CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Overzicht voor te stellen bouwstenen en ombuigingen

Informatiebijeenkomst 5 juni 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Kadernota 2026 - 202924.807 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bijlage A bij kadernota 2026 – 2029: op te nemen bouwstenen en Ombuigingsvoorstellen 27 mei 2025

1

Bijlage A Overzicht bouwstenen en ombuigingsmaatregelen om op te nemen in de programmabegroting In het eerste deel van deze bijlage (deel A) worden alle bouwstenen en ombuigingsmaatregelen om op te nemen in de programmabegroting 2026 – 2029 gepresenteerd. Dit gebeurt op volgorde van programma’s en paragrafen overeenkomstig de bekende indeling. Eerst de bouwstenen en dan de om buigingsmaatregelen.

2

Inhoudsopgave: Deel A:

pagina

Bouwstenen Programma 1: Wonen en leven A.1 Bevorderen toekomstbestendige woningvoorraad (duurzaam wonen lening) 5 A.2 Versterken mogelijkheden om ruimtelijke (gebieds-) 7 ontwikkelingen/initiatieven te faciliteren (extra capaciteit projectleiders gebiedsontwikkeling) A.3 Bevorderen leefbaarheid Zenderen (Koers document Zenderen) 9 A.4 Omgevingsplan 11 A.5 Herinrichting de Haven en aanleg nieuw parkeerterrein / evenemententerrein 13 Programma 2: Duurzame toekomst A.6 Aanpakken onrechtmatig grondgebruik (Volkstuinen) 15 Programma 3: Inclusieve samenleving A.7 Integrale toegang Sociale basis Sociaal Domein (Social Hus) 18 A.8 Bevorderen adequate onderwijsvoorzieningen (IHP) 22 A.9 Hervormingsagenda, structureel borgen projecten 25 A.10 Hervormingsagenda, nieuwe projecten 28 A.11 Creëren van een klimaatadaptieve en duurzame parkeeroplossing 31 sportpark ’t Wooldrik – zijde Bornerbroeksestraat (parkeerplaatsen ’t Wooldrik) A.12 Bevorderen toegankelijke sportvoorzieningen (speelveld BZSV) 33 Programma 4: Bestuur en samenleving A.13 Datagedragen werken 35 A.14 Verbeteren administratieve organisatie en interne beheersing 37 A.15 Borgen basiscapaciteit communicatie 39 A.16 Bevorderen toegankelijkheid en leesbaarheid van communicatie-uitingen 41 (tools schrijfvaardigheid) A.17 Beleidsimpuls dienstverlening (beleidsadviseur dienstverlening) 43 A.18 De informatiehuishouding op een

kwalitatief en aanvaardbaar niveau 45 brengen – automatiseringsmanagementsamenwerking met gemeente Hengelo A.19 De informatiehuishouding op een kwalitatief en aanvaardbaar niveau 48 brengen – basisformatie A.20 Servicemanagement op een kwalitatief en aanvaardbaar niveau brengen 51 A.21 Versterken basis op integrale veiligheid (extra capaciteit integrale 53 veiligheid) Programma 5: Financieel gezond A.22 Bevorderen doelmatig beheer gemeentelijke panden 55 A.23 Aanpakken onrechtmatig grondgebruik (snippergroen) 57 A.24 Bevorderen verwervingskansen (strategische verwerving gronden / 60 vastgoed) A.25 Verbeteren vastgoed management (kostprijs dekkende verhuur vastgoed) 62 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen A.26 Voldoen aan zorgplicht onderhoud openbare ruimte (IBOR) 64 A.27 Voldoen aan wettelijke taak gericht op goed beheer ondergrond (BRO) 67 Paragraaf Bedrijfsvoering A.28 Bedrijfscontinuïteitsmanagement op een kwalitatief en aanvaardbaar 69 niveau brengen

