Bijlage: Totaaloverzicht bouwstenen en ombuigingen die in de programmabegroting zijn opgenomen
Tekst van het document
Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Het is een wettelijke taak. De openbare ruimte dient schoon, heel en veilig te zijn. Maatschappelijk effect Draagt bij aan een veilige, bereikbare en aantrekkelijke leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Er hebben in de afgelopen periode inspecties plaatsgevonden. Een deel van de opgaven is onuitstelbaar vanwege veiligheidsrisico’s en achterstallig onderhoud. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Door werkzaamheden planmatig te programmeren, en als het kan integraal aan te vliegen en te koppelen aan het meerjarig investeringsprogramma (MJIP), worden kapitaalvernietiging en ondoelmatige inzet van middelen voorkomen. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) “Een schone en verzorgde leefomgeving draagt bij aan het woonplezier en de leefbaarheid in Borne, Hertme en Zenderen. Een aantrekkelijke openbare ruimte vraagt om goed beheer, onderhoud en een zorgvuldige inrichting. Daarom wordt ingezet op een integrale aanpak van beheer, onderhoud en inrichting van de openbare ruimte (IBOR). Er wordt gewerkt aan klimaatbestendige wijken, met aandacht voor riolering, waterberging, vergroening en een pretÝge leefomgeving.
De wijkvernieuwing zoals ingezet met het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte wordt voortvarend uitgevoerd.” Continuering bestaand beleid (benoemen van | Dit is een vervolg op het vastgestelde IBOR en dient ter vigerend beleid) | vervanging van de Nota Kapitaalgoederen. Acties en planning | Dit betreft continuering en optimalisatie van huidige werkzaamheden. Personele effecten | Voorgestelde maatregelen sluiten aan bij de bestaande werkwijze en vereisen geen uitbreiding of aanpassing van de huidige formatie. Begrotingswijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering | 417.500 | 417.500 | 417.500 | 417.500 Exploitatielast structureel (kapitaallasten) | 28.700 | 57.400 | 86.100 Exploitatielast structureel | 63.650 | 63.650 | € 63.650 (onderhoudsbudgetten) | 63.650 Beschikbare dekking | -28.100 | -28.100 | -28.100 | -28.100 Effect saldo | 35.550 | 64.250 | 92.950 | 121.650 32 33 Volgnummer: 14 Onderwerp: Programma externe veiligheid Programma: Wonen en ondernemen Portefeuillehouder: Ruimtelijke ordening Inhoud: Het Beleidskader voor externe veiligheid (EV) is dusdanig verouderd dat dit herzien moet worden. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn er op het thema externe veiligheid de nodige veranderingen geweest.
Zo wordt er onder de Omgevingswet gewerkt met aandachtsgebieden voor brandgevaar, explosiegevaar en gevaar voor een gifwolk waarbij de gemeente keuzes moet maken over de manier waarop zij hiermee wil omgaan in relatie tot het toestaan van (zeer) kwetsbare gebouwen en locaties. Andersom geldt dit ook; dus willen we nieuwe risicovolle activiteiten toestaan in de buurt van (zeer) kwetsbare gebouwen. Vanwege de roep om juist in de spoorzone meer te verdichten is het belangrijk om dit onderwerp te herzien zodat we een goede afweging kunnen maken over hoeveel risico we acceptabel vinden op welke plek. De bouwsteen is dan ook bedoeld om incidenteel geld beschikbaar te stellen om een programma voor EV op te stellen. Doel: Het opstellen van een programma voor externe veiligheid waarin keuzes gemaakt worden die de gemeente mee kan nemen in verdere planvorming of het beoordelen van initiatieven. Autonoom/niet autonoom Niet autonoom: Er zijn enkele initiatieven geweest waarbij EV een issue was, bijv. Jonge Poerink. Hier moeten nu ad-hoc beslissingen op worden genomen. Voor 2032 dient er wel een programma voor EV te zijn. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk Maatschappelijk effect Het beleidsstuk helpt bij afwegingen over nieuwe initiatieven in de buurt van risicobronnen zoals het spoor, snelweg, gasleidingen etc.
maar ook andersom, dus is het toegestaan om een nieuw gevaarsetÝng toe te staan in de buurt van kwetsbare gebouwen? Het maatschappelijk effect is daardoor met name ruimtelijk. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar N.v.t. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) EfÏciencyvoordeel wordt behaald in de ruimtelijke afweging. Nu worden hier afzonderlijke besluiten over genomen wat extra tijd kost en niet bijdraagt aan uniform beleid. Met het vaststellen van een programma EV kan hier eenduidig op worden besloten. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie- akkoord) Een veilige leefomgeving is essentieel voor het woonplezier en de leefbaarheid in Borne, Hertme en Zenderen. Veiligheid is daarbij zowel een voorwaarde als een sluitstuk: zonder veiligheid kunnen andere beleidsdoelen, zoals leefbaarheid, woningbouw of sociale voorzieningen, niet goed worden gerealiseerd, en een veilige omgeving vormt tegelijkertijd het punt waar alles samenkomt (pagina 17). Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Formeel is het een herziening van een stuk uit 2014. Dit heeft vanwege de verstreken termijn en de vele wijzigingen op het vakgebied weinig relevante waarde meer.
34 Acties en planning Na opname in en vaststelling van de kadernota kan er gewerkt worden met externe partijen aan het opstellen van een programma EV in 2027. Personele effecten Capaciteit benodigd van collega’s RO en Beleidsadviseur Milieu. Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) 2027 2028 2029 2030 Investering Exploitatielast structureel Exploitatielast incidenteel 25.000 Beschikbare dekking Effect saldo 35 Volgnummer: 15 Onderwerp: Fontein Dorsetplein Programma: Leefomgeving en veiligheid Portefeuillehouder: Beheer openbare ruimte Inhoud: De fontein op het Dorsetplein functioneert niet meer en vraagt om herstel. Op basis van een door Rots Maatwerk opgesteld voorstel is een investering van € 75.000 noodzakelijk om de installatie weer veilig, betrouwbaar en volledig functioneel te maken. Bij een eerdere bezuinigingsronde in 2019 is de fontein uit de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Twente Milieu gehaald. Hierdoor ontbreekt momenteel een structurele onderhoudsregeling. Het benodigde verzorgende en technische onderhoud wordt sindsdien uitgevoerd via incidentele opdrachten. Dit betreft onder meer het in- en uitschakelen van de fontein, het reinigen van de betonplaten vanwege algengroei en gladheid en het treffen van maatregelen ter voorkoming van schade door zwaar verkeer.
Naast de noodzakelijke investering is voor een duurzame instandhouding van de fontein structureel technisch en verzorgend onderhoud vereist. De jaarlijkse kosten hiervan worden geraamd op € 6.000 tot € 8.000. Het ligt voor de hand deze werkzaamheden structureel te beleggen via de DVO met Twente Milieu of door middel van een onderhoudscontract met Rots Maatwerk. Doel: Een goed werkende fontein waarbij onderhoud en beheer geregeld zijn. Autonoom/niet autonoom Niet autonoom. We kunnen de fontein weghalen, het verwijderen brengt beperkte kosten met zich mee. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk. Maatschappelijk effect De fontein bevindt zich op een prominente locatie in het centrum van Borne en draagt bij aan de uitstraling en beleving van het Dorsetplein. Het niet functioneren van de fontein heeft in het verleden regelmatig geleid tot meldingen van inwoners en ondernemers. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Onvoorzien omdat het onderhoud in 2019 is wegbezuinigd. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) N.v.t. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie- akkoord) Een bruisend en levendig centrum en ruimte voor ondernemers Een aantrekkelijke openbare ruimte vraagt om goed beheer, onderhoud en een zorgvuldige inrichting.
