CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Sjabloon UVP U&H Twente 2026 (Omgevingsdienst Twente)

Beeldvormende commissievergadering 13 januari 2026, gemeente BorneBij agendapunt: VTH Uitvoeringsprogramma 202611.945 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Uitvoeringsprogramma U&H Twente 2026 Van de 14 Twentse gemeenten & provincie Overijssel voor de Omgevingsdienst Twente

Gemeente: Borne Datum: 09-December-2025

Begrippen- en afkortingenlijst AB

Algemeen Bestuur

AO MDA

Ambtelijk overleg milieu, duurzaamheid en afval

Bal

Besluit activiteiten leefomgeving

BOA

Buitengewoon opsporingsambtenaar

BOPA

Buitenplanse omgevingsplanactiviteit

CLV

Continu leren en verbeteren

CMP

Circulair Materialenplan

DB

Dagelijks Bestuur

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

I&O

Innovatie en ontwikkeling

I&W

Infrastructuur en Waterstaat

IBP-VTH

Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel

IBT

Interbestuurlijk Toezicht

ILT

Inspectie Leefomgeving en Transport

KC

Kwaliteitscriteria

KIS-VTH

Kennisinfrastructuur VTH

KPI

Kritieke Prestatie Indicator

Lbv

Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties

LHSO

Landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht

KRW

Kaderrichtlijn Water

Mba

Milieubelastende activiteit

MER

Milieueffectrapportage

MIA

Multidisciplinaire integrale actie

MMA

Meld Misdaad Anoniem

NVWA

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

OBAS

Olie- en benzineafscheider

ODNL

Omgevingsdienst Nederland

OD Twente

Omgevingsdienst Twente

OM

Openbaar Ministerie

PDC

Producten- en dienstencatalogus

PHO

Portefeuillehoudersoverleg

REV

Register externe veiligheid

RIEC

Regionale informatie- en expertisecentrum

RPI

Risicoprioriteringsinstrument

SPUK THE

Specifieke Uitkering toezicht en handhaving energiebesparingsplicht

SWF

Samenwerkingsfunctionaliteit

TVS

Twentse Vergunningenstrategie

U&H

Uitvoering en handhaving

UVP

Uitvoeringsprogramma

Standaardtaken

Het milieu brede takenpakket dat door de OD Twente wordt uitgevoerd

VTHA

Vergunningen, toezicht, handhaving en advies

Wabo

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

WPM

Werkgebonden personenmobiliteit

ZZS

Zeer zorgwekkende stoffen

2

Inhoud Begrippen- en afkortingenlijst................................................................................................ 2 1.

2.

Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1.

Het uitvoeringsprogramma ........................................................................................4

1.2.

Scope van het programma .........................................................................................4

Terugblik en ontwikkelingen ........................................................................................... 5 2.1.

Terugblik 2025............................................................................................................5

2.2.

Thematische ontwikkelingen ......................................................................................6

2.3.

Organisatorische ontwikkelingen ...............................................................................7

3.

Doelen en prioriteiten .................................................................................................. 10

4.

Programma .................................................................................................................. 14

5.

4.1

Programma Vergunningen .......................................................................................14

4.2

Programma Toezicht & Handhaving .........................................................................15

4.3

Programma Advies ...................................................................................................17

Projecten...................................................................................................................... 19 5.1

Regionale projecten .................................................................................................19

5.2

Lokale projecten .......................................................................................................25

6.

Ketenpartners .............................................................................................................. 27

7.

Afwijkingen en risico’s .................................................................................................. 28

Bijlage 1: Coördinatie en beleid primair proces .................................................................... 29 Bijlage 2: Werkvoorraad Wabo ............................................................................................ 31

3

1. Inleiding Voor u ligt het uniforme jaarprogramma van vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies (VTHA) voor alle gemeenten in de regio Twente en de provincie Overijssel. De verplichting om jaarlijks de uitvoerings(vergunningverlening, toezicht en advies) en handhavingsstrategie uit te werken in een uitvoeringsprogramma (UVP), staat omschreven in artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit. Dit UVP 2026 is opgesteld op basis van de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit programma geeft de (milieu)taken weer, zoals deze in 2026 door de Omgevingsdienst Twente (OD Twente) worden uitgevoerd voor de Gemeente Borne.

1.1.

Het uitvoeringsprogramma

Het UVP 2026 is gebaseerd op het uniforme VTH-beleid Twente inclusief Nadere uitwerking. In 2022 is het doorontwikkelde Twentse VTH-beleid vrijgegeven door het portefeuillehoudersoverleg (PHO). Na vaststelling van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO), is in 2023 het geactualiseerde VTH-beleid aangeboden aan alle bevoegde gezagen ter vaststelling in de eigen colleges. Inmiddels is het nieuwe regionale VTH-beleid door alle bevoegde gezagen vastgesteld. De cijfermatige raming voor het UVP 2026 gaat volledig uit van de vigerende producten- en dienstencatalogus (PDC Omgevingswet). Er is nog altijd enige resterende werkvoorraad vanuit de oude wetgeving (PDC Wabo). Dit betreft voornamelijk langlopende (vergunning)trajecten gerelateerd aan de stikstofproblematiek. Deze werkvoorraad wordt separaat in Bijlage 2 weergegeven en komt niet terug in de prognose voor komend jaar. Het doel is om deze oude werkvoorraad de komende jaren volledig weg te werken. De prognoseaantallen vanuit de PDC Omgevingswet zijn gebaseerd op de periodieke rapportages ter monitoring van de uitvoering van het jaar 2025. Voor het UVP 2026 zijn op basis van ervaringscijfers nieuwe kengetallen opgesteld voor de producten onder de PDC Omgevingswet. Binnen deze kentallen zit een opslag voor directe werkzaamheden: clusteroverleg, begeleiding van trainees, werkverdeling en team admin.

Deze nieuwe kengetallen vormen de cijfermatige basis voor de standaardparagraaf voor uniforme milieuleges. De basis van dit UVP 2026 is uniform, welke vervolgens nader wordt uitgewerkt voor de individuele partners. Conform de basisafspraken zoals benoemd in het VTH-beleid Twente, is het voor deelnemers mogelijk op onderdelen lokaal maatwerk aan te brengen om eigen beleidsambities te realiseren. Dit dient gerealiseerd te worden binnen de gezamenlijke basisafspraken en boven een minimale ondergrens. Complementair aan deze lokale programma’s, wordt het Twents UVP 2026 bestuurlijk voorgelegd via het PHO. Hierin staan opgaven beschreven die voor het geheel van Twente relevant zijn. Bestuurders worden zo beter in staat gesteld om te sturen op Twentse prioriteiten en projecten. Partners die hebben bijgedragen aan het opstellen van dit programma zijn de veertien Twentse gemeenten, de provincie Overijssel, de Veiligheidsregio Twente, betrokken waterschappen en de OD Twente. Het is een gezamenlijke ambitie om strategische samenwerking met deze partners de komende jaren verder te versterken.

Dit geldt ook voor samenwerking met andere relevante ketenpartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie (OM), de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC), de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

1.2.

Scope van het programma

De basis van het UVP 2026 wordt gevormd door de taken die door de OD Twente worden uitgevoerd. In Twente gaat het om het basistakenpakket, welke is uitgebreid tot het zogenaamde ‘standaardpakket’. Daarnaast maken enkele bevoegde gezagen ook gebruik van zogenaamde facultatieve taken. Dit programma heeft betrekking op het jaar 2026, waarbij de uitvoering en handhaving (U&H-werkzaamheden) gedurende het jaar wordt gemonitord en waarover in het voorjaar en najaar wordt gerapporteerd via monitoringsrapportages. Na afloop van het jaar wordt middels het Jaarverslag VTHA geëvalueerd of de geplande werkzaamheden en de geprioriteerde beleidsdoelstellingen uit het UVP 2026 zijn behaald.

