CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 in Zenderen

Beeldvormende commissievergadering 9 september 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Wijziging omgevingsplan Rood voor Rood Lidwinaweg 50 in Zenderen24.276 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan

TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen Concept

TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

2

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Inhoudsopgave

Motivering Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding

7

Aanleiding Ligging plangebied Planologisch kader Leeswijzer

7 8 8 9

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Planbeschrijving

11

Huidige situatie en historische context Toekomstige situatie

11 12

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

17 17 19 27

Omgevingsaspecten

31

Milieueffectrapportage Duurzaamheid Milieuzonering Bodem Geluid Geur Luchtkwaliteit Omgevingsveiligheid Water Ecologie Archeologie en Cultuurhistorie Verkeer en parkeren

31 31 32 33 35 37 38 39 41 42 45 47

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3

Beleid

Rijksbeleid Provinciaal beleid Overijssel Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

5

Toelichting planregels

Inleiding Opzet van de regels Verantwoording van de regels

49 49 49 50

Hoofdstuk 6

Financiële uitvoerbaarheid

53

Hoofdstuk 7

Voorbereiding en participatie

55

7.1 7.2 7.3

Procedurestappen Vooroverlegpartners Zienswijzen

Bijlagen bij de motivering

55 55 55

57

3

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Bijlage 1

ruimtelijk kwaliteitsplan

58

Bijlage 2

bodemonderzoek

76

Bijlage 3

Watertoets

150

Bijlage 4

quickscan natuurwaarden

154

Regels

191

Hoofdstuk 1

Inleidende regels

193

Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4

Begripsbepalingen Meet- en rekenbepalingen Toepassingsbereik Aanvraagvereisten

193 194 195 196

Hoofdstuk 2

Functies en gebiedsaanwijzingen

197

Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8

Agrarisch met waarden Wonen Waarde - Archeologische verwachting 1 overige zone - bomenteelt uitgesloten

197 199 205 208

Hoofdstuk 3

Algemene regels

209

Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13

Anti-dubbeltelregel Algemene beoordelingsregels bouwactiviteiten Algemene regels voor functies en activiteiten Algemene omgevingsvergunning bouwactiviteit Overige regels

209 210 211 212 213

Hoofdstuk 4

Overgangsrecht

215

Artikel 14

Overgangsrecht

215

Bijlagen bij de regels

217

Bijlage 1

Begripsbepalingen

218

Bijlage 2

Erfinrichtingsplan

225

4

Inhoudsopgave

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Motivering

Motivering

5

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

6

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Aan de Lidwinaweg 50 in Zenderen ligt voormalig agrarisch erf ‘Storksel’. Het betreft een historisch erf met omliggende gronden die eeuwenlang een agrarische functie hebben gekend. Het erf zelf bestaat uit karakteristieke bebouwing, maar ook landschap ontsierende bebouwing. De eigenaren beschikken over behoorlijk wat oppervlak aan gronden in deze omgeving. Inmiddels wordt er circa 20 jaar niet meer actief geboerd op de locatie. Een deel van de agrarische bebouwing is sindsdien gesaneerd. Aan weerszijden van Het Hag - zie onderstaande afbeelding - staat echter nog bebouwing behorend bij het erf. De (deels) in onbruik zijnde bebouwing raakt langzamerhand in verval en heeft geen passende vervolgfunctie.

Afbeelding 1.1: luchtfoto erf Lidwinaweg 50 in Zenderen, erfbebouwing aan beide zijden van Het Hag (bron: Atlas van Overijssel) De initiatiefnemers hebben daarom een plan uitgewerkt. Om te voorkomen dat er nadelige gevolgen ontstaan voor de ruimtelijke kwaliteit is het voorstel om landschapsontsierende schuren en stallen te slopen. Op basis van het beleid 'Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied

Motivering

7

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

van Zuidwest-Twente' van de gemeente Borne is het met sloop van bebouwing en investeringen in ruimtelijke kwaliteit mogelijk om een compensatiewoning te realiseren. De plannen om dit te realiseren passen niet in het omgevingsplan gemeente Borne van rechtswege. Daarom is met behulp van voorliggende wijziging van het omgevingsplan een aanpassing van het planologisch kader noodzakelijk. Dit TAM-omgevingsplan verschaft een goed juridisch en ruimtelijk kader voor de genoemde ontwikkeling en toont de evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) aan.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt aan de Lidwinaweg 50 in Zenderen, in het westelijk deel van het buitengebied van de gemeente Borne. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Borne, sectie E met delen van perceelnummers 2816, 2908, 2909 en 3132. Een overzichtskaart met daarop het plangebied indicatief rood aangegeven is onderstaand zichtbaar. De exacte begrenzing van het plangebied is zichtbaar op de digitale verbeelding en komt (grotendeels) overeen met het huidige woonerf en de gronden ter plaatse van de landschappelijke investeringen.

Afbeelding 1.2: topografische kaart met plangebied (in rood) ten opzichte van omliggende plaatsen Zenderen en Borne (bron: Map5 kaarten)

1.3

Planologisch kader

Voor het plangebied geldt het omgevingsplan gemeente Borne van rechtswege met werkingsgebied "Buitengebied Borne" als voornaamste element. Op basis van dit plan heeft het huidig erf de functie 'Wonen', voorzien van een aanduiding 'specifieke vorm van wonen - medegebruik', en maatvoering 'maximum oppervlakte bijgebouwen (m2)' van 1139. Omliggend ligt de functie 'Agrarisch met waarden' met de aanduiding 'overige zone - bomenteelt uitgesloten' en deels ligt het plangebied in de 'Waarde - Archeologische verwachting 1'. Daarnaast zijn meerdere functieaanduidingen van toepassing, onder meer voor hoogteverschillen en beplantingselementen.

8

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Afbeelding 1.3: uitsnede geldende verbeeldingen, huidig erf aangeduid (bron: omgevingswet.overheid.nl) Binnen de woonfunctie geldt dat deze hoofdzakelijk is bestemd voor het wonen, waarbij het bestaande aantal woningen uitsluitend op de bestaande locatie is toegestaan. In voorliggend geval is er sprake van 1 bestaande woning binnnen het plangebied. Het toevoegen van extra woningen is dan ook niet toegestaan. De dubbelbestemming voor 'Waarde - Archeologische verwachting 1' geeft aan dat een archeologische verwachtingswaarde geldt voor de daarvoor aangewezen gebieden. Bij oppervlakten groter dan 2.500 m2 aan bodemingrepen dieper dan 40 cm moet op basis hiervan archeologisch onderzoek plaatsvinden. Daarnaast is een vergunnigsplicht ingesteld voor werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden. Bruidsschat In de gemeente Borne zijn de bepalingen van de bruidsschat van toepassing. De gestelde regels worden in acht genomen bij de uitwerking van onderhavig plan. Beoordeling van de plannen: Zoals in de aanleiding reeds aangegeven past het bouwen van de compensatiewoning niet binnen de huidige regels ter plaatse van de locatie. Bovendien geldt dat de resterende bebouwingsoppervlakte correct moet worden vastgelegd (na sloop landschapsontsierende bebouwing). De aanduidingen en functies blijven voor het overige gehandhaafd.