3

Deel A Ombuigingsmaatregelen Programma 1: Wonen en leven A.29 Kostendekkende tarieven voor leges en bouwen A.30 Onderzoek exploitatie begraafplaats overdragen aan externe partij Programma 2: Duurzame toekomst A.31 Vierwekelijks inzamelen van GFT in de wintermaanden A.32 Heffen milieuleges A.33 Ramen erfpachtcanons Regionaal Bedrijventerrein Twente Programma 3: Inclusieve samenleving A.34 Budget onderwijsondersteuning schrappen A.35 Formatie uitvoeringsorganisatie Hengelo, Haaksbergen en Borne onderzoeken Programma 4: Bestuur en samenleving A.36 Versoberen organisatiebudgetten A.37 Kostendekkend maken diverse leges Programma 5: Financieel gezond A.38 Verlagen stelpost structurele reserve beleidsontwikkeling A.39 Ruimte BTW compensatiefonds 100 % inzetten A.40 Jeugdmiddelen 100 % ramen A.41 Aframen stelpost autonome ontwikkelingen (rente) A.42 Nog meer realistisch ramen (minder behoedzaam) A.43 Generen (gederfde) huurinkomsten Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen A.44 Veegkosten wegen voor 100% toerekenen aan riool

pagina 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86

4

Deel A: 1.

Bouwstenen programma Wonen en leven

Volgnummer: A.1 Afdeling/Team: Samen bouwen - beleid Onderwerp: Bevorderen toekomstbestendige woningvoorraad (duurzaam wonen lening) Programma/Thema: Wonen en Leven / wonen en bouwen Portefeuillehouder: A. Lammers Inhoud: In 2023 heeft de gemeenteraad van Borne de verordening Duurzaam Wonen Gemeente Borne 2023 vastgesteld. Met deze verordening is het mogelijk bij de gemeente duurzaam wonen lening aan te vragen. Met deze lening kunnen maatregelen op het gebied van het levensloopbestendig en/ of energiezuinig maken van je eigen woning worden gefinancierd. Er wordt veel gebruikt gemaakt van deze regeling. Voor 2026 wordt een extra storting in het fonds voorzien van € 1.000.000. Het fonds is revolverend. De gemeente betaalt kosten voor het fonds en extra rente. Ze ontvangt 1,6% rente op de leningen die zijn uitgegeven, maar betaalt zelf 3 % rente. Hierdoor loopt de gemeente € 14.000 aan renteinkomsten mis per jaar. Daarnaast moet er 0,5% per jaar betaald worden voor het fonds, wat neerkomt op € 5.000 per jaar (op basis van €1.000.000). In totaal zijn de jaarlijkse kosten dus € 19.000. Doel: CO 2 reductie, toekomstbestendige woningvoorraad die duurzaam en levensloopgeschikt zijn. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v.

welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Niet autonoom

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Efficiency (indien mogelijk kwantificeren) Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

uitstelbaar Niet van toepassing

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Continueren Verordening duurzaam wonen lening

Financiën

Budgetsoort

Niet wettelijk Toekomstbestendige woningvoorraad, Borne is een klimaatneutrale gemeente in 2050

Ja, pagina 6: “Wij willen de gemeente Borne zo ontwikkelen dat er voldoende gevarieerd en toekomstbestendig woonaanbod is dat aansluit bij de woonbehoefte in de kernen.” Pagina 8: “Borne is in 2050 een klimaatneutrale gemeenschap. Borne is CO2-neutraal1 in 2050, in 2030 is daarvan 49 % (t.o.v. 1990)2 bereikt.”

Geld toevoegen aan het fonds zodat leningen verstrekt kunnen worden 2026

2027

2028

2029

5

Investering (Krediet)

