Bijlage: presentatie Defensie bijeenkomst Overijssel 10 juni 2024
Tekst van het document
Informatiebijeenkomst Nationaal Programma Ruimte voor Defensie Overijssel | 10 juni 2024
Sterker, door vaker en realistischer te trainen
Overzichtskaart Overijssel
3
Sterker, door vaker en realistischer te trainen
Overzicht deelsessies Zaal
Thema’s
Tijdstip
Deelsessie 1
Ruimtebehoefte 8 – toename gebruik
Vanaf 20:05u – tot 20.50u
jachtvliegtuigcapaciteit
Deelsessie 2
Ruimtebehoeften 2 en 4 – Extra locatie grootschalige Vanaf 21:00u – tot 21:50u munitieopslag en nieuw terrein voor oefenen met explosieven (springterrein)
Informatiemarkt
6
Nationaal Programma Ruimte voor Defensie DEELSESSIE 1 Behoefte 8 toename gebruik jachtvliegcapaciteit Overijssel | 10 juni 2024
Inhoudsopgave
1
Twente Airport als nieuw alternatief
2
Wat is de behoefte?
3
Wat is de rol van het planMER?
4
Te onderzoeken alternatieven
5
Welke onderzoeken worden uitgevoerd
6
Toelichting op de onderzoeksmethodiek : geluid dieren, luchtkwaliteit en stikstof
7
Ruimte voor vragen
2
Provincie Overijssel
3
Twente Airport als nieuw alternatief Behoefte 8: toename gebruik jachtvliegtuigcapaciteit Behoefte 10: Stationering en corridors drones voor cargo Behoefte 13: Korte /smalle onverharde landingsbaan tactisch luchttransport
4
Wat is de behoefte?
Defensie zoekt ruimte voor 2300 extra sorties voor periode van verhoogde waakzaamheid en paraatheid (Peace time Vigilence fase. Toename voor: 1. Grootschalige NAVO-oefeningen; 2. Beddown van internationele vliegtuigen tbv troepenopbouw; 3. Agile Combat Employment (ACE), een netwerk van diverse vliegvelden zodat vliegtuigen kunnen rouleren.
5
Wat is de rol van het planMER? 1. Een planMER is een onderzoeksrapport waarin: a.
de impact van de voorgenomen behoeften op de fysieke leefomgeving (dus breder dan alleen milieu) wordt onderzocht. b. alternatieven worden onderzocht.
2. Voor de alternatieven worden voor relevante thema s de effecten op de fysieke leefomgeving in beeld gebracht. a.
De alternatieven kunnen daardoor met de huidige situatie/referentiesituatie én onderling vergeleken worden.
3. Het planMER biedt een transparant en navolgbaar rapport waarin deze effecten beoordeeld zijn. Er vindt hierin geen weging plaats. Dat is aan de politieke besluitvorming. 4. Het planMER betreft onderzoek op hoofdlijnen om tot een voorkeursalternatief te komen. Hierna vindt in diverse fases nog veel nader en gedetailleerder onderzoek plaats.
6
Te onderzoeken alternatieven Inhoudsopgave Alternatieven die in de plan-MER worden onderzocht: • Uitbreiding van de huidige jachtvlieglocaties (vliegbases Leeuwarden en Volkel); • 1 extra jachtvliegtuiglocatie, tijdelijk of permanent (Vliegbases Eindhoven, Gilze-Rijen, Woensdrecht, De Peel of samenwerken met een civiele luchthaven); • 2 extra jachtvliegtuiglocaties, tijdelijk of permanent (Vliegbases Eindhoven, Gilze-Rijen, Woensdrecht, De Peel en/of samenwerken met een civiele luchthaven).
Aanvullingen op NRD civiele luchthavens: Eelde, Lelystad en Twente.