De wens om meer water zichtbaar in het centrum terug te brengen. Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Het betreft de reparatie van een bestaande fontein. Acties en planning Personele effecten Geen. Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering | 75.000 Exploitatielast structureel (kapitaallasten) | 2.500 | 2.500 | 2.500 Exploitatielast structureel (onderhoud) | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Beschikbare dekking Effect saldo | 8.000 | 10.500 | 10.500 | 10.500 36 37 Volgnummer: 16 Onderwerp: 0,5 fte boa structureel maken Programma: Leefomgeving en veiligheid Portefeuillehouder: Vergunningverlening, toezicht en handhaving Inleiding De boa-capaciteit is nu 3,5 fte structureel. De 0,5 fte is hierbij lange tijd niet ingevuld geweest omdat er geen halve formatieplek geworven kon worden. In de halfjaarrapportage 2025 is deze capaciteit incidenteel voor een jaar verhoogd met 0,5 fte zodat de formatie uitkwam op vier fte en de extra plek met een boa kon worden ingevuld. Extra capaciteit op dit gebied is niet incidenteel in te vullen vanwege het gebrek aan bevoegdheden tot een boa daadwerkelijk benoemd wordt. Procedures hiervoor vergen helaas (te) lange tijd. Deze “proceduretijd” verliezen we als we de tijdelijke boa niet langer in dienst houden.
Ook daarom verdient het sterk de voorkeur om de tijdelijke boa voor onbepaalde tijd aan ons te verbinden. De inzet van vier boa’s is bijzonder wenselijk omdat de boa’s altijd in koppels fungeren. We kunnen dan optimaal functioneren, iets wat met 3,5 fte minder effectief is. Doel: De capaciteit van de boa-formatie optimaal benutten en daarom structureel verhogen met 0,5 fte naar vier fte. Autonoom/niet autonoom Niet autonoom. De verhoging is een roep om een stevigere inzet op het gebied van toezicht en handhaving. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk. Maatschappelijk effect Intensivering van de inzet op het gebied van toezicht en handhaving. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar We hebben de extra boa voor een jaar aangenomen volgens het besluit in de halfjaarrapportage 2025. Door de formatie structureel te maken, kan de extra boa blijvend ingezet worden. Dit maakt nu het juiste moment om deze omzetÝng van incidenteel naar structureel te maken. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) We hebben door de ophoging van 0,5 fte een volle formatieplek kunnen invullen. Tot op heden was de 0,5 fte niet of nauwelijks in te vullen.
Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) Een veilig Borne en passende handhaving: Een veilige leefomgeving is essentieel voor het woonplezier en de leefbaarheid in Borne, Hertme en Zenderen. Het beleid richt zich daarom op preventie, toezicht en handhaving, waarbij wordt gestreefd naar een balans tussen veiligheid, leefbaarheid en burgerparticipatie. Belangrijke uitgangspunten zijn dat toezicht effectief en zichtbaar is, dat handhaving doelgericht en proportioneel gebeurt, en dat inwoners worden betrokken bij het signaleren van problemen en het bedenken van oplossingen. Continuering bestaand beleid (benoemen van | Het VTH-beleid. vigerend beleid) Acties en planning | Als deze bouwsteen gehonoreerd wordt, zal structureel invulling worden gegeven aan de formatieruimte. Personele effecten | 0,5 fte structureel aan de formatie toevoegen voor de inzet van een boa.
Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering Exploitatielast structureel | 37.000 | 37.000 | 37.000 | 37.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 37.000 | 37.000 | 37.000 | 37.000 38 39 Volgnummer: 17 Onderwerp: Fietssnelweg F35 tussen Borne en Almelo Programma: Leefomgeving en veiligheid Portefeuillehouder: Mobiliteit en parkeren Inhoud: De F35 wordt de ruggengraat van het fietsnetwerk in de Regio Twente. Deze is van groot belang als snelle en veilige fietsverbinding naar Hengelo en Almelo. Het ontbrekende traject vanaf de Oonksweg naar Het Hag (bij de gemeentegrens met Almelo) heeft een hoge prioriteit voor de provincie Overijssel. Het ontwerp is in 2025 door de provincie verder uitgewerkt en de aanleg van dit gedeelte richting Almelo vergt (inclusief verwerving) een investering van € 6.000.000. De provincie geeft nu nog 75% subsidie, dit kan in de toekomst afnemen. De eigen bijdrage van de gemeente Borne bedraagt € 1.500.000. Eerder hebben alle betrokken gemeenten zich gecommitteerd aan de F35 als een belangrijk project, met als doel een snelle en volledige realisatie. Doel: De gemeente Borne hecht veel waarde aan lopen en fietsen (STOMP-principe). De F35 draagt bij aan een betere fietsbereikbaarheid van de gehele regio.
Met de aanleg van dit laatste stuk F35 ontstaat een snelle en veilige fietsverbinding tussen Borne en Almelo. Fietsen draagt niet alleen bij aan een betere gezondheid en het welzijn, maar draagt ook bij aan een beter klimaat. Snelle aanleg is noodzakelijk omdat de financiële bijdrage van de provincie in de toekomst komt te vervallen. Autonoom/niet autonoom Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. De gemeente Almelo is bezig met planvorming en wil de F35 tot aan de gemeentegrens van Borne in 2028 aanleggen. Als wij hierop willen aansluiten, moeten we in 2027 met uitwerking en verwerving beginnen. Er zijn regionale afspraken gemaakt over de aanleg van de F35. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) De aanleg van de F35 is geen wettelijke verplichting. Maatschappelijk effect Uitgangspunt van de raad is het STOMP-principe. Lopen en fietsen geven we prioriteit. Dit bevordert gezonde mobiliteit zoals fietsen en wandelen. De F35 maakt deel uit van het regionale fietsnetwerk. Met de aanleg van de F35 ondersteunen we het STOMP-principe en komen we regionaal gemaakte afspraken met de provincie Overijssel en de overige gemeenten na. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar De aanleg van de F35 kan uitgesteld worden, alleen weten we niet tot hoelang de subsidie van 75% nog door de provincie wordt gegeven. Daarnaast zien we dat bouwkosten elk jaar stijgen.
Nu uitstellen zorgt dus voor hogere investering in de toekomst. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Het traject is uitgewerkt, door te starten met de verdere uitwerking in 2027 kan de F35 in 2029/2030 aangelegd worden. De planning van gemeente Almelo is ook 2029 gereed. Door eerder te starten met de aankoop en aanleg van de F35 gaan we meerkosten voorkomen. De F35 is dan eerder gereed dan de Vloedbeltverbinding maar deze kan nadien goed ingepast worden. Ter hoogte van de onderdoorgang zal de F35 dan met een dek over de onderdoorgang aangelegd worden. Kosten worden in de Vloedbeltverbinding voorzien. 40 Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) In het coalitieakkoord staat onder thema Mobiliteit en parkeren concreet het inzetten op de realisatie van de ontbrekende schakel Borne-Almelo in de fietssnelweg F35”. Bij het thema Zorg en welzijn wordt de “inclusieve samenleving” genoemd. Fietsen draagt hier sterk aan bij. Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Binnen de gemeenten, Regio Twente en de provincie Overijssel is de F35 een majeur project met hoge prioriteit. Het college en de raad hebben in het verleden commitment uitgesproken om de F35 volgens het ‘Masterplan F35’ aan te leggen.
