CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Toelichting, regels en bijlagen Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente BorneBij agendapunt: Reparatie omissie bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten23.879 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan

Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten Vastgesteld

Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

2

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Inhoudsopgave

Vaststellingsbesluit

7

Toelichting

9

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan De bij het plan behorende stukken Leeswijzer

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

11 11 11 11 13 13 15 15 16 19 19 21 25

Omgevingsaspecten

29

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Milieuzonering Geur Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Water Ecologie Archeologie en Cultuurhistorie Fysieke veiligheid en brandweer Verkeer / parkeren

29 30 31 32 34 35 36 37 40 42 43 44

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Beleid

Rijksbeleid Provinciaal beleid Overijssel Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

Het plan

Huidige situatie Toekomstige situatie

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Inleiding

Juridische toelichting

Inleiding Opbouw van de regels Bestemmingen

47 47 47 49

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

51

Hoofdstuk 7

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

53

7.1 7.2

Vooroverleg Zienswijzen

53 53

3

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Bijlagen bij de toelichting

55

Bijlage 1

Beeldkwaliteitsplan De Horsten

56

Bijlage 2

Mer-beoordeling

124

Bijlage 3

Mer-beoordeling 180 extra woningen

128

Bijlage 4

Geuronderzoek

132

Bijlage 5

Verkennend bodemonderzoek

141

Bijlage 6

Oriënterend geohydrologisch onderzoek

397

Bijlage 7

Briefnotitie ecologie

458

Bijlage 8

Stikstofberekening

474

Bijlage 9

Archeologisch onderzoek

504

Bijlage 10

Zienswijzennota bestemmingsplan

567

Bijlage 11

Zienswijzennota beeldkwaliteitsplan

578

Regels

583

Hoofdstuk 1

Inleidende regels

585

Artikel 1 Artikel 2

Begrippen Wijze van meten

585 593

Hoofdstuk 2

Bestemmingsregels

595

Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13

Agrarisch met waarden Gemengd Groen Maatschappelijk Tuin Verkeer - Verblijfsgebied Wonen - De Horsten 1 Wonen - De Horsten 2 Wonen - De Horsten 3 Woongebied - 1 Woongebied - 2

595 604 607 609 612 613 614 618 622 625 628

Hoofdstuk 3

Algemene regels

631

Artikel 14

Anti-dubbeltelregel

631

4

Inhoudsopgave

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17 Artikel 18 Artikel 19 Artikel 20

Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels

632 634 635 636 637 638

Hoofdstuk 4

Overgangs- en slotregels

639

Artikel 21 Artikel 22

Overgangsrecht Slotregel

639 640

Bijlagen bij de regels

641

Bijlage 1

Voorwaardelijke verplichting erfafscheidingen

642

Bijlage 2

Uitvoering erfafscheidingen

644

Bijlage 3

Voorwaardelijke verplichting oriëntatie

646

Bijlage 4

Voorwaardelijke verplichting overstek

648

Bijlage 5

Lijst van bedrijfsactiviteiten - maatschappelijk

652

Bijlage 6

Envelop principe

654

Bijlage 7

Lijst van bedrijfsactiviteiten

657

Bijlage 8

Staat van bedrijfsactiviteiten functiemenging

663

Bijlage 9

Nota parkeernormen

668

Bijlage 10

Beleidsregels evenementenvergunningen

694

Inhoudsopgave

5

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

6

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Vaststellingsbesluit

Vaststellingsbesluit

7

Dummy vaststellingsbesluit

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Toelichting

Toelichting

9

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

10

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Voor de buurt De Horsten in de wijk de Bornsche Maten is een plan ontwikkeld. Dit betreft het uitwerkingsplan van de achtste buurt binnen de Bornsche Maten. Momenteel is dit gebied bestemd als 'Wonen - Uit te werken'. Hierin is opgenomen dat de gronden niet in werking treden zolang er nog geen uitwerkingsplan is opgesteld. Met voorliggend bestemmingsplan is invulling gegeven aan het uitwerkingsplan voor De Horsten. Hierin is de beoogde wijkopzet uiteengezet inclusief bijbehorende regels. Met voorliggend bestemmingsplan is daarnaast het agrarisch perceel aan de Hemmelhorst 13 meegenomen. Voor dit agrarische perceel wordt het bouwvlak verkleind.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het onderhavige bestemmingsplan heeft betrekking op gronden die behoren tot de Bornsche Maten in Borne. Het betreft specifiek het deel De Horsten. In figuur 1.1 is het plangebied weergegeven waarop deze herziening betrekking heeft. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit plan.

Figuur 1.1: Ligging plangebied (bron: Ruimtelijkeplannen.nl; bewerking Ad Fontem)

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Plandeel De Horsten Voor het deelgebied De Horsten geldt het bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen', vastgesteld op 16 juni 2020 en is geheel in werking. Voor het plangebied geldt eveneens 'Exploitatieplan Bornsche Maten, derde fase (B)', vastgesteld op 6 juli 2021. In figuur 1.2 is een fragment uit de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen.

Toelichting

11

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Figuur 1.2: Uitsnede geldend bestemmingsplan gedeelte plangebied De Horsten (bron: Ruimtelijkeplannen.nl) Aan het plangebied is de bestemming 'Wonen - Uit te werken' toegekend. Daarnaast liggen er op delen van het plangebied de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie hoog' en een drietal functieaanduidingen, te weten: 'waterweg', 'weg' en 'wonen uitgesloten'. De gronden zijn daarmee in eerste instantie bestemd voor wonen, waarbij de uitwerkingsregels zoals opgenomen in het moederplan concreet moeten worden ingevuld. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Plandeel Hemmelhorst 13 Voor het deelgebied Hemmelhorst 13 geldt het bestemmingsplan 'Buitengebied Borne', vastgesteld op 3 oktober 2017 en is geheel in werking. In figuur 1.3 is een fragment uit de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen.

