Borne presentatie
Tekst van het document
Joodse burgers in Borne: bejegening, onteigening en rechtsherstel Borne, 14-01-2025 Eva van Leeuwen en Wim van Meurs
OPDRACHTONDERZOEK NAAR DE BETROKKENHEID VAN DE GEMEENTEN Onderzoeksvragen
•
1.
Hoe heeft de gemeente haar Joodse inwoners bejegend tussen bezetting en rechtsherstel?
2.
Heeft de gemeente van de ontrechting van de Joodse burgers gebruik gemaakt door zelf onteigend vastgoed te verwerven?
3.
Heeft de gemeente naheffingen en boetes voor gemeentelijke belastingen op vastgoed of een erfpachtcanon gevorderd, zonder respect voor de bijzondere situatie van Joodse overlevenden en nabestaanden?
Woordkeuze en morele vragen
• • •
Roof, onteigening, beheer Historische context en actuele oordeelsvorming Vergelijking en vervolg
• • •
Bijzonder slachtofferschap Indirect onrecht
BELAST VERLEDEN
•
TOEN: Reconstructie van de bezettingstijd en de jaren van bevrijding, zuivering en wederopbouw
•
NU: Politieke en maatschappelijke oordeelsvorming en bewustwording
•
Woordkeuze:
• • • •
roof, ontrechting en onteigening; onteigening en vordering; beheer en beheer
Achterliggende vragen:
• • •
Wie is de gemeente? Indirect onrecht Huurwoningen, gemeentelijke diensten en politie
ONDERZOEKSMETHODE EN RAPPORTAGES •
•
Vraag: Bejegening
Overige archieven voor Borne, dossiers m.b.t.:
•
Notulen Raad en B en W / gemeenteraad
•
Specifieke adressen
•
Kranten
•
Jodenverklaringen/aanmeldingsplicht
•
CABR-archief
•
Uitvoering anti-Joodse maatregelen
•
NIOD-archief
•
Interviews Bornenaren
•
Burgemeesters
•
Dossier 507: anti-Joodse maatregelen
•
Naoorlogse herdenkingsinitiatieven
•
Dag- en nachtrapporten
•
Israëlitische begraafplaats
•
Bornse synagoge
•
Deportaties en lijsten
•
Roof van huisraad
Vraag: onteigening & rechstherstel (onderzoek Mariët Blokhuis)
•
Kadaster
•
Verkaufsbücher
BEJEGENING: JOODSE BURGERS IN BORNE •
Volgens een lijst die in 1941 is opgemaakt had Borne 117 Joodse inwoners, ongeveer één derde hiervan overleefde de oorlog
BEJEGENING: JOODSE BURGERS IN BORNE
•
Jacob van Gelder, zoon van David van Gelder
•
Textielwinkel & woonhuis aan de Almeloschestraat
•
Tijdens de oorlog ondergedoken
•
Rechtsherstel & verkoop
BEJEGENING: JOODSE BURGERS IN BORNE •
Karel van Gelder, dirigent en directeur van de Bornsche Harmonie
•
Brief Vosmeijer
•
Reactie Schabbink (loco-burgemeester, vanwege ziekte Schaepman)