Daarnaast heeft de raad in het kader van de Mobiliteitsvisie uitgangspunt 5: ‘De F35 de drager van ons fietsnetwerk te maken en deze uit te breiden naar Almelo’ vastgesteld. In het huidige coalitieakkoord is de aanleg van de F35 nogmaals genoemd. Tot slot heeft de raad de Omgevingsvisie vastgesteld met daarin opgenomen de F35. Acties en planning De kosten voor de aanleg van de F35 zijn uitgewerkt aan de hand van een voorlopig ontwerp. Als we in 2028/2029 de F35 willen aanleggen zal er in 2027 een bestek gemaakt moeten worden, gesprekken met grondeigenaren gevoerd moeten worden en grond worden verworven. Tegelijkertijd kan het omgevingsplan worden gemaakt. Voor eventuele bodemvervuiling heeft gemeente een reserve gevormd. Personele effecten De uren voor dit project kunnen ook voor 75% gesubsidieerd worden. Afhankelijk van de beschikbaarheid van een projectleider kan deze ook eventueel ingehuurd worden. Verdere werkzaamheden kunnen vanuit de bestaande capaciteit uitgevoerd worden. Eventuele extra inhuur kan ook op het project gezet worden.
Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) 2027 2028 2029 2030 Investering 1.500.000 Exploitatielast structureel 70.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo 70.000 41 Programma 3 Wonen en ondernemen Volgnummer: 18 Onderwerp: Inzet gedeelte van de ontvangen middelen realisatiestimulans Programma: Wonen en ondernemen Portefeuillehouder: Wonen Inhoud: De gemeente heeft een hoge ambitie op het gebied van sociale en betaalbare woningbouw. De realisatie van deze woningen staat echter onder druk. Op veel ontwikkellocaties is sprake van aanzienl ijke bijkomende kosten, onder andere als gevolg van sloop, bodemsanering, investeringen in groen en eisen ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Deze kosten hebben een drukkend effect op de grondexploitatie en daarmee op de haalbaarheid van projecten. Daarnaast blijven de bouwkosten stijgen doo r schaarste aan personeel en materialen. Dit heeft met name tot gevolg dat er dan vaak geen sociale woni ngbouw kan worden gerealiseerd. Om sociale woningbouw te kunnen blijven realiseren is aanvullende inzet gewenst. Voor de komende jaren ligt er een substantiële woningbouwopgave. Van het tota le bouwprogramma wordt een betaalbaarheidsverdeling nagestreefd van 30% sociale huur/40% midden/30% vrije sector. Op basis van het huidige programma is dit haalbaar, maar de realisatie is afhankelijk van meerdere factoren o.a.
bezwaar- en beroepsprocedures, termijnen bouwrijp maken, marktomstandigheden (verkoop). Er is aangenomen dat de startbouw van gemiddeld 75 woningen per jaar kansrijk is. Dit za l per jaar beoordeeld moeten worden en aangepast moeten worden in de P&C op basis van de planning. De Rijksoverheid ondersteunt deze opgave via de Realisatiestimulans, waarbij gemeenten een bijdrage ontvangen van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. Het voorstel i s om 60% van de middelen jaarlijks beschikbaar te houden om bij te kunnen dragen aan de sociale woningbouwopgave van de gemeente. Inzet middelen: De gemeente zet deze middelen gericht in om de haalbaarheid van sociale woningbouw projecten te verbeteren. De middelen uit de bestemmingsreserve kunnen worden ingezet voor de realisatie van projecten met sociale huurwoningen, waarbij sprake is van kosten die noodzakelijk zijn voor de sociale woningbouwopgave, maar die een onrendabele exploitatie veroorzaken, zoals: • Sanering van bodemverontreiniging; • Aanvullende eisen door monumentale status; • Extra kwaliteitsverbetering openbare ruimte in combinatie met extra opgaven (bijv. o ntmoeten/verblijven). • Infrastructurele aanpassingen buiten het plangebied om de woningbouw mogelijk te maken. • Tijdelijke woningbouwlocaties met een onrendabele exploitatie.
Of in aanvulling op de woningbouwopgave • Realisatie van extra sociale huur • Huisvesting van prioritaire doelgroepen op verzoek van de gemeente (zoals woonwagenbewone rs, statushouders). Door deze inzet wordt beoogd de continuïteit van de woningbouwproductie te waarborgen en de gestelde ambities voor sociale huur te realiseren. Doel: Stimuleren betaalbare woningbouw Autonoom/niet autonoom | Autonoom Wettelijk/niet wettelijk | Wettelijk – (wet versterking regie op de (o.b.v. welke wettelijke regeling) | volkshuisvesting). Maatschappelijk effect | Meer betaalbare woningbouw. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar | Onvermijdbaar, zonder bijdrage kunnen we onze doelen niet halen. EfÏciency | N.v.t. (indien mogelijk kwantificeren) Relatie met beleidsvoornemen(s) in het | - | “Bouwen voor een gevarieerd aanbod van coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ | woningen in de drie segmenten: sociale huur, (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan | betaalbare koop en middenhuur, en vrije sector; verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) | - | “De 30/40/30-verdeling van deze segmenten gebruiken als richtinggevend uitgangspunt binnen de gehele woningbouwprogrammering. Continuering bestaand beleid (benoemen van | Niet van toepassing. vigerend beleid) Acties en planning | Afspraken maken met o.a. Welbions voor de inzet van de middelen. Personele effecten | N.v.t.
Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering | 315.000 | 315.000 | 315.000 | 315.000 Exploitatielast structureel Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 315.000 | 315.000 | 315.000 | 315.000 42 43 Volgnummer: 19 Onderwerp: Starterslening Programma: Wonen en ondernemen Portefeuillehouder: Wonen Inhoud: De gemeente Borne ondersteunt starters op de woningmarkt met de Starterslening. De voorwaarden hiervoor zijn vastgelegd in de Verordening Starterslening gemeente Borne. De afgelopen vijf jaar zijn jaarlijks tussen de 9 en 21 startersleningen verstrekt. Voor de komende jaren wordt uitgegaan van gemiddeld 17 leningen per jaar. Om deze starters te kunnen blijven ondersteunen, is aanvullend budget nodig. Zonder extra middelen raakt het beschikbare budget uitgeput en kunnen geen nieuwe aanvragen meer worden toegekend. Voorgesteld wordt daarom om de komende vier jaar jaarlijks € 700.000 beschikbaar te stellen voor de Starterslening. Dit bedrag is gebaseerd op het verwachte aantal van gemiddeld 17 leningen per jaar. Het Startersfonds heeft een revolverend karakter. Dat betekent dat aflossingen van bestaande leningen terugvloeien naar het fonds en opnieuw kunnen worden uitgeleend aan nieuwe starters. Naar verwachting komt jaarlijks circa € 200.000 terug uit aflossingen.
Hierdoor hoeft niet ieder jaar het volledige bedrag van € 700.000 opnieuw vanuit de gemeentelijke middelen beschikbaar te worden gesteld. Financiën Bij een jaarlijks beschikbaar budget van € 700.000 bedragen de rentelasten voor de gemeente in de eerste drie jaar circa 3%. Starters betalen gedurende de eerste drie jaar van hun lening geen rente en aflossing. De rentelasten komen in die periode daarom voor rekening van de gemeente. Bij een bedrag van € 700.000 gaat het om circa € 21.000 aan rentelasten per jaar. Daarnaast betaalt de gemeente aan Svn jaarlijks 0,5% beheerkosten over het fonds. Dit bedraagt circa € 4.000 per jaar. De totale jaarlijkse kosten bedragen daarmee in de eerste drie jaar circa € 24.500. Na drie jaar gaat de starter, afhankelijk van de financiële draagkracht, rente en aflossing betalen. Wanneer wordt uitgegaan van een rente van 4%, nemen de netto rentelasten voor de gemeente af. Bij € 700.000 bedraagt het verschil tussen 4% ontvangen rente en circa 3% rentekosten ongeveer € 7.000 per jaar. Autonoom/niet autonoom Niet autonoom. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk. Maatschappelijk effect Ondersteunen starters bij het vinden van passende huisvesting. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Uitstelbaar, maar dan wordt het doel niet bereikt. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Niet van toepassing.
Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie- akkoord) “Starters blijven ondersteunen bij de aankoop van hun eerste huis, bijvoorbeeld via de starterslening”. Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Continuering verordening Starterslening gemeente Borne. Acties en planning Geld toevoegen aan Svn Fonds Starterslening, zodat weer leningen kunnen worden verstrekt. Personele effecten Niet van toepassing. 44 Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) 2027 2028 2029 2030 Investering Exploitatielast structureel Exploitatielast incidenteel 24.500 24.500 24.500 -4.000 Beschikbare dekking Effect saldo 45 Volgnummer: 20 Onderwerp: Nota Omgevingskwaliteit Programma: Wonen en ondernemen Portefeuille: Ruimtelijke ordening Inhoud: Op dit moment beschikt Borne over de ‘Welstandsnota Borne’ (2004). Aan de hand hiervan wordt bij de vergunningverlening beoordeeld of een bouwwerk voldoet aan redelijke eisen voor welstand. Omdat de Omgevingswet (2024) is gericht op integratie van welstand met de bouwregels van het omgevingsplan, is de regeling van welstandstoezicht bij de inwerkingtreding van deze wet verhuisd naar het omgevingsplan. Onder de Omgevingswet regelt de gemeente welstand dus zelf in het omgevingsplan.
De gemeente moet bij het opstellen van het nieuwe omgevingsplan (voor 2032) dan ook regels over welstand opnemen in het omgevingsplan. Met het oog op de intenties en verplichtingen van de Omgevingswet en met het oog op het verouderde beleid is het wenselijk om een Nota Omgevingskwaliteit op te stellen. Doel: Bijdragen aan actueel integraal omgevingskwaliteitsbeleid (conform artikel 1.3 en artikel 2.1, lid 1 Omgevingswet). Autonoom Autonoom: Het huidige toetsingskader hiervoor is (sterk) verouderd, met het oog hierop en de Omgevingswet is een actueel toetsingskader wenselijk. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Wettelijk is bepaald dat gemeente Borne voor 2032 moet beschikken over een nieuw omgevingsplan, waarin ook regels met betrekking tot het uiterlijk van bouwwerken en over de plaatsing van bouwwerken moeten worden opgenomen. In het kader daarvan moet opnieuw naar het verouderde beleid worden gekeken om te bepalen op welke manier Borne dit opneemt in het Omgevingsplan. Daarnaast wordt op basis van de Omgevingswet van gemeenten gevraagd om een integraal omgevingskwaliteitsbeleid te ontwikkelen (waarvan welstandsbeleid onderdeel uitmaakt). Dit volgt uit artikel 1.3 en artikel 2.1, lid 1 van de Omgevingswet. Maatschappelijk effect Bescherming en verbetering van de omgevingskwaliteit.
Deze kaders bieden ook mogelijkheden om regelgeving te integreren om leegstand en verpaupering te verminderen. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Beperkt uitstelbaar: Voor 2032 moet Borne beschikken over een nieuw omgevingsplan. Het is om die reden wenselijk om in 2027 te starten met deze Nota zodat deze in het traject voor het opstellen van het nieuwe omgevingsplan kan worden opgenomen (en dubbelwerk als gevolg van het omzetten van de verouderde Welstandsnota Borne wordt voorkomen). EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Met een Nota Omgevingskwaliteit zijn onze ruimtelijke ambities en regels aan de voorkant duidelijk. Ook is het mogelijk om welstandsvrije gebieden aan te wijzen. Het is te verwachten dat vergunningstrajecten hierdoor efÏciënter verlopen. Daarnaast wordt voorkomen dat eerst de verouderde welstandsnota moet worden omgezet ten behoeve van het nieuwe omgevingsplan. 46 Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat/zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie- akkoord) Coalitieakkoord Krachtig verder blz. 4 wonen en bouwen: Goede inpassing in bestaande buurten blijft belangrijk, maar het belang van woningzoekenden staat voor ons voorop. Versnelling van woningbouw betekent niet dat kwaliteit of leefbaarheid onder druk komen te staan.
Nieuwe woningen moeten passen bij het karakter van Borne, Hertme en Zenderen en zorgvuldig worden ingepast in de omgeving. Hoogbouw kan op bepaalde locaties een bijdrage leveren aan de woningbouwopgave, maar alleen daar waar dit ruimtelijk past en aansluit bij de omgeving. Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Vervangt de Welstandsnota uit 2004. Acties en planning Na besluitvorming wordt dit opgepakt. Personele effecten Bij het opstellen van de Nota Omgevingskwaliteit werken we intern met een projectteam en extern zijn benodigd een bureau gespecialiseerd in omgevingskwaliteit en eventueel expertise op het gebied van digitalisering, copywriting en vormgeving. De incidentele middelen worden ingezet voor het aantrekken van externe capaciteit en expertise. De interne ambtelijke inzet wordt opgevangen binnen de bestaande capaciteit. Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) 2027 2028 2029 2030 Investering Exploitatielast structureel Exploitatielast incidenteel 45.000 Beschikbare dekking Effect saldo Programma 4 Cultuur, sport en onderwijs. Volgnummer: 21 Onderwerp: Exploitatie sportcentrum Borne Programma: Cultuur, sport en onderwijs Portefeuillehouder: sportaccommodaties Inhoud: Het sportcentrum Borne is volop in ontwikkeling. Vanaf september 2026 is daarmee ook de exploitatie van sportcentrum Borne op ons afgekomen.
Bedragen voor de exploitatie van het gebouw zijn op dit moment nog niet exact bekend. Wel is al zeker dat de kosten voor het sportcentrum Borne hoger liggen dan de kosten voor het sportcentrum ’t Wooldrik. De omvang van het sportcentrum, de daarmee gepaard gaande grotere personele inzet en de toename van installaties in het pand leiden tot hogere kosten. Het komende jaar wordt proefgedraaid waarna de kosten nog verder kunnen worden verfijnd. Kapitaallasten Het bouwkrediet voor sportcentrum Borne is aangevraagd en op basis daarvan zijn de voorlopige kapitaallasten berekend en opgenomen in de begroting (€ 1.393.771 op basis van 2% rente). De voorlopige kapitaalslast is berekend op het volledige bouwkrediet, maar het is waarschijnlijk dat de bouwkosten en installatielasten lager uitvallen. Daarnaast zal de terreininrichting rondom het pand niet in 2027 gereedkomen waardoor activatie van dit deel van het krediet pas in 2028 plaats kan vinden. De kapitaallasten verlagen daardoor waarschijnlijk met € 247.000 naar € 1.146.000 in 2027. Dit mag pas bij de activatie van het krediet (na afronding van de bouw) verwerkt worden. De kapitaallasten kunnen vervolgens nog wijzigen door ombuigingsvoorstel ‘Afschrijvingstermijn en restwaarde Sportcentrum Borne’.
