Bijlage: Uitvoeringsplan Hervormingsagenda 2026 ten behoeve van kaderstelling
Tekst van het document
Uitvoeringsplan Hervormingsagenda 2026
Inhoudsopgave 1. Hervormingsagenda ............................................................................................................................ 2 1.1. Achtergrond en uitgangspunten .................................................................................................. 2 1.2 Dossier Groeipijn en aanbevelingen.............................................................................................. 2 1.2.1 Financieel kader...................................................................................................................... 2 2. Regionale ontwikkelingen ................................................................................................................... 2 2.1 Afbouw Jeugdzorg+ ....................................................................................................................... 3 2.2 Samenwerkingsagenda.................................................................................................................. 3 2.3 Aanpak Wachttijden ...................................................................................................................... 3 3. Lokale ontwikkelingen .........................................................................................................................
3 3.1 Lopende projecten ........................................................................................................................ 4 3.1.1 Inzet orthopedagoog .............................................................................................................. 4 3.1.2 Procescoördinator Zorg & Veiligheid, taakaccent Jeugd en de Doorbraak methode ............ 5 3.1.4 Jongerencoaches .................................................................................................................... 5 3.2 Projecten met looptijd 2025-2027 ................................................................................................ 6 3.3 Aanvullende ontwikkelingen ......................................................................................................... 6 3.3.1 Kinderdagverblijf+ .................................................................................................................. 6 3.3.2 Steunpunt Relatie en Scheiding.............................................................................................. 7 3.3.3 Startpunt Jeugd (voormalig Jeugdhuis) .................................................................................. 7 3.3.4.Jongeren Perspectief Fonds ...................................................................................................
8 3.3.5 Jeugdhulpteams ..................................................................................................................... 8 Bijlage 1: Totaaloverzicht ...................................................................................................................... 10 Bijlage 2: Impactanalyse ........................................................................................................................ 10
1
1. Hervormingsagenda 1.1. Achtergrond en uitgangspunten De Hervormingsagenda Jeugd, ingevoerd op 20 juni 2023, is een gezamenlijk plan van jongerenorganisaties, professionals, aanbieders, gemeenten en het Rijk om de jeugdzorg toekomstbestendig te verbeteren. De agenda bevat tien grote opgaven: zes voor betere jeugdhulp en vier voor verbetering van het jeugdhulpstelsel en de uitvoering. Conform advies van de Commissie van Wijzen wordt hiermee vanaf 2026 structureel € 1 miljard bespaard.
1.2 Dossier Groeipijn en aanbevelingen De commissie Van Ark beoordeelt in het advies 'Groeipijn' de Hervormingsagenda Jeugd op inhoud, financiën en organisatie. Ze constateert dat ondanks inspanningen van gemeenten en andere betrokkenen de gewenste resultaten uitblijven. Dit komt door een te beperkte aanpak, gebrek aan doorzettingsmacht, te optimistische besparingsverwachtingen en onduidelijkheden over de haalbaarheid. De commissie pleit voor een bredere benadering, inclusief bestaanszekerheid, wonen, onderwijs en volwassenenzorg, omdat daar de oorzaken van de toenemende vraag naar jeugdhulp liggen. Gemeenten moeten zorgen voor sterke lokale basisvoorzieningen en teams. Het opvolgen van de aanbevelingen betekent een zwaardere taak voor gemeenten, waaronder: • Versterking van lokale teams op expertise en samenwerking. • Aansluiting bij het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. • Creëren en versterken van lokale steunstructuren. • Wettelijke vastlegging van een minimumniveau voor gemeentelijke basisvoorzieningen.