1.000.000

Exploitatiebudget

19.000

19.000

19.000

19.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

19.000

19.000

19.000

19.000

Personele effecten

6

Volgnummer: A.2 Afdeling/Team: Ontwikkeling & Vastgoed Onderwerp: Versterken mogelijkheden om ruimtelijke (gebieds-)ontwikkelingen/initiatieven te faciliteren (extra capaciteit projectleiders gebiedsontwikkeling) Programma/Thema: Wonen en leven / Wonen en bouwen Portefeuillehouder: A. Lammers Inleiding Projecten zoals de Bornsche Maten, Bornerbroeksestraat, Wensink-Zuid, Sportcentrum Borne-West en het Huis van Borne kent vrijwel iedere Bornenaar. Naast deze projecten, spelen er omvangrijke en belangrijke ontwikkelingen die momenteel niet zijn aangemerkt als project. Ondanks dat deze ontwikkelingen nog niet formeel zijn aangemerkt als projecten, zijn deze niet minder belangrijk i.r.t. bijvoorbeeld de groeiende vraag aan woningen/woningbouwdoelstellingen. Hierbij kan gedacht worden aan ontwikkelingen zoals: - Herontwikkeling Jonge Poerink terrein - Toekomst herontwikkeling Maria Mediatrix - Herontwikkeling locatie ’t Oldhof - Herontwikkeling/herbestemming Rheineplein 1 - Herontwikkeling Oude Bieffel - Potentiële herontwikkeling locatie Steenbakkersweg - Uitwerking Roskam Landen 2 - Upgrade N734 en N744 Al deze ontwikkelingen dienen integraal aangevlogen te worden, omdat de gevolgen van deze (her)ontwikkelingen groot zijn. Het (her)ontwikkelen van een locatie of gebied brengt daarnaast afdelingsoverstijgende vraagstukken en belangen met zich mee.

Deze ontwikkelingen vragen om de juiste sturing en inhoudelijke begeleiding vanuit het ambtelijke apparaat. Het afwegen van alle belangen, de ontwikkeling op een juiste manier aansturen en zorgen voor voldoende draagvlak, vraagt om de juiste helikopterview. Kortom, deze ontwikkelingen behoeven ervaren en gedegen projectleiding. Deze aanvullende capaciteitsvraag resulteert in de situatie dat de huidige capaciteit van de ambtelijke organisatie ontoereikend is. Er zijn simpelweg onvoldoende handen om te kunnen voldoen aan deze additionele vraag. Hierdoor kennen we nu de situatie dat herbestemmings-/ herontwikkeling projecten/woningbouwprojecten stil komen te liggen, terwijl de (politieke) druk op deze projecten toeneemt. Doel: Het doel is dat de gemeente Borne in staat blijft om ruimtelijke (gebieds-)ontwikkelingen/initiatieven op een juiste manier op te pakken en te begeleiden zodat deze initiatieven en achterliggende woningbouwafspraken niet stil komen te vallen. Het doel is dat de gemeente Borne de aankomende jaren over voldoende capaciteit beschikt om het hoofd te kunnen bieden aan de opgaven die er op de gemeente Borne afkomen. Om dit te bewerkstelligen is het noodzakelijk om het cluster projectleiders uit te breiden met 2 fte projectleiding gebiedsontwikkeling. Autonoom/ niet autonoom Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Autonoom Niet wettelijk

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelb aar

Onuitstelbaar Deze projecten dienen zich nu aan. Gezien de druk op de woningmarkt en de bijbehorende maatschappelijke urgentie is het laten liggen van deze opgave ongewenst.

1. Versnellen van woningbouw/voldoen aan de woningbouw opgaven 2. Projecten pro-actief oppakken i.p.v. reactief waarbij er dan steeds meer politieke druk ontstaat 3. Continueren van gebiedsontwikkelingen conform afspraken i.p.v. dat deze stil komen te vallen

7

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Momenteel worden projectleiders budgetneutraal op de begroting weergegeven. Dit kan als de loonkomsten van de betreffende projectleiders bekostigd kunnen worden uit de verschillende projecten. Deze budgettaire afspraken blijken in de praktijk weerbarstig. In de praktijk blijkt dat veel ontwikkelingen niet kostendekkend zijn en niet voorzien in de benodigde financiële dekking voor de benodigde projectleiding. Dit resulteert in financieringsproblematiek betreffende de bekostiging van de ureninzet van de projectleiders. Om dit op te lossen wordt voorgesteld om de jaarlijkse kosten van 2 fte projectleiders gebiedsontwikkeling van €98.175voor 50% (€98.175) te dekken uit de structurele loonsom. De overige 50% van de kosten (€98.175) te dekken uit projectbudgetten, anterieure overeenkomsten of beschikbare subsidies. Deze constructie stelt het ambtelijk apparaat in staat om zowel kostendekkende als niet kostendekkende projecten op te pakken zonder dat er financieringsprobleem ontstaat.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja: “De gemeente Borne is een groeigemeente. Wij willen de gemeente Borne zo ontwikkelen dat er voldoende gevarieerd en toekomstbestendig woonaanbod is dat aansluit bij de woonbehoefte in de kernen. Wij leggen daarbij voor de komende jaren de focus tussen wonen en andere beleidsvelden, innovatie en betaalbaarheid, waarbij eveneens aandacht is voor een efficiënt gebruik van de ruimte, veiligheid, goede onderwijs- en sportvoorzieningen en een groene leefbare omgeving.” Toelichting Wonen is meer dan bouwen. Het is van belang dat het woonaanbod aansluit bij de behoefte en vraag van onze inwoners, waaronder ook starters en doorstromers, maar ook de relatie wordt gelegd met zorg. Wij willen bouwen voor de huidige woonbehoefte maar ook voor de toekomst. Dit houdt voor ons in dat de woningen ook de komende decennia geschikt zijn om aan de woonbehoefte te voldoen. Bij het ontwikkelen van nieuw woonaanbod en het aanpassen van de bestaande woningen is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing.

