Buitengebied Borne herziening Bloksteegweg 1.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1 Vastgesteld
Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
2
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4
7 Inleiding
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Huidig bestemmingsplan Leeswijzer
9 9 9 10 12
Hoofdstuk 2
Bestaande situatie
13
Hoofdstuk 3
Planbeschrijving
15
3.1 3.2
Gewenste ontwikkeling Verkeer en parkeren
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3
Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10
Onderzoek/verantwoording
Geluid Bedrijven en milieuzonering Bodem Archeologie & cultuurhistorie Waterparagraaf Wet natuurbescherming Luchtkwaliteit Externe veiligheid (inrichtingen en vervoer gevaarlijke stoffen) Geurhinder Belemmeringen/leidingen
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3
Beleidskader
Juridische planopzet
Inleiding Opbouw van de regels Bestemmingen
15 18 21 21 23 32 39 39 40 42 43 45 47 49 50 52 53 55 55 55 57
Hoofdstuk 7
Economische uitvoerbaarheid
59
Hoofdstuk 8
Overleg en inspraak
61
8.1 8.2 8.3 8.4
Inleiding Vooroverleg Inspraak Zienswijzen
61 61 61 61
3
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Bijlagen bij de toelichting
63
Bijlage 1
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
64
Bijlage 2
Verkennend bodemonderzoek
110
Bijlage 3
Watertoetsresultaat
157
Bijlage 4
Quickscan natuurwaarden
160
Bijlage 5
AERIUS berekening
190
Regels
219
Hoofdstuk 1
INLEIDENDE REGELS
221
Artikel 1 Artikel 2
Begrippen Wijze van meten
221 227
Hoofdstuk 2
BESTEMMINGSREGELS
229
Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6
Maatschappelijk Waarde - Archeologische verwachting 1 Waarde - Archeologische verwachting 2 Waarde - EHS
229 232 234 236
Hoofdstuk 3
ALGEMENE REGELS
237
Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13
Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels
237 238 239 240 241 242 243
Hoofdstuk 4
OVERGANGS- EN SLOTREGELS
245
Artikel 14 Artikel 15
Overgangsrecht Slotregel
245 246
Bijlagen bij de regels
247
Bijlage 1
248
4
Nota Parkeernormen Gemeente Borne
Inhoudsopgave
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
5
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
6
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Toelichting
Toelichting
7
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
8
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Aan de Bloksteegweg 1 en 1a in het buitengebied van de gemeente Borne bevindt zich 'Erve Klein Leferink'. Het betreft een erf met een maatschappelijke functie, waar onder meer een zorgboerderij is gehuisvest. In de aanwezige bebouwing zijn onder andere negen zorgappartementen en een ontmoetingsruimte voor gezamenlijke activiteiten (dagbesteding) ondergebracht. Initiatiefnemer is voornemens om één bestaand verouderd gebouw op het erf te vervangen door passende kwalitatieve nieuwbouw. Het voornemen is om hierbinnen onder meer drie extra zorgappartementen te realiseren. Op basis van het geldende bestemmingsplan "Buitengebied Borne" zijn de extra zorgappartementen niet toegestaan. Een herziening van het bestemmingsplan is dan ook noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders. Aangetoond wordt dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de percelen aan de Bloksteegweg 1 en 1a in het buitengebied van Borne. De locatie maakt deel uit van de percelen die kadastraal bekend staan als gemeente Borne, sectie E, nummers 6092 en 6093 In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied nabij de kern Borne (rode ster) en ten opzichte van de directe omgeving (rode gestreepte belijning) weergegeven. Zekerheidshalve wordt opgemerkt dat het gebouw in het zuidoosten inmiddels is gesloopt.
Afbeelding 1.1 Situering van het plangebied nabij de kern Borne en t.o.v. de directe omgeving (Bron: ArcGIS)
Toelichting
9
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
1.3
Huidig bestemmingsplan
1.3.1
Geldende planologische kaders
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het geldende bestemmingsplan "Buitengebied Borne". Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Borne vastgesteld op 24 mei 2016 en gewijzigd vastgesteld op 3 oktober 2017. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Met de rode gestreepte omlijning is het plangebied aangegeven.