4

2. Terugblik en ontwikkelingen De OD Twente heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een betrouwbare en professionele dienst die haar partners ondersteunt met de uitvoering van milieutaken. Desondanks vindt de organisatie het belangrijk om niet stil te staan. De OD Twente nadert een volgende fase, waarbij de nieuwe koers is uitgezet via een toekomstvisie. De belangrijkste uitgangspunten waaraan de OD Twente de komende jaren wil werken zijn robuustheid, uniformiteit, datakwaliteit, informatiedeling, samenwerking, outcome en innovatie. In dit hoofdstuk wordt teruggeblikt op vorig jaar en worden de belangrijkste ontwikkelingen beschreven die van invloed zijn op het UVP 2026.

2.1.

Terugblik 2025

Toekomstvisie 2030+ Het jaar 2025 heeft zich voor de OD Twente gekenmerkt door veel verandering, maar met een duidelijke nieuwe stip aan de horizon. In september heeft een directeurswisseling plaatsgevonden. De voormalige directeur heeft een stevige basis gelegd voor de organisatie en is met welverdiend pensioen gegaan. Om de open werkcultuur, korte lijnen en vertrouwen bij de partners te borgen, is besloten om de nieuwe directeur intern te werven. Dit traject is succesvol doorlopen, evenals interne werving voor twee nieuwe managers. De OD Twente is een dynamische organisatie, die kansen durft te geven aan haar medewerkers om zich te ontwikkelen en door te groeien. Door deze cultuurborging is uitvoering gegeven aan één van de aanbevelingen van het visitatierapport die is uitgevoerd door collega-omgevingsdiensten. Een andere aanbeveling vanuit de visitatie is het opstellen van een toekomstvisie. Op 11 juli 2025 is de ‘Toekomstvisie OD Twente 2030+’ bestuurlijk vastgesteld, welke wordt uitgewerkt in een strategische agenda. Het hoofddoel van de organisatie blijft om te werken aan een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving. Om hieraan een optimale bijdrage te leveren in een complexe maatschappij met grote transitieopgaven, is gekozen om de komende periode prioriteit te geven aan een beperkt aantal uitgangspunten.

Het belangrijkste uitgangspunt is de concentratie van milieutaken, wat bijdraagt aan robuustheid, efficiëntie, kwaliteit en uniformiteit. Andere relevante uitgangspunten zijn proactieve (beleids)advisering, strategische samenwerking, ontwikkeling naar een kennisknooppunt, het verankeren van innovatie en outcomegericht werken. Projectmatig werken Een belangrijk ontwikkelpunt, is om planmatiger, gestructureerder en meer datagedreven te werken. Hiervoor is afgelopen jaar de basis gelegd door de herinrichting van projectmatig werken. Vanuit deelnemers werd in toenemende mate de omvang en aard van projecturen bevraagd. Hierop heeft een opschoonactie plaatsgevonden, waarbij een groot aantal oude projecten is gesloten. Tegelijkertijd is aan de hand van heldere definities een nieuwe rapportagesystematiek opgesteld. Hierbij zijn enkele algemene urenposten elders ondergebracht en apart inzichtelijk gemaakt (zie Bijlage 1). Deze gewijzigde systematiek is geïmplementeerd in dit UVP 2026, wat moet leiden tot verbeterde prognoses en meer transparante bij de monitoring. Per 1 januari 2026 zal ook voor het eerst worden gewerkt met zogenaamde ‘projectformulieren’. Dit zorgt ervoor dat toekomstige projecten enkel kunnen worden aangemaakt door een beperkt aantal personen in de organisatie via een formeel vastgestelde procedure.

Ook is het middels ‘projectformulieren’ mogelijk om koppeling aan te brengen tussen een project en gerelateerde zaken. Dit creëert meer structuur, inzicht en overzicht, wat moet leiden tot meer transparantie en vertrouwen. De basis is in 2025 gelegd, maar in 2026 zal de nieuwe werkwijze verder worden geborgd. Hierbij moeten interne werkinstructies, processen, communicatie en sturing doorlopend worden bijgeschaafd. Arbeidsmarkt Sinds 2024 werkt de OD Twente met een ruimere begroting en daarmee een grotere formatie. Dit heeft de afgelopen jaren geleidt tot meer vacatureruimte. Zowel gemeenten en de provincie ervaren krapte op de arbeidsmarkt, waarbij de Twentse overheden elkaar in toenemende mate beconcurreren. Dit geldt ook voor de OD Twente, waarbij het grootste knelpunt momenteel zit in de bezetting van toezichthouders en buitengewone opsporingsambtenaren (BOA's). Toch heeft de organisatie vacatureruimte de afgelopen jaren naar behoren kunnen vervullen. Dit komt onder andere door proactieve initiatieven, zoals een

5

arbeidsmarktcampagne en het interne traineeprogramma. De schaarste op de arbeidsmarkt zal echter een voortdurende uitdaging blijven. Dit neemt toe naarmate de meer ervaren en specialistische medewerkers natuurlijk uitstromen.

2.2.

Thematische ontwikkelingen

Taskforce stikstof Naar aanleiding van de uitspraken van de Raad van State van 18 december 2024 over de wijze waarop intern salderen mag worden betrokken bij de besluitvorming omtrent stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden, is binnen de OD Twente een taskforce stikstof opgericht. Deze taskforce bepaalt de communicatie richting verschillende doelgroepen, monitort de impact op de werkvoorraad en stemt af met andere partners over hun standpunt en werkwijze. Het Dagelijks Bestuur (DB) is hier nauw bij betrokken. Recentelijk is in afstemming met de provincie Overijssel en de OD IJsselland, een advieslijn vastgesteld die aansluit bij de uitspraak van de Raad van State. Deze lijn is van toepassing op mer-beoordelingen, aanvragen voor een omgevingsvergunning milieubelastende activiteit (Mba) en op planprocedures. De advieslijn is inmiddels gedeeld met de accounthouders van de Twentse gemeenten. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat het aspect stikstofdepositie geen belemmering of knelpunt hoeft te vormen bij het verlenen van de gevraagde omgevingsvergunning Mba. Energie en duurzaamheid Energie en duurzaamheid is afgelopen jaren een speerpunt van de OD Twente geworden waarbinnen steeds meer aandacht is voor circulariteit. Via een overkoepelend projectplan ‘Energie en Duurzaamheid 2022-2026’ zijn verschillende deelprojecten gebundeld, namelijk: • • •

Derde ronde van Rijksinitiatief ‘Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht’ Provinciaal initiatief ‘Subsidieregeling Intensiveren Energietoezicht’ Rijksinitiatief ‘Specifieke uitkering Toezicht Handhaving Energie’ (SPUK THE)

De SPUK-regeling voorziet in een nieuwe financiële stimulans om dit thema de komende jaren definitief te verankeren. Het is belangrijk te benadrukken dat deze regeling voorziet in een inzet naast de reguliere uitvoeringstaken, waarbij sprake is van een afzonderlijke financiering. Om recht te blijven houden op de SPUK THE is een voorwaarde dat de partners van de OD Twente ook zelf middelen inbrengen (cofinanciering). In 2024 is gestart met het bezoeken van onderzoeksplichtige bedrijven. Dit zijn bedrijven die meer dan 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m3 gas verbruiken per jaar. In 2025 zijn deze werkzaamheden uitgebreid, waarbij de ingediende onderzoeksrapportages inhoudelijk worden beoordeeld. Momenteel loopt het project op koers. Deze projectmatige aanpak loopt aankomend jaar door. Planning en verantwoording over deze werkzaamheden vindt separaat plaats buiten dit uitvoeringsprogramma. Werkgebonden personenmobiliteit Per 1 juli 2024 is het ‘Besluit CO2-reductie werkgebonden personenmobiliteit’ (Besluit WPM) in werking getreden. Hiermee krijgen organisaties met 100 of meer werknemers een jaarlijkse rapportageplicht rondom zakelijke mobiliteit en woon-werkverkeer. Het doel is het terugdringen van CO2-emissies vanuit WPM. U&Htaken rondom deze nieuwe rapportageplicht zijn verplicht als basistaak belegd bij omgevingsdiensten.