Acties en planning Financiën

Personele effecten

Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

98.175

98.175

98.175

98.175

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

98.175

98.175

98.175

98.175

Toevoegen 2 fte projectleiding aan team ontwikkeling & Vastgoed, waarbij tevens oog is voor de “overhead” vanuit andere teams en afdelingen. 8

Volgnummer: A.3 Afdeling/Team: Samen Bouwen/Samen Leven Onderwerp: Bevorderen leefbaarheid Zenderen (Koers document Zenderen) Programma/Thema: Wonen-Onderwijshuisvesting-Sport- Leefbaarheid Portefeuillehouder: A. Lammers Inhoud: In het jaar 2023 zijn er meerdere principeverzoeken ingediend voor woningbouw in Zenderen. Aan de hand daarvan heeft de gemeente een integrale analyse uitgevoerd naar deze plannen en heeft het college van B&W in april 2024 besloten medewerking te verlenen aan het principeplan van Zenderen Vooruit (met ondersteuning van de dorpsraad) en de verdere haalbaarheid te onderzoeken. Dit plan gaat over een gebiedstransformatie van ‘de Elhorsterhoek’ met de thema’s wonen, sport, onderwijs en voorzieningen en heeft als doel de toekomstige leefbaarheid van Zenderen veilig te stellen. Momenteel start de verdere verkenning naar haalbaarheid van dit plan en de leefbaarheid in brede zin (wonen en voorzieningen) door middel van het koersdocument Leefbaar Zenderen. Het koersdocument is erop gericht om via een gefaseerde aanpak en in samenwerking met de dorpsraad van Zenderen en stakeholders te komen tot inzichten en (ruimtelijke) ontwikkelingen die het dorp leefbaar houden. Verwacht wordt dat dit een meerjarig traject gaat worden.

Er zullen dan ook middelen beschikbaar moeten worden gesteld voor onder andere woon – en voorzieningenonderzoek, planvoorbereiding, procesbegeleiding, communicatie en participatie. Doel: De leefbaarheid in Zenderen toekomstbestendig vorm geven, door het toevoegen van het gewenste woningen (scope 15 jaar) voor de juiste doelgroepen en daarbij de nodige voorzieningen te creëren. Autonoom/ niet autonoom

Autonoom

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Niet wettelijk – er ligt een besluit van het college t.a.v. een principeverzoek

Maatschappelijk effect

Het duurzaam bevorderen van de leefbaarheid en sociale samenhang van Zenderen door het uitbreiden van woonvoorzieningen, het behouden en versterken van voorzieningen.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Met dit traject wordt getracht om meerdere opgaven te koppelen tot een integrale aanpak. Een aanpak die in nauwe afstemming en samenwerking met de gemeenschap wordt vormgegeven. Het is belangrijk om proactief naar de benodigde leefbaarheid van het dorp te handelen in plaats van reactief. Daar vraagt de gemeenschap nu om. Bij het uitblijven van handelen zijn de maatschappelijke kosten naar verwachting hoger en komt de leefbaarheid verder onder de druk te staan.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Dit moet nog blijken. Het is wel van belang snel te starten met woningbouw.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja, pagina 3: “De komende jaren willen wij het goede in onze gemeente behouden en samen met inwoners en partners invulling geven aan wat er nu en de komende jaren nodig is met het oog op de toekomst.. Daarom blijft de gemeente investeren in zaken die daar recht aan doen én kansen scheppen voor de toekomst: van meedoen en gezondheid tot onderwijs en bestaanszekerheid en van goede infrastructuur tot en met duurzaamheid en leefbaarheid”

