Collegebesluit ontwerpplan d.d. 19-01-2021
Tekst van het document
B en W voorstel O.00007265EBPRHet College van B&W
Onderwerp
20int06077
Voorgestelde behandeldatum in B&W 19 januari 2021 : Beleidsplan openbare verlichting 2021-2031
Samenvatting voorstel In aansluiting op de grootschalige vervanging van de openbare verlichting in 2020 is een nieuw beleidsplan opgesteld voor de periode 2021-2031. In dit beleidsplan worden de uitgangspunten vastgelegd voor het dagelijks gebruik en de verschillende functies van verlichting in de openbare ruimte, passend binnen de diverse richtlijnen en de doelstellingen voor het energieverbruik. Ontwerpbesluit 1. Een voorlopig besluit te nemen ten aanzien van de beleidsvoorstellen in het "Beleidsplan openbare verlichting Borne 2021-2031" van adviesbureau Tauw, zoals die zijn samengevat in dit voorstel; 2. Dit voorgenomen besluit ter informatie voor te leggen aan de gemeenteraad en het plan gedurende 6 weken ter inzage te leggen, waarna een definitief voorstel aan het college en de raad zal worden voorgelegd. Zie bestuurlijke case voor besluittekst.
: ja
Openbaar
KOTBW Programma
: 1. Duurzaam Borne
Portefeuillehouder
: M.J.R. Kotteman
Opgesteld door (tel.)
: W.H. van Schooten (074- 2658614)
Team
: Fysieke leefomgeving
Medezeggenschap
: Nee −
Rheineplein 1
7622 DG
Postbus 200
7620 AE Borne
Telefoon 14074
fax 074 – 266 33 38
info@borne.nl
www.borne.nl
1 Inleiding In het bestaande beleidsplan voor de openbare verlichting (2010-2014) zijn onder meer voorstellen gedaan voor vervanging van de sterk verouderde OV-installatie. In de afgelopen jaren is deze vervangingsopgave nader uitgewerkt. Dit heeft via de nota kapitaalgoederen geleid tot gedeeltelijke vervangingen en uiteindelijk tot een grootschalig vervangingsplan dat in 2020 is afgerond. Borne kan hierdoor de komende jaren beschikken over een moderne en duurzame openbare verlichting die voldoet aan de landelijke doelstellingen voor energiebesparing. Met het vervangingsplan wordt naast een energiebesparing van 35% ook een CO2-reductie van 40% gerealiseerd. Bij deze nieuwe start hoort ook een nieuw beleidsplan. Hierin staan vooral de functies in het dagelijkse gebruik centraal. Dit alles binnen de diverse technische richtlijnen en de doelstellingen voor energiegebruik. 1a Samenvatting van het beleidsplan In deze samenvatting wordt het Beleidsplan openbare verlichting Borne 2021- 2031, dat is opgesteld door adviesbureau Tauw, op hoofdlijnen besproken. Dit gebeurt vanuit de gezichtspunten functionaliteit, beleid en de huidige situatie. Functies van de openbare verlichting Openbare verlichting wordt aangelegd om de verkeersveiligheid, de sociale veiligheid en de leefbaarheid te bevorderen.
Openbare verlichting draagt daarnaast bij aan de verkeersveiligheid door de zichtbaarheid van weggebruikers en de weg te verhogen, maar ook door het verkeer te geleiden en te attenderen op bijzondere situaties op en rond de weg. Openbare verlichting zorgt voor overzicht in de openbare ruimte en bevordert daarmee het gevoel van sociale veiligheid. Sociale veiligheid vereist echter ook de mogelijkheid van sociale controle, anders ontstaat er kans op schijnveiligheid. Openbare verlichting bepaalt tenslotte ook de sfeer in de openbare ruimte en draagt daarmee bij aan de leefbaarheid. Lichthinder en lichtvervuiling doen afbreuk aan de leefbaarheid en moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Beleidskaders openbare verlichting In het beleidsplan worden de landelijke, regionale en gemeentelijke beleidskaders uitgebreid toegelicht. In deze samenvatting worden ze alleen aangehaald ter verduidelijking van de voorstellen. Huidige situatie openbare verlichting In het beleidsplan wordt de huidige situatie beschreven aan de hand van de gezichtspunten aanleg, beheer en vervanging. Bij aanleg is het van belang dat rekening wordt gehouden met de beheeraspecten voor een doelmatig en duurzaam beheer. De huidige vervangingsoperatie leidt ook tot veranderingen in het dagelijks beheer; er hoeft bijvoorbeeld nog maar eens per 3 jaar op uitval van verlichting te worden gecontroleerd.
