CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept Accountantsverslag 2024 (versie 17-6-2025)

Beeldvormende commissievergadering 19 juni 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Jaarstukken 202410.830 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

[CONCEPT] ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

18 JUNI 2025

Aan de gemeenteraad van de gemeente Borne Postbus 200 7620 AE Borne

Kenmerk: 1012890-2024-ACV Almelo, 18 juni 2025 Geachte leden van de gemeenteraad,

Datum 18 juni 2025 Ons kenmerk 1012890-2024-ACV Behandeld door G.C. Helminck RA MSc EMA

Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Borne aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 29 september 2024. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2024. Wij hebben dit verslag op 5 juni 2025 met zowel de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder en de gemeentesecretaris voorbesproken. Op 18 juni 2025 hebben wij dit verslag besproken met de auditcommissie van uw gemeente. De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van gemeente Borne. Bij deze jaarrekening hebben wij op XX juni 2025 een XX controleverklaring voor het getrouwe beeld afgegeven. Wij bedanken de medewerkers van gemeente Borne voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

2

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

▪ Managementsamenvatting controle 2024

4

▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle

8

▪ De rechtmatigheidsverantwoording

16

▪ De financiële positie

20

▪ Organisatie

22

▪ IT-audit

24

▪ Overige aangelegenheden

29

▪ Bijlagen

31

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie

▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen ▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle

IT-audit

IT-audit

▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen ▪ Bijlage 1d: Tekortkomingen in de toelichtingen

Overig

Overig

▪ Bijlage 2: Fraude ▪ Bijlage 3: Opdrachtvoorwaarden en wijzigingen verslaggevingsregels

Bijlagen

Bijlagen

▪ Bijlage 4: Materialiteit ▪ Bijlage 5: Onafhankelijkheidsbevestiging ▪ Bijlage 6: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 ▪ Bijlage 7: Toelichting financiële kengetallen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

3

Onderwerp

Beschrijving

Referentie

Oordeel en materialiteit

• •

Wij hebben een XX oordeel bij de jaarrekening 2024 afgegeven. In het controleprotocol is een goedkeuringstolerantie opgenomen van 1% van de lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves) met betrekking tot fouten in de jaarrekening. Voor de jaarrekening 2024 bedraagt de materialiteit € 1.019.000. Met betrekking tot onzekerheden in de controle geldt een goedkeuringstolerantie van 3%, dat is € 3.057.000. Voor de rapporteringstolerantie geldt dat deze door de gemeenteraad is gesteld op een absoluut bedrag van € 50.000 voor fouten en onzekerheden.

Pagina 34

De financiële positie ultimo 2024 is verbeterd ten opzichte van 2023. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2024 ad. € 0,3 miljoen. Daarnaast is er gedurende het boekjaar € 2,9 miljoen incidenteel toegevoegd aan de reserves. Het benodigd weerstandsvermogen bedraagt € 9,1 miljoen. De weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico’s ad € 6,5 miljoen.

Pagina 17

Pagina 22

Inleiding

Inleiding •

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Financiële positie

Samenvatting

•

Samenvatting •

Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie

Rechtmatigheidsverant woording

•

Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VICfunctie, op het voorwaarde-, M&O-, en begrotingscriterium. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf “Rechtmatigheidsverantwoording.”

Overige Gemeente-specifieke onderwerpen

•

Wij hebben een aantal ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2024 geconstateerd. Deze zijn in bijlage 6 toegelicht. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.

Interne beheersing

•

Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

•

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

• Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

In het najaar 2024 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een boardletter aan het college en de auditcommissie gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Borne is positief. Tijdens de werkzaamheden voor de 2024 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Borne de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking en het grootboek. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. De inrichting en beheersing IT-systemen is een belangrijk aandachtspunt, en we merken op dat de gemeente hierin achterloopt ten opzichte van andere decentrale overheden.

Pagina 22

5

Onderwerp

Beschrijving

Controleproces

Bij de start van de controle waren de jaarstukken voor wat betreft getrouwheid nagenoeg gereed conform verwachting en was het controledossier compleet. Wij constateren dat met name de onderbouwing bij de inschattingen in de grondexploitatie verbeterd zijn ten opzichte van eerdere jaren. Wij zien nog wel optimalisatieslagen als het gaat om het in gebruik nemen van Totallink. De onderbouwing op de bestedingen van het Sociaal Domein zijn voor verbetering vatbaar. Wij hebben de eerste selecties aan het begin van onze controle uitgezet, gevolgd door het verder aanscherpen van onze vragen. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces voor wat betreft het onderdeel getrouwheid. Wij constateren echter wel dat de kwaliteit van de beantwoording van vragen over nieuwe onderwerpen in de jaarrekeningcontrole vatbaar is voor verbetering.

Kwaliteit verslaggeving

Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.

Pagina 10

Schatkistbankieren

Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 1,0 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente in het derde kwartaal een overschrijding heeft laten zien.

Pagina 9

Grondexploitatie

Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De gemeente heeft dit jaar alle lopende exploitaties herzien en de daarin opgenomen uitgangspunten herrekend. Daarnaast heeft zij een nieuwe grondexploitatie geopend en opgenomen onder de voorraden. Wij hebben de uitgangspunten zoals in deze grondexploitatie gecontroleerd op basis van verifieerbare externe documentatie waaronder benchmark gegevens. Wij concluderen dat de opgenomen balanspositie een getrouwe weergave is van de werkelijkheid en per 31 december 2024 geen aanleiding dan wel indicaties geeft voor het opnemen van een verliesvoorziening. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel.