Figuur 1.3: Uitsnede geldend bestemmingsplan gedeelte plangebied Hemmelhorst 13 (bron:

12

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Ruimtelijkeplannen.nl) Aan het plangebied is de bestemming 'Agrarisch met waarden' toegekend inclusief bouwvlak. Daarnaast liggen er een drietal functieaanduidingen op het perceel, te weten: 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - beplantingselementen', 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - bijzondere waterhuishoudkundige situatie' en 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - hoogteverschillen'. De gronden zijn daarmee in eerste instantie bestemd voor agrarische doeleinden. Met voorliggend bestemmingsplan wordt het bouwvlak verkleind.

1.4

De bij het plan behorende stukken

Het onderhavige bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.0147.BpAHBHZhz014-vg02); Bijlagen bij de toelichting; Regels; Bijlagen bij de regels.

1.5

Leeswijzer

De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.

Toelichting

13

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

14

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Hoofdstuk 2 2.1

Het plan

Huidige situatie

De Horsten De woonwijk Bornsche Maten is voor een groot gedeelte reeds ontwikkeld. De derde fase wordt momenteel uitgevoerd. De uitvoering van de woningen in het deelgebied De Horsten is hier onderdeel van. De gronden zijn op dit moment onbebouwd en in gebruik als weiland, in afwachting van realisatie van woningen met bijbehorende voorzieningen.

Figuur 2.1: huidige situatie deelgebied vanaf de 3e Hemmelhorst (bron: Google Streetview) Agrarisch bedrijf Hemmelhorst 13-13a Aan de Hemmelhorst 13-13a is een agrarisch bedrijf gevestigd. Het bedrijf bestaat uit een bedrijfswoning met meerdere bedrijfsgebouwen. Het perceel wordt ontsloten vanaf de Hemmelhorst.

Toelichting

15

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Figuur 2.2: huidige situatie deelgebied Hemmelhorst 13 (bron: Google Streetview)

2.2

Toekomstige situatie

De Horsten Stedenbouwkundig plan In onderstaande figuur is het stedenbouwkundig plan voor De Horsten opgenomen. Het plangebied kan grofweg verdeeld worden in drie plangebied, De Horsten Noord, Midden en Zuid. De structuur van De Horsten Noord is ontworpen op basis van het ontginningslandschap. Kenmerkend hiervoor is de rechtlijnige structuur die passend is voor dit type landschap. De Horsten Midden ligt in het beekdal van de Slangenbeek. De bebouwing die hier voorzien is, zal met name bestaan uit appartementen en maatschappelijke voorzieningen. De definitieve invulling is nog nader uit te werken. Het zuidelijk deel van De Horsten ligt in het kampenlandschap. Ook hier is het stedenbouwkundig plan op aangepast. In Bijlage 1 is het beeldkwaliteitsplan voor De Horsten opgenomen.

16

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Figuur 2.3: Stedenbouwkundig plan (bron: gemeente Borne) Ontsluiting Er is gekozen voor een duidelijke ontsluitingsstructuur. De belangrijkste ontsluiting is de bestaande Aakamp. Deze wordt doorgetrokken en zal de verschillende deelgebieden binnen De Horsten ontsluiten. De ontsluiting komt uit op de verschillende klimaatadaptieve parkeerkoffers. Op deze manier ontstaan er autovrije woonstraten aan de voorzijde van de woningen. In paragraaf 4.12 is een overzicht weergegeven van de beoogde ontsluiting van De Horsten.

Toelichting

17

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Groenstructuur Met voorliggend plan wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de bestaande groenstructuren. Bestaande bomen worden daarbij zoveel mogelijk gehandhaafd. Bij de positionering van de bebouwing wordt rekening gehouden met deze groenstructuur. Aan de randen van de bebouwing worden nieuwe bomen ingepland die aansluiting zoeken bij de omgeving (bestaande groenstructuur of de naastgelegen buurt Eschwonen). In de parkeerkoffers worden verspreid bomen aangepland in hagen. Dit om hittestress te voorkomen in deze over het algemeen verharde gebieden. Langs de belangrijkste ontsluitingswegen worden daarnaast bomen gepland, passend bij de structuur van de wijk.Tot slot worden in de 'groenkoffers' en in het openbaar gebied rondom de appartementen solitaire bomen ingepland. Agrarisch bedrijf Hemmelhorst 13-13a Er bestaat geen concreet zicht op de beëindiging van het agrarisch bedrijf aan de Hemmelhorst 13-13a. De gronden op of nabij het bedrijf zijn nog niet direct nodig voor woningbouw. Daarom is ervoor gekozen om geen woningen mogelijk te maken binnen de milieuzonering van het bedrijf. Het huidige gebruik van het bedrijf wordt niet beperkt door het voorliggend plan. Wel zal het bestaande bouwvlak op kadastraal perceel BNE00-M-388 om de bestaande bebouwing heen worden ingekort. Daarnaast is een uitsterfregeling opgenomen in het plan.

Deze sluit inhoudelijk aan bij de privaatrechtelijke afspraken die de gemeente en de voormalig eigenaar hebben vastgelegd in de gebruikersovereenkomst uit 2010.

18

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot.

De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de ontwikkeling van de buurt De Horsten in de Bornsche Maten. Het gaat om de toevoeging van gevarieerd woningaanbod in de kern Borne. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. In de paragrafen 3.2.3 en 3.3.3 wordt de realisatie van de rijwoningen, twee-onder-een kapwoningen, bebo woningen en vrijstaande woning getoetst aan het provinciale beleid en aan de woonvisie van de gemeente Borne. Daarin wordt aangetoond dat het past binnen het

Toelichting

19

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

provinciale en gemeentelijke beleid ten aanzien van wonen. Concreet draagt het plan bij aan de realisatie van nieuwe woningen voor starters en senioren. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling. Toets Met de Ladder wordt een zorgvuldige benutting van de beschikbare ruimte voor verschillende functies nagestreefd.