Afbeelding 1.2 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Buitengebied Borne" (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
In het geldende bestemmingsplan beschikt het gehele plangebied over de enkelbestemming 'Maatschappelijk' met de functieaanduiding 'Specifieke vorm van maatschappelijk - zorgboerderij 2'. Tevens is het gebied grotendeels voorzien van de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologische verwachting 1' of 'Waarde - Archeologische verwachting 2'. Op een klein deel in het zuiden geldt de dubbelbestemming 'Waarde - EHS'. Tot slot bevindt zich hier de gebiedsaanduiding 'overige zone bomenteelt uitgesloten'. De voor 'Maatschappelijk' aangewezen gronden zijn ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van maatschappelijk - zorgboerderij 2' bestemd voor een zorgboerderij ten behoeve van maximaal 9 zorgappartementen met een oppervlakte van maximaal 30 m² per appartement. Ook is één bedrijfswoning, al dan niet in combinatie met de uitoefening van een beroep-aan-huis, toegestaan, evenals inwoning in de bedrijfswoning en de aangebouwde bijgebouwen. Tevens zijn de bij de bestemming behorende wegen en paden, tuinen, erven en terreinen, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen en water en waterhuishoudkundige voorzieningen toegestaan. Voor het bouwen van gebouwen, niet zijnde bedrijfswoningen of bijgebouwen bij bedrijfswoning, geldt dat de afstand tot de
10
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
zijdelingse perceelsgrens minimaal 5 m dient te bedragen. Tevens zijn maximale hoogtes opgenomen voor het bouwen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De voor 'Waarde - Archeologische verwachting 1' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van te verwachten archeologische waarden. Binnen deze bestemming mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden gebouwd die voor archeologisch onderzoek noodzakelijk zijn. Bouwwerken ten behoeve van de andere voor deze gronden aangewezen bestemmingen, zijn ter plaatse slechts toelaatbaar, indien het een bouwwerk betreft van minder dan 2.500 m². Indien het een bouwwerk betreft waarvan de oppervlakte meer dan 2.500 m² bedraagt én de bodemingrepen niet dieper zijn dan 40 cm, is deze eveneens toelaatbaar. De voor 'Waarde - Archeologische verwachting 2' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van te verwachten archeologische waarden. Binnen deze bestemming mogen uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde, worden gebouwd die voor archeologisch onderzoek noodzakelijk zijn. Bouwwerken ten behoeve van de andere voor deze gronden aangewezen bestemmingen, zijn ter plaatse slechts toelaatbaar, indien het een bouwwerk betreft van minder dan 5.000 m².
Indien het een bouwwerk betreft waarvan de oppervlakte meer dan 5.000 m² bedraagt én de bodemingrepen niet dieper zijn dan 40 cm, is deze eveneens toelaatbaar. De voor 'Waarde - EHS' aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud, het herstel of de duurzame ontwikkeling van gronden ten behoeve van de instandhouding en realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur (tegenwoordig Natuurnetwerk Nederland), met dien verstande dat voor deze ontwikkeling geldt dat deze past in een inrichtings- en beheersvisie en de natuurontwikkeling is uitgewerkt, passend binnen het natuurgebiedsplan van de provincie. De gronden ter plaatse van de aanduiding ´overige zone - bomenteelt uitgesloten´ zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming van de openheid ter plaatse. Bomenteelt is ter plaatse van deze aanduiding dan ook niet toegestaan. 1.3.2
Strijdigheid
Initiatiefnemer is voornemens om een bestaand gebouw op het erf te vervangen door nieuwbouw. Hierbij is, in vergelijking met het bestaande gebouw, sprake van een beperkte vergroting (55 m²). Het plan is om hierbinnen onder meer drie nieuwe zorgappartementen met ieder een oppervlakte van 36 m² mogelijk te maken. Het is op basis van het geldende bestemmingsplan niet mogelijk om deze zorgappartementen te realiseren, aangezien maximaal negen zorgappartementen zijn toegestaan en dit aantal reeds aanwezig is en behouden blijft. Daarnaast wijkt de oppervlakte van de gewenste zorgappartementen af van de hiervoor toegestane oppervlakte binnen het geldende bestemmingsplan. Om de drie gewenste zorgappartementen mogelijk te maken moet het bestemmingsplan worden herzien. Opgemerkt wordt dat binnen het geldende bestemmingsplan per abuis geen maximum wordt gesteld aan de toegestane oppervlakte aan gebouwen. De beperkte vergroting van het gebouw is op basis hiervan dan ook reeds toegestaan. Echter, om de ruimtelijke kwaliteit op het erf te bewaken wordt in voorliggend bestemmingsplan een maximale toegestane oppervlakte aan gebouwen vastgelegd. De bestaande oppervlakte bedraagt 1.255 m², rekening houdend met het voornemen (55 m² extra), wordt wegens vorenstaande een maximum oppervlakte van 1.310 m² aan gebouwen vastgelegd.
Om tegemoet te komen aan het vervallen van een deel van de bestaande planologische bouwmogelijkheden wordt in dit bestemmingsplan tevens een afwijkingsbevoegdheid opgenomen, op basis waarvan het mogelijk is om het aantal vierkante meters aan gebouwen te vergroten van 1.310 m² tot maximaal 2.000 m². Hierbij geldt als voorwaarde dat dit geen onevenredige afbreuk mag doen aan het bebouwingsbeeld ter plaatse. De gemeente Borne is bereid om medewerking te verlenen aan het initiatief, en wil door middel van een Toelichting
11
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
herziening van het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maken.
1.4
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 betreft een beschrijving en analyse van de bestaande situatie. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving van de voorgenomen ontwikkeling. In hoofdstuk 4 wordt het relevante beleid dat als basis dient voor dit bestemmingsplan besproken. De verschillende milieuaspecten die van belang zijn voor elk bestemmingsplan worden besproken in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 wordt aandacht besteed aan de juridische planbeschrijving. Tot slot wordt in hoofdstuk 7 en respectievelijk 8 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan aangetoond.
12
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Hoofdstuk 2
Bestaande situatie
Het plangebied bevindt zich aan de Bloksteegweg 1 en 1a in het buitengebied van Borne. Het erf ter plaatse wordt ook wel 'Erve Klein Leferink' genoemd. Het plangebied wordt in het noorden begrensd door de Bloksteegweg. In het oosten wordt de locatie begrensd door groen en agrarisch gronden. Ten zuiden van het plangebied bevinden zich eveneens agrarisch gronden, maar ook natuurgronden. Tot slot bevinden zich ten westen van het plangebied natuurgronden en de Azelerbeek, met daarachter een hoogspanningsverbinding en de Rijksweg A1. In afbeelding 2.1 is de ligging van het plangebied (rode gestreepte omlijning) ten opzichte van de directe omgeving weergegeven.