Een aanpassing van het omgevingsplan gemeente Borne van rechtswege is daarvoor noodzakelijk.

1.4

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 de huidige situatie van het plangebied en de toekomstige situatie beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 het ruimtelijk beleidskader van het Rijk, de provincie en de gemeente uiteengezet. Hoofdstuk 4 gaat over de omgevingsaspecten die in het kader van het aantonen van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties voor dit plan relevant zijn. In hoofdstuk 5 wordt een toelichting gegeven op de systematiek van het TAM-omgevingsplan en de regels van de diverse functies. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de financiele uitvoerbaarheid van het plan en tot slot in hoofdstuk 7 wordt de voorbereiding van de procedure en participatie beschreven.

Motivering

9

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

10

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Huidige situatie en historische context

Aan de Lidwinaweg 50 in Zenderen is het erf van de initiatiefnemers gelegen. Het plangebied is in overgangsgebied van een stuwwal gelegen. Daardoor is er in de omgeving sprake van hoogteverschillen. Al zijn plotselinge hoogteverschillen zoals steilranden niet terug te vinden. De hoogteverschillen zijn ontstaan in de laatste ijstijd, waar zandruggen en beekdalen na verloop van tijd veelal zijn geërodeerd. De hogere plekken werden in gebruik genomen voor de landbouw, de lagere delen werden pas later nuttig. Het plangebied is gelegen in een gebied dat van hoog naar laag loopt. Het erf heeft een cultuurhistorische opzet met een klassieke indeling waarbij de woonboerderij (A in onderstaande afbeelding) landschapsgericht is. De toegang van de boerderij vanaf de Lidwinaweg is dus via de achterkant van het erf. De voorgevel van de boerderij staat op het westen en vormt de voorzijde van het erf waarbij de schuren (letteraanduiding B) rondom de achterzijde en oostzijde gelegen zijn. Het erf heeft de oorspronkelijke kleine korrelgrootte behouden. Aan de overzijde van Het Hag is het erf vermoedelijk vanwege ruimtegebrek in de loop der jaren uitgebreid met bedrijfsgebouwen (letteraanduiding C). Deze gebouwen ten noorden van de doorgaande weg Het Hag zijn ook zichtbaar uit een recenter bouwjaar. Een weergave van het huidig erf en directe omgeving is onderstaand zichtbaar.

Afbeelding 2.1: recente luchtfoto planlocatie aan weerszijden van Het Hag (bron: PDOK.nl)

Motivering

11

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Afbeelding 2.2.: straataanzicht met planlocatie aan weerszijden van Het Hag (Google Maps)

2.2

Toekomstige situatie

Het rood voor rood-initiatief geeft de aanleiding tot een nieuwe ontwikkeling op het erf. Een deel van de huidige bebouwing wordt gesloopt en nieuwe bebouwing in de vorm van woning en bijgebouw gerealiseerd. Het erf blijft hierbij aan beide kanten van de weg georiënteerd. De voormalige woonboerderij (letter A in afbeelding 2.3) is landschappelijk gezien het hoofdgebouw. De achterkant van de boerderij ligt aan de straatzijde richting de Lidwinaweg. Hier zijn ook twee bijgebouwen gepositioneerd die dienden als dierenverblijf en als schuur voor opslag van machines en grondstoffen. De voorkant van de woonboerderij is naar de weilanden gericht. Toekomstig erf en sloopopgave De woonboerderij (letter A in afbeelding 2.3) wordt behouden. Ook de drie karakteristieke bijgebouwen zullen behouden worden (letters B in afbeelding 2.3). Eén voormalige jongveestal achter de woning wordt gesaneerd. Aan de noordzijde van de doorgaande weg Het Hag worden ook de voormalige agrarische gebouwen gesloopt (alle sloopbebouwing is aangegeven met E in afbeelding 2.3) en ook de kuilplaten zullen worden verwijderd.

In het volgende overzicht wordt de bebouwing en bijbehorende oppervlaktes opgesomd: Kernerf (zuiddeel): Woonhuis (te behouden); karakteristieke stal, ten zuidoosten van woonhuis: 202,9 m² (te behouden); karakteristieke houten schuur, ten noordoosten van woonhuis: 120 m² (te behouden); voormalige jongveestal, meest ten zuiden van woonhuis: 140 m² (te slopen); karakteristieke berging, ten zuiden van woonhuis (en ten noorden van schuur 4): 26,1 m² (te behouden); Noordelijk deel erf: voormalige ligboxenstal: 448 m² (te slopen); voormalige stierenstal: 248,57 m² (te slopen); Houtberging, ten westen van schuren 6 en 7: 63,25 m² (te slopen). Uit het voorgaande overzicht valt te herleiden dat een oppervlakte van circa 900 m2 op de locatie gesloopt gaat worden in het kader van rood voor rood. Er is een aanvullende sloopinzet noodzakelijk om te voldoen aan de benodigde 1.000 m2 aan sloopmeters voor een rood voor rood-compensatiewoning. Deze zijn gevonden in de vorm van een sloopvoucher van 113 m2 uit de gemeente Hof van Twente. Hierbij wordt 113 m2 aan sloopoppervlakte overgeheveld van de locatie Esweg 2 in Diepenheim. Compensatiewoning en inpassing

12

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Op het noordelijk deel van het erf wordt na de sloop van de huidige beboouwing een nieuwe compensatiewoning gerealiseerd (letter D in afbeelding 2.3) met bijgebouwen (letter C in afbeelding 2.3). Het erf zal worden ingepast in het bestaande kader vanuit het essenlandschap, waarbij gebruik gemaakt wordt van bestaande kenmerkende (te behouden) houtopstanden (letter F in afbeelding 2.3). Dat betekent dat robuuste elementen uit het essenlandschap worden benut en het erf reeds voorzien van een passend landschappelijk kader. Er worden ter aanvulling nieuwe erfbomen aangeplant op het nieuwe woonerf (letter J in afbeelding 2.3), waarbij de keuze bestaat uit Linde of Walnoot. Een weergave van de beoogde situatie is zichtbaar in afbeelding 2.3 en opgenomen in de Bijlage 1 bij deze toelichting. Maatregelen ter verbetering van de ruimtelijke kwaliteit: Slopen van landschap ontsierende gebouwen (letter E in afbeelding 2.3); Behoud van bestaande houtopstanden (letter F in afbeelding 2.3); Aanplant nieuwe erfbomen: linde of walnoot (letter J in afbeelding 2.3); het waarborgen van de beeldkwaliteit; behoud van de karakteristieke bebouwing.