Dat vergt een goede onderbouwing van nut en noodzaak van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en een zorgvuldige ruimtelijke inpassing daarvan. Uit jurisprudentie van de Afdeling kan worden gehaald dat er functiewijzigingen - zonder enige toename van bebouwing - kunnen zijn die wel 'zodanig' zijn, dat zij kunnen worden aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Met zodanig wordt in dit geval een ontwikkeling met zodanige impact/invloed bedoeld. Hierbij kan gedacht worden aan een functie wijziging "sec" die van invloed is op het woon-, leef- en ondernemersklimaat elders, en door die invloed kan kwalificeren als "zodanige functie wijziging", zodat sprake is van een Ladderplichtige stedelijke ontwikkeling. De Horsten De planologische mogelijkheid tot het realiseren van de volledige wijk Bornsche Maten is reeds in bestemmingsplannen vervat, ten dele in uit te werken bestemmingen. Met de aanpassing van een gedeelte van De Horsten worden meer woningen gerealiseerd dan in de oorspronkelijke opzet en is er sprake van verdichting. Binnen de bestemmingen 'Wonen - Uit te werken' aangewezen gronden mogen op grond van het geldende bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme en Zenderen' maximaal 250 woningen worden gerealiseerd.

Uit diverse uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ABRvS) volgt dat het voor de uitleg van het begrip 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' met name relevant is of een bepaalde functie voor het eerst planologisch mogelijk wordt gemaakt dan wel sprake is van een continuering van de bestaande planologische situatie. De ABRvS heeft in de uitspraak van 1 juli 2015 (ABRvS, 1 juli 2015, 201401417/1/R1), bepaald dat onbenutte planologische mogelijkheden in een nieuw plan mogen worden opgenomen, zonder dat hoeft te worden voldaan aan de in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro genoemde voorwaarden. Vanaf 12 nieuwe woningen is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, blijkt uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2017:1724). Aangezien voorliggend bestemmingsplan meer dan 12 woningen mogelijk maakt, is er sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Bro. Er is daarmee sprake van een stedelijke ontwikkeling en is de ontwikkeling ladder plichting. Hierna wordt het plan getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking.

20

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Bestaand stedelijk gebied Zoals reeds aangegeven voldoet een ontwikkeling aan de Ladder wanneer de behoefte is aangetoond en de ontwikkeling binnen een bestaand stedelijk gebied gerealiseerd wordt. In artikel 1.1.1 sub h van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip 'bestaand stedelijk gebied' vastgelegd. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. Het plangebied heeft in de huidige situatie de bestemming 'Wonen - uit te werken' binnen het bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen'. Het plangebied ligt daarmee binnen de bebouwde kom van de kern Borne. Binnen de bestemming 'Wonen - uit te werken' zijn reeds maximaal 250 woningen toegestaan. Deze woningen mogen gebouwd worden zodra er een uitwerkingsplan is uitgewerkt. Voorliggend bestemmingsplan betreft dit uitwerkingsplan. Ook is het plangebied binnen de Structuurvisie Borne (3.3.1) en het Masterplan Bornsche Maten (3.3.2) reeds aangemerkt als uitbreidingslocatie. Tot slot sluit het plangebied aan op de bestaande stedenbouwkundige structuur van bebouwing ten behoeve van de bestaande woonwijk.

Geconcludeerd wordt dat het plangebied binnen bestaand stedelijk gebied ligt. Wanneer de behoefte aan de ontwikkeling wordt aangetoond wordt er voldaan aan de Ladder en hoeft er niet naar de beschikbaarheid en geschiktheid van andere locaties gekeken te worden. Behoefte Bij de Ladderonderbouwing wordt niet enkel kwantitatief getoetst maar ook kwalitatief. Er is sprake van kwantiatieve behoefte aan deze ontwikkeling; in paragraaf 3.3.3 wordt nader ingegaan op de toevoeging van de woningen in relatie tot de behoefte zoals beschreven in de woonvisies. De uitbreiding van Bornsche Maten 3e fase (B) wordt gefaseerd uitgevoerd, rekening houdend met een afgiftetempo van maximaal 105 woningen per jaar. Aan deze afspraken blijft worden voldaan door uitvoering van onderhavig bestemmingsplan. Uitbreidingslocatie de Bornsche Maten is de komende jaren van groot belang om de woningvoorraad te vergroten. Dit is beschreven in het gemeentelijk beleid zoals de Woonvisie. Wat betreft de kwalitatieve behoefte wordt opgemerkt dat de planlocatie voor De Horsten en betrekking heeft op zowel twee onder een kapwoningen, rijwoningen, geschakelde woningen, patiowoningen, bebo's als ook een tweetal woonwagenlocaties. De woningen zullen daarmee geschikt zijn voor een brede doelgroep, waaronder starters en senioren, gezinnen en één en tweepersoonshuishoudens.

In de Woonvisie, zoals ook opgenomen is in paragraaf 3.3.3, is aangegeven dat er een opgave ligt om voldoende sociale- en goedkope huurwoningen te realiseren, alsmede levensloopbestendige woningen en te zorgen voor meer (betaalbare) koopwoningen. De te realiseren woningtypen passen daarmee binnen de uitgangspunten van dit beleid. De ontwikkeling vindt plaats in bestaand stedelijk gebied. Op het deelgebied De Horsten is reeds een woonbestemming aanwezig. Op basis hiervan is een rechtstreekse bouwtitel voor de realisatie van woningen aanwezig. De Ladder voor duurzame verstedelijking vormt geen belemmering voor uitvoering van het bestemmingsplan.

3.2

Provinciaal beleid Overijssel

3.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of 'rode draden' bij alle

Toelichting

21

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel. 3.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 3.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zogenaamde principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts.