Het afgelopen jaar zijn door het rijk geen aanvullende middelen beschikbaar gesteld, waardoor deze toezichtstaak niet is opgepakt. Vanaf 2026 zijn hiervoor extra middelen opgenomen in de begroting, wat inhoudt dat komend jaar toezicht wordt gehouden op de eerste WPM-rapportages tot en met 30 juni 2025. Zowel gemeenten, provincies en de omgevingsdiensten moeten ook zelf voldoen aan deze rapportageplicht. Om een voorbeeldfunctie te vervullen, zullen omgevingsdiensten daarom elkaar administratief gaan controleren. Vervolgens worden de gemeenten in de desbetreffende werkgebieden gecontroleerd, voordat de overige organisaties worden onderworpen aan eenzelfde soort controle. De OD Twente zal zich komend jaar in het kader van WPM voornamelijk richten op de onderlinge controles van omgevingsdiensten en gemeenten. Daarmee zal ervaring worden opgedaan met deze nieuwe wetgeving.

6

Eventueel resterende capaciteit zal worden ingezet op communicatie richting rapportageplichtige organisaties en de controle hierop. Milieuleges Vanwege de grote diversiteit tussen bevoegde gezagen over hoe milieuleges zijn opgenomen in de huidige legesverordeningen, is in gezamenlijkheid tussen de OD Twente en haar deelnemers besloten om voor komend jaar een uniforme milieulegesparagraaf op te stellen met een externe partij. In april is de rekentool voor uniforme leges opgeleverd met een vertaling naar een concrete milieulegesparagraaf. De prognosecijfers en tijdsbesteding zijn in juli definitief gemaakt en dienen als uitgangspunt voor de kengetallen in dit UVP 2026. De uitkomsten zijn gedeeld met de accounthouders. Hierbij worden de deelnemers opgeroepen om de legesparagraaf ongewijzigd vast te stellen, voor zover mogelijk. Hierdoor blijft een zo zuiver mogelijke koppeling bestaan met onze PDC Omgevingswet en het UVP 2026. De hoogte van de leges blijft een afweging voor colleges, raden en staten. Nadat de legesverordeningen voor 2026 zijn vastgesteld, moeten nadere werkafspraken, processen en instructies worden gemaakt rondom het doorrekenen, heffen en innen van de milieuleges. Dit wordt gezamenlijk opgepakt via een separaat vervolgtraject.

2.3.

Organisatorische ontwikkelingen

Omgevingsadvies De omgevingsadviseurs zijn het afgelopen jaar bezig geweest om het landelijk traject ‘anders werken’ onder de Omgevingswet nader vorm te geven. Dit vraagt om een verandering in houding en gedrag bij betrokken partijen rondom VTHA-werkzaamheden. Het gaat daarbij verder dan enkel adviseren over milieuregels bij omgevingsplannen, deelname aan omgevingstafels en het beantwoorden van ad-hoc vragen. Advisering moet structureel worden geborgd in de regionale beleids- en uitvoeringscyclus, waarbij de OD Twente in alle fasen wordt betrokken. Deze conclusie sluit aan bij het rapport van de ILT: ‘Onderzoek naar de adviesfunctie door omgevingsdiensten’. In 2026 wordt Anders werken bestuurlijk en ambtelijk verder ingericht. Daarnaast zetten de omgevingsadviseurs in op het adviseren om milieuregels goed in de omgevingsplannen te verwerken. De gemeente Enschede heeft gevraagd om hierin mee te denken. Ook is binnen de Twentse gemeenten de Brabantse SPRONG-aanpak geïntroduceerd, waardoor gezamenlijk kan worden gewerkt aan een uniforme opname van milieuregels in omgevingsplannen. Vanuit de OD Twente is er de bereidheid om via een SPRONG-project het milieu in alle gemeentelijke omgevingsplannen een goede plek te geven.

Robuustheid Vanuit pijler 1 van het interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP-VTH) moeten omgevingsdiensten per 1 april 2026 voldoen aan de robuustheidscriteria. Robuuste omgevingsdiensten zijn cruciaal voor de bescherming van burgers, de leefomgeving en het voorkomen van milieuschade. Vanuit deze opgave zijn kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) opgesteld. Voor het bepalen en bereiken van robuustheid dienen deze in samenhang te worden toegepast. Het standpunt van het Algemeen Bestuur (AB) is een robuuste regionale OD op Twentse schaal. Om dit te bereiken is door het AB een plan van aanpak vastgesteld om te voldoen aan de robuustheidscriteria. Verantwoording over de voortgang vindt plaats aan het AB, welke vervolgens rapporteert over de voortgang aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W). Eind juni 2025 is de tweede voortgangsrapportage ingediend. Net als bij de beoordeling van de eerste voortgangsrapportage is uitgesproken dat het aannemelijk is dat de OD Twente per 1 april 2026 voldoet aan alle robuustheidscriteria. De OD Twente voldoet momenteel aan elf KPI’s. Van de overige vijf KPI’s is het aannemelijk dat per 1 april 2026 zal worden voldaan: 1. 2. 3. 4. 5.

De directeur heeft volledig mandaat (vaststellen modelmandaat) Er wordt voldaan aan de vigerende kwaliteitscriteria (KC 3.0) Er is een opleidingsprogramma Er is voldoende opleidingsbudget Er is een businessintelligence strategie.

7

Het resterende rapportagemoment is 15 april 2026 (eindrapportage). Kerngroep en VTHA-beleidscyclus Door het interbestuurlijk toezicht (IBT) zijn vanuit het Jaarverslag 2024 en UVP 2025 verbeterpunten meegeven aan de OD Twente. Twee hebben betrekking op het inzichtelijk maken en doorontwikkelen van regionale beleidsdoelen, inclusief de bijbehorende indicatoren en streefwaarden. Een ander verbeterpunt is om beter inzicht te geven in de werking van het dynamische risicoprioriteringsinstrument (RPI) en de Twentse Vergunningen Strategie (TVS). Ook moet de inzet van de OD Twente, nu vaak gemeten in output, beter vertaald worden naar maatschappelijke meerwaarde (outcome). Het laatste verbeterpunt heeft betrekking op het actualiseren van vergunningen, waarvoor komend jaar capaciteit wordt gereserveerd. Door de nieuwe impuls voor de kerngroep met een nieuwe voorzitter en secretaris, zal komend jaar extra aandacht worden besteed aan de IBT-verbeterpunten. Het is het doel om op termijn het regionale beleid gezamenlijk te actualiseren. Hierbij zullen doelen, indicatoren en streefwaarden nader worden uitgewerkt en verfijnd. Voorafgaand zal begin 2026 het vigerende beleid worden geëvalueerd. Ook het RPI en TVS worden komend jaar opgeleverd, waarbij de resultaten worden geïmplementeerd in het nieuwe regionale beleid.

Risicogericht werken In 2025 is het RPI verder geactualiseerd, waardoor de afstemming op datakwaliteit bij de OD Twente sterk verbeterd is. Hierdoor kan in 2026 het RPI als vergelijkingsmateriaal met het oude planningsproces gebruikt worden. De informatie die hieruit verkregen wordt, zal verder gebruikt worden voor het optimaliseren van het RPI. Dit is een continu proces, waarbij diverse medewerkers actief zijn betrokken bij de verdere inrichting. Daarnaast wordt er gewerkt aan het verbeteren van de interne datakwaliteit, wat de werking van het RPI ten goede komt. Inmiddels wordt het RPI al ingezet ter ondersteuning van het huidige planningsproces. Daarnaast introduceert de OD Twente risicogericht werken binnen Team Vergunningen. De opgeleverde Landelijke Vergunning Strategie is vertaald naar een Twentse variant. Deze TVS is in 2025 ambtelijk opgeleverd en maakt inzichtelijk met welke diepgang vergunningsplichtige-, meldingsplichtige- en informatieplichtige activiteiten worden getoetst. Na oplevering wordt getest hoe de werking is en of er nog kleine aanpassingen wenselijk zijn. Zowel het RPI en de TVS dienen als katalysator om risicogericht-, maar ook meer datagedreven te werken. Medewerkers vanuit de gehele organisatie worden namelijk medeverantwoordelijk voor de prioritering van hun eigen werk.