9

Continuering bestaand beleid

Het Koersdocument leefbaar Zenderen is in februari 2025 ter kennisname aangenomen en er is ingestemd met de uitvoering ervan. Daarmee wordt de samenwerking gestart. Deze bouwsteen gaat over het continueren van deze samenwerking.

Acties en planning

Vanaf maart start de uitvoering van de eerste stap van de definitiefase. Deze eerste stap gaat over de vraag ‘wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?’. Het idee hierachter is om rond de zomer van 2025 te komen tot een gezamenlijk beeld te komen van de behoefte van Zenderen (gemeente en Dorpsraad). Vervolgens kan gestart worden met het beoordelen van de wenselijkheid en de haalbaarheid van het plan van Zenderen Vooruit en overige plannen in Zenderen, waaruit weer nieuwe acties volgen.

Financiën

Budgetsoort

2026

2027

2028

Exploitatiebudget

100.000

100.000

100.000

Effect begroting

100.000

100.000

100.000

2029

Het betreft hier eenmalige middelen. Deze worden gedekt uit de reserve beleidsontwikkeling. In het derde jaar wordt bezien of voor 2029 middelen nodig zijn. Personele effecten

10

Volgnummer: A.4 Afdeling/Team: Samen Bouwen Onderwerp: Omgevingsplan Programma/Thema: Wonen en Leven / Ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: Onder de nieuwe Omgevingswet dienen gemeenten per 01-01-2032 te beschikken over een Omgevingsplan. Dit behelst een zeer omvangrijke wettelijke verplichting die veel inspanning gaat vragen van de gemeente Borne. Het afgelopen jaar is gewerkt aan een casco (structuur) voor het benodigde omgevingsplan van de gemeente Borne. Dit betekent dat de basis van het omgevingsplan van de gemeente Borne staat. De structuur van het omgevingsplan is door de gemeente in de productieomgeving van RxBase gezet. Wat is er nodig is om te komen tot een volledig omgevingsplan voor de gemeente Borne in samenhang met de Omgevingsvisie? Voor het opstellen van een volwaardig omgevingsplan voor de gemeente Borne is gekeken naar de huidige stand van zaken (zie inleiding) en naar de acties die nodig zijn om te komen tot een volwaardig omgevingsplan. Naar aanleiding van deze acties is het volgende stappenplan op hoofdlijnen opgesteld: 1. Het opstellen van een woonregeling voor de gemeente Borne; 2. Het vullen van het omgevingsplan met de overige functies; 3. Bestemmingsplan Buitengebied en Bedrijventerreinen; 4. Opbouwen van gelaagdheid van het omgevingsplan door integratie bruidsschat, milieu, verordeningen en beleid.

Omdat de geschetste ontwikkelopgave een forse, complexe en meerjarige ontwikkeling betreft, is het niet eenvoudig om een accurate meerjarige raming te formuleren. Immers, het opstellen van een nieuw Omgevingsplan is voor elke gemeente een leer-/ontwikkeltraject. Omwille van deze reden is het voorstel om deze ontwikkeling in 2025 en 2026 verder voort te zetten, waardoor er gaande weg meer kennis, kunde en ervaring kan worden opgedaan Hierdoor ontstaat er meer inzicht in de benodigde investeringen en personele effecten voor de periode na 2026. Op basis van deze opgedane kennis en ervaring, zal er op basis van een nieuw voorstel bijbehorende middelen worden gevraagd middels de kaderstelling 2027. Het betreft hier éénmalige kosten.