De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap,

22

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

Figuur 3.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes. Hieronder wordt de ontwikkeling getoetst aan de relevante artikelen. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. lid 2

Toelichting

23

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Toets: De ontwikkelingen vinden plaats in bestaand bebouwd gebied. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van optimale benutting van de ruimte. Aan de eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik wordt voldaan. Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen lid 1 Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Toets: Met voorliggend plan wordt de buurt De Horsten in de Bornsche Maten ontwikkeld. De mogelijkheid tot woningbouw is reeds opgenomen in het geldende bestemmingsplan. Een motivatie van de behoefte aan de woningen is opgenomen in paragraaf 3.3. Daarnaast blijkt uit behoefteonderzoek, dat Borne jaarlijks 105 woningen mag bouwen. De Bornsche Maten is met de bouw van 400 extra woningen een sleutelproject van de Woonagenda Twente (zie paragraaf 3.3.3).

De behoefte aan de nieuwe woningen is hiermee aangetoond. Er wordt voldaan artikel 2.2.2. uit de provinciale verordening. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In figuur 3.2 is een fragment van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven.

Figuur 3.2: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart, Omgevingsvisie Overijssel, de locatie is omlijnd (bron: provincie Overijssel)

24

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

In de toelichting van het bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme en Zenderen is reeds ingegaan op het geldende ontwikkelingsperspectief. Voor de planlocatie die in onderhavig bestemmingsplan is opgenomen geldt het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap' en 'Stads- en dorpsrandgebieden'. Het ontwikkelingsperspectief sluit niet aan bij de beleidsambities voor het betreffende gebied. De planlocaties maken onderdeel uit van de nieuwbouwwijk Bornsche Maten en deze is reeds bestemd ten behoeve van stedelijke functies. De voorgenomen ontwikkelingen, sluiten aan op de ruimtelijke en functionele structuur/ambities van de omgeving (woonwijk). Ten aanzien van de Natuurlijke laag, de Laag van het agrarisch cultuurlandschap en de Laag van de beleving geldt dat geen nadere beschouwing vereist is. Het betreft een gebied dat is aangemerkt als bestaand stedelijk gebied en/of de ontwikkeling geen gevolg heeft voor de kenmerken van deze lagen. Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

3.3

Gemeentelijk beleid

Voor zover relevant in relatie tot de ontwikkelingen die in onderhavig bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt wordt in deze paragraaf nader ingegaan op van toepassing zijnde gemeentelijk beleid. Met name wordt ingegaan op gemeentelijk beleid in relatie tot de ontwikkeling van De Horsten. 3.3.1

Structuurvisie Borne

De gemeenteraad van Borne heeft in zijn vergadering van 27 juni 2015 de Structuurvisie Borne 2030 gewijzigd vastgesteld. In het kader van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening, die per 1 juli 2008 in werking is getreden, is elke gemeente verplicht één of meerdere structuurvisies op te stellen voor het gehele grondgebied. Naast deze wettelijke verplichting maken nieuwe inzichten, diverse grootschalige plannen en ontwikkelingen in en rond Borne een actueel ruimtelijk sturingsmiddel noodzakelijk. Vandaar dat is besloten om voor het grondgebied van de gemeente Borne een structuurvisie op te stellen. De structuurvisie heeft betrekking op de periode tot 2030. De structuurvisie omvat tevens een kaart waarop schematisch de voorgestane ontwikkelingen worden weergegeven. Een uitsnede van deze structuurvisiekaart is opgenomen in figuur 3.3. Realisatie van de woonwijk Bornsche Maten maakt, zoals ook blijkt uit figuur 3.3, onderdeel uit van de in de structuurvisie benoemde ontwikkelingen. De locaties die zijn opgenomen in onderhavig bestemmingsplan zijn aangemerkt als uitbreidingslocatie wonen (lange termijn). Met de woonwijk Bornsche Maten wordt ruimte geboden aan zowel de lokale als een deel van de regionale woningbehoefte. De gemeentelijke ambitie was om in 2030 de wijk Bornsche Maten afgerond te hebben waarbij ruimte wordt geboden aan in totaal 2.700 woningen.

In het vigerende bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen' zijn circa 2.300 woningen opgenomen waarmee in elk geval kan worden voorzien in de behoefte tot en met 2025. Het uitgangspunt blijft echter de realisatie van 2.700 woningen in Borne. Ten aanzien van de ambitie om in 2030 de woonwijk Bornsche Maten afgerond te hebben wordt opgemerkt dat de gemeente eerder, in verband met de toen heersende economische crisis, heeft besloten tot een tijdelijke temporisering van de woningbouw in Bornsche Maten, waarbij wordt uitgegaan van een uitgiftetempo van circa 105 woningen per jaar. Dit leidt tot een latere voltooiing van de wijk dan oorspronkelijk is gepland. Het eindbeeld van de Bornsche Maten is een wijk die past binnen de identiteit en het karakter van de gemeente Borne. De woningen in de wijk zijn van hoge kwaliteit en geschikt voor alle doelgroepen. In de wijk wordt voldoende ruimte geboden aan water (met name de Bornsebeek) en groen en de wijk kent goede uitloopmogelijkheden naar het aangrenzende buitengebied.