Na oplevering van het RPI en TVS, zullen beiden als strategieën worden geïmplementeerd in het nieuwe regionale VTHA-beleid. De partners zullen hierbij vooraf worden betrokken, middels het vaststellen van een gezamenlijk ambitieniveau. Innovatie- en ontwikkeling Afgelopen jaar is de Innovatie- en Ontwikkelagenda (I&O-agenda) vastgesteld door het AB. Deze agenda bevat de strategische koers en centrale thema’s waarop de OD Twente zich de komende jaren wil richten. Tevens biedt het een kader waarbinnen innovatieprojecten worden ontwikkeld, geëvalueerd en opgeschaald. Op basis van de agenda is gestart met het uitwerken van het I&O-programma, om zo invulling te geven aan de strategische doelen en deze te vertalen naar acties per thema, jaar en team. Om de uitvoering van de I&O-agenda in goede banen te leiden, is het I&O-Kompas opgericht. Dit is een werkgroep met afgevaardigden uit alle delen van de organisatie en accounthouders. Hier wordt gezamenlijk gekeken welke innovatieve projecten mogelijk zijn, welke opgepakt kunnen worden, wie wanneer betrokken is, en welke ondersteuning nodig is vanuit andere disciplines. Het Kompas bewaakt de samenhang tussen projecten, zorgt voor een gedeeld overzicht van de voortgang en zorgt ervoor dat iedere afdeling eigenaarschap krijgt over projecten binnen haar domein.

Deelnemers uit verschillende teams sluiten aan in de fase waarin ze nodig zijn, waardoor efficiënt gebruik wordt gemaakt van expertise en capaciteit. Tegelijk fungeert het als centrale plek voor informatie-uitwisseling, zodat medewerkers op de hoogte blijven. Met de vaststelling van de agenda en de ontwikkeling van het programma geeft de OD Twente concrete invulling om de robuustheid te versterken via strategische innovatie, kennisdeling en organisatieontwikkeling. Innovatie is daarmee geen los traject meer, maar een sturend principe dat de organisatie breed ondersteunt in haar groei naar een toekomstbestendige dienst. 2026 staan meerdere projecten op de agenda, waaronder:

8

•

•

Meta-toezicht: OD Twente wil haar toezichtaanpak moderniseren. Het huidige, arbeidsintensieve verticale toezicht legt nadruk op controles en handhaving, met weinig stimulans voor bedrijven om structureel aan naleving te werken. Meta-toezicht biedt een innovatieve aanpak waarbij samenwerking en vertrouwen centraal staan. Bedrijven met een aantoonbaar robuust intern beheerssysteem krijgen ruimte voor zelfregulering, terwijl OD Twente toeziet op de borging via realtime informatie en periodieke audits. Co-pilot: De inzet van AI groeit snel en wordt onmisbaar in de dagelijkse werkpraktijk. Om werkdruk te verlagen, kwaliteit te verbeteren en medewerkers toekomstbestendig te maken, is het noodzakelijk om AI structureel in te zetten. Microsoft Co-pilot sluit hierbij naadloos aan, omdat het is geïntegreerd in de M365-omgeving waarmee reeds wordt gewerkt.

Kennisknooppunt De OD Twente beschikt over veel actuele kennis en specialistische expertise op milieugebied. De organisatie wil zich verder ontwikkelen als zogenaamd ‘kennisknooppunt’, waarbij kennis stroomt tussen de OD Twente, haar deelnemers en regionale en landelijke ketenpartners. Daarom wordt vanuit Omgevingsdienst Nederland (ODNL) aangesloten bij de landelijke kennisinfrastructuur (KIS-VTH). Dit is een uitwerking van pijler 4 van het IBP-VTH met als doel om kennis en informatie rondom bepaalde thema’s beter te laten stromen, zowel regionaal als landelijk. De gekozen thema’s zijn bodem en ondergrond, waterkwaliteit, circulaire economie, energietransitie, zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), actuele vraagstukken en data en informatievoorziening. De OD Twente heeft zich vanaf de start van KIS-VTH goed gepositioneerd als regionaal kennisknooppunt. Binnen het Landsdeel-Oost (Overijssel en Gelderland) levert de OD Twente twee kennisvertegenwoordigers op de thema’s bodem en circulaire economie. Hierbij is de organisatie inhoudelijk trekker van deze thema’s binnen de regio en tevens eerste aanspreekpunt voor landelijke ontwikkelingen. Daarnaast heeft de OD Twente een kennismakelaar aangewezen om informatiestromen binnen de organisatie te bevorderen.

Hierbij worden per inhoudelijk thema VTHA-experts aangewezen om kennisdeling tussen de omgevingsdiensten in Landsdeel-Oost en de omgevingsdiensten van de rest van Nederland te bevorderen.

9

3. Doelen en prioriteiten In dit hoofdstuk worden de beleidsdoelen uit het vigerende VTH-beleid uitgewerkt en vertaald naar de uitvoeringspraktijk. Hierbij is gebruik gemaakt van het ‘Logic-model’, dat helpt causale relaties aan te brengen tussen outcome, output en onderliggende activiteiten. In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt per thema een toelichting gegeven op de activiteiten die in 2026 bijdragen aan de desbetreffende doelen. Hierbij worden alle doelen behandeld in plaats van enkele geprioriteerde doelen. Een gedeelte van de doelen is nog steeds moeilijk meetbaar via indicatoren en streefwaarden. In deze gevallen zal nadruk worden gelegd op de activiteiten die hier komend jaar een actieve bijdrage aan leveren. Indien nodig, wordt hiervoor specifieke capaciteit vrijgemaakt. De thema’s zijn financiën, regulier werk, veiligheid, gezonde fysieke leefomgeving, duurzaamheid, uitvoeringskwaliteit en dienstverlening. Financiën: Inzet van middelen is in balans met kwaliteit en kwantiteit van te leveren diensten en producten • Doel (1): De begroting is gebaseerd op waarheidsgetrouwe en gedragen kengetallen • Doel (2): Er is draagvlak voor de benodigde middelen Door de impact van de Omgevingswet (o.a. sterke toename op milieuadvies, het aantal uitvoerings- en handhavingstaken en de complexiteit daarvan), grotere vraag n.a.v. landelijke ontwikkelingen (o.a.

duurzaamheid, WPM, ZZS en de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Toekomstvisie 2030+ en gewijzigde kentallen is er een duidelijke disbalans ontstaan tussen de benodigde - en ingebrachte middelen. Activiteiten: Doel 1: In 2026 wordt de genoemde impact van de Ow en de landelijke ontwikkelingen zowel ambtelijk als bestuurlijk geduid zodat hierover een eenduidig beeld is. Doel 2: In 2026 worden de opties nader onderzocht om de ontstane disbalans op te heffen richting de begroting 2027 en verder. Voor 2026 wordt gebruik gemaakt van een tijdelijke oplossing voor deze disbalans. Regulier werk: Mens en milieu zijn beschermd tegen onaanvaardbare risico’s • Doel (1): Het aantal incidenten is minimaal • Doel (2): Het risico van de aard en het effect van incidenten is minimaal • Doel (3): De OD Twente heeft gebiedskennis in huis en heeft grip op activiteiten • Doel (4): Het algehele naleefgedrag (voor de taken die de OD Twente uitvoert) is hoog • Doel (5): De kwaliteit van VTH-taken is op het vastgestelde niveau Activiteiten: De OD Twente draagt bij aan een veilige, gezonde en duurzame fysieke leefomgeving door meldingen af te handelen, vergunningen te verlenen, controles uit te voeren, handhavend op te treden en advies te geven. Dit doen we risicogericht. De medewerkers die hiervoor verantwoordelijk zijn, voldoen aan de kwaliteitscriteria.