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Referentie

6

Onderwerp

Beschrijving

Sociaal domein

Wij constateren dat de onzekerheden over het boekjaar 2024 zijn toegenomen doordat zorgaanbieders met omvangrijke productie geen goedkeurende controleverklaringen hebben aangeleverd. Voor het boekjaar 2024 heeft de gemeente geen aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd op de zorgbestedingen van cliënten bij deze zorgaanbieders. Aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden kunnen toezien op het onder andere beoordelen van de klachtenregistratie, het controleren van de eigen bijdragen, de indicatiestelling en productieregels maar ook het doornemen van kwaliteitsrapportages en het inwinnen van regionale inlichtingen over de geleverde zorg door de zorgaanbieder. Omdat de gemeente geen aanvullende werkzaamheden uitvoert betekent dit dat de gemeente voor haar eigen controleverklaring nog afhankelijk is van de aanlevering door de zorgaanbieders.

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen Financiële positie

Voorziening kapitaalgoederen

De gemeente heeft de voorziening, als onderdeel van een breder onderzoek naar het IBOR en de nota kapitaalgoederen, herijkt ultimo 2024. Daarbij is een duidelijker splitsing gekomen tussen de vervangingsinvesteringen en de verplichting om het achterstallig onderhoud in de verschillende wijken op te lossen. De gemeente dient de komende jaren goed te monitoren hoe de realisatie van het oplossen van het achterstallig onderhoud uitpakt en waar nodig de voorziening aanpassen.

Wijziging BADO

Medio april 2025 is de langverwachte aanpassing van het besluit accountantscontrole decentrale overheden van kracht geworden. Dat betekent dat met ingang van het boekjaar 2025 de grens van de zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de accountantscontrole veranderen. De maximale grens voor de rechtmatigheidsverantwoording daalt van drie naar twee procent. Ook de berekeningsgrondslag verandert omdat de mutaties in de reserves niet langer meetellen als lasten. Wij adviseren u om na te gaan of deze wijziging leidt tot een aanpassing in uw controleverordening.

Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Pagina 21

De onzekerheid over 2024 is € 2,0 miljoen. Deze onzekerheden komen niet boven de onzekerheidsmaterialiteit uit. De materialiteit zal wel dalen volgend jaar met de wijziging van het BADO (zie onderstaand).

Bevindingen

Financiële positie

Referentie

Daarnaast merken wij op dat de verwachting gerechtvaardigd is dat u vaker tot de conclusie moet komen dat het college niet-rechtmatig heeft gehandeld. Voor de accountantscontrole 2025 geldt de norm van twee procent ook. Dat lijkt een verruiming ten opzichte van de huidige één procent, maar het nu gehanteerde onderscheid tussen fouten en onzekerheden komt te vervallen. Daardoor wegen onzekerheden, bijvoorbeeld in het sociaal domein, zwaarder door dan tot nu toe het geval is. Dat betekent dat het bepalen van het mogelijke effect van onzekerheden op de jaarrekening belangrijk gaat worden. Wij gaan u dan ook bij de controle over 2025 nadrukkelijker vragen om bij schattingen en geïdentificeerde onzekerheden de afloop van deze posten expliciet te beoordelen.

7

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Wij hebben een controleverklaring met een XX getrouwheids-oordeel bij de jaarrekening 2024 verstrekt. Wij hebben onze rapportage over wettelijk vereiste onderwerpen in de bijlagen bij dit accountantsverslag opgenomen. Hieronder vallen onze verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude, het overtreden van wet- en regelgeving, uitvoering opdrachtvoorwaarden, onafhankelijkheid en verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

De grondexploitatie is geactualiseerd De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Borne betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar omvang van € 29,4 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren opbrengsten ad € 38,7 miljoen en lasten ad € 21,4 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het resultaat van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien verwacht wordt dat het project verlieslatend is, en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zullen worden.

De balanswaarde (boekwaarde minus de voorzieningen) van de grondexploitaties (BIE) is in 2024 afgenomen van € 39,6 miljoen tot € 29,4 miljoen. Dit is een afname van € 10,2 miljoen. Dit is toe te schrijven aan de gerealiseerde verkopen in 2024 van circa € 19,2 miljoen.

Hier tegenover staan de vermeerderingen van circa € 7 miljoen, de winstname van ongeveer € 0,8 miljoen, een dotatie aan de voorziening verliesgevende complexen van circa € 0,1 miljoen en een winstafslag van circa € 0,6 miljoen.

Voor een deel wordt de opbrengstenrealisatie veroorzaakt door de ontvangst van de baten in Bornsche Maten de Veste. Dit complex is daarmee uitverkocht, en na het afronden van het woonrijpmaken bij het pleintje is het complex klaar. De zustercomplexen Eschwonen de Maten I en II hebben qua verkopen beter gepresteerd dan ingeschat als gevolg van hogere verkoopprijzen en het sluiten van jaarlijkse reserveringsovereenkomsten met de marktpartijen. Kollergang wordt afgesloten bij het vaststellen van de jaarrekening 2024. bedrijventerrein de Veldkamp loopt tevens op haar eind, en de verwachting is dat de laatste verkopen in 2025 dan wel in 2026 plaatsvinden. Winstneming Bornsche Maten Met de ontwikkelaars van de Bornsche Maten zijn kortlopende overeenkomsten afgesloten over tijdelijke verkoopprijzen. In de calculaties zijn aangepaste verkoopprijzen ingerekend die boven de tijdelijke verkoopprijzen liggen maar lager dan uw Grondprijzenbrief. Er is nog geen akkoord bereikt over de definitieve verkoopprijzen met de ontwikkelaars; u onderhandelt hier al enige tijd over. Gelet op deze voortdurende onzekerheid heeft u een deel van de winst die u mag nemen op grond van de ‘percentage of completion’ methode als nog niet gerealiseerd beschouwd. Dat heeft u gedaan voor het deel van de winst dat wordt veroorzaakt door de hogere prijzen boven de tijdelijke overeenkomsten.