In het plan worden de effecten van 2300 en 1150 sorties per locatie in beeld gebracht. (verdeling behoefte over 1 of 2 locaties) 7
Welke onderzoeken worden uitgevoerd: Het beoordelingskader Toevoegingen vanuit de zienswijzen • Effecten op gezondheid • Effecten op dieren • Impact op paardenhouderijen • Effecten op woningbouw • Daarnaast veel verduidelijkende vragen rondom het onderzoek naar geluid, luchtkwaliteit en Natura 2000.
8
Toelichting methodologie geluid Algemeen • Vliegvelden hebben een geluidzone. Zowel voor grondgebonden geluid als luchtvaartgebonden geluid. • Deze geluidszone is vastgelegd in vergunningen en biedt ruimte om hierbinnen de aanwezige activiteiten uit te voeren. • Het feitelijk gebruik (dus waar daadwerkelijk in een jaar gevlogen wordt met bijbehorende geluidbelasting kan lager zijn dan vergund, niet hoger).
Ke en Lden geluidscontouren • Voor militaire luchthavens is dit vastgelegd in Ke (Kosten Eenheden). • Voor burgerluchthavens is dit vastgelegd in Lden (decibel). Dit gaat in de toekomst ook gelden voor militaire luchthavens. • De effecten voor de toekomstige situatie worden zowel in Ke en Lden in beeld gebracht (appels met appels vergelijken)
• Voor piekgeluid wordt gebruik gemaakt van het geluidmeetnet om Vliegbasis Leeuwarden en Volkel (Hiervoor geldt geen wettelijke norm)
9
Opzet geluidonderzoek 1. In beeld brengen van de huidige situatie: a) Huidige vergunde situatie (geluidzone) b) Huidige geluidbelasting (o.b.v. representatieve jaarberekening )
2. Bepalen van het aantal ernstig gehinderden in de huidige situatie a) Op basis van de geluidzone b) Op basis van huidig gebruik (o.b.v. representatieve jaarberekening)
3. Berekening van het effect van uitbreiding met 1.150 en 2.300 sorties F35 a) Wijziging van de geluidzone (vorm en omvang) b) (Toename van het) Aantal ernstig gehinderden bij uitbreiding
10
Impact op dieren •
De impact op dieren, waaronder paarden, is onderdeel van het effectonderzoek in het planMER.
•
Hiervoor wordt data van de rijksoverheid (CBS) gebruikt om gebieden goed te vergelijken.
•
Kwalitatief wordt ingezoomd op de aanwezigheid van bedrijven met dieren in directe omgeving van de vliegvelden.
11
Onderzoek naar luchtkwaliteit • Onderzoek naar effecten van stikstofdioxide (NO2), fijn stof (PM10) en zeer fijn stof (PM2.5) • Berekening van de bijdrage van 1.150 en 2.300 sorties op vaste afstanden van de vliegvelden: 500, 1.000 en 2.000 meter. • Eerste resultaten laten zien dat de bijdrage aan de heersende concentraties sterk afnamen. • De bijdragen zijn < 1% van de aanwezige concentraties voor alle onderzochte stoffen op 500 meter afstand.
12
Natura 2000-gebieden: onderzoek naar Stikstofdepositie Halve behoefte
• Berekening van de toename van stikstofdepositie (N/Ha/jaar) op Natura 2000-gebieden.
Hele behoefte
Alternatief
#N2000gebieden
Hoogste bijdrage (N/ha/jaar)
#N2000gebieden
Hoogste bijdrage (N/ha/jaar)
Leeuwarden
2
0,02
2
0,03
• Impact groter naarmate Natura 2000-gebied dichterbij ligt (zoals bij Woensdrecht).
Volkel
8
0,04
8
0,09
Gilze-Rijen
9
0,06
9
0,11
Eindhoven
8
0,07
8
0,15
• De burgerluchthavens zijn nog niet onderzocht.