1.2.1 Financieel kader 2023 – 2024: Voor de jaren 2023 en 2024 concludeert de commissie dat het rijk en gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de tekorten van € 628 en € 828 miljoen en doet zij de aanbeveling dat partijen deze tekorten 50/50 verdelen. 2025 – 2028: Het geldende Meerjarig financieel kader 2025 t/m 2027 (uit 2023) moet worden bijgesteld. Ingeboekte besparingen zijn niet realistisch gebleken en de kosten zijn gestegen, zonder dat gemeenten daarop afdoende kunnen sturen. De uitgaven over 2024 vormen de basis voor de vergoeding voor 2025 en volgende jaren. Vanaf 2025 worden deze geïndexeerd voor zowel prijs als volumeontwikkelingen. Wel loopt de (50%) korting over 2024 door, waardoor gemeenten feitelijk een taakstelling hebben van € 414 miljoen. Voor de volumestijging is uit te gaan van 4,7%. Voor de prijsstijging is aan te sluiten bij OVA/PPC. Daarnaast dienen de eerder voor 2026 e.v. ingeboekte besparingen te vervallen totdat deze op een realistische wijze kunnen worden vastgesteld en ook de haalbaarheid daarvan is gewogen. De verantwoordelijkheid voor de financiële consequenties die voortvloeien uit dit onderdeel van het advies betreffen in de optiek van de commissie met zoveel woorden een verantwoordelijkheid van het gehele kabinet (Bijlage 1, impactanalyse).
2. Regionale ontwikkelingen De Regiovisie hanteert acht leidende principes voor jeugdhulp in Twente, gericht op het centraal stellen van de jeugdige, normaliseren, nabijheid van zorg, een overzichtelijk en effectief zorglandschap, het voorkomen van wachtlijsten, voortdurende verbetering, en een duurzaam, betaalbaar jeugdstelsel. Deze principes overlappen grotendeels met de uitgangspunten van de Hervormingsagenda Jeugd en worden regionaal opgepakt. Dit omvat gezamenlijke inkoop, contractmanagement en sturing op grote projecten zoals de afbouw van jeugdzorg+, de samenwerkingsagenda jeugd en de aanpak van wachttijden.
2
2.1 Afbouw Jeugdzorg+ In Twente wordt gewerkt aan het verminderen van de instroom in jeugdzorg+, terwijl tegelijkertijd de afbouw van jeugdzorg+ plaatsen wordt voorbereid. Strategische vastgoedplannen binnen SPUK open drie milieu zorgen voor kleinere groepen en kleinschalige woonvormen in de wijk. Hiervoor is een gedetailleerde analyse nodig van tekorten in de zorg en aansluiting op kennis uit de RET-monitors en het Expertisenetwerk Jeugd Overijssel. De afbouw van jeugdzorg+ zorgt voor extra instroom in drie milieuvoorzieningen, zonder dat dit mag leiden tot wachtlijsten of tekorten. Daarom is een actief wachttijdenbeleid nodig en moeten alternatieve zorgvormen dichtbij huis beschikbaar zijn. Verklarende analyses helpen om problemen in het sociaal domein aan te pakken en onnodige instroom in gespecialiseerde jeugdhulp te voorkomen. Dit vraagt om betere samenwerking tussen huisartsen, POH jeugd, gemeentelijke toegang en jeugdhulpverlening.
2.2 Samenwerkingsagenda De Meerjarige Samenwerkingsagenda komt voort uit de Regiovisie die de Twentse gemeenten samen met jongeren, ouders, zorgaanbieders, professionals, bestuurders in 2021 hebben opgesteld. De Regiovisie werd in maart 2022 unaniem aangenomen door alle gemeenteraden van de 14 gemeenten en in december 2023 werd de Samenwerkingsagenda vastgesteld. In de Samenwerkingsagenda hebben we de acht leidende principes van de Regiovisie verder uitgediept en geclusterd in een diagram met vijf actielijnen. Er loopt sinds september 2022 al een apart programma Aanpak Wachttijden Jeugdhulp Twente. De activiteiten die in dit kader zijn opgepakt hebben veel raakvlakken met de vijf actielijnen. De vijf lijnen in de Samenwerkingsagenda zijn: • Actielijn 1 Wonen en zorg • Actielijn 2 Onderwijs en zorg • Actielijn 3 Samenwerken met de sociale basis • Actielijn 4 Geïntegreerde ambulante zorg • Actielijn 5 Gedwongen Kader/Toekomstscenario
2.3 Aanpak Wachttijden In Twente zijn er al jarenlang lange wachttijden in de jeugdhulp, wat problemen veroorzaakt voor jeugdigen, gezinnen, gemeenten en hulpverleners. Om dit duurzaam op te lossen, werken gemeenten en zorgaanbieders sinds 2022 samen aan een Aanpak Wachttijden, die aansluit op de Regiovisie Jeugdhulp. De aanpak richt zich op een meerjarige systeemaanpak, het testen en implementeren van effectieve interventies, en het gebruik van data en monitoring. Vijf belangrijke projecten binnen deze aanpak: • Startpunt Jeugd: Snellere verwijzing naar passende ondersteuning en herstelgericht werken tijdens wachttijd. • Complexe Scheidingen: Betere ondersteuning van het hele systeem rondom het kind. • Cliëntperspectief: Onderzoek naar benodigde hulp en ondersteuning voor een gezonde jeugd. • Beschikbaarheidswijzer: Inzicht in beschikbare jeugdhulp. • Berichtenverkeer: Monitoring van wachttijden bij aanbieders.