Uitstel is echter geen afstel: de winst zit nog ‘in’ het complex en kan op een later moment vrijvallen als u meer zekerheid heeft. De gemeente heeft de gebeurtenissen, feiten en onderbouwingen die hiertoe geleid hebben toegelicht in de jaarrekening.

9

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

De Horsten

•

Naast de ontwikkeling in de lopende complexen wordt de balanswaarde van de gemeente ultimo 2024 voor een groot deel bepaald door de nieuwe grondexploitatie in de Bornsche Maten de Horsten. Wij hebben hier controlewerkzaamheden op uitgevoerd waaronder het vaststellen dat de uitgangspunten passend zijn binnen het beleid van de gemeente alsmede binnen de bandbreedte liggen van verifieerbare externe controle-informatie.

Bij Eschwonen de Maten II (Bornsche Maten 3b) zijn twee ontwikkelingen zichtbaar. Enerzijds zien wij dat als gevolg van de herzieningen de verschillende kostencategorieën hoger uitvallen. Anderzijds vallen de toekomstige baten lager uit als gevolg van de herziening van de gronduitgifte en nieuwe afspraken met de woningbouwvereniging voor afname. De impact hiervan is € 3,3 miljoen.

•

Het nieuwe complex de Horsten verbetert het totale eindresultaat met € 0,9 miljoen.

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Onder dit laatste vallen benchmark gegevens over eenheidsprijzen en ervaringscijfers zoals gerealiseerd bij uw andere grondexploitaties over de afgelopen jaren. De belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren in dit complex zien toe op het realiseren van de verwervingen doordat huidige eigenaren weerstand bieden. U hebt hierop voorgesorteerd door dekking voor dergelijke planschade in te rekenen, maar het risico bestaat dat het resultaat lager uitvalt doordat de bestedingen die nodig zijn om deze verwervingen te realiseren hoger uit gaan vallen. Wij concluderen dat de opgenomen balanspositie een getrouwe weergave is van de werkelijkheid en per 31-122024 geen aanleiding dan wel indicaties geeft voor het opnemen van een verliesvoorziening.

Rente Met ingang van boekjaar 2025 zult u de toe te rekenen rente aan uw grondexploitaties moeten berekenen op basis van de omslagrente. U hanteert in de herzieningen als onderdeel van de jaarrekening 2024 (en daarmee ook voor de komende jaren zoals toegelicht in de jaarrekening) 2%. Dit is gelijk aan uw omslagrente zoals opgenomen in de meerjarenbegroting. Gelet op de financieringsbehoefte van de gemeente betekent deze verplichting wel dat u jaarlijks de omslagrente op realisatie moet narekenen en indien deze afwijkt van de geraamde rente de uitgangspunten aanpassen in de herzieningen.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Nog te realiseren resultaten grondexploitatie De eindwaarde is wat het project uiteindelijk opbrengt. De eindwaardes van alle complexen samen zijn in 2024 gedaald, dus het verlies wordt groter. Eind 2024 wordt een eindresultaat van € 15 miljoen nadelig verwacht (2023: € 11,7 miljoen nadelig). De daling wordt veroorzaakt door:

•

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

de Veste: Bij dit complex vallen de kosten voor het pleintje bij het appartementencomplex hoger uit. De impact hiervan is circa € 0,3 miljoen.

Regionaal Bedrijventerrein Twente Net als in 2023 Echter heeft het bestuur van RBT XL bij de definitieve jaarstukken 2024 besloten om geen winst uit te keren over 2024. Hierdoor heeft de gemeente Borne geen bate opgenomen in de jaarstukken 2024. RBT XL gaat naar verwachting op 1 januari 2026. Dan zal er een liquidatieuitkering beschikbaar worden gesteld. Het is nog niet duidelijk hoe hoog deze zal zijn.

10

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Voorziening achterstallig onderhoud

Riolering

De gemeente heeft een voorziening gevormd voor achterstallig onderhoud in de verschillende wijken. De gemeente heeft in het voorjaar van 2025 de staat van het onderhoud nader onderzocht met hulp van een ingenieursbureau, een onderzoek dat mede aan de basis heeft gestaan van de nieuwe nota kapitaalgoederen en het Integraal Beheersplan Openbare Ruimte (hierna: IBOR). Uit dit onderzoek blijkt dat de hoeveelheid achterstallig onderhoud in wijken, wegen en vierkante meters niet significant is gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren. De verwachting is dat de kosten voor de verschillende componenten wel duurder zijn geworden. Daarom is een aanvullende dotatie nodig gebleken om de voorziening op peil te houden.