Afbeelding 2.3: Erfinrichtingsplan nieuwe situatie - Lidwinaweg 50 (bron: N+L Landschapsontwerpers)

Beeldkwaliteitsplan compensatie-erf Voor het oprichten van verschillende typen bebouwing in het buitengebied gelden specifieke aandachtspunten. Onder meer gaat het dan om de plaatsing van de gebouwen op het perceel, de relatie met het landschap en de relatie met de oorspronkelijke agrarische functie in het buitengebied. Voor niet agrarische bebouwing geldt: staafvormige boerderijachtige of schuurachtige massa’s. De gebouwen staan veelal los van elkaar en de positie van de oorspronkelijke bebouwing is bij (vervangende) nieuwbouw richtinggevend. In het nieuwe concept is met het ontwerp vooral gekeken om het omliggende landschap te versterken en waar mogelijk te omarmen. Criteria (Schuur)woning De (schuur)woning mag herkenbaar zijn als nieuwe toevoeging in de ontwikkeling van het erf. De woning kan in een traditionele stijl al dan niet gecombineerd met een moderne stijl gebouwd worden. De

Motivering

13

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

(schuur)woning straalt uit dat het tot één van de bijgebouwen op het erf behoort en ondergeschikt is aan de hoofdboerderij aan de overkant van de straat. Bouwmassa 1. 2. 3. 4.

De bouwmassa heeft een eenvoudige vorm op basis van een rechthoekige plattegrond. Dakkapellen zijn, mits mee ontworpen met de architectuur, alleen mogelijk in de achtergevel. De kapvorm is een eenvoudig vormgegeven zadeldak. Er mag sprake zijn van een overstek.

Gevelopbouw 1. De voorgevel van het gebouw bestaat uit één geheel en is eventueel te onderscheiden in boven- en onderstuk. 2. De architectuur mag modern zijn, mits deze past in het agrarische karakter van het buitengebied en daar positief aan bijdraagt. 3. Nieuwe invullingen mogen modern zijn, mits ze respect tonen voor de bestaande of omliggende kwaliteiten. Materiaal en kleurgebruik 1. Dakbedekking bestaat uit gebakken pannen of dakplaten in de kleur rood, grijs of zwart. Geglazuurde pannen en pannen met edel-engobe zijn uitgesloten vanwege hun glanzende oppervlak. 2. Gevels met bakstenen (aardtinten) of hout (onbehandeld of donker gekleurd). 3. Kozijnen zijn van hout of goed lijkende andere materialen. 4. Het is van belang om in de omgeving passende kleuren toe te passen. Passend zijn donkere aardtinten rood en bruin, zwart en donkergroen. Gebruik van contrasterende kleuren is niet toegestaan. 5. Toegevoegde elementen zijn zelfstandig vormgegeven in de lijn van de architectuur van het geheel. 6. Toepassen van windveren is toegestaan. Goten worden niet omtimmerd. Vrijstaande bijgebouwen 1. Situering ondergeschikt aan het hoofdgebouw en passend in het ensemble van alle bebouwing op het erf. 2. Eenvoudige bouwvolumes op basis van een rechthoekige plattegrond. 3. De kapvorm is een eenvoudig vormgegeven zadeldak. 4. Aanbouwen en dakkapellen zijn niet toegestaan. 5.

vormgeving, kleur- en materiaalgebruik ondersteunen het agrarische karakter van het ensemble in het buitengebied. Erfinrichting Voor de bestrating van het gehele erfensemble wordt een hardgebakken steen of een goed lijkend alternatief gebruikt om waar mogelijk een authentieke uitstraling te verkrijgen. Er kan gevarieerd worden in klinker-, dik- en keiformaat. De centrale erfverharding, de terrassen en de padenstructuur rondom de woningen is vooral functioneel en daarmee niet meer dan noodzakelijk. Qua structuurbeplanting wordt de opgestelde landschappelijke inpassing aangehouden. Nabij de woning heeft de bewoner de vrijheid om een tuin aan te leggen naar eigen smaak en wens. Er worden geen schuttingen geplaatst.

14

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Motivering

15

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

16

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Vrijkomende Agrarische Bebouwing en de provinciale ruimte-voor-ruimteregelingen waardoor VAB-locaties omgevormd kunnen worden tot aantrekkelijke nieuwe woonlocaties. Ook wordt ingegaan op de aspecten 'economie en landschap'. Landschap is immers een belangrijk onderdeel van het vestigingsklimaat, zowel voor de meer verstedelijkte gebieden als voor de landelijke regio's. Voor een hoogwaardige kenniseconomie als de Nederlandse, is de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van het omringende landschap van groot belang in de concurrentie met andere landen.

Een aantrekkelijke leefomgeving is tevens een randvoorwaarde voor toerisme. De aantrekkelijkheid van de leefomgeving is immers vaak de reden dat bezoekers naar een regio komen. Een aantrekkelijk landschap maakt dat mensen daar willen wonen, werken en recreëren. Vrijkomende agrarische bebouwing kan bijvoorbeeld met provinciale ruimte-voor-ruimteregelingen omgevormd worden tot aantrekkelijke nieuwe woon- of werklocaties, waarbij de vrijkomende agrarische grond zo veel mogelijk kan worden ingezet voor een grotere grondgebondenheid van de omliggende agrarische bedrijven, of worden gebruikt voor agrarisch natuurbeheer. Rijk en regio's werken samen uit hoe kan worden omgegaan met de opgave van agrarische leegstand en herbestemming in relatie tot het combineren van functies in het landelijke gebied, behoud en versterking van de leefbaarheid op het platteland en het voorkomen van verdere aantasting van het landschap. Beoordeling van de plannen: Dit TAM-omgevingsplan heeft betrekking op een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en waarbij geen sprake is van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord

Motivering

17

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

in de NOVI. Juist kan het plan een bijdrage leveren aan de toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied en goede invulling van een voormalige agrarische locatie, omdat landschapsontsierende bebouwing gesaneerd wordt, karakteristieke bebouwing behouden blijft en de nieuwe bebouwing in een passende stijl (conform beeldkwaliteitsplan) wordt gerealiseerd. Ten slotte worden landschapsmaatregelen genomen om de nieuwe erfsituatie goed landschappelijk vast te leggen. Geconstateerd is dat een extra woning op deze locatie een logische functie betreft in ruil voor de sloop van de landschapsontsierende bebouwing op de planlocatie. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld, hierbij wordt onder meer verwezen naar Bijlage 1 behorende bij de motivering en de toetsing aan het provinciaal en gemeentelijk beleid. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit TAM-omgevingsplan opgenomen ontwikkeling. 3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Een stedelijke ontwikkeling is gedefinieerd als "de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is." Als een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen in die behoefte te voorzien. In artikel 5.129g van het Bkl wordt onder lid 1 het relevante begrip 'stedelijke ontwikkeling' gedefinieerd: Stedelijke ontwikkeling: uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.