3. Lokale ontwikkelingen De Visie Sociaal Domein Borne (vastgesteld in 2021) heeft als missie een inclusief, veilig, gezond en sociaal Borne, waar inwoners naar eigen kunnen en wens meedoen en verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en elkaar. Uitgangspunten: • Jongeren groeien gezond op in een veilige omgeving en ontwikkelen zich passend bij hun mogelijkheden. • Inwoners wonen en participeren zo lang mogelijk zelfstandig. • Iedereen draagt naar vermogen bij aan de samenleving.
3
Leidende principes: • Zelfredzaamheid en eigen kracht staan centraal. • Inzet van de directe omgeving voor gezamenlijke redzaamheid. • Normaliseren, demedicaliseren en acceptatie. • Stimuleren van maatschappelijke verbondenheid en betekenisvol meedoen. • Ondersteuning bij het vinden van passende oplossingen. Het Borns Akkoord 2022-2026 – Samen Toekomstbestendig beschrijft Borne als een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen en wordt gehoord. De gemeente investeert in participatie, gezondheid, onderwijs, bestaanszekerheid, infrastructuur, duurzaamheid en leefbaarheid. De nadruk ligt op toegankelijkheid, vroegtijdige signalering en samenwerking via het Sociaal Hus als laagdrempelige hulpvoorziening. Deze visie sluit aan bij de Hervormingsagenda Jeugd en de Regiovisie. Zorg moet dichtbij en alleen als het echt nodig is, met als doel instroom in dure en complexe zorg te voorkomen. Er is aandacht voor een integrale aanpak. Daarom wordt in 2025-2026 onderzoek gedaan naar de sociale basis, met oog op toekomstbestendigheid, financiën en tekorten op de arbeidsmarkt.
3.1 Lopende projecten In het Programma Sociaal Domein zijn de afgelopen jaren gerichte keuzes gemaakt om financiële uitgaven te verlagen en projecten met meerwaarde te selecteren. De arbeidsmarktkrapte vormt hierbij een extra uitdaging. Projecten zonder voldoende succes, zoals een crisisbed bij gezinshuizen, zijn stopgezet. De lopende projecten sluiten aan bij de Hervormingsagenda Jeugd. Om de toegezegde inspanningsverplichting te blijven waarmaken, is het belangrijk deze projecten te borgen, mits ze financiële besparingen en/of kwalitatieve verbeteringen opleveren. Project Orthopedagoog
Kosten €86k
Besparing €163k
Procescoördinator Z&V
€95,5k
-
Doorbraakmethode
€50k
-
Jongerencoaches
€173k
-
Totaal
€404,5k
€163k
Risico’s Aanname t.a.v. verwachting aantallen Verklarende Analyse. 2026 is de verwachting dat de eerste resultaten bekend zullen zijn. Verwachting is echter ook dat de definitieve besparing pas in 2027 behaald kan worden. Maatschappelijke kosten zijn niet door te rekenen op dit moment Betreft wetgeving overstijgende maatregel om kosten op verschillende disciplines te voorkomen, te denken aan uithuisplaatsingen, dak- en thuislozen opvang etc. Besparing is eerder opgenomen bij programma sociaal domein. Mogelijk leidt de aanvulling in fte tot besparing, nog te groot risico om vooraf mee te nemen
3.1.1 Inzet orthopedagoog -
Doel: Door inzet van de orthopedagoog wordt preventief ingestoken bij kenmerken van ontwikkelingsproblemen, hiermee wordt intensieve ondersteuning op lange termijn voorkomen; Doel: Door inzet van de orthopedagoog krijgen ouders vroegtijdig de mogelijkheid om ontwikkelingsproblemen bij hun kinderen te signaleren en hier ondersteuning bij te vragen Doel: Door de samenwerking tussen inwoners, jeugdregisseurs en de orthopedagoog krijgen inwoners passende ondersteuning tijdig aangeboden, zogenoemde matched care. Door tijdig passende ondersteuning te bieden wordt de gemiddelde trajectduur korter en kan er sneller worden geïnvesteerd op zelfredzaamheid;
Het structureel inzetten van een orthopedagoog draagt bij aan de doelen van de Hervormingsagenda Jeugd, met name op het gebied van preventie en de verbinding tussen jeugdzorg en onderwijs.