De gemeente heeft één voorziening riolering op de balans staan. De voorziening riolering en de onderliggende notities van de commissie BBV zijn één van de ingewikkeldste onderwerpen binnen het BBV. Voor het inzicht zou het voor de gemeente beter aansluiten bij de bedoelingen van de notitie als de voorziening in een spaarcomponent en een onderhoudscomponent gesplitst kan worden. De plannen daarvoor zijn aanwezig maar nog niet vertaald naar een daadwerkelijke splitsing in de voorziening. Wij adviseren dit wel te doen.

Tevens blijkt uit het onderzoek beter welke (delen van) wijken en wegen vervangen gaan worden, waar regulier groot onderhoud dient plaats te vinden en waar nog sprake is van achterstallig onderhoud. Alleen voor achterstallig onderhoud mag u een voorziening vormen, regulier onderhoud en vervanging horen thuis in de exploitatie c.q. als geactiveerd bezit onder de materiële vaste activa. Het aandachtspunt voor deze voorziening is dat de grens tussen reparatie en soms lastig vooraf te trekken is. Het kan dus zijn dat bij de uitvoering toch andere keuzes gemaakt moeten worden.

Oonksweg Om de onderdoorgang aan de Oonksweg te kunnen realiseren heeft de gemeente een aantal percelen met gebouwen aangeschaft. Dit gaat om ongeveer € 2 miljoen. De gebouwen gaan gesloopt worden. De aanschafwaarde van de te slopen panden maakt deel uit van de stichtingskosten van de onderdoorgang. Ook een schadeloosstelling van € 422.000 is geactiveerd als onderdeel van de stichtingskosten. Geografisch gezien dienen er nog meer panden en gronden verworven te worden. Deze zullen op dezelfde wijze verwerkt worden.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Voor 2025 en verder is het van belang dat de gemeente bij het oplossen van het achterstallig onderhoud goed monitort en naast de inschatting zoals opgenomen in de voorziening legt en waar nodig bijstuurt. Investeringen in de openbare ruimte

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Wij geven u in overweging dat de grond onder de te slopen panden ook na het graven van de onderdoorgang haar waarde zal behouden. In de huidige setting zult u echter over het geheel van de stichtingskosten afschrijven inclusief de grond. In het geval van de grond is dat alleen relevant als deze door het gebruik haar waarde verliest. Wij geven u in overweging of aparte activering niet aan de orde is.

De gemeente Borne heeft in 2024 de nodige investeringen gedaan in de openbare ruimte, en dan specifiek op de volgende gebieden:

11

Sociaal Domein PGB’s Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt, vanwege rechtmatigheidsafwijkingen. Daardoor bestaat in beginsel onzekerheid over de door de gemeente Borne verantwoorde PGB-bestedingen over 2024 van maximaal ca. € 67.000 (2023: € 170.000).

Samenvatting

Samenvatting

Financiële positie

Als gevolg van de fouten in de verantwoorde PGB-bestedingen in de jaarrekening 2024 van de SVB leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel € 50.000.

Organisatie

Jeugdwet en WMO

Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Organisatie

IT-audit

IT-audit Overig

Overig

Wij hebben in de zorgbestedingen onzekerheden voor getrouwheid geconstateerd. De onzekerheid voor 2024 bedraagt € 0,7 miljoen voor de WMO (vorig jaar: € 265.000) en € 1,3 miljoen voor de Jeugdwet (vorig jaar: € 1,0 miljoen). De totale onzekerheden bedragen voor 2024 € 2,0 miljoen. Dat is ruim binnen de goedkeuringstolerantie van € 3,0 miljoen.

Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

De toename aan onzekerheden in de WMO is te herleiden naar de verantwoording van één zorgaanbieder en bij de Jeugdwet naar één zorgaanbieder.

In 2025 wijzigen de voorschriften in het BADO. De accountant heeft dan nog maar één materialiteit voor fouten en onzekerheden samen. Deze tolerantie is 2% van de totale lasten (zonder reserves). Voor 2024 zou die tolerantie € 1,8 miljoen worden. Voor 2025 is het zaak om aan de slag te gaan met het substantieel verlagen van de onzekerheden in het sociaal domein en daarin minder afhankelijk te zijn van de zorgaanbieders. In aanvulling op het verkrijgen van zekerheid ten aanzien van de zorgbestedingen binnen uw gemeente kijken wij ook naar de ontwikkeling van de zorgpopulatie en –bestedingen. De toelichting op de taakvelden biedt daarvoor in uw jaarrekening het nodige inzicht. Wij hebben hiernaast een nadere duiding opgenomen op de ontwikkeling van deze cijfers. Overall zijn de lasten gestegen met zo’n € 1,5 miljoen. Voor een derde is deze stijging het gevolg van de WMO, waarbij met name de tarieven zijn gestegen ten opzichte van 2023. Daarentegen zien wij een stijging van de jeugdzorg. Deze ontwikkeling is met name het gevolg van de toename van de zwaarte van de indicaties. Kosten in dit domein blijven stijgen maar er komt ook goed nieuws uit de Voorjaarsnota. Voor zover nu bekend gaat het om € 400 miljoen in de algemene uitkering volgens de algemene maatstaven en € 400 miljoen specifiek voor de Jeugdwet. Deze bedragen zijn structureel.

Daarnaast is er voor 2026 en 2027 ongeveer € 450 miljoen per jaar incidenteel.

12

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

Wij hebben ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden in de SiSabijlage 2024 geconstateerd

Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)

De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren.