Doel voor de lange termijn Het resultaat en doel is: - Een planbibliotheek die alle regels bevat die nu in de verschillende bestemmingsplannen in het Borne zijn opgenomen; - Deze planbibliotheek staat in de gemeentelijke software: RxBase; Een overzichts- en keuzedocument met verantwoording van en toelichting op de gemaakte keuzes; - Per regel in de planbibliotheek is een werkingsgebied ingetekend en zijn de relevante annotaties aangebracht in RxBase; - Het geheel aan werkingsgebieden is de digitale plankaart, zoals die in het Digitaal Stelsel Omgevingswet tot uitdrukking komt; - Integratie van de bruidsschat; - Integratie van milieu in het omgevingsplan; - Het kunnen aanvullen en verwerken van toepasbare regels in combinatie met aanvraagformulieren (indieningsvereisten). Autonoom/ niet autonoom

Autonoom

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Wettelijk: Omgevingswet Het bevorderen van een duurzame leefomgeving

11

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Efficiency (indien mogelijk kwantificeren) Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Financiën

Onvermijdbaar, niet uitstelbaar om tijdig gereed te zijn. Omgevingsplan moet klaar zijn vóór 1 januari 2032. Nvt Ja, pagina 4: “Ruimte voor een groeiende leefbare gemeente en samen sneller verduurzamen”. Via het omgevingsplan worden woningen ruimtelijk ingepast op een locatie. Bij de ruimtelijke inpassing is een goede kwaliteit van de woonomgeving van belang die aansluit bij het Borns akkoord. Ja. Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

0

0

0

0

265.000

PM

PM

PM

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

0

0

0

0

265.000

PM

PM

PM

Het betreft hier éénmalige kosten. Deze worden gedekt uit de reserve beleidsontwikkeling. Personele effecten

Voorstel is om personele effecten incidenteel te dekken. Personele effecten 2027-2029 worden verder verduidelijkt middels de kadernota 2027.

12

Volgnummer: A.5 Afdeling/Team: Samen Bouwen / Ontwikkeling en vastgoed Onderwerp: Herinrichting de Haven en aanleg nieuwe parkeerterrein / evenemententerrein Programma/Thema: Wonen en leven/ Openbare ruimte Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: Het perceel dat nu wordt gebruikt als bouwdepot na oplevering Huis van Borne herinrichten als parkeerterrein voor circa 60 auto’s, gecombineerd met de herinrichting van de Haven tot een groener en klimaatbestendiger deel van het centrum met voldoende waterberging. Doel Met dit nieuwe parkeerterrein spelen we 40 parkeerplaatsen vrij op de Haven, waardoor we dit groener en klimaatbestendiger kunnen inrichten en tegelijkertijd 20 extra parkeergelegenheid realiseren. Het nieuwe parkeerterrein kan ook dienen als locatie voor grotere evenementen waarmee we kunnen voldoen aan de wens van ondernemers. Bovengenoemd beoogd parkeerterrein zal na oplevering van het Huis van Borne sowieso moeten worden heringericht. Hierdoor kan werk met werk gemaakt worden als dit direct na afloopt van de bouw van het Huis van Borne aangepakt wordt. Dit parkeerterrein vermindert de verkeersbewegingen en parkeerdruk in het centrum zoals in de visie op mobiliteit is vastgelegd. De Haven zal klimaatbestendig worden ingericht vanwege de wateroverlast die daar met regelmaat plaats vindt.

Dit past in de voorgestelde aanpak in het watertakenplan (tevens dekking voor deel van de kosten). Herinrichting van de Haven biedt mogelijkheden om dit gebied beter te verbinden met Oud Borne en het centrum zoals is vastgelegd in de stedenbouwkundige visie op het Centrum. Hierover dient ook nog participatie plaats te vinden met belanghebbenden. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Niet autonoom

Maatschappelijk effect

Positieve effecten op: klimaatbestendigheid, gezondheid, aantrekkelijkheid, leefbaarheid en bereikbaarheid centrum, draagt bij aan horeca en ondernemers centrum (evenementen)

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Klimaatbestendig maken (en daarmee de wateroverlast aanpakken) is uiteindelijk onvermijdbaar

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Het beoogd parkeerterrein is reeds geëgaliseerd, het park is al verwijderd, dus de timing om het na oplevering als parkeerterrein in te richten is perfect (werk met werk maken). Herinrichting van de Haven laten samengaan met verhuizing naar Huis van Borne

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’

Ja, Pagina 8: “De verandering naar een duurzame en klimaatbestendige samenleving heeft absolute prioriteit”

De gemeente is verantwoordelijk voor een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is. Op korte termijn vraagt dit nog niet tot noodzakelijk ingrijpen, maar op termijn moet deze locatie wel aangepakt worden. De Haven is onderhevig aan wateroverlast en conform het watertakenplan vraagt dit om actie.

