Bijlage: Toelichting op de verschillen decembercirculaire 2025 gemeente Borne
Tekst van het document
Toelichting op de verschillen decembercirculaire 2025 gemeente Borne Onderstaande tabel geeft weer welke mutaties er in de decembercirculaire 2025 hebben plaatsgehad ten opzichte van de septembercirculaire 2025. Verschillen december '25 t.o.v. september '25 1. Uitkeringsfactor 2. Kinderopvang pleegouders 3. "Weeffout" jeugdzorg 4. Taakmutatie Wet versterking regie Volkshuisvesting 5. Taakmutatie Landelijke Vreemdelingen Voorziening 6. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (DU) 7. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (DU) 8. Tijdelijke voorziening bed, bad en brood (DU) 9. Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU) 10. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU) 11. Implementatie plateau 2 (DU) 12. Som van kleine mutaties (< € 10.000) Saldo verschil
2025 0 17.000 -12.000 55.000 -11.000 7.000 0 19.000 83.000 10.000 13.000 -4.000 177.000
2026 34.000 0 0 0 0 0 8.000 0 0 0 0 0 42.000
2027
2028 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
2029 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Hier onder per verschil een toelichting:
ad.1. Uitkeringsfactor: De uitkeringsfactor 2026 stijgt met 1 punt naar 1,491 i.v.m. vrijval van een gedeelte van de verdeelreserve. Deze reserve zorgt voor een evenwichtige verdeling tussen de gemeenten. Bij de financiële afhandeling van het jaar 2025 is deze verdeelreserve vrijgevallen. ad.2. Kinderopvang pleegouders: Bij Voorjaarsnota 2025 is door de Rijksoverheid extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Pleegouders betalen nu een eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang; dit zijn kosten die overblijven na het ontvangen van de eventuele kinderopvangtoeslag. In 2025 wordt eenmalig geld toegevoegd aan het gemeentefonds. Gemeenten en pleegzorgaanbieders gaan afspraken met elkaar maken hoe pleegouders aanspraak kunnen maken op deze bijdrage. De Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen, Jeugdzorg Nederland en de VNG werken met VWS aan een wijze waarop deze middelen aan pleegouders worden uitgekeerd. Voorgesteld wordt om deze middelen te bestemmen uit het jaarrekeningsaldo 2025 en beschikbaar te houden voor 2026 op stelpost taakmutaties gemeentefonds. ad.3. Weeffout jeugdzorg: Bij de decentralisatie van de jeugdzorg is € 90 miljoen van het provinciefonds werd overgeheveld naar het gemeentefonds.
Bij de berekening van de bedragen is geen rekening gehouden met het feit dat de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zelf al verantwoordelijk waren voor de jeugdzorg. Hierdoor is destijds € 10 miljoen structureel teveel overgeheveld van het provinciefonds naar het gemeentefonds. Voor 2025 wordt dit nu gecorrigeerd. In de meicirculaire 2026 volgt de correctie voor 2026 en verder. Het budgettaire effect dient in 2025 te landen, daarom blijft deze mutatie in het saldo van het gemeentefonds 2025 en vindt er verantwoording plaats via de jaarrekening 2025. ad.4. Taakmutatie Wet versterking Volkshuisvesting: In een artikel 2 onderzoek is vastgesteld dat de werkzaamheden van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting financiële gevolgen hebben voor gemeenten in de vorm van incidentele en structurele uitvoeringslasten. Voor de compensatie van de geïdentificeerde incidentele 1
uitvoeringslasten wordt € 55.000 aan het gemeentefonds toegevoegd. Bij de bestemming van het saldo van de jaarrekening 2025 wordt voorgesteld deze middelen toe te voegen aan de stelpost taakmutaties gemeentefonds. ad.5. Taakmutatie Landelijke Vreemdelingen Voorziening: Het kabinet heeft besloten de Rijksbijdrage aan de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV), waarvan een gedeelte ten laste kwam van de algemene uitkering van het gemeentefonds, stop te zetten vanaf 2025. Gemeenten hebben de mogelijkheid om onderdak voor niet rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen zelfstandig te financieren. Deze middelen horen specifiek thuis bij het jaar 2025 en vindt er verantwoording plaats via de jaarrekening 2025. ad.6. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (DU): Deze regeling is voor landbouwbedrijven met varkens, melkvee, kippen of kalkoenen. Deze bedrijven kunnen een subsidie aanvragen als er sprake is van stikstofneerslag (stikstofvracht) van de veehouderijlocatie op minimaal één overbelast Natura 2000-gebied op of boven een bepaalde waarde uitkomt. De middelen maken onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo. Bij de bestemming van dit saldo wordt voorgesteld om het bedrag van € 7.000 toe te voegen aan het programma Duurzame Toekomst. ad.7. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (DU): Deze middelen zijn ook wel bekend als de CDOKE middelen.