Afbeelding 2.1 Plangebied in directe omgeving (Bron: Provincie Overijssel)
Het plangebied betreft een maatschappelijk erf met een zorgboerderij. Initiatiefnemer is sinds 2010 eigenaar van de bebouwing ter plaatse, de grond wordt gepacht van Stichting Twickel. In 2013 zijn de varkensschuur en de kleinvee schuur ter plaatse geheel verbouwd tot respectievelijk een activiteitengebouw (dagbesteding) en een zorgappartementengebouw (in eerste instantie vier zorgappartementen, later negen zorgappartementen). Tevens is een oude loopstal gesloopt. In combinatie met de landschappelijke inpassing is dit een flinke opwaardering voor het erf geweest. Naast het activiteitengebouw en het zorgappartementengebouw (Bloksteegweg 1a) is eveneens een woonboerderij/bedrijfswoning (Bloksteegweg 1) aanwezig. De overige twee schuren worden benut voor dagbesteding, (hobbymatig) dierenverblijf, opslag ten behoeve van de zorgboerderij et cetera. Het activiteitengebouw en het zorgappartementengebouw worden verwarmd door middel van een warmtepomp met gesloten bron systeem. De dagbestedingsschuur is in het kader van het project “asbest eraf, zon erop” van Stichting Twickel voorzien van zonnepanelen en wordt verwarmd door een houtvergasser.
Toelichting
13
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
In samenspraak met Stichting Twickel is een aantal verbetervoorstellen opgesteld om tot verbetering van het erf te komen, namelijk: Het realiseren van een vervangend dierenverblijf voor het bestaande dierenverblijf aan de straatzijde (zie afbeelding 2.2), achter op het erf (o.a. in het kader van privacy van de bewoners van het erf): deze wordt momenteel gerealiseerd; Het realiseren van een eigen toegangsweg voor de zorgfunctie op het erf: is reeds gerealiseerd; Het aanleggen van extra beplanting langs de erfgrens: is reeds gerealiseerd. Op het middelste gebouw op het erf na, is de huidige staat/kwaliteit van de gebouwen ter plaatse goed. Het erf is, onder meer als gevolg van bovenstaande ontwikkelingen, landschappelijk goed ingepast en wordt goed onderhouden. In afbeelding 2.2 is een straatbeeld van het erf opgenomen.
Afbeelding 2.2 Bebouwing ''Erve Klein Leferink' (gezien vanaf de Bloksteegweg) (Bron: Google Streetview, 2016)
14
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Hoofdstuk 3 3.1
Planbeschrijving
Gewenste ontwikkeling
Initiatiefnemer is voornemens om één verouderd gebouw op het erf te vervangen door passende kwalitatieve nieuwbouw. Het voornemen is om hierbinnen onder meer drie extra zorgappartementen te realiseren, hetgeen noodzakelijk is op basis van de huidige zorgvraag. In afbeelding 3.1 is een impressie van de gewenste situering weergegeven en in afbeelding 3.2 is een impressie van een tweetal gevels van de gewenste nieuwbouw opgenomen.
Afbeelding 3.1 Gewenste situering plangebied (Bron: Architectenbureau Ronald de Baas )
Toelichting
15
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Afbeelding 3.2 Impressie gevels nieuwbouw (bron: Architectenbureau Ronald de Baas)
Het nieuwe gebouw zal, met de beoogde grondoppervlakte van 390 m², 55 m² groter zijn dan het bestaande gebouw en over een bouwhoogte beschikken van circa 8,1 meter. Het gebouw zal bestaan uit twee verdiepingen. Hierbinnen zijn ter indicatie de volgende activiteiten gewenst: Begane grond: 1. drie zorgappartementen (max. 36 m² per appartement); 2. dagbesteding (circa 110 m²); 3. stallen (circa 60 m²); 4. fietsenberging (circa 30 m²); 5. rookruimte (circa 15 m²); Eerste verdieping: 1. opslag (ten behoeve van de stallen, dagbesteding etc.) (circa 95 m²); 2. multifunctionele ruimte (circa 44 m²). De zorgappartementen worden ieder voorzien van een klein terras. De oorspronkelijke erfopzet blijft zoveel mogelijk behouden. Doordat het laatste verouderde gebouw te midden van het erf wordt vervangen door een duurzaam en in de omgeving stedenbouwkundig en landschappelijk passend gebouw, neemt de ruimtelijke kwaliteit toe. Daarbij komt dat als gevolg van het opnemen van een begrenzing van het aantal vierkante meters aan gebouwen op het erf, de ruimtelijke kwaliteit op het erf bewaakt wordt. Landschappelijke inpassing Wat betreft landschappelijke inpassing wordt opgemerkt dat het plangebied gelegen is in het 'Oude hoevenlandschap'. Hierna is een beschrijving van de kenmerken van het betreffende landschap opgenomen: "Landschap met verspreide erven.
Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren en een volgende generatie boeren nieuwe ontwikkelruimte zochten. Die vonden ze bij kleine dekzandk opjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat dezelfde opbouw 16
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. Deze kleinere maat en schaal is tevens de reflectie van de natuurlijke ondergrond. Essenlandschap in het klein met een samenhangend systeem van es/kamp, erf op de flank, natte laagtes en voormalige heidevelden. Ordening vanuit de erven, die de ‘organische’ vormen van het landschap volgt. Spinragstructuur vanuit de erven naar de omliggende gronden en tussen de erven. Contrastrijke landschappen met veel variatie op de korte afstand: open es, kleinschalige flank met erf, kleinschalige natte laagtes met veel houtwallen, open heidevelden en -ontginningen. Daartussen: kleinere (boven)lopen van beken." In de 'Landschapsanalyse Gemeente Borne (ruimtelijke analyse en waardering)' is het landschap nader bekeken en beschouwd. Het plangebied valt op basis van deze analyse in het gebied 'Beekdal van de Azelerbeek'. Hierna zijn de relevante passages uit de landschapsanalyse opgenomen. 'Het gebied Beekdal van de Azelerbeek Zuid bevindt zich aan de zuid-westelijke zijde van de gemeente Borne. Het is het zuidelijke deel van de Azelerbeek die van zuid naar noord stroomt. Het zuidelijke deel is wat bekender dan het noordelijke deel. Dit heeft er onder meer mee te maken dat aanliggende gronden in beheer zijn van landgoed Twickel en de Azelerbeek hier onderdeel is van het natuur netwerk.
Het is een gebied met een zeer mooie afwisseling van landschappelijke kwaliteiten. De Azelerbeek doorkruist het spoor en komt uiteindelijk uit op de Bornsche Beek die op zijn beurt het water doorvoert naar de Loolee.' 'De loop van de Azelerbeek is door herstructurering in oude staat hersteld door Waterschap Vechtstromen. Daardoor lijkt het dat de waterloop in 120 jaar tijd vrijwel onveranderd is. Nog steeds zie je dat het beekdal vrijwel onbebouwd is gebleven. Daarentegen is de kenmerkende k leinschaligheid van 1900 voor een deel verloren gegaan. Vergeleken met andere gebieden zijn hier nog wel veel groenrelicten aanwezig die verwijzen naar de kleinschaligheid.' 'In het gebied zijn nog een aantal agrarische erven aanwezig. Deze zijn landschappelijk verbonden aan de kleine eenmansessen. De agrarische erven zijn een mix van een melkvee, rundvee en gemengde bedrijf. De agrarische gronden zijn een lappendeken van mais-, akker- en graslanden. Vroeger was dit gebied opgedeeld in 2 marken. Namelijk marke Agelo en marke ZenderenBornerbroek. Over het algemeen kenmerkt dit gebied zich door een prachtige afwisselende kleinschalige beleving. Alleen het beekdal van de Azelerbeek boven erf de Hondeborg kent een grote mate van openheid. In 1900 was het gebied redelijk open, maar niet zo open als nu. De essen zijn hier nog erg gaaf in het landschap gelegen en mooi open gebleven.
Het bedrijventerrein Molenkamp botst tegen dit hoogwaardige deelgebied aan.' Allereerst wordt opgemerkt dat de vervangende nieuwbouw centraal op het bestaande erf wordt gerealiseerd en uitgevoerd wordt als een schuur. Door de vormgeving, kleurgebruik(donkere kleurstelling) en situering op het erf is het plan aan te merken als passend binnen het landschap, waarbij de link wordt gelegd naar het agrarische verleden van deze locatie. Het erf als geheel wordt ook als landschappelijk ingepast beschouwd. Langs de Bloksteegweg bevindt zich een groenstructuur volgend aan de weg. De in- en uitrit is aan beide zijden voorzien van een haag en op het erf zelf zijn een behoorlijk aantal grote bomen aanwezig die bijdragen aan het groene karakter van het erf en - tezamen met de in de omgeving aanwezige houtwallen - de kleinschaligheid van het landschap. Tot slot blijven de kenmerkende hoogteverschillen op en rondom het erf overeenkomstig de bestaande situatie behouden. Resumerend wordt dan ook gesteld dat het reeds erf landschappelijk goed is ingepast en wordt onderhouden. Het treffen van extra landschapsmaatregelen is dan ook niet noodzakelijk.