Tussentijdse storingen kunnen door inwoners digitaal worden gemeld in een digitaal beheersysteem, dat ook fungeert als werksysteem voor de aannemer. De gemeentelijke beheerder kan door deze ontwikkelingen een betere invulling geven aan de regierol. Als eigenaar van de openbare verlichting krijgt de gemeente tenslotte te maken met de zogenaamde installatieverantwoordelijkheid. Dit is een wettelijke verplichting waar apart over zal worden gerapporteerd. 1b Beleidsvoorstellen De in het beleidsplan 2021-2031 beschreven beleidskeuzes zijn samengevat in de onderstaande tabellen. Aan uw college wordt gevraagd hiermee in te stemmen. In verband met de te volgen inspraakprocedure is er sprake van een voorgenomen besluit.
Pagina 2
Tabel 1: Overzicht beleidsvoorstellen Beleidsvoorstel
Thema
Toelichting
1
De NPR 13201 gebruiken als uitgangspunt voor inrichting van nieuwe OV- installaties
Aanleg
De NPR 13201 is een landelijk toegepaste praktijkrichtlijn.
2
Het Politiekeurmerk Veilig Wonen zoveel als mogelijk toepassen
Aanleg
Het Keurmerk geldt alleen als ook alle overige aspecten worden toegepast. Toepassing dient ook afgewogen te worden met energiebesparing en CO2 reductie (dimmen)
3
Uitgaan van standaard masten en armaturen voor een doelmatig beheer
Aanleg
Uitzondering zijn winkel- en uitgaansgebieden waar uit oogpunt van leefbaarheid en veiligheid kan worden afgeweken van de standaard materialen
4
Nieuwe armaturen voorzien van een universele connector voor toekomstige smartcity- toepassingen
Aanleg
Dit voorkomt aparte masten en aansluitingen, bijvoorbeeld voor het meten van luchtkwaliteit
5
Bij keuze voor armaturen en masten uitgaan van circulariteit van de materialen
Aanleg
Conform Leidraad Circulaire Openbare Verlichting
6
Bij keuze voor armaturen selecteren op licht afschermende armaturen
Aanleg
Gericht verlichten voorkomt lichthinder. De Richtlijn Lichthinder van het NSVV is van toepassing.
7
Bij inrichting van de OV- installatie aansluiten op wegtypen van “Duurzaam Veilig” en de Mobiliteitsvisie
Verkeersveiligheid
Dit betreft gebiedsgerichte keuzes. De hierbij behorende wegtypen en OV- installaties zijn samengevat in tabel 2.*
8
Bij voetganger- en fietsoversteken beoordelen of zebra- optiek of extra verlichting moet worden toegepast
Verkeersveiligheid
Extra veiligheidsmaatregelen voor voetgangers en fietsers kunnen bij gevaarlijke oversteken van toepassing zijn
9
Waar mogelijk buiten de kom reflectiematerialen toepassen i.p.v. OV Een zeer terughoudende opstelling hanteren voor plaatsing van OV buiten de bebouwde kom Instellen van een aangepast dimregime: - Schemering tot 24.00 uur: 0% dimmen - 24.00 uur tot 7.00 uur: 30% dimmen - 7.00 uur tot schemering: 0% dimmen Instellen van een algemeen dimregime: - Schemering tot 20.00 uur: 0% dimmen - 20.00 uur tot 24.00 uur: 30 % dimmen - 24.00 uur tot 06.00 uur: 50% dimmen - 6.00 uur tot 07.00 uur: 30% dimmen - 07.00 uur tot schemering: 0% dimmen
Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid
Conform beleidsplan 2010- 2014
Verkeersveiligheid
Bij gevaarlijke oversteekpunten, bijvoorbeeld op provinciale weg of spoor heeft de verkeersveiligheid prioriteit
Duurzaamheid
Statisch dimprotocol conform landelijke standaard leidt tot energiebesparing en CO2 reductie, rekening houdend met sociale veiligheid
Eventueel een lichtmast (bij)plaatsen op door inwoners als eng ervaren plek
Sociale veiligheid
Schijnveiligheid moet worden voorkomen, plaatsing bij voorkeur in combinatie met
10
11
12
13
Pagina 3
Conform beleidsplan 2010- 2014
mogelijkheid van sociale controle 14
Eventueel lichtmasten plaatsen op door inwoners als eng ervaren trajecten
Sociale veiligheid
Beperken tot fietspaden langs verkeerswegen in verband met mogelijkheid sociale controle. De fietssnelweg F 35 is dynamisch verlicht
15