Beoordeling van de plannen: Alvorens de twee treden van de Ladder voor duurzame verstedelijking uit te werken, dient allereerst de vraag beantwoord te worden of het voorgenomen bouwplan te beschouwen is als een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Artikel 5.129g uit het Bkl geeft weliswaar aan dat er sprake dient te zijn van een ontwikkeling die voldoende substantieel is, maar geeft hierbij geen grens. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang (toename van bebouwing of ruimtegebruik) van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Uit afdelingsjurisprudentie blijkt dat voor het realiseren van woningen geldt, dat woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen worden beoordeeld als zijnde een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' die ladderplichtig is. Hieronder worden deze uitspraken weergegeven: 11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921); 12 woningen wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953).

Belangrijk uitgangspunt van de Ladder is het aspect zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. In de Nota van toelichting wordt onder het begrip stedelijke ontwikkeling expliciet vermeld dat ontwikkelingen en regelingen die geen extra verstedelijking mogelijk maken, maar bebouwing reduceren of verplaatsen zoals de 'ruimte voor ruimte' regelingen niet worden gezien als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder.

18

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

In voorliggend geval wordt een bestaand woonerf (voormalig agrarisch) omgevormd, waarbij de landschapsontsierende bebouwing gesaneerd wordt en conform de rood voor rood regeling één compensatiewoning gebouwd mag worden. De ontwikkeling blijft ruim onder de 12 woningen, de grens waarbij sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bovendien geeft het plan invulling aan een 'ruimte voor ruimte' c.q. 'rood voor rood' regeling, waarbij het bebouwd oppervlakte op de planlocatie afneemt. Er is daarmee geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een nadere toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is dan ook niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

3.2

Provinciaal beleid Overijssel

Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Overijssel 2025 De omgevingsvisie is het overkoepelende provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving in Overijssel. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt nadrukkelijk gestuurd op ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Uitgangspunt is dat verstedelijking en economische activiteiten gebundeld worden ten behoeve van een optimale benutting van bestaand bebouwd gebied. Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan en/of passend is binnen de ambities van de provincie Overijssel, wordt het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel gebruikt. In dit uitvoeringsmodel staan de volgende stappen centraal: 1. Of - generieke beleidskeuzes (themagerichte artikelen met criteria waaraan (omgevings)plannen dienen te voldoen) 2.

Waar - ontwikkelingsperspectieven 3. Hoe - gebiedskenmerken (conform lagenbenadering: natuurlijke laag, agrarische laag, stedelijke laag) Beoordeling van de plannen: In voorliggende geval zijn in het kader van de generieke beleidskeuzes de volgende artikelen relevant: artikel 4.4 (principe van concentratie); artikel 4.5 (zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik); artikel 4.9 (onderbouwing ruimtelijke kwaliteit); artikel 4.11 (kwaliteitsimpuls groene omgeving); artikel 4.14 (woonafspraken). Onderstaand worden de beleidskeuzes benoemd en beoordeeld op welke wijze in het plan hiermee rekening is gehouden. Artikel 4.4: principe van concentratie In omgevingsplannen worden alleen de ontwikkeling van woningbouw, bedrijventerrein, stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen mogelijk gemaakt als die voorzien in een lokale behoefte of in de behoefte van bijzondere doelgroepen. Beoordeling van het plan: In dit geval is sprake van een ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt op gronden die momenteel in gebruik zijn als woonerf. De agrarische bedrijfsactiviteiten zijn al geruime tijd beëindigd en daarom wordt

Motivering

19

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

de voormalige bedrijfsbebouwing nu deels gesaneerd. Ter compensatie kan op de planlocatie een woning gebouwd worden. Op basis van de gemeentelijke woonvisie is sprake van behoefte aan toevoeging van woningen binnen de gemeente Borne. Deze behoefte is nader uitgewerkt in paragraaf 3.3.3 Woonvisie 2022+. Daarmee is sprake van een lokale behoefte en een goede invulling aan het principe van concentratie. Artikel 4.5: zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Lid 2 Omgevingsplannen voorzien alleen in nieuwe ontwikkelingen in de Groene Omgeving die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen, als aannemelijk gemaakt is dat: a. (her)benutten van bestaande bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; en b. mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Beoordeling van het plan: De locatie ligt buiten bestaand stedelijk gebied. Er is sprake van een herontwikkeling, waarbij bestaande agrarische bebouwing wordt gesaneerd en een compensatiewoning wordt gebouwd. Er is daarom sprake van nieuwbouw, maar wel op het bestaand bouwperceel. Er wordt daarmee gebruik gemaakt van een bestaand erf. Er is geen sprake van extra ruimtebeslag in de groene omgeving. Er is hiermee sprake van een zorgvuldig ruimtegebruik passend binnen dit artikel van de omgevingsverordening.

Artikel 4.9: onderbouwing ruimtelijke kwaliteit omgevingsplannen bevatten een onderbouwing waaruit blijkt dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan ruimtelijke kwaliteit waarin: a. het uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) uit de omgevingsvisie Overijssel wordt toegepast; b. wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief dat volgens de omgevingsvisie Overijssel van toepassing is voor het gebied; en c. inzichtelijk gemaakt wordt hoe de vier-lagenbenadering van het uitvoeringsmodel is toegepast en de catalogus Gebiedskenmerken (Bijlage VII) is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling Beoordeling van het plan: Voor het plangebied is een ruimtelijk kwaliteitsplan opgesteld dat gebaseerd is op de toegekende gebiedskenmerken. Het volledige rapport is genomen in Bijlage 1. Deze worden later in deze paragraaf afzonderlijk behandeld en getoetst, waaruit eveneens blijkt de plannen passen binnen het gestelde ontwikkelingsperspectief en de ontwikkeling de ambities van de gebiedskenmerken onderschrijft. Hiermee wordt voldaan aan de gestelde voorwaarden in artikel 4.9.

Artikel 4.11: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Omgevingsplannen laten alleen nieuwvestiging en grootschalige uitbreiding van bestaande functies toe in de Groene Omgeving als: a. daarvoor sociaaleconomische of maatschappelijke redenen voor zijn; b. het verlies aan ecologische of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen in versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving; en c. in het geval de nieuwvestiging of een grootschalige uitbreiding plaatsvindt op gronden binnen het ontwikkelingsperspectief Ondernemen met Natuur en Water de compensatie bedoeld in onderdeel b gericht is op de versterking van de kwaliteit van natuur, water en landschap. Beoordeling van het plan:

20

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving (buitengebied). Deze meerwaarde vertaalt zich in: Sloop van 1.013 m2 aan landschapsontsierende bebouwing, 900 m2 in de gemeente Borne en 113 m2 in de gemeente Hof van Twente; de verwijdering van overtollige erfverhardingen, kuilvoerplaten e.d. op de planlocatie Lidwinaweg 50; behoud van karaktistiek waardevolle bebouwing op het erf; Het landschappelijk inpassen van de nieuwe erfsituaties; het stellen van specifieke beeldkwaliteitseisen aan de nieuwe bebouwing. Het slopen van de landschapsontsierende bebouwing voorkomt verder verval en eventueel verder negatieve effecten van leegstand en heeft daarmee maatschappelijke en sociaaleconomische redenen. In het onderhavig geval betreft het de sanering van de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen en de realisatie van één compensatiewoning met bijgebouwen. Het nieuwe erf wordt landschappelijk ingepast en voorzien van nieuwe passende aanplant, zodat een versterking van de ruimtelijke kwaliteit bewerkstelligd wordt. Dit is in Bijlage 1 nader uitgewerkt en akkoord bevonden door de gemeente Borne. Met inachtneming van dit ruimtelijk kwaliteitsplan wordt voldaan aan artikel 4.11. Artikel 4.14: woonafspraken 1.

Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe woningen worden gerealiseerd als de bouw van deze woningen past binnen de geldende woonafspraken, zoals deze zijn gemaakt door de regio en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. 2. Nieuwe woningen zijn nog te realiseren woningen waarvoor nog geen omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit is afgegeven. Beoordeling van het plan: Voorliggende ontwikkeling betreft de realisatie van één compensatiewoning met bijbehorende bouwwerken op basis van de rood voor rood-regeling. Door de sloop van landschapsontsierende bebouwing wordt het recht voor één extra wooneenheid verkregen. De woning voldoet aan de kwalitatieve behoefte en wordt gebouwd voor de lokale behoefte. Zoals uit paragraaf 3.3.3 blijkt is er in de gemeente Borne ruimte voor het toevoegen van extra woningen. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat voorliggend TAM-omgevingsplan in overeenstemming is met artikel 4.14 uit de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven (waar) Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving.

De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. Voor het voorliggende plan is het ontwikkelingsperspectief 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap' en 'Stads- en dorpsrandgebieden' van toepassing.

Motivering

21

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

22

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Afbeelding 3.1: ontwikkelingsperspectief, plangebied in rood aangekruist. (Bron: overijssel.tercera-ro.nl) Wonen en werken in het kleinschalig mixlandschap Van de ruimtelijke kwaliteitsambities staat in dit ontwikkelingsperspectief de ambitie Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen voorop. Daarnaast gelden - net als voor alle andere ontwikkelingsperspectieven - de ruimtelijke kwaliteitsambities: zichtbaar en beleefbaar mooi landschap; sterke ruimtelijke identiteiten als merken voor Overijssel; continu en beleefbaar watersysteem. Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Binnen dit ontwikkelingsperspectief kunnen nieuwe functies een plek krijgen op bestaande vrijkomende erven waar dit tevens maatschappelijke opgaven als behoud en ontwikkeling van cultuurhistorie, natuur en landschap ondersteunt. Zo worden vitaliteit en omgevingskwaliteit in samenhang versterkt. De toevoeging van een woning binnen dit ontwikkelingsperspectief is mogelijk met inachtneming van Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving.

Het saneren van voormalig agrarische bebouwing, met behoud van de karakteristieke bebouwing en daarmee realisatie van een extra compensatiewoningen is een passende activiteit in het mixlandschap. Stads- en dorpsrandgebieden De stads- en dorpsrand is een overgangsgebied. Hier is sprake van 2 elkaar overlappende invloedssferen. De randen zijn bepalend voor de identiteit van zowel de steden- en dorpen als het landschap eromheen. De (potentiële) kwaliteit is die van de ‘best of both worlds’; stedelijke voorzieningen, verspreid liggende (gewilde) woon- en werkfuncties, padennetwerk in een landschappelijk raamwerk. Dichtbij stad en dorp en toch buiten. Randen gaanniet alleen over de ‘functionele mix’, maar

Motivering

23

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

vooral ook over herkenbaarheid, duidelijkheid, silhouetten (o.a. kerktorens) het je thuis voelen. Markante zichtlijnen op dorpen versterken de randkwaliteit. In deze gebieden komen veel opgaven en belangen samen zoals dorps- en stadsuitbreidingen, infrastructuur, landbouw, landschapsontwikkeling, water en natuur. Als ambitie geldt het verbinden van ontwikkeling woon-, werken recreatiemilieus in de stads- en dorpsranden aan hun omgeving met landschappelijke structuren en routes. Stimuleer integrale projecten waarin stedelijke programma’s en landschappelijk raamwerk gelijktijdig worden ontwikkeld en gerealiseerd. Uitgangspunt is het tegengaan van verrommeling in de randzones. Bijdragen aan aantrekkelijke mix woon-, werk en recreatiemilieus. Als doelen voor dit gebiedskenmerk wordt het volgende omschreven: Behoud, herstel en aanleg van landschappelijke routes tussen dorp en land; Slecht barrières tussen stad en land. Versterk identiteit dorp en landschap; Biedt ruimte voor ontwikkeling als deze voortbouwen aan de versterking stad/land relatie; Maak mooie uitnodigende entrees van dorpen; Geen rondwegen aanleggen die stad en land scheiden. De voorgenomen ontwikkeling past goed bij de gestelde ambities, aangezien ontwikkeling op een bestaand erf gaat plaatsvinden in de vorm van sloop van landschapsontsierende bebouwing en nieuwbouw van een compensatiewoning.

Hierbij wordt wel rekening gehouden van behoud van agrarische karakterisiteken door de gewenste beeldkwaliteit vast te leggen en karakteristieke bebouwing te behouden. Gebiedskenmerken (hoe) Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden op basis van gebiedskenmerken kunnen te maken hebben met landschappelijke -inpassing, infrastructuur,- milieuaspecten, bodemaspecten, cultuurhistorie, toeristische en recreatieve aantrekkingskracht, natuur, water, etc. De gebiedskenmerken zijn over het algemeen richtinggevend of inspirerend. De provincie onderscheidt de volgende vier lagen: 1. 2. 3. 4.

24

Natuurlijke laag. Laag van het agrarisch cultuurlandschap. Stedelijke laag. Laag van de beleving.

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Afbeelding 3.2: uitsneden kaarten natuurlijke laag, laag van cultuurlandschap en laag van de beleving (bron: provincie Overijssel) De stedelijke laag ontbreekt in bovenstaande afbeelding en onderstaande toetsing, omdat deze geen specifieke kenmerken kent op deze locatie. Verdere beschouwing hiervan is dan ook niet zinvol. Voor de overige aspecten volgt onderstaand een uitwerking. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is aanvankelijk ontstaan zonder toedoen van de mens door onder andere invloeden van abiotische processen als de ijstijden, de wind en water. De locatie is gelegen op de overgang van dekzandvlakte en ruggen naar beekdalen en natte laagtes. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat. Soms vlak bij elkaar, soms ver van elkaar verwijderd. Daardoor is er sprake van hoogteverschillen. In de jaren zijn hoogteverschillen geërodeerd door de wind. Kenmerkend reliëf is op veel plaatsen vervlakt, b.v. door egalisaties ten behoeve van de landbouw. Laag van cultuurlandschap Door menselijk ingrijpen in de natuurlijke omstandigheden ontstaat er een (agrarisch) cultuurlandschap. Het landschap werd functioneel ingericht waarbij men nooit heeft nagedacht over de schoonheid ervan. Nu waarderen wij juist de ingrepen van destijds.