Toelichting
17
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
3.2
Verkeer en parkeren
3.2.1
Algemeen
Het CROW heeft parkeerkencijfers en verkeersgeneratie cijfers geformuleerd en opgenomen in de publicatie 381 “Toekomstbestendig parkeren” (CROW, december 2018). Dit betreffen ervaringscijfers die als hulpmiddel dienen om tijdens een ontwerpproces rekening te houden met een indicatie van het aantal benodigde parkeerplaatsen en de verkeersgeneratie binnen een ontwerp. Het is van belang dat de gemeente Borne, al dan niet met behulp van deze parkeerkencijfers, eigen parkeernormen heeft om te gebruiken bij de parkeerbehoefte-indicatie binnen ruimtelijke ontwerpen. De gemeente Borne beschikt dan ook over eigen parkeerbeleid, beschreven in de nota 'Parkeernormen Gemeente Borne' uit 2018. In de nota 'Parkeernormen Gemeente Borne' wordt aangesloten bij de cijfers van CROW. De gemeente Borne valt in de categorie 'matig stedelijk’. Het plangebied behoort tot het 'buitengebied'. Binnen het voornemen wordt een gebouw vervangen, waarin meerdere activiteiten zijn beoogd. Planologisch gezien zijn de drie extra zorgappartementen ter plaatse niet toegestaan, er wordt dan ook uitsluitend op deze extra functie ingegaan. Het overige is reeds 'bestaand''. 3.2.2
Verkeer
Voor de drie gewenste appartementen wordt een vergelijking gemaakt met de functie 'Kamerverhuur, studenten, niet-zelfstandig' in de CROW, aangezien de bewoners naar verwachting niet tot nauwelijks gebruik zullen maken van eigen vervoer. Er is voor deze functie sprake van een verkeersgeneratie van gemiddeld 1,0 bewegingen per weekdagetmaal per kamer (in dit geval zorgappartement). Op basis hiervan is, als gevolg van het voornemen, sprake van een extra verkeersgeneratie van (1,0 x 3 =) 3,0 bewegingen. Als gevolg van het voornemen is wellicht eveneens sprake van een stijging van het aantal personeelsleden (worst-case). Ervan uitgaande dat dagelijks circa twee personeelsleden extra aanwezig moeten zijn, in de vorm van een wisseldienst, brengt dit een extra verkeersgeneratie van 4,0 bewegingen per weekdagetmaal met zich mee. De locatie wordt ontsloten via twee toegangswegen op de Bloksteegweg, de zorgfunctie op het erf waar voorliggend voornemen betrekking op heeft - beschikt over een eigen toegangsweg. Deze toegangsweg en de Bloksteegweg kunnen de berekende (3,0 + 4,0 =) 7,0 extra bewegingen per weekdagetmaal zonder problemen en op een verkeersveilige manier opvangen. 3.2.3
Parkeren
Voor de drie gewenste appartementen wordt (zoals vermeld) een vergelijking gemaakt met de functie 'Kamerverhuur, studenten, niet-zelfstandig' in de CROW, aangezien de bewoners naar verwachting niet tot nauwelijks gebruik zullen maken van eigen vervoer. Er is voor deze functie sprake van een parkeerbehoefte van gemiddeld 0,3 parkeerplaatsen per kamer (in dit geval zorgappartement). Op basis hiervan is, als gevolg van het voornemen, sprake van een extra parkeerbehoefte van (0,3 x 3 =) 0,9 parkeerplaatsen. Als gevolg van het voornemen is wellicht eveneens sprake van een stijging van het aantal personeelsleden (worst-case). Ervan uitgaande dat dagelijks circa twee personeelsleden extra aanwezig moeten zijn, in de vorm van een wisseldienst, brengt dit een extra parkeerbehoefte van 2,0 parkeerplaatsen met zich mee. Zoals weergegeven in afbeelding 3.1 zijn op het terrein 12 parkeerplaatsen aanwezig. Op eigen terrein
18
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
kan dan ook zonder problemen in de berekende parkeerbehoefte van (0,9 + 2,0 = 2,9) afgerond 3,0 parkeerplaatsen worden voorzien. Vanuit oogpunt van parkeren bestaat dan ook geen bezwaar tegen het in voorliggend bestemmingsplan besloten voornemen.
Toelichting
19
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
20
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Hoofdstuk 4
Beleidskader
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. De NOVI komt als structuurvisie uit onder de bestaande Wet ruimtelijke ordening (WRO). Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als een omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden.
In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen.
Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, Toelichting
21
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van ruimtelijke plannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over ruimtelijke plannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. 4.1.3
Toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid
De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. Het voornemen raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de NOVI. Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling
22
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet op het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). Ook wordt verwezen waar de uitspraak van de Raad van State op 23 april 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:1442) waarin is bepaald dat een uitbreiding van een bedrijfsgebouw met met 400 m2 geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. In voorliggend geval worden drie nieuwe zorgappartementen mogelijk gemaakt en betreft de uitbreiding minder dan 400 m2. Om deze redenen is het plan niet aan te merken als 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' en hoeft de ladder niet doorlopen te worden. Overigens wordt opgemerkt dat het plan wordt voorzien op een erf dat reeds is voorzien van een maatschappelijke bestemming. In dit geval is dan ook sprake van een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. Geconcludeerd wordt dat geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 4.1.4
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in voorliggend bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie schetst de visie op de fysieke leefomgeving met het vizier op 2030 en met een doorkijk naar 2050. De revisie vastgesteld op 12 april door de Provinciale Staten geeft daar een nieuwe koers voor aan. De Omgevingsverordening, welke op 1 mei 2017 in werking treedt, vormt hierbij een belangrijk instrument. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. Deze worden benaderd vanuit de – overkoepelende – rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit, waarvoor – themaoverstijgende – kwaliteitsambities zijn geformuleerd. Enkele belangrijke ambities zijn: Een klimaatbestendig Overijssel; Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur; Natuur als ruggengraat; Een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel; Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus: elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur; Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap; Het contrast tussen dynamische en luwe gebieden versterken. 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een drietal criteria; functioneren vitale coalitie en positie burger, effectiviteit en doelmatigheid. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren.
Toelichting
23
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. generieke beleidskeuzes (voortkomend uit de Omgevingsverordening); 2. ontwikkelingsperspectieven; 3. gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. 4.2.3.1 Generieke beleidskeuzes (voortkomend uit de Omgevingsverordening) Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het principe 'Zorgvuldig ruimtegebruik' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden.
Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuur Netwerk Nederland (NNN) en verbindingszones etc. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. 4.2.3.2 Ontwikkelingsperspectieven (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
4.2.3.3 Gebiedskenmerken (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
24
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Afbeelding 4.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 4.2.4
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Generieke beleidskeuzes (voortkomend uit Omgevingsverordening) In het voorliggende geval dienen bij de afweging in de eerste fase, de 'generieke beleidskeuzes' de volgende artikelen te worden getoetst: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (art. 2.1.3); Ruimtelijke kwaliteit (art. 2.1.5); Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (art. 2.1.6); Realisatie nieuwe woningen (art. 2.2.2). Hierna worden de artikelen nader getoetst. Artikel 2.1.3
Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
1. Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: a. dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; b. dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied.
Toelichting
25
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval wordt een bestaand gebouw vervangen, waarbij sprake is van een beperkte vergroting (55 m²). Een en ander vindt plaats op een bestaand erf. Van extra ruimtebeslag op de groene omgeving is daarom geen sprake. Geconcludeerd wordt dat de beoogde woningbouwontwikkeling voldoet aan de bepalingen zoals opgenomen in artikel 2.1.3.
Artikel 2.1.5
Ruimtelijke kwaliteit
Lid 1: In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Lid 2: In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. Lid 3: In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd. Lid 5: In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling. Artikel 2.1.6
Kwaliteitsimpuls Groene omgeving (lid 1)
Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3. en artikel 2.1.4. en het bepaalde in artikel 2.1.5. – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijk waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikelen 2.1.5 en 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel In het vervolg van deze paragraaf wordt onderbouwd dat de gewenste ontwikkeling bijdraagt aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Daarnaast wordt in het vervolg van de paragraaf inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd en wordt gemotiveerd dat de gewenste ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het plangebied is neergelegd.
Tot slot wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling. Binnen het voornemen wordt voorzien in een actuele zorgvraag, ter plaatse van een bestaand zorgerf. Het voorliggende plan leidt tevens tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving (buitengebied) van de gemeente Borne. Deze meerwaarde vertaalt zich in:
26
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
de sloop van het laatste verouderde gebouw op het erf; het vervangen van het te slopen gebouw door een in de omgeving passend gebouw; het planologisch begrenzen van het aantal vierkante meters aan gebouwen ter plaatse. De investeringen in de ruimtelijke kwaliteit staan in verhouding tot de geboden ontwikkelingsmogelijkheden. Hiermee wordt voldaan aan het beleid van de Provincie Overijssel met betrekking tot de kwaliteitsimpuls in de groene omgeving. Geconcludeerd wordt dat het gewenste voornemen voldoet aan de bepalingen zoals opgenomen in artikel 2.1.5 en artikel 2.6.1. Artikel 2.2.2
Realisatie nieuwe woningen
1. Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. 2. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. 3. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. 4. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. 5. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten. 6.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden. De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek dat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals vermeld worden in voorliggend geval drie nieuwe zorgappartementen mogelijk gemaakt. Deze kunnen niet worden aangemerkt als zelfstandige reguliere woningen. Een nadere toetsing is dan ook niet noodzakelijk. Gelet hierop is het gewenste voornemen in overeenstemming met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel.
Toelichting
27
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties binnen de stedelijke netwerken’ en 'Stads- en dorpsrandgebieden', zoals is te zien in afbeelding 4.2. Het plangebied is hierin ter indicatie met rood omlijnd.
Afbeelding 4.2 Ontwikkelingsperspectievenkaart (Bron: Provincie Overijssel)
“Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap” Het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Binnen dit ontwikkelingsperspectief kunnen nieuwe functies een plek krijgen op bestaande vrijkomende erven waar dit tevens maatschappelijke opgaven als behoud en ontwikkeling van cultuurhistorie, natuur en landschap ondersteunt. Zo worden vitaliteit en omgevingskwaliteit in samenhang versterkt. Het verbinden van de ontwikkelingsmogelijkheden van economische en maatschappelijke functies met het behoud en de versterking van cultuurhistorische, natuurlijke en landschappelijke elementen draagt bij aan het behoud van de specifieke kwaliteiten van het kleinschalige mixlandschap in Overijssel. "Stads- en dorpsrandgebieden" De stads- en dorpsrandgebieden vormen de overgang tussen de Stedelijke en de Groene Omgeving, en zijn daarmee zowel entree van de stad als verbinding naar het buitengebied. Het vormgeven als entree van zowel de Groene als de Stedelijke Omgeving is een belangrijk kwaliteitsdoel.
Als er naast de inmiddels geplande woon- en werklocaties nog behoefte ontstaat, kunnen nieuwe woonen werkmilieus worden ingezet om de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stads- en dorpsrandgebieden te verhogen en de landschappelijke structuur in deze gebieden te versterken. In de stads- en dorpsrandgebieden liggen ook kansen om beleidsambities op het gebied van natuur, water, en energie te realiseren én om de functie als ‘uitloop’-gebied voor de stad te versterken door verdichting van het routenetwerk voor langzaam verkeer.