Toelichting

25

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Figuur 3.3: uitsnede structuurvisiekaart (bron: gemeente Borne) Toets De ontwikkelingen die mogelijk worden gemaakt passen binnen de uitgangspunten ten aanzien van Bornsche Maten die in de Structuurvisie Borne zijn opgenomen. De Structuurvisie Borne vormt geen belemmering voor uitvoering van onderhavig bestemmingsplan. 3.3.2

Masterplan Bornsche Maten

Het planconcept voor de Bornsche Maten is vastgelegd in het Masterplan Bornsche Maten. De hoofdstructuur bestaat uit een duurzaam raamwerk dat is samengesteld uit het centraal gelegen Bornschebeekpark, het Park Oud Borne als overgang naar het landschap, een bufferzone tussen Hengelo en Borne en een combinatie van waterlopen, groenzones, oude landwegen, nieuwe fietsroutes en bebouwingswanden. De hoofdstructuur begeleidt de verstedelijking en omkadert de zeven verschillende woonbuurten die in de Bornsche Maten worden gerealiseerd. Sinds het opstellen van het Masterplan in 2004 is het gehanteerd als het ruimtelijk en functioneel kader waarbinnen alle ontwikkelingen binnen de wijk Bornsche Maten hebben plaatsgevonden. Dan wel uitgewerkt in een bestemmingsplannen of beeldkwaliteitsplannen, dan wel als gerealiseerde buurten, woonstraten en woningen. Anno 2019 en 2023 waren er diverse aanleidingen om deze kaders aan te passen. Dit betreft met name: plangrens wijziging; Gewijzigd beleid; Aanpassingen in het aantal en type woningen; Verandering in de ontsluitingsstructuur. Gewijzigde plangrens en aanpassing aantal woningen/buurten Geconstateerd is dat de oorspronkelijke plangrens van de nieuwbouwwijk niet optimaal was. Zo werden onder meer kadastrale percelen en landschapselementen doorsneden. Om tegemoet te komen aan de hiervoor geschetste problemen, is een nieuwe plangrens ontworpen.

Deze grens kent de volgende kenmerken: Binnen de plangrens blijft het mogelijk 2.300 woningen te realiseren ten behoeve van de Bornsche Maten. Inmiddels is in het kader van de actuele woningbouwbehoefte anno 2023 de provincie inmiddels akkoord gegaan met het realiseren van 2.500 woningen in de Bornsche Maten.

26

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

De plangrens is ingepast in het landschap. De nieuwe grens zorgt voor een betere landschappelijke inpassing met logische overgangen van het dorp naar het Twentse landschap. De plangrens volgt kadastrale grenzen. Vaak zijn op deze grenzen al landschappelijke elementen als sloten, bomen, struiken en houtwallen aanwezig. Dit versterkt de landschappelijke inpassing. Het woningbouwprogramma sluit aan bij de actuele woningbouwopgave en is uitgebreid tot 2.500 woningen. Er is behoefte aan grondgebonden woningen in de vorm van (betaalbare) rijwoningen, twee onder één kap woningen, patiowoningen, benedenboven woningen en/of vrijstaande woningen. Daarnaast leent dit plangebied zich voor de realisatie van kleinschalige appartementencomplexen. Vanuit de gemeenteraad is opdrachtgegeven voor de inpassingen van twee maal locaties voor vier woonwagens. Daarnaast dient het mogelijk te zijn maximaal 1.500 m2 aan maatschappelijke doeleinden te realiseren. Voor de actualisatie van het Masterplan werd de locatie van De Horsten (waarin het gebied dat in dit bestemmingsplan is opgenomen een gedeelte van betreft) aangeduid met 'Boswonen' en 'Beekdalwonen'. Ten tijde van het Masterplan was er voor De Horsten nog geen kenschets beschikbaar. De ligging achter de 2e en 3e Hemmelhorst en achter de buurten Eschwonen en De Maten geven deze buurt een eigen identiteit.

Het vormt de overgang van de Bornsche Maten naar het buitengebied. De naam de Horsten verwijst naar deze specifieke ligging. De Slangenbeek is centraal gelegen in deze buurt. Door de beperkte omvang van deze beek zal deze niet zo beeldbepalend zijn als de Vossenbeek of Hesselerbeek. De beek krijgt wel een herkenbare plek in de buurt. Een eigen ontsluitingsweg, De Aakamp, verbindt deze buurt met de Bornse Beeklaan. Toetsing Ten aanzien van de ontwikkeling van de Bornsche Maten 3e fase (B), waarin de buurt De Horsten gelegen is, is het Masterplan Bornsche Maten van toepassing. Het Masterplan is geactualiseerd met inbegrip van de uitwerking van de hiervoor genoemde fase. De realisatie van de woningen zoals opgenomen in het aangepaste stedenbouwkundige plan past binnen de uitgangspunten van het Masterplan. De Horsten is nog niet geheel ontwikkeld. De typen woningen die worden gerealiseerd, beneden-bovenwoningen, levensloopbestendige woningen, twee onder een kappers, patiowoningen en rijwoningen passen in het Masterplan. 3.3.3

Woonvisie Borne 2022+

Op 30 mei 2023 is de Woonvisie Borne 2022+ vastgesteld door de gemeenteraad van Borne. Met de Woonvisie Gemeente Borne 2022+ wordt een blik geworpen in de toekomst van het wonen in Borne. Welke trends worden er gezien en hoe wordt daarmee omgegaan. De Woonvisie biedt een basis voor de afwegingen die in de komende jaren worden gemaakt, om ervoor te zorgen dat Borne ook in de toekomst voldoende passende woningen kan blijven bieden voor haar inwoners en tevens een belangrijke woonfunctie blijft vervullen voor de regio Twente. Aangezien er binnen de woningmarkt sprake is van veel dynamiek en er, ook in het beleid van hogere overheden, in korte tijd veel veranderd is, is de Woonvisie Borne 2018-2028 geactualiseerd. In de Woonvisie wordt gekeken naar de periode tot 2030 en soms al tot 2040. Duidelijk is dat de huizenmarkt onder druk staat. Met name jongeren hebben grote moeite om een woning te vinden maar ook voor andere doelgroepen wordt het steeds lastiger om aan geschikte woonruimte te komen.