Hierbij wordt datagedreven gewerkt, waarbij werkzaamheden kwantitatief worden bijgehouden in ons rapportagesysteem (PowerBI). Onze partners hebben toegang tot deze informatie, wat transparantie bevorderd. Ook wordt komend jaar verder gewerkt aan de doorontwikkeling van projectmatig werken, wat meer transparantie, inzicht en structuur geeft aan de opbouw en aard van projectmatige werkzaamheden. Hier ligt ook een rol voor onze deelnemers. De OD Twente monitort naleefgedrag op verschillende manieren (spontaan/opvolgend, type overtreder: LHSO en aantal overtredingen). Op basis van deze resultaten kan effectiever en gerichter worden ingespeeld op onwenselijk gedrag. Dit heeft naar verwachting een positief effect heeft op het aantal incidenten. Eén van de relevantie acties die hierop komend jaar wordt uitgevoerd, is preventieve handhaving in de vorm van de meldingscoach en meta-toezicht. Door aanvragers te ondersteunen, wordt met minder capaciteit aan de voorkant veel handhavingscapaciteit achteraf bespaard. Deze capaciteit kan daardoor worden ingezet op complexere casussen met grotere milieugevolgen. Ook het aantal incidenten wordt bijgehouden via ‘Ongewoon voorval’ (PDC A2.13). In het Jaarverslag 2025 wordt gerapporteerd over deze indicatoren. Veiligheid: Er is een beschermingsniveau voor veiligheid.

Mens en milieu zijn beschermd tegen onaanvaardbare milieurisico’s en ondermijnende activiteiten

10

Externe veiligheid: Inwoners zijn beschermd tegen externe veiligheidsrisico’s die ontstaan bij het opslaan, bewerkten en transporteren van gevaarlijke stoffen door activiteiten • Doel (1): Risico’s omtrent externe veiligheid worden zoveel mogelijk beperkt • Doel (2): Er wordt voortdurend geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen, waardoor deze geen (verhoogd) risico veroorzaken • Doel (3): Er wordt actief informatie gedeeld met ketenpartners Activiteiten: De OD Twente investeert ook in 2026 in kennisontwikkeling, informatiedeling en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van externe veiligheid. Er wordt actief deelgenomen aan landelijke en regionale overleggen en netwerken, waaronder het Netwerk Omgevingsveiligheid Overijssel en het Landelijk Platform Leefomgeving. De opgedane kennis wordt gedeeld binnen de organisatie en met relevante ketenpartners. Daarnaast beheert de OD Twente het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV). Deze taak vereist continue aandacht, aangezien risicobronnen voortdurend worden geactualiseerd. Deze werkzaamheden beperkt het risico op incidenten. Ondermijning: Bonafide partijen zijn preventief beschermd tegen malafide partijen.

We voorkomen een waterbedeffect • Doel (4): De OD Twente signaleert actief ondermijnende activiteiten • Doel (5): Er wordt regionaal en eenduidig ingezet op de aanpak van ondermijning Activiteiten: Ondermijning is één van de bestuurlijke ambitieonderwerpen en heeft daarom prioriteit. Belangrijk hierbij is het doorontwikkelingen van de ‘signaalfunctie’ in samenwerking met Meld Misdaad Anoniem (MMA). Hierbij zal het aantal gemelde verdachte situaties duidelijker in beeld worden gebracht. Een uitdaging hierbij is het veiligheidsgevoel bij de eigen medewerkers om daadwerkelijk melding te doen. De OD Twente heeft een signaalfunctie in het kader van de Bibob. De gemeenten Almelo, Enschede en Hellendoorn hebben met de OD Twente werkafspraken gemaakt over de uitvoering van de Wet Bibob bij omgevingsvergunning-aanvragen milieu. Daarnaast neemt de OD Twente op dit moment deel aan een project dat de gemeenten Dinkelland, Tubbergen, Losser en Oldenzaal zijn gestart om Bibobbeleid binnen de Omgevingswet en de dagelijkse werkzaamheden beter te verankeren. De resultaten hiervan worden gebruikt om tot uniforme werkafspraken te komen over de invulling van deze signaalfunctie. Tenslotte levert de OD Twente een concrete bijdrage aan ondermijning via de multidisciplinaire integrale aanpak (MIA-acties).

Hiervoor is regionale capaciteit beschikbaar gesteld, zodat ondermijning geprioriteerd en concreet kan worden opgepakt. De OD Twente werkt aan een ‘weerbaarheidsscan’ in samenwerking met het RIEC, wat belangrijke inzichten geeft binnen de eigen organisatie op het gebied van ondermijning. De weerbaarheidsscan wordt begin 2026 opgeleverd. De uitkomsten en verbeterpunten worden vervolgens uitgerold binnen de organisatie. Hierbij moet worden geprioriteerd wat als eerste kan worden opgepakt. Gezonde fysieke leefomgeving: Er is een basisniveau voor een gezonde en prettige leefomgeving Asbest: Mens en milieu zijn beschermd tegen gezondheidsschade door asbest • Doel (1): Het aantal gebouwen met asbest vermindert • Doel (2): Het verwijderen van asbest wordt gestimuleerd • Doel (3): Asbest wordt veilig gesaneerd conform wet- en regelgeving • Doel (4): Er is gelijke behandeling in Twente • Doel (5): Er wordt actief informatie gedeeld met ketenpartners Activiteiten: Sinds de start van de organisatie, stimuleert de OD Twente veilige asbestverwijdering als onderdeel van haar takenpakket. Het cluster sloop/asbest werkt hierbij consequent volgens een regionale uniforme werkwijze voor zowel het afhandelen van meldingen, het uitvoeren van controles en het geven van advies.

De sterke toename van sloop- en asbestgerelateerde meldingen is in de afgelopen jaren met gelijkblijvende formatie ten koste gegaan van het aantal controles. Omdat het cluster een vermindering verwacht in het aantal meldingen en meer prioriteit wordt gegeven aan veilige asbestverwijding, wil de OD

11

Twente in overleg met de bevoegde gezagen in 2026 deze vrijgekomen capaciteit inzetten op extra toezicht. Daarbij zal toezicht risicogericht worden ingezet. Om data en informatiedeling te verbeteren, gaat de OD Twente in 2026 ook regionaal de asbestdakenkaart bijhouden. Voor de provincie en het Rijk is het ook van groot belang om de asbestdakenkaart meer up-to-date te krijgen. Hierdoor ontstaat beter inzicht in wat gesaneerd is en welke risico’s in de leefomgeving aanwezig zijn. Luchtkwaliteit en geur: Mens en milieu zijn beschermd tegen gezondheidsrisico’s door de uitstoot van fijnstof en geur door activiteiten • Doel (6): De OD Twente is inhoudelijk deskundig op gebied van geur en luchtkwaliteit en treedt op als kennispunt • Doel (7): Er wordt actief kennis gedeeld met kennispartners Activiteiten: De OD Twente heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op de werving en opleiding van het cluster lucht (en geluid), welke op sterkte is. Hieraan blijft de organisatie ook komend jaar continue aandacht geven. Desondanks blijft de werkdruk binnen het cluster onverminderd hoog. Dit wordt veroorzaakt door de toenemende instroom aan adviesvragen als gevolg van de Omgevingswet, evenals de groeiende rol rondom complexere advisering zoals omgevingsplannen en geluidsnormen.

Geluid: Mens en milieu zijn beschermd tegen gezondheidsrisico’s door geluid • Doel (8): Geluidshinder wordt actief tegengegaan • Doel (9): Uniformiteit wordt nagestreefd. Activiteiten: De OD Twente levert een actieve bijdrage aan het tegengaan van geluidshinder door middel van het geven van advies en het uitvoeren van geluidsmetingen. Ook wordt geacteerd op verschillende geluidsklachten, welke middels de klachtenanalyse jaarlijks inzichtelijk wordt gemaakt. Ten behoeve van uniformiteit en regionale afstemming, sluit de OD Twente aan bij verschillende regionale overleggen rondom geluid. Zo is de OD Twente voorzitter van de regionale werkgroep geluid. Natuur: Beschermen van de biodiversiteit • Doel (9): Signaalfunctie toezichthouders voor groene VTH-taken is versterkt • Doel (10): Er is bewustwording bij initiatiefnemers • Doel (11): Er wordt actief kennis gedeeld met ketenpartners Activiteiten: De OD Twente voert voor enkele gemeenten de zogenaamde ‘groene BOA-taken’ uit. Daarnaast wordt een toename geconstateerd in adviesvragen rondom het facultatieve thema natuur (flora en fauna). De OD Twente werkt hierbij nauw samen met de provincie Overijssel die het bevoegd gezag is voor natuurtaken. Deze samenwerking versterkt de kennisuitwisseling tussen beide partijen.