28
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Toetsing van het initiatief aan het 'Ontwikkelingsperspectief' In voorliggend geval worden drie zorgappartementen toegevoegd in een nieuw gebouw op een bestaand erf. Deze functie is ter plaatse passend en heeft een positieve invloed op de ruimtelijke kwaliteit (zie ook hoofdstuk 3 bij deze toelichting). Hierdoor wordt tevens bijgedragen aan het verhogen de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stads- en dorpsrandgebieden en het versterken van de landschappelijke structuur in deze gebieden. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkelingsperspectieven zich niet verzetten tegen de voorgenomen ontwikkeling. 4.2.4.3 Gebiedskenmerken (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De toetsing aan de 'Stedelijke laag' wordt in voorliggend geval achterwege gelaten, aangezien hiervoor geen gebiedskenmerken gelden ter plaatse van het plangebied. 1.
De "Natuurlijke laag”
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de 'Natuurlijke laag' aangeduid met het gebiedstype ‘Dekzandvlakte en ruggen’. In afbeelding 4.3 is dat weergegeven, hierin is het plangebied indicatief met rood omlijnd.
Afbeelding 4.3 Natuurlijke laag (Bron: Provincie Overijssel)
“Dekzandvlakte en ruggen” De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt.
Toelichting
29
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
Toetsing van het initiatief aan de "Natuurlijke laag” De hoogteverschillen zijn ter plaatse nauwelijks waarneembaar. Als gevolg van de vervanging en de beperkte vergroting van het gebouw worden de gebiedskenmerken ter plaatse niet aangetast. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met het gestelde in de “Natuurlijke laag”. 2.
De "Laag van het agrarische cultuurlandschap”
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de 'Laag van het agrarische cultuurlandschap' aangeduid met het gebiedstype ‘Oude hoevenlandschap’. In afbeelding 4.4 is dat weergegeven, hierin is het plangebied indicatief met rood omlijnd.
Afbeelding 4.4 Laag van het agrarische cultuurlandschap (Bron: Provincie Overijssel)
“Oude hoevenlandschap” Het oude hoevenlandschap betreft een landschap met verspreide erven. Het werd ontwikkeld nadat de complexen met de grote essen ‘bezet’ waren. Die vonden ze bij kleine dekzandkopjes die individueel werden ontgonnen. Dit leidde tot een landschap dat de zelfde opbouw kent als het essenlandschap, alleen in een meer kleinschalige, meer individuele en jongere variant. Deze kleinere maat en schaal is tevens de reflectie van de natuurlijke ondergrond. Het landschap is contrastrijk met veel variatie op de korte afstand. Als ontwikkelingen plaatsvinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuur en routes) van het oude hoevenlandschap, en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen. Toetsing van het initiatief aan de "Laag van het agrarische cultuurlandschap” Binnen het voornemen wordt een verouderd gebouw vervangen door in de omgeving passende nieuwbouw op een bestaand erf. Het erf is reeds goed landschappelijk ingepast, aansluitend op de kenmerken van het landschap. Dit maakt extra landschapsmaatregelen niet noodzakelijk. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar paragraaf 3.1. Geconcludeerd wordt dat het voornemen in overeenstemming is met de ter plaatse geldende 'Laag van
30
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
het agrarische cultuurlandschap'. 3.
De "Laag van beleving”
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de 'Laag van beleving' aangeduid met het gebiedstype ‘Stads- en dorpsrandgebieden'. In afbeelding 4.5 is dat weergegeven, hierin is het plangebied indicatief met rood omlijnd.
Afbeelding 4.5 Laag van beleving (Bron: Provincie Overijssel)
“Stads- en dorpsrandgebieden” Stads- en dorpsranden zijn overgangsgebieden, waar sprake is van twee overlappende invloedssferen. Deze randen bepalen de identiteit van zowel de steden- en dorpen als het landschap eromheen en beschikken over ‘best of both worlds’, namelijk: stad/dorp en landschap. Herkenbaarheid, duidelijkheid, silhouetten en het je thuis voelen zijn hier belangrijk. Hier komen veel opgaven en belangen samen, zoals uitbreidingen, infrastructuur, landbouw, landschapsontwikkeling, water en natuur. In de randen zijn versnippering en doorsnijding vaak het probleem. Door behoud, herstel en aanleg van landschappelijke recreatieve routes en minder barrières tussen stad en land kan dit worden opgelost. Evenals door verbinding van de opgaven van dorps- en stadsuitbreidingen en infrastructuur aan de opgaven in de groene stadsranden. En tot slot door het plaatselijk ruimte bieden voor ontwikkelingen, mits deze een versterking van de stad-land relatie tot gevolg hebben. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van beleving” Voorliggende ontwikkeling vindt plaats aan de dorpsrand van Borne, namelijk daar waar de stedelijke bebouwing overgaat in het agrarisch landschap. Met het vervangen van een verouderd gebouw door in het landschap passende nieuwbouw worden de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het stads- en dorpsrandgebied versterkt, evenals de landschappelijke structuur.
Geconcludeerd wordt dat deze laag zich niet verzet tegen de voorgenomen ontwikkeling.