Er resteert voor 2026 vanuit de landelijke middelen nog een onverdeeld bedrag van € 400.000. Deze worden alsnog over de gemeenten verdeeld. Voor Borne betekent dit een incidenteel bedrag in 2026. Deze middelen worden bij de halfjaarrapportage 2026 toegevoegd aan het programma Duurzame Toekomst. ad.8. Tijdelijke voorziening Bed, Bad en Brood (DU): "Bed-bad-brood" is een sobere tijdelijke opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers en vreemdelingen zonder verblijfsrecht die niet terug kunnen naar hun land van herkomst, waarbij ze een slaapplek, douche, maaltijden en wat leefgeld krijgen om dakloosheid en overlast te voorkomen. De gemeente Borne ontvangt een bedrag van € 19.000. De middelen maken onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2025. Voorgesteld wordt om deze middelen te bestemmen uit het jaarrekeningsaldo 2025 en beschikbaar te houden voor 2026 op stelpost taakmutaties gemeentefonds. ad.9. Meerkosten Oekraïne Sociaal Domein (DU): De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid voor de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek) ligt voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot dat dit niet kan worden beschouwd als onderdeel van gebruikelijke fluctuaties op gemeentelijk niveau.
Daarom ontvangen de betreffende gemeenten een compensatie. De compensatie is vastgesteld op basis van onderzoek van het CBS naar daadwerkelijke opgevangen Oekraïense ontheemden per gemeente in 2025 en op basis van extern onderzoek naar de gemiddelde gemeentelijke zorgkosten per ontheemde. Gemeente Borne ontvangt een bedrag van € 83.000 over 2025. De middelen maken onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2025. Tegenover deze opbrengst staan uitgaven in 2025 binnen het programma Inclusieve Samenleving. Deze opbrengst wordt betrokken bij de analyse op de jaarrekening 2025. 2
ad.10 Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU): Het beoogde doel van deze middelen is om gemeenten de mogelijkheid te bieden om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren. Uit de halfjaarlijkse monitor van de Nederlandse Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) over de uitvoering van de energietransitie blijkt dat gemeenten de doelgroep niet altijd goed kunnen vinden of bereiken. Gemeenten kunnen de extra middelen aanwenden voor hun bestaande lokale aanpak van energiearmoede. Het bedrag van € 10.000 maakt onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2025. Voorgesteld wordt om deze middelen te bestemmen uit het jaarrekeningsaldo 2025 en beschikbaar te houden voor 2026 op stelpost taakmutaties gemeentefonds. ad.11. Implementatie Plateau 2 (DU): Gegevens over inburgeraars die vallen onder de Wet inburgering 2021 worden op dit moment veelal handmatig (via portalen en bestanden) uitgewisseld. Dit is niet alleen foutgevoelig, maar ook zeer arbeidsintensief. Om die reden worden op dit moment voorbereidingen getroffen om de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”) mogelijk te maken. De implementatie hiervan zal stapsgewijs vanaf 2026 gaan plaatsvinden.
De bijdrage die gemeenten ontvangen, kan worden gebruikt voor eventuele investeringen die voor deze overstap nodig zijn. Het bedrag van € 13.000 maakt onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo 2025. Voorgesteld wordt om deze middelen te bestemmen uit het jaarrekeningsaldo 2025 en beschikbaar te houden voor 2026 op stelpost taakmutaties gemeentefonds. Budgetoverheveling Per saldo laat 2025 een positief verschil zien van € 177.000. Hiervan worden de volgende posten direct bij de resultaatbestemming van de jaarrekening betrokken en overgeheveld naar 2026: Taakmutaties 2025 2. Kinderopvang pleegouders 17.000 4. Taakmutatie Wet versterking regie Volkshuisvesting 55.000 6. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven (DU) 7.000 8. Tijdelijke voorziening bed, bad en brood (DU) 19.000 10. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU) 10.000 11. Implementatie plateau 2 (DU) 13.000 Overheveling naar 2026 121.000
3