Kiezen voor een kleurtemperatuur van 3000 K (warm wit) en een minimale kleurweergave van 80
Sociale veiligheid
Kleurweergave bepaalt de herkenbaarheid van personen en objecten in de openbare ruimte
16
Het aanstralen van bijzondere objecten onder voorwaarden toestaan
Leefbaarheid
Aanstralen afwegen met natuurwaarden en het belang van energiebesparing. Kosten voor het aanstralen van particuliere objecten zijn voor de aanvrager
17
Sfeerverlichting onder voorwaarden toestaan
Leefbaarheid
Sfeerverlichting in de openbare ruimte kan worden aangevraagd, uitgaande van een tijdelijke periode en een eigen stroomvoorziening
18
Aansluiten van verlichting semiopenbare ruimten onder voorwaarden toestaan
Overige
Momenteel is de achterpadverlichting van Welbions aangesloten op het OV- net. Voorstel voor nieuwe situaties: - Toestemming van de netbeheerder (Enexis); - Onderhoud en vervanging zijn voor eigenaar; - Verlichting conform OV gemeente; - Aparte afspraken over stroomkosten
19
Geen aansluiting van lichtreclame op lichtmasten toestaan
Overige
Vanuit de installatieverantwoordelijkheid wordt dit niet meer toegestaan door de netbeheerder. Daarnaast kan lichtreclame schade veroorzaken aan de masten
* In beleidsvoorstel nummer 7 wordt verwezen naar tabel 2. Deze is hieronder weergegeven.
Tabel 2. Verlichting volgens gebieden en wegtypen Duurzaam Veilig Weg type Locatie Snelheid Lichtpunthoogte verkeer Gebiedsontsluitingswegen Binnen de kom 50 km / uur 8 meter, boogmast Wijkontsluitingswegen Binnen de kom 50 km / uur 6 meter, met uithouder Erftoegangswegen Binnen de kom 30 km / uur 4 meter, paaltop Fiets- en voetpaden Binnen de kom 4 meter, paaltop Uitsluitend als er geen acceptabel alternatief is en het pad niet overwegend recreatief is Industrieterreinen Binnen de 50 km / uur 6 meter, met uithouder Kom Gebiedsontsluitingswegen Buiten de kom 80 km/ uur 8 meter: of Bij woningclusters omsloten met 100 km / uur streeknaamborden of minimaal 5 woningen binnen een afstand van 100 meter, Zo nodig: alleen in bochten en bij kruisingen
Pagina 4
Gebiedsontsluitingswegen
Buiten de kom
Erftoegangswegen
Buiten de kom
80 km/ uur of 100 km / uur 60 km / uur
6 meter: zo nodig en waar mogelijk (als alternatief voor 8 meter) bij rotondes en kruisingen 6 meter, met uithouder In principe niet verlichten, tenzij absoluut noodzakelijk. Voor uitwerking: zie gebiedsontsluitingswegen buiten de kom
2 Beoogd resultaat Met het beleidsplan worden de uitgangspunten vastgelegd voor een functionele en duurzame openbare verlichting. 3 Argumenten De nieuw aangelegde OV-installatie vraagt om een aangepaste visie op aanleg, beheer en gebruik van de openbare verlichting, waarbij rekening wordt gehouden met de diverse richtlijnen en het behalen van klimaatdoelstellingen. 4 Kanttekeningen Omdat de ontwikkelingen op het gebied van verlichting en klimaat niet stil staan, kan er op enig moment sprake zijn van achterhaald beleid. Daarom wordt het beleidsplan na 5 jaar geëvalueerd. 5 Kosten, baten en dekking Het beleidsplan heeft geen financiële consequenties. 6 Personeel en organisatie Door de diverse ontwikkelingen en de staat van onderhoud zijn er de laatste jaren relatief veel uren besteed aan de openbare verlichting. Mede dank zij het nieuwe OV-bestek kan de aandacht van de beheerders nu wat meer worden gericht op het onderhoud van de wegen en het geautomatiseerde beheer. 7 Vervolg na besluitvorming college Uw voorgenomen besluit wordt ter informatie voorgelegd aan de raad. Het beleidsplan zal daarnaast gedurende 6 weken voor een ieder ter inzage worden gelegd voor inspraak. Hierna zal een definitief voorstel, zo nodig voorzien van een inspraaknotitie, worden voorgelegd aan college en raad. 8 Communicatie De ter inzagelegging wordt via de gebruikelijke kanalen gecommuniceerd.
9 Bijlage(n) Corsanummers:
Pagina 5
20bij08502 20bij08503