De Peel
8
0,18
9
0,36
Woensdrecht
5
2,79
5
5,58
• Bij hele behoefte is de impact groter dan bij een halve behoefte (meer gebieden en hogere depositiewaarde)
13
Ruimte voor vragen
Nationaal Programma Ruimte voor Defensie DEELSESSIE 2 behoefte 2 grootschalige munitieopslag & behoefte 4 oefenen en trainen met explosieven Overijssel | 10 juni 2024
Behoefte 2 grootschalige munitieopslag
Overijssel | 10 juni 2024
Inhoudsopgave
1
Wat is de behoefte?
2
Wat is de rol van het planMER?
3
Eisen aan de locatie
4
Te onderzoeken alternatieven
5
Overzicht te onderzoeken thema s
6
Aanvulling vanuit zienswijze
3
Wat is de behoefte? • Strategische opslagcapaciteit voor uitbreiding van de munitievoorraad • Ruimere munitieopslag vanwege veranderend logistieke concept • Ruimere munitieopslag vanwege Nederlandse verplichting als doorvoerland richting bondgenoten in het (tijdelijk) opslaan van munitie
4
Wat is de rol van het planMER? 1. Een planMER is een onderzoeksrapport waarin: a.
de impact van de voorgenomen behoeften op de fysieke leefomgeving (dus breder dan alleen milieu) wordt onderzocht. b. alternatieven worden onderzocht.
2. Voor de alternatieven worden voor relevante thema s de effecten op de fysieke leefomgeving in beeld gebracht. a.
De alternatieven kunnen daardoor met de huidige situatie/referentiesituatie én onderling vergeleken worden.
3. Het planMER biedt een transparant en navolgbaar rapport waarin deze effecten beoordeeld zijn. Er vindt hierin geen weging plaats. Dat is aan de politieke besluitvorming. 4. Het planMER betreft onderzoek op hoofdlijnen om tot een voorkeursalternatief te komen. Hierna vindt in diverse fases nog veel nader en gedetailleerder onderzoek plaats.
5
Eisen aan de locatie Onderstaande eisen zijn een uitgangspunt geweest bij het zoeken naar geschikte locatiealternatieven
• Een terreinoppervlak van 70ha • Goede ontsluiting naar het hoofdwegen systeem met daarbij mogelijke aansluiting op binnenvaart- en spoornetwerk • Geen doorsnijding door wegen binnen het terrein • Geen buitendijkse gebieden of gebieden binnen beschermingszones van primaire en secundaire waterkeringen • Niet gelegen onder laagvliegroutes • Buiten Natura 2000-gebieden – locatie kan wel gelegen zijn in landbouwtransitiegebieden
6
Te onderzoeken alternatieven
7
Overzicht te onderzoeken thema’s Thema
Aspect Geluid Luchtkwaliteit
Gezonde en Veilige Leefomgeving Externe veiligheid
Bodem en water
Licht Bodem
Impact van lichthinder door de ontwikkeling Impact op de bodemsoort, bodemverontreiniging door de ontwikkeling. impact van bodemdaling en onafgedekte bodem en sponswerking
Oppervlaktewater
Waterveiligheid Natuur
Impact op het watersysteem, de kwaliteit en kwantiteit van aanwezig oppervlaktewater Impact op grondwater (kwantitatief, kwalitatief) door de ontwikkeling en impact op drinkwater Impact op waterveiligheid Natuurnetwerk Nederland, Natura 2000 (incl. stikstof), beschermde soorten
Erfgoed Landschap Geomorfologie
Impact op beschermde cultuurhistorische waarden Impact op landschappelijke waarden Impact op aardkundige waarden
Grondwater
Natuur, landschap en historie
Toelichting Impact van de ontwikkeling op luchtvaartlawaai, wegverkeerslawaai, spoorweglawaai, industrielawaai en vice versa Impact van de ontwikkeling op de concentraties stikstofdioxide, fijn stof en ultra fijn stof Impact van plaatsgebonden risico, groepsrisico van de ontwikkeling en vice versa
8
Overzicht te onderzoeken thema’s Thema
Klimaatadaptatie
Ruimtegebruik
Aspect
Toelichting
Overstromingen