Als restwaarde en verlenging van de afschrijvingstermijn plaatsvindt (na bovengenoemde verlaging van de boekwaarde), daalt de kapitaalslast van € 1.146.000 naar € 998.000 in 2027 maar daalt de rentelast de jaren daarna langzamer en loopt 20 jaar langer door. Bij het ombuigingsvoorstel zit een grafiek die de invloed van de verschillende keuzes voor afschrijving op de kapitaalslast zichtbaar maakt. Beheer en onderhoudslasten gebouw De kosten voor het meerjarenbeheer en onderhoud van het pand en vervangingsinvesteringen zijn meegenomen in de benodigde omvang van de reserve meerjaren onderhoud (andere bouwsteen). De schoonmaak wordt nu tijdelijk uitgevoerd door het bedrijf dat ook de overige panden van de gemeente schoonmaakt. Er wordt een Europese aanbesteding voorbereid om de structurele schoonmaak te organiseren. In deze aanbesteding wordt een sociale paragraaf opgenomen. De kostenraming bevat een prognose voor de structurele kosten. Kosten en opbrengsten 2027 versus huidige begroting Prognose 2027 | Verschil t.o.v.
huidige begroting Kapitaalslasten | € 1.147.000 | -/-€ 247.000 Jaarlijkse onderhoudslasten € 77.000 | + € 57.000 Beheerslasten sportinventaris en horeca- inventaris*) | € 8.000 | -/- € 22.000 Personele kosten | € 477.000 | + € 336.000 Schoonmaakkosten | € 130.000 | + € 124.000 Water en elektra | € 81.000 | + | € 16.000 Overige kosten | € 155.000 | + € 117.000 Huuropbrengsten **) | -/- € 280.000 | -/- € 44.000 *) Het MJOP voor de sportmaterialen en de inrichting van het sportcomplex is nog niet gereed. Op basis van een raming van het adviesbureau voor de exploitatie wordt rekening gehouden met een gemiddelde kostenpost. 47 48 **) Uitgaande van de huidige situatie (waarin de bezetÝng nog niet optimaal is en daarom nog met een ingroei van de huuropbrengst rekening moet worden gehouden), met de komst van de fysio en de stichting die de horeca gaat beheren en het feit dat flink wordt ingezet op werving is het de verwachting dat we langzamerhand naar hogere huuropbrengsten toe groeien. De kosten fluctueren van jaar tot jaar. Dat ligt met name aan: • De MJOP-kosten (zo liggen de JOP-kosten voor 2027 op € 77.000 en JOP 2028 op € 135.000), • De dalende boekwaarde zorgt jaarlijks voor lagere kapitaalslasten • De indexen voor kosten- en opbrengstenstijging (2,27%) en rentelast (2%) die op basis van het vastgoedbeleid gehanteerd zijn.
Met de kosten die al in de begroting zitten of deel uitmaken van de bouwsteen MJOP’s, de verwachte kosten en de mogelijke extra opbrengsten is het nu de verwachting dat het pand ons het komende jaar ca. € 367.000 extra kost. De opbrengsten stijgen de komende jaren naar verwachting door een betere bezetÝng, maar de beheerslasten liggen nu nog laag en nemen de komende jaren ook toe. Doel: Een duurzame exploitatie van het sportcentrum. Autonoom/niet autonoom Autonoom, de exploitatie is het gevolg van het besluit over de realisatie van het sportcentrum. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk. Maatschappelijk effect We moeten nu investeren in een goede exploitatie van het gebouw om bezoekers naar het sportcentrum te trekken waardoor de exploitatielasten op termijn kunnen dalen. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Onvermijdbaar. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) De exploitatie van het sportcentrum is nu nog gebaseerd op aannames en ervaringscijfers van derden. De komende jaren zetten we in op het optimaliseren van de exploitatie. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) Sportaccommodaties zoals Sportcentrum Borne en het zwembad exploiteert de gemeente daarom zelf.
Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Alle gebouwen en accommodaties benutten, bezetten en beheren we zo optimaal mogelijk. De gebouwen zijn functioneel, veilig en schoon. Acties en planning De exploitatie van het sportcentrum werken we de komende jaren verder uit. Personele effecten De exploitatie van het gebouw leidt tot een toename van personeel: 4,22 fte (boven op de bestaande 2 fte). Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) 2027 2028 2029 2030 Investering 49 Exploitatielast structureel 339.000 495.000 463.000 546.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo 339.000 495.000 463.000 546.000 50 Volgnummer: 22 Onderwerp: Maatschappelijke bijdrage stichting Sporthal De Veste Programma: Cultuur, sport en onderwijs Portefeuillehouder: Sporthal de Veste Inhoud: Stichting Sporthal De Veste huurt, gebruikt, exploiteert en doet het dagelijks onderhoud van sporthal De Veste en het bijbehorende sportcafé sinds juni 2015. Voor de werkzaamheden die zij verrichten ontvangen zij een maatschappelijke bijdrage. De afgelopen jaren steeg een aantal kosten voor de stichting fors terwijl de maatschappelijke bijdrage alleen maar toenam met de CPI-prijsindex. Hiermee komt het voortbestaan van de stichting in gevaar. Sinds 2019 is het btw-regime gewijzigd, waardoor de btw kostprijsverhogend is geworden voor de stichting. Jaarlijks maken zij hierdoor ca.
€ 15.500 extra kosten. Voorgesteld wordt de maatschappelijke bijdrage hier vanaf 2027 mee te verhogen, mede op grond van artikel 9.1 ‘Overmacht’ in de individuele samenwerkingsovereenkomst die de gemeente met de stichting heeft gesloten (de extra kosten zijn het gevolg van overheidsmaatregelen). De kosten voor gas, water en elektra worden doorberekend aan de stichting via een specifieke berekeningswijze. Deze kosten stijgen harder dan de CPI-prijsindex. Voorgesteld wordt in de jaarlijkse maatschappelijke bijdrage mee te bewegen met deze prijsstijging zodat de extra kosten voor gas, water en elektra voor rekening van de gemeente komen (in de huurovereenkomst ligt in artikel 5.1 vast dat het risico van prijsontwikkeling bij de gemeente ligt). Op basis van de prijsstijgingen van de afgelopen jaren is de verwachting dat het verschil in prijsstijging in 2027 ca. € 24.500 bedraagt. Omdat de gemeente vanaf 2026 een flexibel contract heeft afgesloten voor energie en de invloed daarvan op de prijsontwikkeling nog heel onzeker is, kan de bijdrage nog wel enigszins afwijken. De verhoging van de maatschappelijke bijdrage wordt in een addendum op de bestaande overeenkomsten vastgelegd. Hierin worden ook aanvullende afspraken over vrijwilligersbijdragen en de invloed van winst op de maatschappelijke bijdrage vastgelegd.
Daarnaast wordt in het addendum vastgelegd dat wanneer de uitbreiding van De Veste met kleedkamers en een krachthonk wordt gerealiseerd, de huurovereenkomst met de SSDV wordt aangepast. De kosten van de uitbreiding zullen in een nieuwe huurovereenkomst worden verhaald met een kostprijsdekkende huur (boven op de al bestaande huur). Doel: Stichting Sporthal De Veste huurt, gebruikt, exploiteert en doet het dagelijks onderhoud van sporthal De Veste tegen een maatschappelijke bijdrage. Omdat zij de werkzaamheden over het algemeen goed uitvoeren en de beheerskosten voor de gemeente laag zijn en blijven willen we deze situatie in stand houden. Autonoom/niet autonoom Autonome ontwikkelingen als gevolg van gewijzigde wetgeving en prijsstijgingen. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Niet wettelijk geregeld, in overeenkomsten is het dagelijks beheer vastgelegd. Maatschappelijk effect Het voor de Stichting mogelijk maken om het dagelijks beheer en exploitatie van de sporthal voort te zetten. Onvoorzien/onvermijdbaar/ onuitstelbaar Onvermijdbaar en onuitstelbaar: de kosten zijn zonder een aanvullende bijdrage niet langer te dragen voor de stichting. Wanneer de stichting het beheer en de exploitatie beëindigt nemen de kosten voor de gemeente toe omdat het pand dan in eigen beheer en exploitatie komt. EfÏciency | Apollo is de hoofdgebruiker van het pand.