Duurzaamheid: Twente is energie-neutraal en afvalstromen zijn verduurzaamd • Doel (1): Activiteiten verbruiken minder energie • Doel (2): Activiteiten stoten minder CO2 uit • Doel (3): De OD Twente ondersteunt de overgang naar een circulaire economie Activiteiten: In 2026 wordt uitvoering gegeven aan het projectplan Energie en Duurzaamheid 2022-2026. De adviseurs energie en duurzaamheid van de OD Twente houden zich ook bezig met diverse beleidsterreinen. Komend jaar richten de adviseurs zich op een projectmatige aanpak van netcongestie, het versnellen van energiebesparing en CO₂-reductie en de uitvoering van het programma circulaire economie in samenwerking met de OD IJsselland. Daarnaast levert de OD Twente een kennisvertegenwoordiger circulaire economie voor het Landsdeel-Oost. Hiermee positioneert de organisatie zicht als kennisknooppunt in het landelijke netwerk voor dit thema. Uitvoeringskwaliteit: De OD Twente is een professionele uitvoeringsorganisatie met een gesloten beleids- en uitvoeringscyclus

12

Proces: De beleids- en uitvoeringscyclus zijn gesloten • Doel (1): De beleidsuitvoeringscyclus is beter verbonden met de planning- en controlcyclus en worden als sturingsinstrument ingezet • Doel (2): Doelen worden actief gemonitord en waar nodig bijgestuurd • Doel (3): De OD Twente registreert actief kwalitatieve en actuele informatie en deelt dit waar nodig met ketenpartners • Doel (4): De OD Twente heeft grip op klachten • Doel (5): Verbetering van gegevenskwaliteit van de voornaamste risicovariabelen, zodat het informatiegestuurd risicomodel voor de clusters van basistaken optimaal kan functioneren. Activiteiten: Het RPI en TVS worden komend jaar opgeleverd, waarbij de resultaten worden geïmplementeerd in het nieuwe regionale beleid met herijkte doelen. De OD Twente rapporteert al jaren op klachten middels een klachtenanalyse, welke ook zal terugkomen in het Jaarverslag 2025. Om informatiedeling te bevorderen, wordt komend jaar meer aansluiting gezocht met ketenpartners aan de strategische kant van de beleidscyclus. Denk hierbij aan waterschappen, GGD en het OM. Ook wordt door de kerngroep bekeken hoe samenwerking verbeterd kan worden met het ambtelijk overleg milieu, duurzaamheid en afval (AO MDA). De OD Twente wil hierbij ook kijken welke rol de organisatie kan spelen in relatie tot AO MDA, onder andere om integraliteit verder te versterken.

Vakbekwaamheid: De OD Twente is een professionele uitvoeringsorganisatie • Doel (1): Medewerkers voldoen aan de vigerende kwaliteitscriteria De OD Twente heeft begin 2025 een nulmeting uitgevoerd in welke mate de organisatie voldoet aan de vigerende kwaliteitscriteria (KC 3.0). Hierbij is onder andere gekeken naar opleiding, werkervaring en aantal deskundigheden. Uit de analyse blijkt dat het overgrote deel van de deskundigheidsgebieden voldoet aan de gestelde eisen. Op de gebieden waar nog niet volledig kan worden aangetoond dat wordt voldaan, worden vervolgstappen gezet in 2026. Onderdeel hiervan zijn opleidingen. De KC 3.0 is belangrijke randvoorwaarde om voldoende robuust te zijn per 1 april 2026. De verwachting is dat dit wordt behaald. Dienstverlening: De uitvoeringsorganisatie past de dienstverleningsprincipes uit de Omgevingswet toe en investeert in cultuuromslag • Doel (1): De dienstverleningsprincipes zijn doorgevoerd in de organisatie • Doel (2): De organisatiecultuur complimenteert de omgevingswet De OD Twente sluit aan bij de dienstverleningsprincipes van de Omgevingswet, wat bijdraagt aan een ‘level playing field’. Deze principes, evenals kwaliteit en integraliteit worden binnen de organisatie geborgd binnen een proces van continue leren en verbeteren (CLV).

Hierbij wordt gestreefd naar voortdurende verbetering van werkprocessen, werkinstructies en werkafspraken om toegevoegde waarde te optimaliseren en verspilling te minimaliseren. Dit wordt geborgd middels periodieke interne audits en klanttevredenheidsonderzoeken.

13

4. Programma Dit programma geeft inzicht in de door de OD Twente uit te voeren taken en werkzaamheden op het gebied van vergunningen, toezicht, handhaving en advies voor het komende jaar. Onderstaande tabellen geven inzicht in de te verwachten producten en de benodigde capaciteit die dit gaat kosten. Dit programma is in lijn met de uniforme beleidsdoelen die in Twente zijn vastgesteld. Voor het UVP 2026 zijn kengetallen opnieuw opgesteld, aangezien afgelopen meer ervaringscijfers beschikbaar zijn onder de Omgevingswet en aansluiting moest worden gezocht met de uniforme milieulegesparagraaf. Binnen deze kentallen zit ook een opslag voor directe werkzaamheden. Komend jaar zal via de monitoringsrapportages blijken in welke mate eventuele afwijkingen zullen plaatsvinden. Deze zullen vervolgens nader worden geduid in afstemming met de deelnemers.

4.1 Programma Vergunningen Voor het taakveld vergunningen wordt de vergunningenstrategie gehanteerd. Deze is opgenomen in het uniforme VTH-beleid Twente en de Nadere uitwerking. Deze strategie biedt de algemene kaders en uitgangspunten voor vergunningverlening en de verschillende keuzemomenten hierin. Momenteel wordt een Twentse Vergunning Strategie (TVS) geïmplementeerd die nadere invulling geeft met welke diepgang vergunningsplichtige-, meldingsplichtige- en informatieplichtige activiteiten worden getoetst. Capaciteit beschikbaar gesteld door Gemeente Borne wordt ingezet op de werkzaamheden zoals deze in onderstaande tabellen zijn beschreven. Hierbij wordt aangesloten bij de vigerende PDC Omgevingswet. Opgemerkt wordt dat het verwachte aantal producten een inschatting betreft die is gebaseerd op aantallen van het voorgaande jaar en bekende trends en ontwikkelingen. Het is op voorhand namelijk niet te bepalen hoeveel en welk type vergunningaanvragen / meldingen worden ingediend, dit is immers vraag gestuurd. Code

Product

A1.05 A1.10.02 A1.11 A1.16 A1.17 A1.18 A1.19 A1.20 A1.21 A1.22 A1.25 A1.26 A1.27 A1.28 A1.29 A1.30 A1.31 A1.33 A1.35 A1.36 A1.37 A1.38 A1.39 A1.40

Toets actualisatie vergunningen BUS-melding Bodembeschikking Verkennen omgevingsinitiatief Melding milieubelastende activiteit Besluit gelijkwaardige maatregel Besluit rapportageverplichting bij melding Omgevingsvergunning enkelvoudig (uitgebreid) Omgevingsvergunning meervoudig (uitgebreid) Omgevingsvergunning enkelvoudig (regulier) Ambtshalve wijzigen omgevingsvergunning Intrekken omgevingsvergunning (uitgebreid) Intrekken omgevingsvergunning (regulier) Intrekken ontheffing/goedkeuring Milieuadvies omgevingsvergunning Advies Milieueffectrapportage Ontheffing Wet milieubeheer Maatwerkbesluit Melding activiteit bouwwerken leefomgeving Informatieplicht milieubelastende activiteit Melding gelijkwaardige maatregel Beoordelen conceptverzoek Informatieplicht bouwwerken leefomgeving MER-beoordeling Totaal benodigde capaciteit