Impact van het overstromingsrisico op de ontwikkeling
Droogte
Impact van droogte op de ontwikkeling
Rainproof
Impact van een hevige bui (120 mm per 2 uur) op de ontwikkeling
Recreatie
Impact van de ontwikkeling op recreatiegebieden
Landbouw
Impact van de ontwikkeling op waardevolle landbouwgrond, -gebieden
Grondeigendom
De mate van grond in bezit van overheden en/of hoeveel eigenaren geraakt kunnen worden Impact op ondergrondse en bovengrondse energienetwerken (en opslag en opwek) bij de ontwikkelingen en vice versa Impact van netcongestie op de ontwikkelingen
Energienetwerken Energie en Circulariteit Defensiespecifiek Raakvlakken
Netcapaciteit Geschiktheid voor militair gebruik Interferentie met Rijksbelangen
Zie locatie-eisen Kansen en bedreigingen vanuit lopende Rijksprogramma s
9
Externe veiligheid 1-2
Biddinghuizen
Dronten
Dalfsen
Weerselo
Zevenaar
Zoelen - Oost
Zoelen - West
Hummelo 10
Externe veiligheid 2-2 Afstand
Biddinghuizen
Dronten
Dalfsen
Weerselo
Zevenaar
Zoelen-Oost
Zoelen-West
Hummelo
400 m (A-Zone)
1
9
19
3
12
9
7
34
700 m (B-Zone)
4
14
32
21
27
21
29
70
1400 m (C-zone klein)
18
29
136
114
53
103
118
184
1900 m (C-zone groot)
26
56
274
408
82
275
303
319
Aantal woningen binnen verschillende afstanden
Explosieaandachtsgebied A: o Geen beperkt, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en locaties; o Geen autowegen, autosnelwegen spoorwegen, vaarwegen of parkeerterrein voor meer dan 10 motorvoertuigen; o Geen agrarische activiteiten die een meer dan incidentele aanwezigheid van enkele personen vereisen. Explosieaandachtsgebied B: o Geen beperkt, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en locaties. Explosieaandachtsgebied C: o Geen gebouwen waarin doorgaans een groot aantal personen gedurende een groot gedeelte van de dag aanwezig is met: vlies- of gordijngevels en grote glasoppervlakten.
11
Natuur • Munitieopslag kan goed samengaan met natuur, na realisatie van de gebouwen. Dit komt doordat relatief weinig verstoring optreedt. • In de aanlegfase is er sprake van aantasting van natuurwaarden. • Ligging in Natura 2000 is uitgesloten, de enige significante verstoring betreft stikstofdepositie in de aanlegfase. • Gedetailleerd onderzoek naar aanwezige flora en fauna vindt in de vervolgfases plaats.
12
Natuurnetwerk Nederland Binnen alternatief Hummelo zijn percelen aanwezig die onderdeel zijn van het Natuurnetwerk Nederland. De andere alternatieven liggen buiten het Natuurnetwerk Nederland.
Biddinghuizen
Zevenaar
Dronten
Zoelen - Oost
Natuurnetwerk Nederland
Dalfsen
Zoelen - West
Weerselo
Hummelo
13
Natura 2000-gebieden Stikstofgevoelige habitattypen binnen Natura2000
Natura 2000
Biddinghuizen
Dronten
Dalfsen
Weerselo
Zevenaar
Zoelen - Oost
Zoelen - West
Hummelo 14
Overstromingen (1 keer per 100 jaar)
Biddinghuizen
Dronten
Dalfsen
Weerselo
Zevenaar
Zoelen - Oost
Zoelen - West
Hummelo
15
Aanvulling vanuit zienswijze Onderdeel
Aanvulling op de NRD
Meer specifieke locatie-alternatieven
• • • • • • • •
Uitbreiding onderzoek
• Uitbreiding van het onderzoek naar het aspect trillingen
Biddinghuizen, gemeente Dronten, Flevoland Dronten, gemeente Dronten, Flevoland Dalfsen, gemeente Dalfsen, Overijssel Weerselo, gemeente Dinkelland, Overijssel Hummelo, gemeente Bronckhorst, Gelderland Zevenaar, gemeente Zevenaar, Gelderland Zoelen Oost, gemeente Buren, Gelderland Zoelen West, gemeente Buren, Gelderland
16
Behoefte 4 oefenen en trainen met explosieven
Overijssel | 10 juni 2024
Inhoudsopgave
1
Wat is de behoefte?
