs plaats. Het onderwijs gebruik van gymzaal De Esch, gymzaal ’t Wooldrik en sporthal 1 van ’t Wooldrik bedragen in totaal 1.660 uur. Dit betekent dat, indien van een normcapaciteit voor onderwijs van 1.040 uur wordt uitgegaan, er kan worden volstaan met 1 sporthal met 2 zaaldelen op sportcomplex ’t Wooldrik. Al deze uren vinden plaats in de overdagsituatie. Voor het onderwijsgebruik rijdt momenteel 1 bus om de kinderen van de school naar sportcomplex ’t Wooldrik te vervoeren. Het bewegingsonderwijs in sportcentrum De Wensinkhof en sportzaal De Hooiberg wordt verder buiten beschouwing gelaten.

Blad 7 van 16

Behoefte onderzoek binnensportaccommodaties Gemeente Borne projectnummer 0412959.00 24 februari 2017 Gemeente Borne

3.3

Ruimte dans en vechtsport De invulling van een aparte zaalruimte voor dans en vechtsport (15 * 10 meter) bestaat uit de huidige 630 gebruikersuren plus de 520 gewenste gebruikersuren. In totaal 1.150 uur. In dit geval resteren circa 500 uur (1.009 minus 515) aan uren verenigingssport van gymzaal De Esch, welke ondergebracht moeten worden in sportcomplex ’t Wooldrik. Voor gymzaal ’t Wooldrik resteren circa 740 uur (819 – 82) aan verenigingssport indien de vechtsport in een aparte ruimte wordt ondergebracht.

3.4

Capaciteitsbehoefte verenigingen en overig gebruik Op basis van het huidige gebruik van de 2 sporthallen en gymzaal van sportcomplex ’t Wooldrik, de toename van het aantal uren als gevolg van groei van de bevolking en de eventueel vervangende capaciteit aan binnensportaccommodaties voor gymzaal De Esch, is de totale behoefte aan binnensportaccommodatie berekend. In totaal dient er vervangende capaciteit voor de gymzalen ’t Wooldrik en De Esch te worden gecreëerd voor 1.250 uur (755 + 495) aan verenigingssport in ’t Wooldrik. Hierbij kunnen we er vanuit gaan dat deze uren in één zaaldeel kunnen worden ondergebracht, omdat deze in de huidige situatie in een gymzaal plaatsvinden. Er kan ook worden gesteld dat er 625 uur aan sporthal behoefte bestaat. Vanuit de handbalvereniging, de badminton en de volleybalvereniging is vraag naar extra trainingsuren. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met de bevolkingsgroei in de gemeente Borne, waardoor het aantal uren de komende 5 jaar met 200 uur kan toenemen bij gelijk blijvende participatie. Variant 1 De totale behoefte aan binnensportaccommodatie voor verenigingssporten bedraagt circa 5.300 uur per jaar (zie tabel 3.1), in geval van handhaving van gymzaal De Esch. Het gewogen aantal uren, ervan uitgaande dat de uren in een zaaldeel gelijktijdig kunnen plaatsvinden, bedraagt 4.175 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=862557c9-6bf0-426f-a515-ed372e759d06