Aantal 5 59 2 1 1 2 1 2 94 64 17 1

Kental (uren) 15 7 15 8 5 15 15 45 45 30 30 20 12 12 11 20 10 12 3 4 12 7 2 18

Totaal (uren) 75 295 60 30 20 22 10 24 282 256 34 18 1126 uur

14

De OD Twente heeft inmiddels meer ervaring en data rondom de nieuwe systematiek van de Omgevingswet, waarbij één melding Activiteitenbesluit uiteenvalt in meerdere meldingen en informatieplichten Mba’s onder het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Ondanks de verwachting dat deze nieuwe systematiek zou leiden tot een sterke groei in het aantal meldingszaken, is dit in de eerste jaren onder de Omgevingswet uitgebleven. Wel is afgelopen jaar een toename in het aantal informatieplichten geconstateerd. Hiermee is rekening gehouden in de prognoseaantallen voor komend jaar. Daarnaast is het actualiseren van vergunningen één van de IBT-verbeterpunten, waaraan de OD Twente komend jaar uitvoering gaat geven. In het verleden kreeg het toetsen op actualiteit en de daadwerkelijke actualisatie van vergunningen te weinig aandacht binnen het reguliere werk. Bovendien kon dit proces onvoldoende inzichtelijk worden gemaakt. Komend jaar wordt hiervoor voldoende capaciteit beschikbaar gesteld via separate producten (A1.05 en A1.25). Hierbij wordt aangesloten op de vijfjaarlijkse actualisatiecyclus (20%). Tenslotte is er nog oude werkvoorraad vanuit de PDC Wabo die de komende jaren moet worden weggewerkt. Deze werkvoorraad is niet meegenomen in bovenstaande prognose, maar is apart weergegeven in Bijlage 2.

Knelpunt hierbij zijn langlopende aanvragen die momenteel geen zicht hebben op afronding vanwege de stikstofproblematiek. Voor de werkvoorraad is een afzonderlijke financiële bestemmingsreserve.

4.2 Programma Toezicht & Handhaving Door toezicht te houden, wordt gecontroleerd of wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving en of vergunningvoorschriften worden nageleefd. Voor de toezichthouders die de controle uitvoeren maakt de toezichtstrategie duidelijk hoe zij hun werk moeten uitvoeren. Ook geeft het inzicht in de verschillende soorten controles. Voor de verschillende soorten controles is aangesloten bij de productindeling van de PDC Omgevingswet. Om een goede uitvoering te geven aan handhaving, indien nodig, wordt aangesloten bij de LHSO. Code

Product

Aantal

A2.01 A2.01.03 A2.01.04 A2.02 A2.02.03 A2.02.04 A3.02.05 A2.03 A2.04 A2.05 A2.07 A2.08 A2.09 A2.12 A2.13 A2.14 A2.15 A2.16 A2.19

Opleveringscontrole Opleveringscontroles complex Opleveringscontrole overig Periodieke controle Periodieke controle complex bedrijf Periodieke controle uitgebreid Periodieke controle standaard Hercontrole Aspectcontrole Administratieve controle Vrije veld toezicht / gevelcontrole Klacht / melding Bodem toezicht Handhavingscontrole Informatieplicht ongewoon voorval Handhavingstoets Ketentoezicht Toezicht bouwwerken leefomgeving Administratieve controle energie

2 6

Kental (uren) 15 45 15

Totaal (uren) 30 90

4 76 16 8 2 26 57 6 1 38 -

35 22 11 10 8 10 7 4 6 12 6 12 9 6 7

88 836 160 64 14 104 342 72 6 228 -

A3.01 A3.02 A3.03 A3.05 A3.06

Handhavingsverzoek Handhavingstraject (BOA) Strafrechtelijke handhaving Toepassen last onder dwangsom Toepassen last onder bestuursdwang

8 11 -

20 28 10 20 30

224 110 -

15

Totaal benodigde capaciteit

2382 uur

Toezicht Binnen toezicht spelen verschillende ontwikkelingen die invloed hebben op de prognosecijfers voor komend jaar. Een gedeelte van de werkzaamheden valt tegenwoordig weg binnen het nieuwe Team Leefomgeving. Periodieke controles Het afgelopen jaar is opnieuw gebleken dat het geprognosticeerde aantal periodieke milieucontroles niet volledig kon worden uitgevoerd. Dit komt door vacatureruimte binnen Team Toezicht als gevolg van de krappe arbeidsmarkt, met name in het agrarische cluster. Gezien het structurele karakter van deze ontwikkeling bestaat een reëel risico dat de OD Twente het in het beleid vastgelegde aantal van 3.338 controles Twentebreed niet volledig kan realiseren. Momenteel wordt verwacht dat circa 2.700 periodieke milieucontroles (ongeveer 80%) kunnen worden uitgevoerd. Het ambitieniveau van de OD Twente blijft ongewijzigd: het doel is nog steeds om regionaal het oorspronkelijke aantal periodieke controles uit te voeren, en hierop zet de OD Twente actief in. Op basis van dit oorspronkelijke aantal wordt ook de raming opgesteld, zodat de financiële ruimte behouden blijft om het verankerde doel te realiseren. Het tekort aan controles brengt risico’s met zich mee (zoals verminderde naleving, minder gebiedskennis en milieuschade), die zoveel mogelijk worden ondervangen door risicogericht te werken.

Het RPI wordt hierbij ter ondersteuning toegepast, naast de huidige planmatige werkwijze. Ook de projecten proactieve toezichtplannen, Meta-toezicht en Nalevingscommunicatie (zie H5: projecten) ondervangen dit probleem gedeeltelijk. Toezicht bodem Onder de Omgevingswet hoeft minder informatie aangeleverd te worden bij meldingen en informatieplicht op het gebied van bodem. Hierdoor is de rol van de toezichthouder bodem groter geworden, waarbij vaker op locatie gegevens moeten worden opgevraagd en/of gecontroleerd. Deze informatie is vaak gebrekkig. Daarnaast moeten bepaalde activiteiten worden gemeld waarvoor in het verleden geen meldplicht gold, zoals ‘graven onder interventiewaarde’. Dit vergt extra capaciteit op het informeren en overtuigen van aanvragers rondom het nut en noodzaak van deze meldingsplicht, namelijk zicht houden op verschillende grondstromen. De OD Twente speelt in op deze groeiende rol met de uitbreiding van het aantal toezichthouders bodem van vijf naar zes. Hiermee kan ook beter aandacht gegeven worden aan toezicht op bouwstoffen, indirecte lozingen en gezamenlijke initiatieven met ketenpartners. Bovenstaande heeft geleid tot een toename in het geprognosticeerde aantal controles op het gebied van bodem voor komend jaar.

Hierbij moet worden benoemd dat afgelopen jaar door capaciteitstekort ongeveer 10% van afgeronde controles bodem niet kon worden uitgevoerd. Komend jaar wordt gekeken hoe de nieuwe capaciteit zo efficiënt mogelijk worden kan worden ingezet. Risicogericht bodemtoezicht en vrije veld toezicht blijven hierbij belangrijke aandachtspunten. Werkgebonden personenmobiliteit Zoals eerder benoemd, zijn in de begroting 2026 voor het eerst middelen gereserveerd voor toezicht op de nieuwe wet rondom werkgebonden personenmobiliteit (WPM). In eerste instantie wordt hieraan een sobere invulling gegeven, waarbij komend jaar alleen andere omgevingsdiensten en gemeenten worden gecontroleerd. Voor ieder gemeente zijn daarom twee controles opgenomen, waarbij de rest van de middelen wordt ingezet op communicatie en het borgen van standaarden, werkprocessen en werkafspraken. Handhaving Ondanks de goede invulling en bezetting van juristen de afgelopen jaren, blijft de grote werkvoorraad rondom handhaving een punt van aandacht (A3.02 en A3.05). Met deze werkvoorraad is rekening gehouden bij de prognoses rondom handhavingstrajecten voor 2026. Bij eventuele capaciteitsproblemen, zal het cluster juridisch komend jaar geprioriteerd moeten werken. Boa