2
Eisen aan de locatie
3
Te onderzoeken alternatieven
4
Overzicht te onderzoeken thema s
5
Aanvulling vanuit zienswijze
18
Wat is de behoefte? • Defensie heeft behoefte aan een nieuw terrein voor oefenen en trainen met explosieven vanwege: • Onvoldoende capaciteit van het springterrein in Reek • Oefenterrein Reek is in omvang en capaciteit beperkt in het aantal trainingen en oefeningen. • Er is onvoldoende ruimte om oefenruimte te bieden aan verschillende behoeften. • Omdat er geen zware explosieven op springterrein Reek gebruikt mogen worden, wordt dit in het buitenland getraind. Hierdoor neemt de druk op springterreinen in het buitenland ook toe. 19
Eisen aan de locatie Onderstaande eisen zijn een uitgangspunt geweest bij het zoeken naar geschikte locatiealternatieven binnen de zoekcirkels zoals aangegeven in de NRD
• Een terreinoppervlak van minimaal 300ha, maar bij voorkeur 700ha • Bebouwingsvrije zone van van 700ha (eventueel specifiek uitgeruste bebouwing mogelijk) • Niet gelegen in laagvlieggebieden van Defensie • Niet gelegen binnen beschermingszones van primaire en secundaire waterkeringen • Voorkeur voor ligging buiten Natura 2000-gebieden – locatie kan wel gelegen zijn in landbouwtransitiegebieden
20
1000 meter afstand van bebouwde kommen
250 meter afstand van rijkswegen, provinciale wegen, vaarwegen en spoorwegen
Buiten UNESCO en contouren van rijksmonumenten
100 meter afstand van dijken
500 meter afstand van windturbines
Buiten stiltegebieden
Buiten veengebieden
Buiten laagvliegroutes en gebieden
Meer dan 6 woningen per km2
Weidevogelgebieden
Groter dan 3 km2
- minder dan 75 BAG panden* - minder dan 20 woningen
*BAG: basisregistratie adressen en gebouwen
Te onderzoeken alternatieven
Swifterbant
Lelystad
Wapenveld
Nijverdal
Loenen
Arnhem
Kollumerwaard
Uitbreiding Reek
- Logische vorm - Geschikt vanuit Defensie 34
Overzicht te onderzoeken thema’s Thema
Aspect Geluid Luchtkwaliteit
Gezonde en Veilige Leefomgeving
Externe veiligheid Licht Trillingen Bodem
Bodem en water
Oppervlaktewater Grondwater Waterveiligheid Natuur
Natuur, landschap en historie
Erfgoed Landschap
Toelichting Impact van de ontwikkeling op luchtvaartlawaai, wegverkeerslawaai, spoorweglawaai, industrielawaai en vice versa Impact van de ontwikkeling op de concentraties stikstofdioxide, fijn stof en ultra fijn stof Impact van plaatsgebonden risico, groepsrisico van de ontwikkeling en vice versa Impact van lichthinder door de ontwikkeling Trillingen door de bodem en door de lucht Impact op de bodemsoort, bodemverontreiniging door de ontwikkeling. impact van bodemdaling en onafgedekte bodem en sponswerking Impact op het watersysteem, de kwaliteit en kwantiteit van aanwezig oppervlaktewater Impact op grondwater (kwantitatief, kwalitatief) door de ontwikkeling en impact op drinkwater Impact op waterveiligheid Natuurnetwerk Nederland, Natura 2000 (incl. stikstof), beschermde soorten Impact op beschermde cultuurhistorische waarden Impact op landschappelijke waarden