De belangrijkste punten uit de woonvisie zijn: inzetten op meer koopwoningen, met name voor ouderen en starters; in samenwerking met woningbouwcorporatie, vergroten van het aantal huurwoningen; bevorderen van de doorstroming in zowel de koop- als huursector; stimuleren van flexwonen om de directe woningnood op te vangen; inzetten op een goede kwaliteit van woning en woonomgeving; een faciliterende rol voor de gemeente ten aanzien van het duurzaamheidsvraagstuk; in samenwerking met onze zorgpartners streven naar de mogelijkheid voor ouderen en andere

Toelichting

27

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

kwetsbare doelgroepen met een zorgvraag, zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen; In de Woonvisie is opgenomen dat uitbreidingslocatie de Bornsche Maten de komende jaren erg belangrijk is om de woningvoorraad te vergroten. Hoewel de wijk momenteel relatief weinig huurwoningen heeft wordt er naar gestreefd om ook hier het aantal sociale huurwoningen en goedkope huurwoningen te verhogen. Ook is het uitgangspunt opgenomen dat inbreiding de voorkeur heeft boven uitbreiding. Toets Middels onderhavig bestemmingsplan wordt de buurt De Horsten in de Bornsche Maten ontwikkeld. Daarmee worden in totaal circa 300 woningen gebouwd. De woningen bestaan uit rijwoningen, twee-onder-een-kapwoningen, vrijstaande woningen, bebo-woningen en woonwagens. Daarmee worden verschillende doelgroepen aangesproken. Daarbij wordt een goede kwaliteit van woning en woonomgeving gerealiseerd, met onder meer voldoende ruimte voor groen. Deze ontwikkeling past binnnen de uitgangspunten van de Woonvisie 2022+.

28

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving staan van het verrichte onderzoek naar de voor het plan relevante feiten en de af te wegen belangen (Algemene wet bestuursrecht, artikel 3.2). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de geldende wet- en regelgeving die op voorliggend plan en plangebied van toepassing zijn. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden daarom de resultaten van het onderzoek naar o.a. de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreffen voor zover relevant de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, verkeer, water en vormvrije m.e.r-beoordeling.

4.1

Vormvrije m.e.r.-beoordeling

Op 1 april 2011 is het huidige Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Op 7 juli 2017 zijn er enkele wijzigingen doorgevoerd binnen dit besluit om de m.e.r.-procedure eenduidiger en overzichtelijker te maken, alsmede het aspect milieueffectrapportage explicieter te behandelen in aanvragen. Dit besluit heeft tot doel het vaststellen van mogelijke, ernstig nadelige milieugevolgen ten gevolge van een activiteit binnen de aanvraag. Binnen het Besluit milieueffectrapportage zijn een tweetal mogelijkheden opgenomen hoe om te gaan met dit besluit bij een aanvraag. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd, maar onder de gestelde drempelwaarden blijft, volstaat een vormvrije m.e.r.-beoordeling. Wanneer de beoogde activiteit in de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage wordt benoemd en bovendien de gestelde drempelwaarden overstijgt, is de betreffende aanvraag m.e.r.-plichtig. Op dat moment zal een m.e.r.-rapportage op moeten worden gesteld. Toets Middels het voorliggende bestemmingsplan wordt de buurt De Horsten in de Bornsche Maten ontwikkeld. De gronden binnen het plangebied liggen binnen het bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen' en heeft grotendeels de bestemming 'Wonen- Uit te werken' bestemming.

De omvang van het project ligt ruim onder de drempelwaarde (= 100 ha of 2000 woningen) genoemd in kolom 2 van onderdeel D 11.2 van de bijlage bij het Besluit mer, waarboven een formele merbeoordeling nodig is. Er is een vormvrije mer-beoordeling (aanmeldnotitie) opgesteld. De conclusie van deze vormvrije m.e.r.-beoordeling is dat de milieueffecten als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling beperkt zijn en dat er geen sprake is van een bijzondere omstandigheid die het opstellen van een milieueffectrapportage noodzakelijk maakt. De vormvrije m.e.r.-beoordeling is opgenomen in Bijlage 2 en Bijlage 3 bij deze toelichting. De conclusie is dat het plan naar verwachting geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben. Om deze reden is het naar het oordeel van het college niet nodig dat voorafgaand aan de vaststelling van het plan een milieueffectrapport moet worden opgesteld.

Toelichting

29

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

4.2

Milieuzonering

Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.

De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan/wijzigingsplan mogelijk is. Hoe gevoelig een gebied is voor milieubelastende activiteiten is mede afhankelijk van het omgevingstype. De richtafstanden van de richtafstandenlijst gelden ten opzichte van het omgevingstype 'rustige woonwijk/buitengebied' dan wel 'gemengd gebied'. In figuur 4.1 zijn de richtafstanden weergegeven.

Figuur 4.1: Richtafstanden VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering Toets Binnen de Bornsche Maten is sprake van het omgevingstype 'rustige woonwijk'. Gemengde bestemming ten oosten van de basisschool De Horsten Ten oosten van de basisschool De Horsten is een gemengde bestemming beoogd. Hier worden maatschappelijke functies (zoals huisarts, tandarts e.d.) mogelijk gemaakt evenals appartementen. Met de uitwerking van het stedenbouwkundig plan is rekening gehouden met richtafstanden van deze functies. Overig deel De Horsten

30

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Wat betreft de andere ontwikkelingen geldt dat de ruimtelijke aanvaarbaarheid van de aanwezige functies reeds getoetst is in het kader van de procedure van het bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme en Zenderen'. De afstanden tussen deze functies en de omliggende percelen wordt niet kleiner. De verschillende ontwikkelingen hebben geen impact op de omgeving ten aanzien van zonering (verhoging bouwhoogte) of zijn eerder getoetst op aanvaardbaarheid (tijdelijke school). Er hebben daarnaast ook geen wijzigingen in de omgeving van de locaties die in onderhavig bestemmingsplan zijn opgenomen plaatsgevonden -bijvoorbeeld doordat er zich nieuwe bedrijvigheid heeft gevestigd- die een nadere bespreking ten aanzien van milieuzonering behoeven. Agrarirsch perceel Hemmelhorst 13 Het agrarisch bedrijf aan de Hemmelhorst 13-13a betreft een intensieve veehouderij. Voor dergelijke veehouderijen geldt geen vaste afstand maar geurnormen. Omgevingsdienst Twente heeft ten aanzien van deze veehouderij een geuronderzoek uitgevoerd. Hierna zijn de resultaten uit het onderzoek opgenomen. Voor het volledige geuronderzoek wordt verwezen naar Bijlage 4 bij deze toelichting. Op basis van de beoordeling kan worden geconcludeerd dat er in het meest oostelijke deel van het plangebied (op de plangrens) sprake zal zijn van meer dan extreem slecht leefklimaat.