Voor gemeente Borne geldt dat de griffier en de gemeentesecretaris als topfunctionarissen worden aangemerkt. De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De samenstelling van uw topfunctionarissen is in 2024 gewijzigd. Wij hebben vastgesteld dat de afwikkeling van uw oud gemeentesecretaris niet heeft geleid tot overschrijdingen dan wel terugvorderingen. De bezoldiging van uw nieuwe gemeentesecretaris over 2024 voldoet aan de vereisten zoals door de WNT gesteld.

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd. Tijdens de controle hebben wij ongecorrigeerde financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage 6 van dit accountantsverslag.

Daarnaast dienen de salarissen openbaar gemaakt te worden van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Uitkomsten betalingsanalyse

Schatkistbankieren

Als gevolg van een leemte in de AO/IB inzake betaalrechten in de bankapplicatie alsmede een tekortkoming in het proces van het inlezen en controleren van de betaallijst onderkennen wij het significante risico op ongeautoriseerde betalingen. Gelden kunnen onttrokken worden uit de organisatie, en dat betreft een frauderisico.

Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor gemeente Borne geldt voor 2024 per kwartaal een limiet van € 1,0 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2024 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat gemeente Borne over 2024 in het derde

Ten einde dit risico voor de jaarrekening te beperken hebben wij een dataanalyse tool ingezet die geautomatiseerd een aantal werkzaamheden uitvoert op het betalingsverkeer. Er zijn in de administratie geen KvK-nummers gevonden die gekoppeld zijn aan meerdere IBANs. Daarnaast zijn er geen onzakelijke betalingen geïdentificeerd waaronder stromanconstructies.

kwartaal een overschrijding laat zien.

13

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting

Rechtmatigheidsverantwoording

Kaders rechtmatigheid​

Het boekjaar 2024 is het tweede jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Borne rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.

Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders: ​

Bevindingen

Bevindingen Begrotingscriterium Financiële positie

Voorwaarden

criterium

Misbruik en oneigenlijk gebruik

Financiële positie

IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Controleverordening ​

•

Financiële verordening, inclusief verantwoordingsgrens ​

•

Normenkader​

Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:​ •

Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies​

•

Aanbestedingswet 2012​

•

Gids Proportionaliteit

Rechtmatigheidsverantwoording 2024 Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten, zoals geconstateerd door de VIC-functie

Organisatie

Organisatie

•

Rol van de accountant​ De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is. ​

Voorwaardencriterium

€ 360.000

Begrotingscriterium

€ 3.035.000

M&O-criterium

€0

Totale rechtmatigheidsfouten

€ 3.395.000

Verantwoordingsgrens (3%)

€ 3.059.000

Afwijkingen boven de grens goedkeurend oordeel rechtmatigheid

€ 336.000

15

Inleiding

Inleiding

In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 3,4 miljoen, waarbij een bedrag van € 3,0 miljoen conform de afspraken met de raad acceptabel is. Het college rapporteert daarmee een netto onrechtmatigheid van € 0,4 miljoen.

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting

Onrechtmatigheden begrotingscriterium​

De totale afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is € 3,0 miljoen. In deze afwijking is rekening gehouden met begrotingsafwijkingen van € 3,0 miljoen waarvan u als raad heeft besloten dat deze niet onrechtmatig zijn.

Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft te maken met het budgetrecht van de raad. Iedere wijziging van baten, lasten of investeringen moet aan u worden voorgelegd. Als binnen een programma de werkelijke lasten de begrote lasten overschrijden en deze overschrijding is niet gemeld dan is deze onrechtmatig. Onderschrijdingen van lasten en over- of onderschrijdingen van baten moeten tijdig worden gemeld omdat anders ook sprake kan zijn van onrechtmatigheid. Lagere lasten of hogere baten bieden u immers de gelegenheid een andere bestemming voor die middelen te vinden. Wat tijdig is heeft u in 2023 geregeld in de aangepaste financiële verordening. Hierin liggen de afspraken tussen raad en college over tijdigheid vast. Effectief is in deze verordening geregeld dat de genoemde afwijkingen tot en met de aanbieding van de jaarrekening gemeld mogen worden. Overschrijdingen van de lasten kunnen alleen met een raadsbesluit geaccordeerd worden. Voorwaardencriterium

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 360.000 en betreffen geheel onrechtmatige aanbestedingen.

De fout is deels een prospectieve fout. Dat is een fout die voor de gehele looptijd van het contract fout is gerekend. U hebt dit toegelicht onder de Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen. Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De voorwaarden zijn afkomstig uit de regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: termijnen, grondslagen, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Het tot stand komen van grotere inkoopcontracten is bijvoorbeeld aan bepaalde voorwaarden verbonden (de aanbestedingswet). ​ De onrechtmatigheid van de inkopen en aanbestedingen is het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden zoals die zijn opgenomen in de aanbestedingswet 2012, de gids proportionaliteit en de overige wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden. De onrechtmatigheid als gevolg van subsidies is veroorzaakt doordat subsidiebeschikkingen niet tijdig zijn vastgesteld en niet is voldaan aan de voorwaarden. ​ Vanaf boekjaar 2025 wijzigt het BADO (zie blz. 36). Hierdoor wordt de goedkeuringstolerantie voor rechtmatigheid 2% van de totale lasten. Onder het nieuwe systeem zou de goedkeuringstolerantie voor Borne in 2024 niet € 3,0 miljoen maar € 1,9 miljoen zijn. De in 2024 geconstateerde fouten bedragen € 3,4 miljoen.