Toelichting
31
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
4.2.5
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat de geplande ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel beschreven en het in de Omgevingsverordening Overijssel verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Structuurvisie Borne
4.3.1.1 Algemeen De gemeente Borne heeft op 23 juni 2015 de Structuurvisie Borne 2030 vastgesteld voor het totale grondgebied van de gemeente. Deze structuurvisie heeft betrekking op de periode 2010-2030. In het kader van de Wet ruimtelijke ordening is elke gemeente verplicht één of meerdere structuurvisies op te stellen voor het gehele grondgebied. Daarnaast maken nieuwe inzichten en, diverse grootschalige plannen en ontwikkelingen in en rond Borne een actueel ruimtelijk sturingsmiddel noodzakelijk. In de structuurvisie zijn ondermeer keuzes gemaakt over de wijze waarop Borne zich binnen de Netwerkstad wil profileren én via welke strategie zij deze keuze concreet wil verwerkelijken. Hiertoe is ingegaan op het imago dat de gemeente Borne wil uitstralen, het profiel dat de gemeente nastreeft en de vraag hoe aan het stedelijk gebied, de bedrijventerreinen en het landelijk gebied een 'Borns' karakter kan worden gegeven. In de onderstaande afbeelding 4.6 is een uitsnede van de structuurvisiekaart opgenomen. Het plangebied (rode cirkel) ligt in het buitengebied, namelijk daar waar de 'stad' overgaat in het 'land'.
Afbeelding 4.6 Uitsnede structuurvisiekaart (Bron: Gemeente Borne)
32
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Bloksteegweg 1
4.3.1.2 Buitengebied Het plangebied ligt in het buitengebied, op een plek waar aandacht wordt gevraagd voor dorpsranden. Het gebied grenst aan De Groene Poort, deze speelt een belangrijke rol als schakel tussen ecologisch en landschappelijk waardevolle gebieden ten noorden en ten zuiden van de netwerkstad en ter voorkoming van het aaneengroeien van de Twentse stedenband. Daarnaast wordt hier ingezet op toekomstbestendige landbouw, waarbij ruimte is voor groei, voor een optimale verkaveling en voor een goede bereikbaarheid. De ligging in de Groene Poort leent zich met name voor grondgebonden landbouw en minder voor intensieve veehouderij. De functie boom- en sierteelt wordt - in combinatie met een multifunctioneel parklandschap, dat ook een uitloopfunctie krijgt - elders geconcentreerd, namelijk ten noordoosten van de kern. In het buitengebied is aandacht voor het creëren van aantrekkelijke dorpsranden, die voortbouwen op de ter plekke aanwezige landschapsstructuren. Door de vijf netwerksteden, gezamenlijk met het ministerie van I en M, de provincie Overijssel, de regio Twente en het waterschap Regge en Dinkel een integrale visie ontwikkeld ten behoeve van de stadsranden.
Op basis van deze visie kan de ontwikkeling of het behoud van de stadsranden worden opgepakt om daarmee recreatie en toerisme te bevorderen, nieuwe vormen van ondernemerschap mogelijk te maken en invulling te geven aan kwaliteitsverbetering. Het plangebied ligt in het Oude hoevenlandschap, hier staan bij nieuwe ontwikkelingen de volgende uitgangspunten centraal: Norm: De essen en esjes krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de karakteristieke openheid, de bodemkwaliteit en het reliëf. Richting: 1. Als er ontwikkelingen plaatsvinden in het oude hoevenlandschap, dan dragen deze bij aan behoud en accentuering van de dragende structuren (groenstructuren en routes) en aan de samenhang en de karakteristieke verschillen tussen de landschapselementen: de erven met erfbeplanting; open esjes; beekdalen; voormalige heidevelden en de mate van openheid en kleinschaligheid. 2. Ontwikkelingen vergroten de toegankelijkheid van erven en erfroutes. Daarnaast wordt verwacht dat de bevolking van Borne voorlopig blijft groeien, waardoor met name het aantal ouderen flink zal toenemen. Hierdoor krijgt zorg een steeds belangrijkere plek in de economie. Ook is er een trend waarneembaar waarbij er steeds meer nieuwe zorgvragen bijkomen. Landelijk wordt in toenemende mate erkend dat de zorgeconomie een niet te onderschatten economische sector is.
Naast diverse locaties in de bebouwde kom, biedt ook het buitengebied van Borne kansen voor de ontwikkeling van woon-zorgfuncties. In het buitengebied zijn diverse (voormalige) religieuze/spirituele centra gevestigd. Een aantal van deze centra heeft inmiddels een nieuwe functie en mogelijk komen andere locaties vrij. Behoud van deze locaties en de bijbehorende beeldbepalende historische panden is van belang voor de recreatieve belevingswaarde van het buitengebied. In dit verband wordt gezocht naar passende nieuwe functies. In het buitengebied is daarnaast slechts beperkt ruimte voor ‘rode’ ontwikkelingen, uitbreiding boomteelt en nieuwe landgoederen, slechts met het doel tot verbetering van ruimtelijke kwaliteit. Voor ondernemers die een andere weg kiezen dan verdergaande groei van het landbouwbedrijf wordt ruimte geboden om via de ‘VAB’-regeling (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) of ‘rood voor rood’-regeling initiatieven te ontplooien op en rond de erven. Juist de combinatie van sloop van ontsierende gebouwen, herstel van waardevolle gebouwen en de aanleg van kleinschalige landschapselementen en routestructuren versterkt het landschapsbeeld. Initiatieven die hier bijvoorbeeld ontplooid kunnen worden zijn kamperen bij de boer, boerderijwinkels, theetuinen, ateliers of een bed&breakfast.