Ter hoogte van toetspunt 2 uit het geuronderzoek zal er naar verwachting sprake zijn van een goede kwaliteit van de leefomgeving. In zoverre verdraagt het voorgenomen plan zich dan ook niet met een goede ruimtelijk ordening. Daarnaast zullen de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hemmelhorst 13-13a te Borne door vaststelling van voorgenomen plan worden belemmerd. Naar aanleiding van de hiervoor genoemde resultaten is aan het deel van het plangebied waar sprake is van een slecht woon- en leefklimaat en sprake is van een beperking van het agrarische bedrijf de aanduiding 'voorwaardelijke verplichting' toegekend. Ter plaatse van deze aanduiding is het bouwen van nieuwe woningen pas toegestaan zodra de agrarische bedrijfsvoering van de Hemmelhorst 13 is beëindigd. Met vorenstaande aanpassing voldoet het plan aan een goede ruimtelijke ordening.

4.3

Geur

De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt het toetsingskader voor vergunningverlening als het gaat om geurhinder vanwege dierenverblijven van veehouderijen. De Wgv stelt één landsdekkend beoordelingskader met een indeling in twee categorieën. Voor diercategorieën waarvan de geuremissie per dier is vastgesteld, wordt deze waarde uitgedrukt in een ten hoogste toegestane geurbelasting op een geurgevoelig object. Voor de andere diercategorieën is die waarde een wettelijke vastgestelde afstand die ten minste moet worden aangehouden. Op grond van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) dient voor diercategorieën waarvoor per dier geen geuremissie is vastgesteld (bijvoorbeeld melkkoeien) en een geurgevoelig object de volgende afstanden aangehouden te worden: ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen; ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Voor diercategorieën waarvoor in de Wgv een geuremissie per dier is vastgesteld geldt dat, binnen een concentratiegebied, de geurbelasting op geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom niet meer dan 3 odour units per kubieke meter lucht mag bedragen. Voor geurgevoelige objecten buiten de bebouwde kom mag deze niet meer bedragen dan 14 odour units per kubieke meter lucht.

Toets In de directe nabijheid van het voorgenomen plangebied is een agrarisch bedrijf gelegen, te weten Hemmelhorst 13-13a. Het agrarisch bedrijf aan de Hemmelhorst 13a betreft een intensieve veehouderij. Voor dergelijke veehouderijen geldt geen vaste afstand voor geurnormen. Omgevingsdienst Twente heeft ten aanzien van deze veehouderij een geuronderzoek uitgevoerd. Omdat aangetoond moet worden dat er sprake is van een aanvaardbaar woon en leefklimaat. Hierna zijn de resultaten uit het onderzoek opgenomen. Voor het

Toelichting

31

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

volledige geuronderzoek wordt verwezen naar Bijlage 4 bij deze toelichting. Op basis van de beoordeling kan worden geconcludeerd dat er in het meest oostelijke deel van het plangebied (op de plangrens; toetspunt 1) sprake zal zijn van meer dan extreem slecht leefklimaat. Ter hoogte van toetspunt 2 zal er naar verwachting sprake zijn van een goede kwaliteit van de leefomgeving. In zoverre verdraagt het voorgenomen plan zich dan ook niet met een goede ruimtelijk ordening. Daarnaast zullen de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hemmelhorst 13a te Borne door vaststelling van voorgenomen plan worden belemmerd. Met voorliggend bestemmingsplan is het bouwvlak van de Hemmelhorst 13a verkleint. Naar aanleiding van de hiervoor genoemde resultaten (inclusief de verkleining van het bouwvlak van de Hemmelhorst 13a) is aan het deel van het plangebied waar sprake is van een slecht woon- en leefklimaat en sprake is van een beperking van het agrarische bedrijf de aanduiding ''voorwaardelijke verplichting'' toegekend. Ter plaatse van deze aanduiding is het bouwen van nieuwe woningen pas toegestaan zodra de agrarische bedrijfsvoering van de Hemmelhorst 13 is beëindigd. Met vorenstaande aanpassing voldoet het plan aan een goede ruimtelijke ordening. Met de uitvoering van onderhavig bestemmingsplan wordt de afstand tot agrarische bedrijven niet verkleind.

Een nadere beschouwing op geur is derhalve niet vereist.

4.4

Bodem

Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient in de daarvoor aangewezen gevallen een bodemonderzoek te worden verricht. Artikel 3.1.6 van het Bro bepaalt dat in het bestemmingsplan rekening gehouden moet worden met de bodemkwaliteit ter plaatse. De reden hiervoor is dat een eventueel aanwezige bodemverontreiniging van groot belang kan zijn voor de keuze van bepaalde bestemmingen en/of de (financiële) uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. De bodemtoets moet worden uitgevoerd bij het opstellen of wijzigen van het bestemmingsplan of een planologische afwijking. Als er verontreiniging aanwezig is moet bepaald (nader onderzoek) worden of het een geval van ernstige bodemverontreiniging is in de zin de Wbb of een diffuse verontreiniging. In de exploitatieopzet moeten de saneringskosten en de verwerkingskosten voor diffuus verontreinigde grond worden opgenomen. Toets In opdracht van Gemeente Borne is door Ortageo Noordoost B.V. in juni 2021 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Bornsche Maten Fase 3B/3D in Borne.