De eerste nederzettingen in Nederland werden gesticht op de rand van de hogere stuwwallen en dekzandruggen naar de overgang met de lagere gronden zoals het plangebied. De akkers op de hogere gronden werden intensief gebruikt en bemest met heideplaggen uit het voormalige potstal systeem. De heideplaggen kwamen van de grootschalige open heidecomplexen die pas laat zijn ontgonnen door - in eerste instantie - gebrek aan kennis. De open essen en eenmansesjes kwamen door het potstalsysteem hoger in het landschap te liggen met veelal scherpe randen. Al dan niet werden randen van de es beplant met houtsingels (steilrand beplanting) of houtwallen met een - langs de randen van de es - kleinschaliger landschap tot gevolg.

Motivering

25

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Afhankelijk van de grootte van de es werden meerdere boerderijen rondom een es gebouwd zoals dit het geval is rondom het plangebied. Bij de essen en kampenlandschap is er vaak sprake van grillige wegenpatronen met een aaneenschakeling van landschapselementen rondom de kampen of essen en verspreid liggende erven. Het plangebied ligt daarbij op de grens met het ‘maten en flierenlandschap’. Het betreft laaggelegen kleinschalig landschap dat zich langs de beken, in de natuurlijke laagten heeft ontwikkeld. Langs de ontwateringssloten haaks op de beek werd vaak hakhout aangeplant dat tevens diende als scheiding tussen de percelen voor de beweiding. Rond de beek ontstond een lineair landschap, met daaromheen in de natte laagtes een matenlandschap. Kleinschalig landschap langs beken en in laagten met veel variatie in ruimtelijke opbouw: de open ruimte van de watergang, de coulissen van hakhoutstruweel, de open kamers van de hooien weilanden, met hier en daar een broekbos op de nattere plekken. Vloeivelden maakten onderdeel uit van het bemestingssysteem. Het Maten- en Flierenlandschap is veelal de contramal van het essenlandschap en het oude hoevenlandschap en was daar functioneel aan verbonden. De ontwikkeling moet bijdragen aan de herkenning van het landschap. De mate van herstel is afhankelijk van meerdere factoren.

In beginsel moet ervoor gezorgd worden dat het bestaande behouden blijft en dat erven op een juiste manier ingepast zijn en blijven. Laag van de beleving De stads- en dorpsrand is een overgangsgebied. Hier is sprake van 2 elkaar overlappende invloedssferen. De randen zijn bepalend voor de identiteit van zowel de steden- en dorpen als het landschap eromheen. De (potentiële) kwaliteit is die van de ‘best of both worlds’; stedelijke voorzieningen, verspreid liggende (gewilde) woon- en werkfuncties, padennetwerk in een landschappelijk raamwerk. Dichtbij stad en dorp en toch buiten. Randen gaanniet alleen over de ‘functionele mix’, maar vooral ook over herkenbaarheid, duidelijkheid, silhouetten (o.a. kerktorens) het je thuis voelen. Markante zichtlijnen op dorpen versterken de randkwaliteit. In deze gebieden komen veel opgaven en belangen samen zoals dorps- en stadsuitbreidingen, infrastructuur, landbouw, landschapsontwikkeling, water en natuur. Als ambitie geldt het verbinden van ontwikkeling woon-, werken recreatiemilieus in de stads- en dorpsranden aan hun omgeving met landschappelijke structuren en routes. Stimuleer integrale projecten waarin stedelijke programma’s en landschappelijk raamwerk gelijktijdig worden ontwikkeld en gerealiseerd. Uitgangspunt is het tegengaan van verrommeling in de randzones. Bijdragen aan aantrekkelijke mix woon-, werk en recreatiemilieus.

Als doelen voor dit gebiedskenmerk wordt het volgende omschreven: Behoud, herstel en aanleg van landschappelijke routes tussen dorp en land; Slecht barrières tussen stad en land. Versterk identiteit dorp en landschap; Biedt ruimte voor ontwikkeling als deze voortbouwen aan de versterking stad/land relatie; Maak mooie uitnodigende entrees van dorpen; Geen rondwegen aanleggen die stad en land scheiden. De voorgenomen ontwikkeling past goed bij de gestelde ambities. Conclusie Het in Bijlage 1 opgenomen ruimtelijk kwaliteitsplan is gebaseerd op de toegekende ontwikkelingsperspectieven en gebiedskenmerken zoals de verstrooide erfopzet en grillige structuren. Met inachtneming hiervan wordt geconcludeerd dat de in het voorliggende TAM-omgevingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

26

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Structuurvisie Borne

De gemeente Borne heeft op grond van artikel 2.1 van de Wet ruimtelijke ordening een structuurvisie vastgesteld voor het gehele grondgebied van de gemeente (23 juni 2015). Binnen de structuurvisie Borne is onder andere de ontwikkelingsvisie buitengebied opgenomen. Belangrijkste aanknopingspunten zijn: Borne biedt ruimte aan het ontwikkelen en mogelijk maken van nieuwe functies in het buitengebied, mits zij ook in kwalitatief opzicht iets bijdragen. De gemeente wil deze ontwikkelingen beïnvloeden en waar mogelijk een Borns profiel meegeven. Specifiek worden de volgende speerpunten benoemd voor het landelijk gebied: behoud en versterken kwaliteiten landelijk gebied, benutten van potenties en ontwikkelingsmogelijkheden landelijk gebied volgens bestaand beleid (VAB, recreatie en toerisme) en nieuw beleid. Beoordeling van het plan: Binnen de Structuurvisie Borne zijn er voldoende aanknopingspunten voor de beoogde ontwikkeling. Er is in voorliggend plan sprake van Rood voor Rood, waarbij naast de sloopoppervlakte aan de Lidwinaweg 50, een extra sloopoppervlakte vanuit de gemeente Hof van Twente wordt ingebracht. Binnen het plangebied wordt 900 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Aan de zuidzijde van Het Hag blijven 3 karakteristieke bijgebouwen behouden.

De inzet van deze schuren als sloopobjecten is niet gewenst, aangezien de gebouwen betekenisvol zijn voor de herkenbaarheid van het voormalig agrarisch erf en/of karakteristieke kenmerken bezitten. Als aanvulling is daarom 113 m2 aan sloopoppervlakte verworven vanaf de locatie Esweg 2 in Diepenheim (gemeente Hof van Twente). Voor deze sloop is door de gemeente Hof van Twente een sloopvoucher verstrekt in de vorm van woonmeters. In totaliteit komt de voorliggende ontwikkeling op 1.013 m2 aan slooppervlakte. De nieuwe erfsituatie wordt vastgelegd in een landschappelijk inpassingsplan, waarvan de maatregelen geborgd worden in de regels. De uiteindelijk behouden en verkregen bouwmogelijkheden wordt vastgelegd als maximum. Op basis van de beleidsnota Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente kan één nieuwe woning als compensatie mogelijk gemaakt. Dit is nader uitgewerkt in paragraaf 3.3.2. Zo draagt de ontwikkeling bij aan de kwaliteit van het landelijk gebied en worden de ontwikkelingsmogelijkheden volgens bestaande beleidskaders benut. 3.3.2 Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente Nieuwe ontwikkelingen moeten leiden tot een verbetering van ruimtelijke kwaliteit. Ruimtelijke kwaliteit laat zich moeilijk vangen in een definitie.