Dat betekent dat u onder gelijkblijvende omstandigheden volgend jaar het risico loopt om op een niet-goedkeurend rechtmatigheidsoordeel uit te komen. Met name het begrotingsproces zal een belangrijke factor zijn in het verlagen van de onrechtmatigheden.

16

Misbruik en oneigenlijk gebruik Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Er zijn geen bevindingen die te maken hebben met misbruik en oneigenlijk gebruik.

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

17

De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2023 toegenomen.

Inleiding

Inleiding

In de Jaarstukken 2024 is in de ‘Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ het risicoprofiel van de gemeente Borne geschetst, alsmede de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Volgens de door Borne gehanteerde systematiek bedraagt deze verhouding ultimo 2024 van 2,9 (2023: 4,89). Daarmee ligt de weerstandscapaciteit lager dan in voorgaande jaren. Uw gemeente heeft een minimale norm vastgesteld van 1,0 tot 1,4 wat betekent dat er per ultimo 2024 een surplus bestaat.

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een zestal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Wij hebben in bijlage 7 van dit verslag ter duiding de betekenis per kengetal opgenomen. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; een gebruiker dient alle kengetallen in ogenschouw te nemen bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol. Onderstaand overzicht toont (verkort) de financiële positie van uw gemeente op 31-122024: Kengetal

JRK 2023

Begroting 2024

JRK 2024

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Financiële positie

Financiële positie

Netto schuldquote 78

98

64

78

98

64

32

21

33

46

35

31

0

2

2

102

105

106

Netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen

Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Solvabiliteit Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte

Overig

Overig

Belastingcapaciteit

< 90

90 - 130

> 130

< 90

90 - 130

> 130

> 50

20 – 50

< 20

<20

20 – 35

>35

>0

0

<0

<95

95-105

>105

Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

De netto schuldquote en de solvabiliteit blijven op dezelfde signaleringswaarde. De signaleringswaarde van de grondexploitatie en de structurele exploitatieruimte zijn ten opzichte van voorgaand boekjaar verbeterd. De signaleringswaarde van de belastingcapaciteit is in ultimo 2024 meest risicovol.

19

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Wij hebben, als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2024, de interimcontrole in het najaar van 2024 uitgevoerd. Deze controle is primair gericht op de analyse en evaluatie van de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle. Tevens heeft deze controle als doelstelling om de aandachtspunten voor de jaarrekening 2024 te signaleren en onder uw aandacht te brengen. Onze conclusies inzake de interne beheersing zijn opgenomen in onze boardletter 2024 d.d. 30 januari 2025. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen de gemeente Borne is positief. Binnen uw AO/IB specifiek voor de IT-omgeving zien wij aandachtspunten in toegangsbeheer en het toewijzen dan wel het ontnemen van rechten en rollen van gebruikers. Hetzelfde geldt voor het proces rondom het controleren van gebruikers, rechten en rollen. Tevens moet de organisatie zorgen dat betaallijsten direct vanuit het financieel pakket ingelezen worden in de bankapplicatie. Hierbij geldt een zekere mate van afhankelijkheid, namelijk van uw bank en software leverancier. Wij hebben afstemming gehad met uw bank over voorgaande punt. De bank onderzoekt in het voorjaar van 2025 meerdere opties om het automatisch inlezen van betaalbestanden te faciliteren.

U hebt uw software leverancier verzocht om te onderzoeken of deze koppeling tot stand kan worden gebracht nadat de bank deze optie aanbiedt.

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie

Wij constateren dat in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording een doorontwikkeling in de interne controles nodig gaat zijn. De lijn dient zelf de controles vast te leggen en conclusies te formuleren op basis dossiervorming. Deze wijziging zorgt dat de VIC meer tijd heeft voor het onderdeel oordeelsvorming en evaluatie. Dit stelt de VIC beter in staat om van buitenaf te oordelen over de controles en conclusies, en vervolgens de uitkomsten te evalueren. Daarnaast helpt het afschalen van het takenpakket in het tijdig afronden van de controles.

IT-audit

IT-audit Overig

Overig

Wij hebben geen processen geïdentificeerd met algehele verbetermogelijkheden. Wij constateren dat er voor de processen met een toereikende opzet sprake is van verbetermogelijkheden. Deze zitten enerzijds in de optimalisatie van de interne beheersing rondom de IT-omgeving inclusief applicaties en anderzijds in het beheersen van de tussentijdse informatievoorziening op een tactisch niveau en niet op transactieniveau. Hierin zien wij nog belangrijke aandachtspunten. De overige processen voldoen aan de daaraan vanuit de accountantscontrole te stellen eisen.

Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Voor onze detailbevindingen verwijzen wij u naar de volledige tekst van de boardletter 2024.

21

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

In dit digitale tijdperk, waarbij organisaties geautomatiseerde informatietechnologie (IT)-systemen gebruiken om hun informatie te verwerken voor een betere ondersteuning van hun missies, spelen IT-risico’s en controles een cruciale rol bij het beschermen van de informatiemiddelen van een organisatie en daarmee van haar missie. Het belangrijkste doel van een organisatie in het kader van (IT) risico’s & controles, zou moeten zijn: het beschermen van de organisatie en haar vermogen om de geformuleerde missie uit te voeren, en niet enkel de IT-middelen. Wij zijn van mening dat een effectieve IT-risico- en beheeromgeving, een belangrijk onderdeel is van een succesvolle IT-strategie welke onderdeel uitmaakt van de bedrijfsstrategie.