De rapportage (verkennend bodemonderzoek NEN 5740 en NEN 5707, plangebied Bornsche Maten Fase 3B/3D in Borne, Ortageo, 15 juni 2021, rapport 214570/R02) is als bijlage bij de toelichting gevoegd. Zie hiervoor Bijlage 5. In onderstaande tabel zijn de resultaten van het bodemonderzoek samengevat weergegeven:

32

Toelichting

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

Hoewel voor barium en nikkel wordt plaatselijk de tussenwaarde/interventiewaarde in het grondwater overschreden en gezien het ontbreken van een bekende antropogene bron of oorzaak wordt verwacht dat sprake is van een natuurlijke oorzaak. Nader onderzoek wordt daarom niet zinvol geacht.Op basis van de resultaten van de PFAS-analyse wordt geconcludeerd dat PFAS geen invloed heeft op de voor de algemene parameters vastgestelde bodemkwaliteitsklassen voor deellocatie E, opgenomen in tabel 12. Asbest Ter plaatse van de dammen/inritten D1, D2, D3 en D6 is asbest aangetoond (deze liggen buiten het plangebied van dit bestemmingsplan). De indicatief gewogen gehalten ter plaatse van dam/inrit D1, D3 en D6 ligt beneden de halve interventiewaarden (< 50 mg/kg d.s. (gewogen)) en geven geen aanleiding tot het uitvoeren van een naderonderzoek asbest. Omdat ter plaatse van de dam/inrit D2 een indicatief (gewogen) gehalte asbest groter dan de helft van de interventiewaarde (> 50 mg/kg d.s. (gewogen)) is aangetoond in de bodem, dient formeel een nader bodemonderzoek (middels sleuven) te worden uitgevoerd ter bepaling van het gehalte asbest.

Gezien de kleinschaligheid en duidelijke afbakening van de locatie (een dam) en omdat de gehanteerde onderzoeksintensiteit redelijkerwijs overeenkomt met een nader onderzoek op kleinschalige locaties wordt verondersteld dat de resultaten voldoende representatief zijn voor toetsing aan de interventiewaarde. Het uitvoeren van een nader onderzoek wordt niet zinvol geacht. Omdat de gewogen gehalten beneden de interventiewaarde liggen is een sanering niet noodzakelijk. Aanbevelingen Aanbevolen wordt om bij graafwerkzaamheden in het kader van de voorgenomen ontwikkeling, de puinhoudende grond ter plaatse van enkele dammen gescheiden te ontgraven. Als grond van de locatie vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat deze niet zonder meer elders toepasbaar is. Op hergebruik van grond is het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. De toepassing van grond elders moet worden gemeld via het ‘meldpunt bodemkwaliteit’. In het kader van kostenefficiëntie wordt geadviseerd om vrijkomende grond zoveel mogelijk binnen de onderzoekslocatie te hergebruiken Vanuit het aspect bodem zijn er geen belemmeringen voor uitvoering van het bestemmingsplan. Geldigheid onderzoek De actualiteitswaarde van de resultaten van een bodemonderzoek bedraagt in beginsel maximaal 2 jaren. Eén en ander is afhankelijk van de aard en mate van de verontreiniging en het bodemgebruik na het uitvoeren van het onderzoek.

De actualiteitswaarde van een onderzoek kan na twee jaar, in door de gemeente te bepalen gevallen, eenmalig worden verlengd met een periode van drie jaar (gerekend vanaf de datum van het verkennend bodemonderzoek), mits de aard van de bodemkwaliteit dit toelaat en blijkt dat er sinds het bodemonderzoek geen activiteiten op de locatie hebben plaatsgevonden die mogelijk hebben kunnen

Toelichting

33

bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening De Horsten

leiden tot bodemverontreiniging, dan wordt op basis hiervan afgeweken van de plicht om een nieuw bodemonderzoek in te dienen en kunnen de resultaten van het uitgevoerde onderzoek tot maximaal 5 jaren worden gebruikt. Het voorliggende onderzoek komt uit 15 juni 2021. Daarmee is de twee jaar in principe verstreken. Het onderzoek kan echter eenmalig verlengd worden voor een periode van maximaal drie jaar. De bodemkwaliteit laat dit toe en er hebben sinds het uitvoeren van het bodemonderzoek geen activiteiten plaatsgevonden binnen het plangebied. Het bodemonderzoek is daarmee nog bruikbaar voor voorliggend bestemmingsplan.

4.5

Geluid

In het kader van de Wet geluidhinder moet er bij de voorbereiding van een bestemmingsplan, c.q. een ontheffing op grond van de Wro, een onderzoek worden gedaan naar de geluidsbelasting op de gevels van geluidsgevoelige objecten, voor zover deze geluidsgevoelige objecten zijn gelegen binnen een zonering van een industrieterrein, wegen en/of spoorwegen. De Wet geluidhinder kent de volgende geluidsgevoelige functies: Woningen. Onderwijsgebouwen (behoudens voorzieningen zoals een gymnastieklokaal). Ziekenhuizen en verpleeghuizen en daarmee gelijk te stellen voorzieningen zoals verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen, medische centra, poliklinieken, medische kleuterdagverblijven, etc. Enerzijds betekent dit dat (geluids-)eisen worden gesteld aan de nieuwe milieubelastende functies, anderzijds betekent dit eveneens dat beperkingen worden opgelegd aan de nieuwe milieugevoelige functies. Wegverkeerslawaai Op grond van het artikel 74 van de Wet geluidhinder bevindt zich langs een weg een geluidszone, die aan weerszijde een breedte heeft van: a. in stedelijk gebied: voor een weg, bestaande uit drie of meer rijstroken: 350 meter; voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken: 200 meter; b.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=d9e59278-3ae2-4ea2-9b5b-de4648aa5016