De stichting (indien mogelijk kwantificeren) | bestaat uit vrijwilligers namens Apollo. De bezetÝng van het pand is erg hoog. De Stichting en de gemeente hebben een gezamenlijk belang bij het op deze wijze exploiteren en beheren van de sportvoorziening. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het | Voor een goed en breed sport- en beweegaanbod zijn coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ | vitale verenigingen onmisbaar. En voor deze verenigingen (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan | zijn vrijwilligers het goud. In Borne is er dankzij deze verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) | verenigingen en vrijwilligers een uitgebreide sportinfrastructuur. Daar zijn wij zuinig op. Continuering bestaand beleid (benoemen van | Op deze wijze kunnen de huur-, de individuele vigerend beleid) | samenwerkingsovereenkomst en de collectieve samenwerkingsovereenkomst in stand blijven. Acties en planning | Deze bouwsteen gaat over toekomstige middelen. Het tekort voor de stichting speelt al sinds 2023. Voor deze eerdere jaren werd dekking gevraagd in de halfjaarsrapportage 2026. De verhoging van de maatschappelijke bijdrage leggen we vast in een addendum op de bestaande overeenkomsten. We zijn in gesprek met de SSDV over dit addendum. Personele effecten | Als de exploitatie door SSDV wordt beëindigd komen er extra werkzaamheden naar de gemeente toe. Dan zal dit wel personele effecten hebben.
Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering Exploitatielast structureel | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 51 52 Volgnummer: 23 Onderwerp: Verduurzaming verlichting De Veste Programma: Cultuur, sport en onderwijs Portefeuillehouder: projectwethouder de Veste Inhoud: De multifunctionele accommodatie De Veste beschikt grotendeels over conventionele TL- en PL-armaturen. Voor een groot deel van deze verlichting worden de lichtbronnen en onderdelen niet meer gemaakt of zijn ze nauwelijks nog leverbaar. Hierdoor nemen uitval, onderhoudsrisico's en kosten toe. Vanuit de energiebesparingsplicht moeten we de overstap maken naar LED-verlichting. Contractueel staat de ontwikkelaar van het pand aan de lat voor het onderhoud van het pand wanneer sprake is van één op één vervanging. Maar hier is sprake van vernieuwing als gevolg van gewijzigde wetgeving. De extra kosten komen daarmee voor rekening van de gemeente als eigenaar en voor rekening van de gebruikers – stichting Brigantijn en SSDV. Deze kostenverdeling ligt vast in de demarcatielijst behorende bij voorzieningencluster De Veste. De totale kosten bedragen € 204.000. Dura draagt vanuit haar budgetten van vervangingsonderhoud € 19.000 bij.
Het kinderdagverblijf staat voor haar eigenaarsdeel aan de lat: € 24.000. Resteert het nu aangevraagde krediet van € 160.000. De kosten voor het gebouwdeel dat in gebruik is van Brigantijn bedragen € 71.000. Dit financiert de gemeente als eigenaar voor, maar wordt vervolgens in rekening gebracht bij de scholenstichting. Contractueel leggen we deze verrekening vast. Netto kost de verduurzaming de gemeente € 89.000. Voor Stichting Sporthal De Veste leidt deze verduurzaming tot lagere energielasten. De gemeente vergoedt via de maatschappelijke (exploitatie)bijdrage een groot deel van de energielasten aan de stichting. De verduurzaming leidt daarmee tot lagere kosten voor de stichting en daarmee de gemeente tot een lagere exploitatiebijdrage voor het sporthalbeheer – zie ook bouwsteen Maatschappelijke bijdrage De Veste. Doel: Het toekomstbestendig maken van de verlichting binnen De Veste. Autonoom/niet autonoom Autonoom: De vervanging is noodzakelijk vanwege technische veroudering van de bestaande verlichting en het wegvallen van leverbaarheid van onderdelen en lichtbronnen. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Dit is een wettelijke verplichting. De maatregel draagt rechtstreeks bij aan de gemeentelijke duurzaamheidsambities, energiebesparing en de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed.
Maatschappelijk effect Door de investering blijft het gebouw veilig en functioneel, worden storingen en uitval van verlichting voorkomen, wordt het energieverbruik fors teruggebracht en wordt uitvoering gegeven aan gemeentelijke klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Onvermijdbaar en nog maar beperkt uitstelbaar omdat er nu al verlichting uitvalt, daarbij is het goedkoper om alles in één keer te vervangen. Dus in principe kun je dit uitstellen tot het eerste lichtpunt uitvalt, maar dit is niet te plannen. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Op het gebouw exclusief kinderopvang besparen we zo’n 57.000 kWh per jaar. De investering levert daarmee een structurele verlaging van de energielasten op en draagt bij aan een toekomstbestendige exploitatie van De Veste. Er moeten nog contractuele afspraken worden gemaakt met de scholenstichting over kostenvergoeding (wellicht in meerdere jaren). Dit leidt tot een verlaging van het effect op het saldo. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het | Duurzaamheid is daarbij niet alleen een technische coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ | opgave, maar ook een maatschappelijke opgave. Het gaat (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan | om energiebesparing, een groene en klimaatbestendige verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) | leefomgeving en verstandig omgaan met grondstoffen.
Concreet betekent dit inzetten op energiebesparing en verduurzaming van woningen en gebouwen. Continuering bestaand beleid (benoemen van | Een energiezuinige vastgoedportefeuille is een vigerend beleid) | uitgangspunt in de nota Vastgoedbeleid 2025. Acties en planning | Voor aanvang van de vervanging zoeken we uit of er subsidiemogelijkheden bestaan. Werkzaamheden worden afgestemd met school, kinderopvang, sportverenigingen en overige gebruikers om overlast te beperken. Na de oplevering monitoren we de energiebesparing en leidt dit tot een verlaging van de maatschappelijke bijdrage aan de sporthalbeheerder. Personele effecten | Geen, reguliere werkzaamheden. Begrotingswijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering (afschrijving in 25 jaar) | 160.000 Exploitatielast structureel | 11.200 | 11.200 | 11.200 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 11.200 | 11.200 | 11.200 53 54 Programma 5 Jeugd, ondersteuning en bestaanszekerheid. Volgnummer: 24 Onderwerp: Jurist Sociaal Domein Programma: Jeugd, ondersteuning en bestaanszekerheid Portefeuille: Voorzieningen en ondersteuning inclusief Wmo/Jeugd en jongeren inclusief jeugdzorg/Werk, participatie en bestaanszekerheid Inhoud: Het Sociaal Domein werkt in een omgeving die steeds verandert.
Nieuwe wetten en regels, landelijke en regionale afspraken en digitalisering hebben steeds meer invloed op het beleid en de uitvoering. Tegelijk worden de zaken waar medewerkers mee te maken hebben steeds ingewikkelder. Dit gaat bijvoorbeeld om casussen, juridische vragen, besluiten en bezwaar- en beroepsprocedures. Daardoor is er steeds meer behoefte aan tijdige juridische ondersteuning, toetsing en kwaliteitsbewaking. Binnen het Sociaal Domein is nu geen vaste juridische capaciteit beschikbaar. Er is een beperkt aantal uren voor een juridisch kwaliteitsmedewerker beschikbaar. Die wordt ingezet voor bezwaarafhandeling en juridische toetsing. Daardoor wordt voor ingewikkelde dossiers en advisering voor nieuwe wet- en regelgeving vaak teruggevallen op de concernjurist. Dit brengt risico’s met zich mee. Juridische aandachtspunten worden niet altijd op tijd meegenomen in het begin van processen. Ook kunnen doorlooptijden langer worden, neemt de werkdruk toe en is er meer kans op bezwaar- en beroepsprocedures. De huidige juridische capaciteit past steeds minder bij de hoeveelheid en de complexiteit van het werk in het Sociaal Domein. Zonder extra structurele versterking is er een risico dat juridische problemen te laat worden ontdekt, dat nieuwe regels niet op tijd of goed worden ingevoerd en dat de druk op uitvoering, beleid en juridische ondersteuning verder toeneemt.