De belangrijkste bevindingen zien toe op het zichtbaar maken en toetsbaar maken van de beheersing vanuit u IT leveranciers. Wij hebben geconstateerd dat hosting deels via de gemeente Enschede en Equinix loopt, die beschikken over een schoon ISAE 3402 Type II rapport. Dit geldt ook voor PinkRoccade voor haar SaaS oplossingen. Voor iFinanciën is sprake van een ISAE 3402 rapport met bevindingen. Zo ook voor cruciale zaken als het technisch testen van updates tot de productieomgeving van iFinanciën van de gemeente Borne.

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2024 heeft Eshuis IT-audit werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ICT beheersmaatregelen binnen de automatiserings-omgeving van de gemeente Borne.

Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole. Tijdens de werkzaamheden zijn de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond de zorgdeclaraties, de inkoopfactuurverwerking en het grootboek.

Voor ZorgNed, wat ook een cruciale applicatie is binnen het sociaal domein met daarin gevoelige informatie, ontbreekt dit rapport in zijn geheel. Hierdoor ontbreekt een jaarlijkse zichtbare toets op haar beheersing door een onafhankelijk IT-auditor. Een dergelijke mate van zekerheid die deze rapportages verschaffen zijn echter wel noodzakelijk om een zogenoemde systeemgerichte aanpak te bewerkstelligen voor zowel de jaarrekeningcontrole als voor uw eigen controle op de rechtmatigheidsverantwoording door de VIC-functie. Daarnaast merken wij op dat ZorgNed hoogstwaarschijnlijk onder de verplichte BIO2 norm zal vallen als gevolg van het effectief worden van de NIS2 richtlijn in 2025. Door het ontbreken van een dergelijke ISAE rapport bij ZorgNed is het bijzonder moeilijk om als gemeente Borne aan te tonen dat men NIS2-compliant is. Wij adviseren dan ook om dit met klem in kaart te brengen en bespreekbaar te maken met ZorgNed.

23

Benadering en scope

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Ten behoeve van de jaarrekeningcontrole hebben wij voor elk van deze bevindingen onze eigen classificatie bepaald op basis van prioriteit van opvolging, waarbij drie niveaus zijn onderscheiden: hoog, midden en laag. Het management blijft verantwoordelijk voor haar eigen oordeelsvorming over de inschatting van de risico's als gevolg van de geconstateerde bevindingen, de daarvan af te leiden prioriteitstelling en de opvolging van de aanbevelingen.

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Tijdens de werkzaamheden voor de 2024 jaarrekeningcontrole zijn voor de gemeente Borne de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld voor de volgende applicaties:

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking

Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.

Applicatie

Besturingssysteem

Database

Datacenter locatie

PinkRoccade iFinanciën

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

ZorgNed

SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.

SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.

SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.

Visma-Raet applicaties

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

SAAS oplossing, derhalve onderdeel van het ISAE type 2 rapport.

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

24

Update inzake Cyberbeveiligingswet

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

De implementatie van de Cyberbeveiligingswet, voortvloeiend uit de NIS2richtlijn, heeft directe gevolgen voor gemeenten en daarmee ook voor gemeenschappelijke regelingen en komt steeds dichterbij. Deze wet stelt strengere eisen aan de digitale weerbaarheid en verplicht organisaties die essentiële en belangrijke diensten leveren om adequate maatregelen te treffen voor cyberveiligheid en incidentrapportage. De wetsvoorstellen van de Cbw en Wwke (Wet weerbaarheid kritieke entiteiten) zijn in het eerste kwartaal van 2025 ingediend bij de Raad van State. Het streven is dat beide wetsvoorstellen én beide amvb’s in het derde kwartaal van 2025 in werking treden, afhankelijk van de voortgang van behandeling in beide Kamers. Handreikingen van de IBD

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

De Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft diverse handreikingen opgesteld om gemeenten te ondersteunen bij het bepalen van hun zorgplicht onder de Cyberbeveiligingswet. Deze zorgplicht strekt zich uit tot samenwerkingsverbanden, zoals gemeenschappelijke regelingen, die namens gemeenten digitale processen uitvoeren en beheren. De handreikingen bieden concrete richtlijnen voor risicomanagement, het opstellen van beveiligingsmaatregelen en het afhandelen van beveiligingsincidenten. Daarnaast heeft de IBD een uitgebreide risicoanalyse uitgevoerd van de kritische processen binnen gemeenten. Deze analyse heeft in kaart gebracht welke processen essentieel zijn voor de continuïteit van gemeentelijke dienstverlening en daarmee onder de zorgplicht vallen. Hieruit blijkt dat met name processen die betrekking hebben op het sociaal domein, het belastingproces, burgerzaken, verkeersregelsystemen en de algemene bedrijfsvoering een verhoogd risico op cyberdreigingen kennen.