4
De orthopedagoog speelt een cruciale rol binnen de jeugdketen door samen te werken met kinderdagverblijven en scholen via observaties en casuïstiekbesprekingen. Daarnaast ondersteunt de orthopedagoog jeugdconsulenten bij veiligheidsinschattingen en draagt bij aan hun professionalisering. Uit een onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (2022) blijkt dat deze deskundigheid essentieel is voor goede jeugdhulp. De inzet van een orthopedagoog levert niet alleen inhoudelijke voordelen op, maar ook financiële besparingen. In 2023 werd €86k bespaard door vroegtijdige observaties en casusbegeleiding, terwijl de kosten voor de orthopedagoog €85k bedroegen (netto kosten: €1k). Vanaf april 2025 wordt de Verklarende Analyse verplicht. Zonder orthopedagoog zou toetsing extern ingekocht moeten worden, wat jaarlijks €78k extra zou kosten (€1500 per analyse, aanname 1 analyse per week). Kosten: €86k Verwachte besparing/demping autonome ontwikkelingen: 163k
3.1.2 Procescoördinator Zorg & Veiligheid, taakaccent Jeugd en de Doorbraak methode -
-
Doel: Door de inzet van de procescoördinator zorg & veiligheid te borgen, wordt ondersteuning tijdig geboden en escalatie voorkomen. Hiermee wordt tevens maatschappelijke onrust voorkomen (gebruik AVE methode); Doel: Door budget beschikbaar te stellen voor de Doorbaakmethode kunnen inwoners een beroep doen op ondersteuning wanneer er geen oplossing binnen wetgeving voorhanden is. Hiermee wordt in tijden van crisis en onrust direct zorg gedragen voor rust zodat gezinnen zo snel als mogelijk kunnen werken aan herstel;
Het structureel borgen van de procescoördinator taakaccent Jeugd helpt om het thema "Stevige lokale teams" van de Hervormingsagenda Jeugd te realiseren, met focus op domein overstijgend werken. Sinds de komst van de tweede procescoördinator (kosten: €95,5k) is de AVE-methode (Aanpak Voorkomen Escalatie) geïmplementeerd, die voorkomt dat situaties escaleren door duidelijke regie en verantwoordelijkheid van betrokken partijen. De procescoördinatoren werken samen aan complexe gevallen bij zowel jeugd als volwassenen. Met de Doorbraakmethode (budget: €50k) wordt per casus het gewenste resultaat bepaald en belangrijke stappen geïdentificeerd. Deze methode zorgt voor maatwerk binnen het sociaal domein. De procesmanager zorgt voor regie op zowel het proces als de inhoud. Als deze borging niet wordt doorgevoerd, voldoet de gemeente niet aan de vereisten van de Hervormingsagenda Jeugd voor domein overstijgend werken. Kosten: €145,5k Verwachte besparing: enkel kwalitatieve verbetering en maatschappelijke kosten, geen besparing op directe uitgaven jeugdhulpkosten.