Doel: Versterken van de juridische kwaliteit en borging sociaal domein. Een structurele jurist binnen het Sociaal Domein maakt het mogelijk om bij implementatie van nieuwe wet- en regelgeving, beleidsvoorstellen, complexe bezwaar- en beroepszaken, procesverbeteringen, verordeningen en bestuurlijke besluitvorming structureel juridisch advies te betrekken. Hierdoor worden juridische risico's eerder gesignaleerd, neemt de kwaliteit van besluitvorming toe en wordt juridisch verantwoorde dienstverlening beter geborgd. Autonoom/niet autonoom Autonoom door externe ontwikkelingen, zoals nieuwe landelijke wetten en regels, eisen aan rechtmatigheid, ingewikkeldere casussen en veranderingen binnen het Sociaal Domein. Het is noodzakelijk om te blijven voldoen aan de wet, om rechtmatig te werken en om gemeentelijke taken binnen het Sociaal Domein zorgvuldig uit te voeren. Wettelijk/niet wettelijk Niet wettelijk. Maatschappelijk effect Door juridische risico’s op tijd te herkennen en aan te pakken, worden vertragingen, herstelwerk en verschillen in de uitvoering zoveel mogelijk voorkomen. Hierdoor krijgen inwoners op tijd duidelijkheid en worden verwachtingen beter waargemaakt (onderzoek Dienstverlening 2025). Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Onvermijdbaar. Door nieuwe wetten en regels kunnen we het werk met de huidige capaciteit niet altijd op tijd en goed uitvoeren.
Dit vergroot de kans op fouten, herstelwerk en meer bezwaar- en beroepsprocedures, bijvoorbeeld bij de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage binnen de Wmo. Onuitstelbaar. Als we dit uitstellen, ontstaan er vertragingen bij het maken en uitvoeren van beleid, het invoeren van wetgeving en het nemen van besluiten. Dit heeft een negatief effect op de kwaliteit van regels, beleidsafspraken en de uitvoering. Belangrijke ontwikkelingen zijn onder andere de Regeling dienstverlening aan huis (RdaH per 01-01-2026), de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage, PGB 2.0 en andere nieuwe wetten binnen het Sociaal Domein. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het | Blz. 19 "Zorgen voor toegankelijke, duidelijke en coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ | betrouwbare dienstverlening aan inwoners en (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan | ondernemers." verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) | Blz. 20 "Verder bouwen aan een toekomstbestendige ambtelijke organisatie en bedrijfsvoering." Continuering bestaand beleid (benoemen van | N.v.t. vigerend beleid) Acties en planning | • | invullen structurele juridische capaciteit; • | juridische advisering en ondersteuning bij beleidsontwikkeling, implementatie, toetsing en processen.
Personele effecten | Jurist Sociaal Domein: 36 uur per week, schaal 11 Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering Exploitatielast structureel | 96.000* | 115.000 | 115.000 | 115.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 96.000 | 115.000 | 115.000 | 115.000 * Hierbij wordt uitgegaan van kosten vanaf maart 2027 55 56 Volgnummer: 25 Onderwerp: Sociaal Hus Programma: Jeugd, ondersteuning en bestaanszekerheid Portefeuillehouder: Voorzieningen en ondersteuning inclusief Wmo Inhoud: Het Sociaal Hus is een samenwerkingsverband van maatschappelijke partners, waaronder Wijkracht, Kulturhus, GGD, VluchtelingenWerk, Welbions, Borne Sport en Gemeente Borne. Vanuit hun eigen rol zijn deze partners actief in de samenleving, ondersteunen zij inwoners waar mogelijk, signaleren zij vragen en behoeften van inwoners, organiseren zij initiatieven en verwijzen zij door waar nodig. De kracht van het Sociaal Hus zit in de samenwerking tussen deze partners en de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een toegankelijke en sterke sociale basis in Borne. Het Sociaal Hus biedt inwoners een laagdrempelige toegang tot ondersteuning en verbindt de expertise, netwerken en voorzieningen van de aangesloten partners. Om deze samenwerking goed te laten functioneren is afstemming, netwerkontwikkeling en zichtbaarheid nodig.
De huidige capaciteit (32 uur) van het Sociaal Hus wordt echter grotendeels ingezet voor de uitvoering van de inloopspreekuren en de administratieve afhandeling. Hierdoor is onvoldoende ruimte beschikbaar voor het coördineren van de samenwerking tussen partners, het versterken van de bekendheid van het Sociaal Hus, het organiseren van netwerkactiviteiten en het verder versterken van de integrale toegang. Deze bouwsteen richt zich daarom op het versterken van de loketfunctie van het Sociaal Hus in brede zin. Niet door uitbreiding van openingstijden of het uitvoeren van extra sociaal werk in de wijken, maar door het versterken van de achterliggende netwerkstructuur die nodig is om inwoners snel en passend te ondersteunen. Hiervoor is aanvullende capaciteit nodig voor coördinatie, netwerkontwikkeling, communicatie en doorontwikkeling van het samenwerkingsverband. Deze activiteiten vormen een belangrijke randvoorwaarde voor een goed functionerende loketfunctie. Door te investeren in bekendheid, samenwerking en netwerkontwikkeling wordt de basis van het Sociaal Hus versterkt, minder kwetsbaar en beter toegerust op de groeiende vraag naar ondersteuning. Het versterken van het Sociaal Hus sluit aan bij bestaand beleid in het sociaal domein en landelijke opgaven rond preventie, vroegsignalering en passende ondersteuning.
Onderzoek naar de Sociale Basis bevestigt het belang van een laagdrempelige toegang en sterke netwerksamenwerking. Doel: Het versterken van het Sociaal Hus als centrale en laagdrempelige toegang voor zorg, welzijn en ondersteuning. Door te investeren in de bekendheid van het Sociaal Hus, de samenwerking tussen partners en de doorontwikkeling van de toegang, wordt de loketfunctie versterkt en vinden inwoners sneller de weg naar passende ondersteuning. Autonoom/niet autonoom De behoefte aan laagdrempelige ondersteuning neemt toe. Inwoners hebben vaker vragen die meerdere leefgebieden raken, zoals welzijn, (mentale) gezondheid, financiën, werk en inkomen, opvoeden en wonen. Tegelijkertijd groeit de druk op zorg en het sociaal domein door personeelstekorten en een afname van mantelzorg. Deze ontwikkelingen vragen om versterking van de voorkant van het sociaal domein. Een goed georganiseerde en sterke integrale toegang is daarmee een noodzakelijke randvoorwaarde om deze druk beheersbaar te houden. Wettelijk/niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Het Sociaal Hus is niet wettelijk verplicht als organisatievorm, maar geeft uitvoering aan wettelijke gemeentelijke taken binnen de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Deze wetten leggen de verantwoordelijkheid bij gemeenten om passende, toegankelijke en samenhangende ondersteuning te 57 organiseren.