Concreet betekent dit dat onder andere de grote applicaties in het sociaal domein, zoals Suite4SD en Zorgned, maar ook belastingapplicaties zoals Gouw en Key2Belastingen, en bedrijfsvoeringsapplicaties zoals die voor financiële en personele administratie, actief moeten worden meegenomen in de risico-inventarisatie en de 93 beveiligingsmaatregelen uit de BIO2 die als normenkader dient voor de zorgplicht. Dit vraagt om structureel toezicht, regelmatige audits en een helder actieplan om kwetsbaarheden te verkleinen en incidenten adequaat op te vangen. Reactie VNG

In een recente publicatie benadrukt de VNG de impact van de Cyberbeveiligingswet op gemeenten en hun samenwerkingsverbanden. De VNG roept op tot een actieve voorbereiding en adviseert gemeenten en gemeenschappelijke regelingen om hun huidige informatiebeveiligingsmaatregelen te toetsen aan de nieuwe wettelijke verplichtingen. Toezicht en Sancties De gemeenteraad heeft een toezichthoudende rol bij de naleving van de Cyberbeveiligingswet, terwijl de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) toezicht houdt op de naleving door de gehele overheid. Dit betekent dat gemeenten en gemeenschappelijke regelingen moeten zorgen voor een transparant en aantoonbaar beveiligingsbeleid. Bij inbreuken op de zorgplicht en meldplicht kunnen er aanzienlijke sancties volgen. Bestuurlijke boetes kunnen oplopen tot € 10 miljoen voor de gemeentelijke organisatie. Daarnaast kunnen bestuurders persoonlijk worden beboet tot een bedrag van € 25.000 indien zij niet voldoen aan de verplichte training op het gebied van informatiebeveiliging en risicomanagement.

25

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Acties voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen

Overgang naar Hengelo

Voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen betekent dit dat:

U bent voornemens om het beheer van uw IT-omgeving bij de gemeente Hengelo onder te brengen. Deze gemeente treedt voor meerdere regionale gemeenten op als serviceprovider.

• De bestaande informatiebeveiligingsmaatregelen kritisch moeten worden beoordeeld en waar nodig aangescherpt. • Er structureel aandacht moet zijn voor risicomanagement en incidentrespons. • Samenwerking met de IBD en gemeenten essentieel is om aan de zorgplicht te voldoen.

Het is in het kader van NIS2 van belang om sluitende (juridische) afspraken met Hengelo te maken waarin uw verantwoordelijkheden en belangen toereikend worden afgeschermd.

• Rapportageverplichtingen en escalatieprocedures helder moeten zijn, zodat incidenten tijdig worden gemeld en afgehandeld. • Te werken volgens de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2), die als leidraad dient voor informatiebeveiliging binnen overheidsorganisaties.

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

• Gebruik te maken van een Informatie Security Management Systeem (ISMS) om risico’s gestructureerd te beheersen en incidenten adequaat af te handelen. • Bewustwording en training voor bestuurders en medewerkers te stimuleren, zodat zij voldoen aan de eisen van de wet en hun verantwoordelijkheid begrijpen.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Door deze maatregelen tijdig te implementeren, kunnen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen hun rol als betrouwbare uitvoeringsorganisatie blijven waarborgen en voldoen aan de eisen van de Cyberbeveiligingswet.

26

In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties. Inleiding

Inleiding

Bevestigingen van het management

Inhoudsopgave

Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van de gemeentesecretaris van gemeente Borne een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.

Samenvatting

[bevestiging nog te ontvangen]

Bevindingen

Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle

Inhoudsopgave

Samenvatting

Bevindingen

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

28

Inleiding

Inleiding

In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel van € 50.000. De goedkeuringstolerantie bedraagt € 1.019.000.

Niet-gecorrigeerde controleverschillen (€ ‘000)

Resultatenrekening

Balans

Inhoudsopgave

Debet

Inhoudsopgave Er is sprake van een overlopende fout uit 2023 doordat de bestedingen van één zorgaanbieder over 2023 in 2024 zijn verantwoord.

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Credit

Debet

Credit

140

140

De gemeente heeft zelf geconstateerd dat inkoopfacturen in 2025 zijn ontvangen die toezien op boekjaar 2024 omdat in dat boekjaar de prestatie is geleverd. Impact op de balans:

143

143

De BTW op sportprestaties is niet in 2024 verantwoord, en deze post is nog te verrekenen waardoor er geen sprake is van een resultaatsimpact.

52

52

180

335

Financiële positie Organisatie

Organisatie

Totaal

277

IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Per saldo blijven de ongecorrigeerde fouten onder de goedkeuringstolerantie. Wij hebben van de gemeentesecretaris een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande bevestigt. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn.

30

In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle boven de rapportagedrempel van € 50.000. Geconstateerde onzekerheden (€ ‘000)

Omvang

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Bestedingen zorg in natura (WMO en Jeugdwet)

€ 2,0 miljoen

Totaal

€ 2,0 miljoen

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

31

De onderstaande tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde afwijkingen boven de rapportagedrempel van € 50.000. Inleiding

Inleiding Gecorrigeerde controleverschillen (€ ‘000)

Resultatenrekening

Balans

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Debet

Samenvatting

Credit

Debet

Credit

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Totaal

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

32

Inleiding

Inleiding

Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Aard van de niet-gecorrigeerde controleverschillen

Samenvatting

Samenvatting

Wij merken op dat de totale afwijkingen op het begrotingscriterium € 261.000 te laag zijn opgenomen als gevolg van het verantwoorden van de overhead in de analyse van afwijkingen. Ondanks deze cijfermatige tekortkoming in de toelichting is de rechtmatigheidsverantwoording (en in het bijzonder het oordeel van het college) juist.

Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

33

De beoordeling door het college en management van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2024 gemeente Borne

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

ruk

34

Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Met de opdrachtbevestiging van 17 september 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •

Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).

•

De Controleverordening gemeente Borne

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie

Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de goedkeuringstoleranties. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

De jaarstukken 2024 van uw gemeente bestaan uit:

Er zijn belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels

In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=47872e68-a7de-457f-949a-2639b582c546