35
Overzicht te onderzoeken thema’s Thema
Klimaatadaptatie
Aspect Overstromingen
Toelichting Impact van het overstromingsrisico op de ontwikkeling
Droogte
Impact van droogte op de ontwikkeling
Rainproof
Impact van een hevige bui (120 mm per 2 uur) op de ontwikkeling
Recreatie Landbouw
Impact van de ontwikkeling op recreatiegebieden Impact van de ontwikkeling op waardevolle landbouwgrond, gebieden De mate van grond in bezit van overheden en/of hoeveel eigenaren geraakt kunnen worden
Grondeigendom Ruimtegebruik Energienetwerken Energie en Circulariteit Sociaal en vitaal Defensiespecifiek Raakvlakken
Netcapaciteit Energie Economie
Impact op ondergrondse en bovengrondse energienetwerken (en opslag en opwek) bij de ontwikkelingen en vice versa Impact van netcongestie op de ontwikkelingen
Kansen voor duurzame energieopwekking bij de ontwikkeling Impact en kansen op werkgelegenheid, kennis en innovatie bij de ontwikkeling voor Zie locatie-eisen
Geschiktheid militair gebruik Interferentie met Kansen en bedreigingen vanuit lopende Rijksprogramma’s Rijksbelangen
36
Indicatieve geluidscontouren
Huidig gebruik
2 keer huidig gebruik
4 keer huidig gebruik
Bovenstaande contouren tonen de geluidsniveaus bij het huidige gebruik, twee keer het huidige gebruik en vier keer het huidige gebruik. Deze geluidscontouren worden gebruikt om indicatief het geluidsniveau voor de verschillende alternatieven te bepalen. 37
Externe veiligheid • In de tabel is weergegeven hoeveel woningen binnen bepaalde afstanden van de grens van het terrein aanwezig zijn. • Tussen de verschillende locaties bestaan grote verschillen in het aantal woningen dat in de nabijheid aanwezig is. Locatienaam Lelystad
100 m 3
250m 6
500 m 10
800 m 13
Swifterbant
0
4
5
6
Wapenveld
4
11
36
177
Kollumerwaard
1
1
2
3
Nijverdal
3
6
35
424
Arnhem
0
0
1
1
Loenen
5
25
65
86
Uitbreiding Reek
41
86
159
401 38
Natuurnetwerk Nederland
Natuurnetwerk Nederland
Swifterbant
Lelystad
Wapenveld
Nijverdal
Loenen
Arnhem
Munnekezijl
Uitbreiding Reek 39
Natura2000 gebieden
Stikstofgevoelige habitattypen binnen Natura2000
Natura 2000
Swifterbant
Lelystad
Wapenveld
Nijverdal
Loenen
Arnhem
Munnekezijl
Uitbreiding Reek 40
Aanvulling vanuit zienswijze Onderdeel
Aanvulling op de NRD
Meer specifieke locatie-alternatieven
• Uitbreiding Reek, gemeente Maashorst, Noord-Brabant • Kollummerwaard, gemeente Noardeast Fryslan, Friesland • Swifterbant, gemeente Dronten, Flevoland • Lelystad, gemeente Lelystad, Flevoland • Nijverdal, gemeente Hellendoorn, Overijssel • Wapenveld, gemeente Heerde, Gelderland • Loenen, gemeente Apeldoorn, Gelderland • Arnhem, gemeente Arnhem, Gelderland
Uitbreiding onderzoek
• Uitbreiding van het onderzoek naar het aspect trillingen 41
Ruimte voor vragen