3.1.4 Jongerencoaches -
Doel: Door inzet van de jongerencoaches ervaren jongeren tussen de 16 en 27 jaar niet langer dat zij tussen wal en schip vallen bij de overgang van wetgeving en krijgen zij passende ondersteuning (aansluitend bij de ontwikkelleeftijd en bijbehorende behoeftes);
Door de structurele inzet van jongerencoaches wordt bijgedragen aan het thema "Stevige lokale teams" van de Hervormingsagenda Jeugd, met focus op een soepele overgang van 18- naar 18+. In 2023 werd de pilot “Kwetsbare jongeren van 16 tot 27 jaar” uitgevoerd met incidentele middelen. Deze pilot heeft geleid tot kostenbesparingen door minder intensieve zorg en afname in maatwerkvoorzieningen. Preventieve ondersteuning heeft geholpen om intensievere zorg te voorkomen, en deze werkwijze willen we structureel integreren in het beleid om op lange termijn kosten te besparen. De jongerencoaches hebben in het afgelopen jaar €286k bespaard op het sociaal domein, vooral op de WMO. De kosten voor hun inzet zijn €91,7k. Er is echter behoefte om deze functie uit te breiden van 1,06 fte naar 2 fte, wat €173k zou kosten. Deze uitbreiding zou hen in staat stellen om meer ondersteuning te bieden op scholen en aan kwetsbare groepen, vooral bij de overgang naar 18+. Kosten: €173k Besparing: reeds eerder opgenomen bij het programma sociaal domein.
5
3.2 Projecten met looptijd 2025-2027 In de kaderstelling 2025 zijn reeds middelen aangevraagd ten behoeve van een aantal projecten voor de Hervormingsagenda. Het advies van de deskundigencommissie wijst specifiek op de inzet van waakvlam ondersteuning. Hier zijn we vanuit de gemeente Borne in januari 2025 mee gestart. Dit project loopt nog t/m 2027 en zal komend jaar voor het eerst worden geëvalueerd. Deskundigencommissie stelt ook dat het van belang is om de link te leggen met het Toekomstscenario Kind & Gezinsbescherming. De gemeenteraad heeft hier reeds middelen voor ter beschikking gesteld. Het project is in Twente nog niet opgestart, deze middelen worden tot op heden nog niet ingezet. Uitvoering Verklarende Analyse. Toegangsteam is reeds toegerust om per 1 april deze verplichte analyse uit te voeren. Hiervoor zijn structurele middelen beschikbaar gesteld.
3.3 Aanvullende ontwikkelingen Ondanks dat er mooie stappen gezet zijn, staan er ook nog ontwikkelpunten open om te voldoen aan de uitgangspunten van de Hervormingsagenda Jeugd. Om te voldoen zijn een aantal aanvullende pilots ontwikkeld. Hieronder worden deze inclusief financiën toegelicht. Project
Kosten
Kinderdagverblijf+
€156k
Besparing 2026 €97,6k
Steunpunt Relaties en Scheiding
€15k
€98,3k
Startpunt Jeugd
€22k
-
Jongerenperspectief Fonds
€23k
-
Jeugdhulpteams
-
Totaal
€216k
Risico’s Verlaging instroom gespecialiseerde dagopvang is een schatting, kan zowel lager als ook hoger uitvallen. Moet in 2026 opgestart worden, hiermee wordt de instroom naar gespecialiseerde opvang niet direct bereikt. Verwachting is dat de eerste resultaten vanaf 2027 inzichtelijk zullen zijn. Hoog complexe scheiding kost €32.761 per scheiding. Het blijft een aanname dat door nu laagdrempelig ondersteuning te bieden deze hoge complexiteit voorkomen kan worden. Het is mogelijk dat deze resultaten pas een jaar later zichtbaar zullen zijn. Gedurende de pilot wordt de effectiviteit gemonitord, waarbij zowel financiële als kwalitatieve besparingen verwacht worden, die pas na de eerste pilotfase duidelijk worden. Besparing is eerder opgenomen bij programma sociaal domein. Mogelijk leidt de aanvulling in fte tot besparing, nog te groot risico om vooraf mee te nemen Kosten bedragen €300k per jaar. 2024 heeft laten zien dat met inzet Jeugdhulpteams €506k aan inzet vanuit maatwerkvoorzieningen is voorkomen. 2023 is echter slechts een afname van €280k aan maatwerkvoorzieningen zichtbaar geworden. Dit maakt dat het een risico is om aan te nemen dat het volledige bedrag gedekt kan worden vanuit verschuivingen maatwerkbudget. Het bedrag wordt opgenomen in de risicoparagraaf en wordt daarom hier leeggelaten.
€195,9k
3.3.1 Kinderdagverblijf+ -
Doel: Door inzet van een kinderdagverblijf+ wordt preventief ingestoken bij kleine kinderen waarbij een zorg in de ontwikkeling is waar genomen. Hiermee wordt instroom in specialistische dagverblijven vermindert als ook is het voor gezinnen mogelijk om deel te blijven nemen aan de ‘reguliere’ maatschappij. Het kind gaat immers naar hetzelfde kinderdagverblijf als voorheen.