16

De OD Twente voert naast bestuursrechtelijke handhaving de laatste jaren steeds vaker strafrechtelijke handhaving uit. Ondanks diverse initiatieven is het tot op heden niet gelukt om alle boa-vacatures volledig te vervullen. Hierdoor blijft het risico bestaan dat niet alle strafrechtelijke zaken tijdig worden opgepakt, wat gevolgen kan hebben voor naleving en de kwaliteit van handhaving. Het aantrekken van ervaren Boa’s blijkt nagenoeg onmogelijk, waardoor de OD Twente zich het aankomende jaar richt op het werven van startende Boa’s (junior en trainee), die intern worden opgeleid tot volwaardige Boa’s. De OD Twente zal vanuit interne opleidingsprogramma’s en kennisdeling investeren om de inzetbaarheid van deze starters te versnellen. De consequentie is echter dat zij in hun eerste jaar nog niet volledig inzetbaar zijn en dat dit extra capaciteit vraagt van de huidige medewerkers. Voor het eerst wordt dit jaar gepland op basis van beschikbare formatie. Dit brengt het risico met zich mee dat de geplande strafrechtelijke zaken (A3.03) niet volledig kunnen worden uitgevoerd vanwege de beperkte bezetting. Boa’s maken hierbij een afweging welke zaken de hoogste prioriteit krijgen. Voor de gemeenten Borne, Enschede en Losser voert de OD Twente daarnaast facultatieve taken uit in het kader van Domein II (Groene Boa’s).

4.3 Programma Advies Naast producten op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving, kennen we ook adviesproducten. Deze producten zijn in onderstaande tabel opgenomen. Er wordt aangesloten bij de productindeling van de PDC 2024. Code

Product

Aantal

A4.01 A4.02 A4.03 A4.04 A4.05 A4.06 A4.07 A4.08 A4.09 A4.12 A4.13 A4.14 A4.16 A4.18 A4.19 A4.20 A4.21 A4.22 A4.24

Voorlopige voorziening Bezwaar Beroep Advies bij juridische procedures Advies bodem Advies externe veiligheid Advies milieuzonering Advies geluid Advies luchtkwaliteit Advies algemeen Informatieverstrekking Advies flora en fauna Integraal advies Advies geur Advies lichthinder Advies activiteit bouwwerken leefomgeving Dronevlucht Advies beleid en bestuur Zienswijzereactie Totaal benodigde capaciteit

1 30 7 2 31 8 6 9 4 9 1 4 -

Kental (uren) 36 24 40 20 7 6 17 13 16 6 7 7 14 18 22 3 5 13 18

Totaal (uren) 20 210 42 34 403 126 36 63 28 126 18 20 1173 uur

Team Advies De afgelopen jaren is er Twentebreed een groeiende behoefte ontstaan aan de expertise van Team Advies. Deze toename hangt nauw samen met de toenemende complexiteit van de samenleving en de vele maatschappelijke ontwikkelingen. Dit vertaalt zich in een stijgend aantal adviesverzoeken en hogere productaantallen voor onder andere externe veiligheid, lucht/geur, geluid en bodem. In het kader van de begroting 2027 wordt bekeken of de formatie afdoende is om de huidige instroom adviezen op lange termijn af te kunnen handelen binnen de wettelijke termijnen.

17

Onderstaand zijn de belangrijkste ontwikkelingen beschreven die in 2026 van invloed zijn op de producten van Team advies. Juridisch De inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat gepaard met verminderde rechtszekerheid. Het nieuwe wetgevingssysteem roept veel rechtsvragen op die binnen de VTHA-praktijk beantwoord moeten worden. Deze rechtsonzekerheid zal naar verwachting leiden tot een toename van juridische adviezen, evenals bezwaar- en beroepsprocedures. Daarnaast zal het cluster juridisch zich in 2026, mede naar aanleiding van een CLV-traject, nadrukkelijker richten op juridische advisering bij vergunningstrajecten. Door tijdige juridische betrokkenheid kunnen handhavingstrajecten in een later stadium worden beperkt of zelfs voorkomen. Geur en lucht De stijgende lijn in lucht- en geuradviezen zal ook in 2026 merkbare invloed hebben. Nieuwe verplichtingen, zoals het beoordelen van PRTR-rapportageplichtige landbouwbedrijven, het beoordelen van invoerwaarden voor emissieberekeningen bij oplosmiddeleninstallaties, en het behandelen van dossiers rondom ZZS en stikstofopgaven, zorgen voor een toename aan adviesproducten. Daarnaast zal het meedenken over vraagstukken op het gebied van geur, luchtkwaliteit en stukstofbeleid een substantieel deel van het werk gaan vormen.

Geluid en licht Binnen het cluster geluid en licht zullen ook in 2026 diverse ontwikkelingen hun weerslag hebben op de werkzaamheden. Onderwerpen zoals windturbines, het Geluidsproductieplafond, gezoneerde industrieterreinen en basisgeluidsemissies vragen om extra advisering. Bovendien neemt het aantal verzoeken om geluidsmetingen verder toe. Het cluster blijft daarnaast een belangrijke rol vervullen in het adviseren over geluid- en lichtbeleid.

18

5. Projecten In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in alle regionale en lokale projecten waar in 2026 uitvoering aan wordt gegeven door de OD Twente. Projecten worden afgebakend door een projectplan met een duidelijk doel en een helder begin- en eindpunt. De inzet van regionale projecten wordt op basis van werkelijk geschreven uren toegerekend aan de partners op basis van de vaste verdeelsleutel (percentage inbreng). Extern gefinancierde projecten gaan hierbij niet ten koste van de reguliere capaciteit. Deelnemers kunnen ook capaciteit vrijmaken voor het uitvoeren van lokale projecten. Hiervoor worden geschreven uren direct toegekend aan de desbetreffende partner. Regionale projecten Landelijke ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, WPM, ZZS en de Kaderrichtlijn Water, gecombineerd met de invoering van de Omgevingswet, zorgen ervoor dat steeds meer thema’s van invloed zijn op de VTHA-werkzaamheden. Deze en andere onderwerpen moeten daarom via regionale projecten worden opgepakt. Omdat de OD Twente niet voor elk thema evenveel capaciteit beschikbaar heeft, is een prioritering opgesteld voor de projecten die volgens de organisatie het meest noodzakelijk zijn. Projecten die buiten deze prioritering vallen, vervallen niet. Ze kunnen worden doorgeschoven naar een volgend jaar of — waar mogelijk — met externe middelen buiten het UVP worden uitgevoerd.

Daarnaast kunnen zich gedurende het jaar onverwachte ontwikkelingen voordoen waarvoor geen capaciteit is gereserveerd. Als dergelijke situaties zich voordoen, moet later in het jaar aanvullende financiering worden vrijgemaakt om deze alsnog op te pakken. Onverwachte ontwikkelingen zullen tijdig met partners worden besproken, als deze zich voordoen.

5.1 Regionale projecten Hieronder worden de belangrijkste regionale projecten benoemd met een korte samenvatting en een inschatting van de benodigde capaciteit. Code

Project

Doel

Capaciteit

Alg 1

Data-analyse

Waarom dit project? Er is een verbetering van data nodig om in het primair proces efficiënter te kunnen werken. Daarnaast helpt het om landelijke verplichte databases te vullen.

Algemeen 1.350 uur

Wat gaan we doen? Het opzetten van een werkwijze om data te analyseren ten behoeve van risicogericht en datagestuurd toezicht en vergunningverlening. Dit omvat de praktische uitwerking van RPI, actualisatie van vergunningen, bepaling toezichtplannen, en het analyseren van naleefgedrag, en meldingsbereidheid, et cetera. Alg 2

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

Waarom dit project? ZZS hebben aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid van mens en milieu. Vanuit Europese regelgeving gelden hiervoor strikte kaders, die binnen de OD Twente zorgvuldig moeten worden toegepast. Wat gaan we doen? Vanuit het project ‘ZZS in beeld’ wordt kennis en expertise vergroot rondom de detectie van deze stoffen, zodat passende emissievoorschriften kunnen worden vastgesteld en Vermijdingsen Reductieprogramma’s (VRP) effectief kunnen worden getoetst

500 uur (daarnaast is er een externe financiering beschikbaar ter bekostiging van dit project)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=4d0100b3-28f7-4daa-8583-9216e5343542