Dit beleidsstuk gaat uit van de volgende definitie: ''Een omgeving of een bouwwerk met een hoge gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde''. De omgeving of het bouwwerk dient optimaal gebruikt te worden voor het beoogde doel. Bij nieuwe ontwikkelingen dient de ruimtelijke kwaliteit te worden beschreven, waarbij ook wordt aangegeven op welke manier deze kwaliteit wordt verbeterd. De kwaliteiten in een gebied kunnen op de volgende manier worden versterkt: Bestaande kwaliteiten behouden en waar mogelijk versterken door deze te verbinden met nieuwe ontwikkelingen. Samenhang aanbrengen of waar nodig herstellen. Contrasten opvoeren en afwisseling vergroten. Versterken van ruimtelijke uitstraling en de beleefbaarheid en toegankelijkheid vergroten. Landschappelijke versterkingen in het kader van biodiversiteit en natuurwaarden.

Motivering

27

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Bij alle ontwikkelingen die in dit beleidsdocument worden beschreven dient te allen tijde een ruimtelijk kwaliteitsplan/erfinrichtingsplan aangeleverd te worden. Een dergelijk plan gaat uit van de gebiedskenmerken zoals genoemd in de Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel (en/of de eigen gemeentelijke gebiedsanalyse) en wordt opgesteld door een landschapsdeskundige en/of landschapsarchitect. In het ruimtelijk kwaliteitsplan/erfinrichtingsplan worden de kwaliteiten van de ontwikkellocatie(s) beschreven en aanbevelingen voor verbetering hiervan gedaan. Rood voor rood Bij Rood voor Rood gaat het om de sloop van landschapsontsierende gebouwen in ruil voor een bouwkavel voor één of meer (compensatie-) woningen. Hoofdzaak hierbij is dat het belang van de initiatiefnemer (waarde bouwkavel) en het maatschappelijke belang (betere ruimtelijke kwaliteit) in evenwicht zijn met elkaar. Hiervoor gelden onder meer de volgende uitgangspunten: Bij de sloop van minimaal 1.000 m² aan landschapsontsierende bebouwing kan één nieuwe woningbouwkavel worden uitgegeven. De nieuwe woning en bijbehorend bijgebouw mogen respectievelijk maximaal 750 m³ en 150 m² zijn.

Naast de sloop van de genoemde 1.000 m² (voor 1 woning) is het uitgangspunt dat alle landschapsontsierende bebouwing wordt gesloopt, met uitzondering van de (bedrijfs)woning of karakteristieke, beeldbepalende of cultuurhistorisch waardevolle bebouwing. Beoordeling van het plan: De nieuwe bouwkavel ten behoeve van de Rood voor Rood regeling wordt op de slooplocatie gesitueerd, aan de noordzijde van Het Hag. Er wordt voor de plannen in totaliteit 1.013 m2 aan voormalige agrarische bebouwing gesloopt. Een oppervlakte van 113 m2 komt vanuit een sloopvoucher vanuit de gemeente Hof van Twente (Esweg 2 in Diepenheim). Voor deze externe slooplocatie hoeft overigens geen planwijziging te worden doorlopen en is daarom ook niet verder betrokken in deze planwijziging. De reden voor het betrekken van de extra slooplocatie komt voort omdat op het erf aan de Lidwinaweg 50 enkele bijgebouwen behouden worden vanwege karakeristieke eigenschappen en de herkenbaarheid van de aanwezige erfstructuur. Met de inbreng van de sloopvoucher voldoet de ontwikkeling aan de sloopeis van minimaal 1.000 m2. In voorliggend plan wordt aan de zuidzijde van de Lidwinaweg 50 de woonboerderij behouden, samen met de 3 behoudenswaardige bijgebouwen. Eén voormalige jongveeschuur en aldaar aanwezige verharding wordt aan deze zijde van de weg gesaneerd.

Er blijft hiermee sprake van een compact erfcluster met een herkenbare agrarische cultuurhistorie. Aan de noordzijde van Het Hag wordt alle bestaande bebouwing gesaneerd, omdat deze als landschapsontsierend aangemerkt wordt en geen goede vervolgfunctie vervult. Door middel van het doorlopen van de Rood voor Rood-regeling wordt een nieuw bouwrecht voor een woning verkregen. Op basis van de reguliere bouwmogelijkheid o.b.v. rood voor rood mag een woning van 750 m3 met een bijgebouw van 150 m2 worden teruggebouwd. De nieuwe erfistuatie wordt landschappelijk ingepast. Resumerend Al met al kan gesteld worden dat de ontwikkeling van het perceel aan de Lidwinaweg in Zenderen door middel van Rood voor Rood invulling geeft aan het door de regio en door de gemeenteraad van Borne vastgestelde gestelde ruimtelijk beleid. Het voornemen levert een bijdrage aan de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied, doordat de ontwikkeling ervoor zorgt dat landschapsontsierende bebouwing wordt gesaneerd. De verbetering van de ruimtelijke kwaliteit ter plekke blijkt uit een reductie van het bebouwd oppervlak en en uit de realisatie van goede landschappelijke inpassing en beeldkwaliteit. Bovendien wordt karakteristieke bebouwing behouden voor de toekomst.

Medewerking aan de realisatie van een compensatiewoning wordt alleen verleend, indien de sloop van de bebouwing voldoende is gewaarborgd. Onder andere de sloop als de nieuwe bouwrechten worden geborgd door een wijziging van het omgevingsplan.