6
Veel gedragsproblemen bij kinderen zijn al zichtbaar in de kindertijd, en vroegtijdige signalering kan latere problemen voorkomen. Kinderen die niet in aanmerking komen voor specialistische zorg, maar ook niet goed worden opgevangen in de reguliere opvang, vallen tussen wal en schip. Om dit op te lossen kan KDV+ worden geïmplementeerd, een opvangmodel voor kinderen die meer zorg nodig hebben. Dit biedt begeleiding van geschoolde medewerkers en samenwerking met ouders, zonder stigmatisering. In 2021 is BSO+ gestart voor kinderen tussen 4 en 12 jaar, wat succesvol blijkt. Voor 0-4-jarigen is er echter te weinig opvang voor lichte zorgvragen. Ketenpartners signaleren vaak eerder ontwikkelingsproblemen, maar er is een gat in het zorglandschap voor deze kinderen. Een KDV+ voor 4 kinderen per dag kost jaarlijks €156.000 (€15 per kind per uur). De subsidie moet achteraf worden terugbetaald aan de gemeente bij niet-gevulde plekken. De besparing wordt beoordeeld door te kijken naar huidige zorgvoorzieningen, zoals dagbehandeling, die €58 per kind per uur kosten. De verwachting is dat KDV+ een besparing van €48.800 per kind oplevert, met een verwachte besparing van €97.600 in 2027 door een afname van de instroom en een besparing van €244.000 in 2028. De haalbaarheid hiervan kan eind 2026 worden beoordeeld.
Bij een positief resultaat van de pilot is het mogelijk om de groep uit te breiden naar een totaal van 8 kinderen per dag. Hier zal in de evaluatie een advies op worden gegeven. Kosten: €156k Geschatte besparing: €97,6k
3.3.2 Steunpunt Relatie en Scheiding -
-
Doel: Door een steunpunt relaties en scheiding in te richten kunnen inwoners laagdrempelig een beroep doen op ondersteuning in een voor hen lastige periode. Hiermee kunnen inwoners eerder werken aan rust en herstel, hoeven zij minder te zoeken naar oplossingen en worden hoog conflict scheidingen vaker in 2 van de 5 gevallen voorkomen (cijfers gezondheidsmonitor en data vanuit pilot RITAX). Doel: Door een steunpunt relaties en scheiding in te richten zal na 5 jaar, niet langer in iedere klas (gemiddelde cijfers vanuit gezondheidsmonitor) een kind zitten die zich in een hoog complexe scheiding bevindt.
Scheidingen hebben negatieve gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen, zoals concentratieproblemen, onderpresteren op school en psychische klachten, wat bijdraagt aan de instroom in dure jeugdhulp. Sinds oktober 2023 is de gemeente Borne aangesloten bij het PACT Scheiden zonder Schade, in lijn met de bevindingen van de Hervormingsagenda Jeugd en onderzoek uit Regio Twente. Evaluaties tonen aan dat ketenzorg rondom scheidingen moet verbeteren, het kennisniveau over scheidingen verhoogd moet worden, en er meer preventieve zorg nodig is. Daarom wordt een pilot opgezet voor preventieve zorg bij relatieproblemen en scheidingen, met spreekuren in het Sociaal Hus, samenwerking met Villa Pinedo en een team van Wijkracht en Jeugdregisseurs. Het team wordt getraind in de familiescan en RITAX. De kosten voor de pilot zijn €15.000 per jaar. In Borne groeit 21% van de kinderen op met gescheiden ouders (Gezondheidsmonitor 2023). Onderzoek in de regio laat zien dat een complexe scheiding de gemeente €2.862 kost, terwijl een hoog complexe scheiding €32.761 kost. Door het voorkomen van slechts één complexe scheiding kan een besparing worden gerealiseerd. In 2026 wordt verwacht dat drie hoog complexe scheidingen voorkomen kunnen worden, wat een besparing van €98.283 oplevert. Kosten: €15k Geschatte besparing: €98,3k
3.3.3 Startpunt Jeugd (voormalig Jeugdhuis) -
Doel: Door inzet van het Startpunt Jeugd te faciliteren hoeven jeugdigen en diens gezinnen niet op wachtlijsten voor de GGZ staan. Zij krijgen direct ondersteuning aangeboden en kunnen werken aan
7