Maatschappelijk effect Inwoners weten beter waarvoor zij bij het Sociaal Hus terecht kunnen en vinden sneller passende ondersteuning. Maatschappelijke organisaties, vrijwilligersinitiatieven en professionals weten elkaar beter te vinden en werken nauwer samen rondom de behoeften van inwoners. Door gezamenlijke signalering en afstemming kan eerder worden ingespeeld op maatschappelijke ontwikkelingen en ondersteuningsvragen. Hiermee wordt de sociale basis versterkt en wordt ondersteuning toegankelijker en beter georganiseerd. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Onvermijdbaar: Het aantal inwoners dat gebruikmaakt van het Sociaal Hus neemt toe en de ondersteuningsvragen worden steeds complexer. Tegelijkertijd blijkt dat nog niet alle inwoners en organisaties bekend zijn met de mogelijkheden van het Sociaal Hus. Om de functie van het Sociaal Hus als centrale toegang en samenwerkingsnetwerk binnen het sociaal domein te behouden en verder te versterken, is structurele inzet nodig op netwerkontwikkeling, zichtbaarheid, samenwerking en doorontwikkeling van de toegang. Zonder deze inzet komt verdere versterking van de loketfunctie en de samenhang binnen de sociale basis onder druk te staan. EfÏciency (indien mogelijk kwantificeren) Het Sociaal Hus maakt gebruik van een bestaand netwerk van maatschappelijke partners en voorzieningen.
Door te investeren in netwerkcoördinatie, informatievoorziening en zichtbaarheid wordt het bereik en de effectiviteit van deze bestaande infrastructuur vergroot. Met beperkte aanvullende capaciteit kunnen meer inwoners worden bereikt, worden partners beter verbonden en kan bestaande ondersteuning beter worden benut, zonder uitbreiding van openingstijden of overlap met bestaande dienstverlening. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het coalitieakkoord ‘Krachtig verder!’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar het coalitie-akkoord) Deze bouwsteen geeft uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord Krachtig verder!: - "Het Sociaal Hus in het Huis van Borne blijft het hart voor zorg en ondersteuning" (pag. 11). Deze bouwsteen versterkt de functie van het Sociaal Hus als centrale toegang en samenwerkingsnetwerk binnen het sociaal domein. - "Ondersteuning voor onze inwoners" (hoofdstuk Zorg en Welzijn, pag. 11). De bouwsteen versterkt de samenwerking tussen maatschappelijke partners, de toegankelijkheid van ondersteuning en het tijdig bereiken van inwoners met ondersteuningsvragen. - "Welzijn: Iedereen doet mee, met goede ondersteuning voor wie dat nodig heeft" (voorwoord, pag. 3). Deze bouwsteen draagt bij aan toegankelijke en passende ondersteuning voor inwoners.
- Daarnaast sluit deze bouwsteen aan bij de ambitie om samenwerking tussen zorg-, welzijns- en maatschappelijke partners te versterken en te voorkomen dat inwoners tussen wal en schip vallen. Continuering bestaand beleid | Visie Sociaal Domein gemeente Borne (benoemen van vigerend beleid) | Het Sociaal Hus draagt bij aan beleidsdoelen binnen Wmo, Jeugd en Participatie, evenals landelijke akkoorden zoals GALA, AZWA en HLO, de Hervormingsagenda Jeugd en Mentaal Gezond Twente. Acties en planning | De laagdrempelige toegang is in uitvoering en voorziet aantoonbaar in een behoefte bij inwoners. De bestaande inzet kan structureel geborgd en verder doorontwikkeld worden. Personele effecten | Voor de structurele uitbreiding van de laagdrempelige toegang Sociaal Hus wordt voorgesteld om vanaf 2027 een structureel extra budget op te nemen van 18 uur extern (samenwerkingspartner) € 63.000 per jaar en 2 uur per week interne applicatiebeheerder schaal 9 € 5.000 per jaar voor de doorontwikkeling en beheer van Zorgned. Dit budget wordt ingezet voor: 1.
| Personele inzet: • | Consulenten Sociaal Hus 18 uur per week (samenwerkingspartner) • | Beheer en doorontwikkeling Zorgned 2 uur per week (intern) Begrotingswijziging (afronden op € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investering Exploitatielast structureel | 57.000* | 68.000 | 68.000 | 68.000 Exploitatielast incidenteel Beschikbare dekking Effect saldo | 57.000 | 68.000 | 68.000 | 68.000 * Hierbij wordt uitgegaan van kosten vanaf maart 2027 58 59 Volgnummer: 26 Onderwerp: Toekomstbestendige sociale basis 2035 Programma: Jeugd, ondersteuning en bestaanszekerheid Portefeuille: Voorzieningen en ondersteuning inclusief Wmo, Jeugd, Algemene Voorzieningen. Gezondheid en Werk & Inkomen Inhoud: Het onderzoek naar de sociale basis laat zien dat de maatschappelijke opgaven op het gebied van zorg, welzijn, participatie en leefbaarheid de komende jaren toenemen. Tegelijkertijd laten signalen uit de praktijk zien dat specialistische ondersteuning deze groeiende vraag niet alleen kan opvangen. In meerdere delen van het land staat de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde professionals onder druk. Deze ontwikkeling wordt inmiddels ook binnen Twente gesignaleerd. Daarom is een sterke sociale basis nodig, waarin preventie, vroegsignalering, informele ondersteuning en samenredzaamheid een grotere rol spelen.
Naast direct uitvoerbare verbetermaatregelen (bouwsteen 27) is ook een integrale koers nodig voor de toekomstige ontwikkeling van de sociale basis. Deze bouwsteen richt zich op het ontwikkelen van een integrale ontwikkelrichting voor de sociale basis. Deze ontwikkelrichting wordt uitgewerkt in een contourennota sociale basis, waarmee bestaande beleidslijnen, maatschappelijke ontwikkelingen en toekomstige opgaven met elkaar worden verbonden. In deze contourennota werken maatschappelijke partners, inwoners en professionals samen. Zij bepalen samen met de gemeente welke maatschappelijke effecten worden nagestreefd, welke rol de gemeente vervult en hoe de sociale basis toekomstbestendig kan worden ingericht. Daarbij worden thema's als preventie, samenredzaamheid, vrijwilligerswerk, mantelzorg, ontmoetingsvoorzieningen, inclusie, gezondheid en de verbinding tussen formele en informele ondersteuning integraal meegenomen. De contourennota vormt het strategisch kader voor de verdere ontwikkeling van de sociale basis richting 2035. Na de contourennota stelt de gemeente een visie Sociale Basis en een uitvoeringsagenda op. De huidige visie Sociaal Domein biedt nog steeds waardevolle uitgangspunten, maar sluit niet meer volledig aan op de maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven van dit moment.
De contourennota sociale basis verbindt landelijke en regionale ontwikkelingen met de lokale opgaven van Borne. Daarbij wordt onder meer aangesloten bij de Hervormingsagenda Jeugd, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), inclusiever onderwijs, de Omgevingsvisie en omgevingsprogramma Wonen, Zorg en Welzijn, een meer weerbare samenleving en toekomstige ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Zo ontstaat één integrale ontwikkelrichting voor het sociaal domein, waarin preventie, participatie en passende ondersteuning samenkomen. Binnen deze bouwsteen wordt gewerkt aan: • Het opstellen van een contourennota sociale basis met daarin: o Maatschappelijke doelen voor 2028-2035; o Rollen en verantwoordelijkheden van gemeente en partners; o Richtinggevende keuzes voor de verdere inrichting van de sociale basis; o Uitgangspunten voor monitoring en evaluatie; o Kaders voor een uitvoeringsagenda. • Het uitvoeren van een participatietraject met inwoners, maatschappelijke organis aties en professionals; • Het ontwikkelen van een visie sociale basis; • Het opstellen van een uitvoeringsagenda; • Het ontwikkelen van een monitorings- en evaluatiekader.