28

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Gezien het voorgaande voldoet de aanvraag aan het gestelde beleid voor rood voor rood-initiatieven. 3.3.3

Woonvisie 2022+

De Woonvisie gaat uitgebreid in op volkshuisvesting binnen de gemeente Borne voor de komende periode. We kijken daarbij vooruit naar het jaar 2030 en soms al naar 2040. Duidelijk is dat de huizenmarkt onder druk staat. Met name jongeren hebben grote moeite om een woning te vinden maar ook voor andere doelgroepen wordt het steeds lastiger om aan geschikte woonruimte te komen. Daar wil de gemeente Borne wat aan doen. De belangrijkste punten op een rij: Borne gaat inzetten op meer koopwoningen, met name voor ouderen en starters; In samenwerking met woningbouwcorporaties gaat Borne het aantal huurwoningen vergroten; In zowel de koop- als huursector probeert Borne doorstroming te bevorderen; Om de directe woningnood op te vangen wordt op zoek gegaan naar locaties voor flexwonen; Een verhoging in aantallen betekent niet dat ingeleverd gaat worden op kwaliteit; Ontwikkelingen moeten de omgevingskwaliteit waarborgen en, waar mogelijk, versterken; De gemeente pakt een faciliterende rol ten aanzien van het duurzaamheidsvraagstuk; Samen met de zorgpartners wordt ernaar gestreeft dat ouderen en andere kwetsbare doelgroepen meteen zorgvraag zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen; De gemeente doet er samen met inwoners, marktpartijen en corporaties alles aan om ook in de toekomst de beste woongemeente van Twente te zijn! Buitengebied De gemeente Borne ziet een sloop en/of

transformatieopgave van leegstaande of vrijkomende agrarische bebouwing in het buitengebied, onder andere vanwege de steeds strengere wet- en regelgeving. De verwachting is dat de komende jaren agrarische bedrijven (gedeeltelijk) zullen stoppen en dat er agrarische bedrijfsgebouwen vrij komen te staan. Via de Rood-voor-Rood regeling wordt het financieel mogelijk om vrijkomende agrarische bebouwing te slopen in ruil voor het verkrijgen van één of meer (compensatie)woningen. Bij Rood voor Rood gaat het om de sloop van landschapsontsierende gebouwen in ruil voor het verkrijgen van een bouwkavel voor één of meer (compensatie)woningen. Beoordeling van de plannen: In de gemeente Borne is het mogelijk om nieuwe woningen, zoals beschreven in onderhavig plan, in het buitengebied mogelijk te maken. Dit kan mits er in het kader van rood voor rood een tegenprestatie (sloop van landschapsontsierende bebouwing) wordt geleverd. Hieraan wordt in dit geval voldaan. Het is daardoor mogelijk om aan het erf een extra woning toe te voegen. Voorliggende ontwikkeling voldoet aan de uitgangspunten van de woonvisie van de gemeente Borne.

Motivering

29

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

30

Motivering

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

Hoofdstuk 4 4.1

Omgevingsaspecten

Milieueffectrapportage

De mer-regelgeving is uitgewerkt in verschillende onderdelen van de Omgevingswet. Afdeling 16.4 van de Omgevingswet bevat de regelgeving over milieueffectrapportage. De uitwerking ervan staat in hoofdstuk 11 van het Omgevingsbesluit. In bijlage V van het Omgevingsbesluit staan de projecten en de besluiten waarvoor een mer-plicht of een mer-beoordelingsplicht geldt. Er wordt onder de Omgevingswet geen onderscheid meer gemaakt tussen een formele en vormvrije MER-beoordeling op grond van aangewezen drempelwaarden. Er is dus nog maar één MERbeoordelingsprocedure. Het aparte m.e.r.-beoordelingsbesluit dat eerder nog moest worden genomen vervalt onder de Omgevingswet. Het resultaat en de motivering van de m.e.r.-beoordeling moeten in het (ontwerp)plan of (-)programma (zie de art. 16.36, vijfde lid Omgevingswet en 11.1, eerste lid van het Omgevingsbesluit) of in het (ontwerp)besluit zelf (zie de art. 16.43, tweede en derde lid Omgevingswet en 11.11, tweede lid van het Omgevingsbesluit) worden opgenomen. Beoordeling van de plannen: Een plan voor de realisatie van een nieuwe woning vindt de meeste aansluiting bij de activiteit J11 'stedelijk ontwikkelingsproject'. Beschouwd moet worden of ook daadwerkelijk sprake is van een dergleijke activiteit. Er is als gevolg van de plannen sprake van een afname van bebouwd oppervlak op een bestaand erf in het buitengebied van de gemeente Borne.

De voorgenomen activiteit betreft het saneren van landschapsontsierende bebouwing en het in plaats hiervan bouwen van één compensatiewoning. Geconcludeerd wordt dat dit geen stedelijke ontwikkelingsproject betreft zoals bedoeld in bijlage V van het Omgevingsbesluit. Daarmee geldt er ook geen noodzaak tot een m.e.r.-beoordeling. Op basis van bovengenoemde beoordeling van kenmerken en locatie van het project en de kernmerken van het potentiële effect van het project is vastgesteld dat er geen sprake is van een project dat belangrijke gevolgen heeft, zodat het geen milieueffectrapport hoeft te worden gemaakt (artikel 16.43 jo. artikel 16.53 Ow).

4.2

Duurzaamheid

In bijlage 1 van de Omgevingswet (Ow) is het begrip duurzame ontwikkeling gedefinieerd. Het gaat om 'een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen'. Artikel 1.3 en 2.1 Ow borgen het belang van duurzaamheid. In artikel 1.3 zijn de maatschappelijke doelen van de wet verwoord: "Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften." Artikel 2.1 geeft aan dat een bestuursorgaan zijn taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefent met het oog op de doelen van de wet, tenzij daarover specifieke regels zijn gesteld. Artikel 1.3 geeft ook richting aan de voor burgers en bedrijven opgenomen zorgplicht in artikel 1.6 Ow, namelijk dat men "voldoende zorg draagt voor een goede leefomgeving". Met deze bepalingen wordt een duurzame ontwikkeling voor het gehele domein van de fysieke leefomgeving geborgd. Het vergt een

Motivering

31

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan H22B Buitengebied Lidwinaweg 50 Zenderen

samenhangende benadering vanaf het begin van de planvorming van alle relevante belangen, waaronder: ruimte, water, natuur, gezondheid en wonen. Beoordeling van de plannen: De plannen van initiatiefnemer geven invulling aan duurzame ontwikkeling. Op een voormalig agrarisch erf wordt ontwikkeld door de bestaande voormalige bedrijfsbebouwing te saneren, omdat deze bebouwing geen goede vervolgfunctie kent en langzamerhand onderhevig is aan verval. Asbesthoudende materialen in de sloopbebouwing worden daarbij ook verwijderd van de locatie. Op het huidig erf wordt een compensatiewoning gerealiseerd op basis van de mogelijkheden in het rood voor rood-beleid. Op het erf is voldoende ruimte om in het benodigde ruimtegebruik te voorzien. Daarbij wordt aan de zuidkant vna het erf karakteristieke bebouwing behouden voor de toekomst. Tevens blijft hier sprake van een woonfunctie voor de bestaande woonboerderij. Het nieuwe erf zal vergezeld gaan van een landschappelijke inpassing conform de geldende gebiedskenmerken. Daarmee ontstaat een passende ontwikkeling. Het plan geeft invulling aan een duurzaam gebruik van een bestaande erflocatie en zorgt voor toekomstbestendigheid. In onbruik geraakte bebouwing (waaronder met asbest) wordt verwijderd en behoudenswaardige bebouwing blijft geintegreerd in het compacte erfensemble. Het plan geeft hiermee goede invulling aan het thema duurzaamheid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=016d5430-2f2d-4406-8d70-466f4b76a774