herstel. Hiermee wordt beoogd om de uiteindelijke behandelduur met minimaal 6 maanden te verkorten. Het Startpunt Jeugd (voorheen Jeugdhuis) is onlangs gestart om de zorg voor jeugdigen te verbeteren door samenwerking tussen de GGZ en de gemeentelijke toegang. De GGZ kampt met lange wachtlijsten, wat vaak leidt tot verergering van de situatie van jeugdigen en hogere werkdruk bij huisartsen en praktijkondersteuners. Het Startpunt Jeugd richt zich op het verbeteren van de zorg, het verlagen van wachtlijsten en het verlagen van kosten. De pilot wordt gefinancierd door het Expertisenetwerk Jeugd Overijssel, waarbij Borne deelneemt. In dit project wordt er domeinoverstijgend samengewerkt tussen de medische wereld, GGZ en de ambtelijke wereld, met toekomstplannen voor jongeren en de inzet van een informeel steunfiguur. Er wordt extra ingezet door jeugdregisseurs in combinatie met specialistische GGZ, zonder kostenverhoging voor de GGZ door een verschuiving in het intakeproces. De jeugdregisseurs werken maximaal 9 uur per week, met jaarlijkse kosten van €22.000. Gedurende de pilot wordt de effectiviteit gemonitord, waarbij zowel financiële als kwalitatieve besparingen verwacht worden, die pas na de eerste pilotfase duidelijk worden. Kosten: €22k Verwachte besparing: pas na de pilot periode inzichtelijk
3.3.4.Jongeren Perspectief Fonds -
Doel: Door te werken met het Jongeren Perspectief Fonds krijgen jongeren ondersteuning die past bij de ontwikkelingsleeftijd, dit om zo snel als mogelijk een schuldenvrij leven op te bouwen en aan de slag kunnen met een passend toekomstplan;
Veel jongeren hebben problemen met schulden, wat hun ontwikkeling belemmert. Reguliere schuldhulp is vaak geen passende oplossing voor hen. Het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) biedt ondersteuning aan jongeren tussen de 18 en 27 jaar om hen te helpen van hun schulden af te komen en een schuldenvrije toekomst op te bouwen. Jongerencoaches begeleiden deze jongeren en bieden oplossingen, zoals trajectbegeleiding, trainingen en middelen voor schuldenaflossing. Het doel is om jaarlijks tussen de 5 en 10 jongeren te ondersteunen. Het JPF is in 2025 opgestart met middelen van Menzis en de Twentse Koers, maar deze middelen zijn in 2026 niet meer beschikbaar. De pilot moet minimaal 2 jaar duren om te beoordelen of de aanpak effectief is. Om 10 jongeren te ondersteunen is een investering van €23.000 noodzakelijk (pilots in andere regio’s hebben laten zien dat de gemiddelde kosten per jeugdige €2300 is). Kosten: €23k Verwachte besparing: nog niet inzichtelijk
3.3.5 Jeugdhulpteams In augustus 2022 zijn de gemeenten Hengelo, Borne en Hof van Twente, vier schoolbesturen en zes zorgpartijen een overeenkomst aangegaan om jeugdhulpteams (JHT) in zorgintensief onderwijs uit te voeren. Dit project duurt drie jaar. Het doel is om jeugdhulp beter te verbinden met onderwijs, GGZ en bestaanszekerheid, zoals beschreven in de Hervormingsagenda Jeugd. De aanpak heeft geleid tot een meer gecoördineerde samenwerking tussen onderwijs, zorg en gemeenten. Dit zorgt voor een betere begeleiding van leerlingen met problemen. Jeugdhulpverleners helpen leerkrachten meer inzicht te krijgen in de problematiek van leerlingen, wat leidt tot betere ondersteuning en minder verwijzingen naar externe zorg. De evaluatie toont aan dat het aantal leerlingen met jeugdhulp is gestegen, vooral het aantal met ambulante jeugdhulp. In de JHT-gemeenten zijn de jeugdhulpkosten per leerling gedaald (van €23.000 naar €15.000 per leerling, tegenover €44.260 per leerling in niet JHT gemeenten), in tegenstelling tot de andere gemeenten waar de kosten zijn gestegen. Daarnaast heeft de aanwezigheid van jeugdhulp binnen de school een drempelverlagend effect voor zorgmijdende gezinnen, waardoor hulp sneller wordt geaccepteerd. Dit zorgt voor een verbetering in het ontwikkelklimaat van de school en helpt ook andere leerlingen die geen individuele ondersteuning nodig hebben.
8
Omdat de inzet een vervanging is van reguliere jeugdhulpproducten wordt de inzet betaald vanuit de maatwerkbudgetten en wordt er gesproken van een verschuiving maatwerkbudgetten. Op dit moment speelt de borging en inkoop van de huidige werkwijze. Deze wordt afgerond in 2025. Het nieuwe contract gaat in per augustus 2025. Nieuwe contracten, mogelijk ook nieuwe aanbieder, brengen vaak opstartproblemen met zich mee. Dit maakt dat het een risico is om het volledig bedrag te dekken vanuit verschuiving maatwerkbudget.
9
Bijlage 1: Totaaloverzicht In onderstaande tabel is een totaaloverzicht weergeven: Project
Orthopedagoog Procescoördinator Z&V Doorbraakmethode Jongerencoaches Uitbreiding Jongerencoaches Kinderdagverblijf+ Steunpunt Relaties en Scheiding Startpunt Jeugd Jongerenperspectief Fonds Jeugdhulpteams Totaal
Lopen d/nieu w Lopend Lopend Lopend Lopend Nieuw
Structureel/incidenteel
Kosten
Besparing
Structureel Structureel Structureel Structureel Incidenteel
€86k €95,5k €50k €91,7k €81,3k
€163k
Nieuw Nieuw
Incidenteel Incidenteel
€156k €15k
€97,6k €98,3k
Nieuw Nieuw
Incidenteel Incidenteel
€22k €23k
Lopend
Structureel
€620,5k
€358,9k
Bijlage 2: Impactanalyse Op basis van onze interpretatie van de uitspraak ontstaat het volgende – voorlopige – beeld van de impact. Indicatieve samenvatting financiële Deskundigencommissie Jeugd In €mln 2023 2024 2025 Nu in gemeentefonds (MFK HA Jeugd, 6.594 7.238 7.585 afgestemd met rijk, +accres bbp vanaf ’25) Gemeentelijke kosten jeugdzorg 7.222 8.066 Advies deskundigencommissie (reeks)1 6.908 7.652 8.328 OVA/PPC +3,9% Volumegroei +4,7% Extra besparingen in te boeken ? Door rijk toe te voegen aan 314 414 743 gemeentefonds (bovenop regulier accres bbp) Taakstelling/risico gemeenten 314 414 450 toegerekend
2026 6.797
2027 7.001
2028 7.291
2029 7.577
8.979 +3% +4,7% ? 2.182
9.682 +3% +4,7% ? 2.681
10.4402 +3% +4,7% PM 3.1492
11.2562 +3% +4,7% PM 3.6802
486
524
565
609
Toelichting: 1: De kern van het advies van de deskundigencommissie is om voor jaren 2025 en verder uit te gaan van het geadviseerde bedrag voor 2024 (€ 7.652 mln), en dat te vermeerderen met OVA/PPC en volume-indexatie. In bovenstaande tabel is uitgegaan van voorlopige OVA/PPC 2025 (3,9%) en voor 2026 en verder van de 15-jarig gemiddelde OVA/PPC (3%). De commissie adviseert voor 2025 4,7% volumegroei aan te houden, en laat dit voor 2026 e.v. nog open. Bovenstaand is gekozen om een beeld te geven als de 4,7% wordt doorgetrokken. 2: De commissie gaat er in haar advies van uit dat er in 2028 een nieuw financieringsstelsel wordt ingevoerd en dat daarmee het macrokader structureel wordt aangepast. Mocht dat worden vertraagd, dan adviseert de commissie “de afspraken voor de periode 2025 tot en met 2027 te handhaven tot de invoering van dit nieuwe model” (p.68). In bovenstaande tabel hebben wij de situatie getoond waarin de reeks wordt doorgetrokken naar 2028 en 2029 (lichtgrijs).
10
11