13

(benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid Acties en planning

Financiën Eventuele verdeling Parkeerterrein en voorterrein De Haven

Watertakenplan, mobiliteitsvisie, centrumvisie, groenambitieplan Begroting opstellen, ontwerp voor het parkeerterrein én Haven laten maken, uitvoering. De hieronder genoemde begroting is zeer globaal, nader onderzoek o.a. naar financiering uit andere middelen.

Budgetso ort Investerin g (Krediet) Parkeerter rein / uitvoering skosten

2026

2027

Personele effecten

2029

400.000

De Haven Exploitatie budget Beschikba re (vrije) dekkingsr uimte Effect begroting

2028

PM

PM

150.000

18.700

18.700

18.700

150.000

18.700

18.700

18.700

Projectleiding, directievoering, RO,

14

2. Bouwstenen programma Duurzame toekomst Volgnummer: A.6 Afdeling/Team: Samen Bouwen, Cluster Beleid en Cluster Vastgoed & Grondzaken Onderwerp: aanpakken onrechtmatig grondgebruik (Volkstuinen) Programma/Thema: Financieel gezond / Grondzaken Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: De gemeente beheert zes volkstuinen, namelijk: 1. Piepersveldweg; 2. Twickelerblokweg; 3. Tichelkampweg; 4. Van Galenstraat; 5. Van Brakelstraat en 6. Ruwerstraat. Met slechts één is een huurovereenkomst gesloten. Daarnaast hebben we een bloementuin en kruidentuin, beiden met overeenkomst, in beheer. De overige tuinen worden informeel gebruikt of via verlopen afspraken. Om duidelijkheid te creëren en beheer te structureren, worden alle volkstuinen geformaliseerd met huurovereenkomsten. Dit zorgt voor heldere verantwoordelijkheden, efficiënter beheer en afstemming met toekomstige beleidsdoelen. Doel: Specifiek: De gemeente stelt een beleidskader op voor het beheer van volkstuinen en formaliseert het gebruik via huurovereenkomsten met alle huidige gebruikers. Meetbaar: In 2026 is beleid vaststellen en zijn voor 100% van de volkstuinen huurovereenkomsten afgesloten of is vastgelegd welke niet meer in gebruik zijn. Acceptabel: Ontwikkeling in overleg met afdelingen en gebruikers, met ruimte voor inspraak en aanpassingen.

Realistisch: Haalbaar met beschikbare middelen, juridische ondersteuning en betrokkenheid van gebruikers. Tijdsgebonden: Beleidskader wordt vastgesteld na het grondbeleid, waarna huurovereenkomsten worden geïmplementeerd. Autonoom/ niet autonoom

Niet autonoom

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Nee wettelijk niet verplicht

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvoorzien

Positief: De duidelijkheid over rechten en plichten biedt rechtszekerheid, terwijl de versterking van de buurt en het stimuleren van groen en biodiversiteit sociale cohesie en duurzaamheid bevordert. Negatief: Er kunnen bezwaren ontstaan door extra kosten of verplichtingen. Risico’s er is een gedeelte van een volkstuin zonder overeenkomst aangetrokken bij een particuliere tuin (en inmiddels door verjaring overgedragen). Daarnaast zorgt het uitblijven van actieve sturing op volkstuinen rechtsongelijkheid in de hand, 5 van de 6 tuinen hebben geen overeenkomst. Bij niet actieve sturing, ontstaat het risico dat andere gemeentelijke grondgebruikers aanspraak maken op onduidelijke of informele gebruiksrechten, wat rechtsongelijkheid en beheer problemen kan veroorzaken. Dit kan het moeilijker maken om in de toekomst heldere afspraken of beleidswijzigingen door te voeren.

15

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Kosten: Eenmalig: Inventarisatie, beleidsontwikkeling, juridische ondersteuning, en communicatie (geschat: €10.000€ 30.000, afhankelijk van omvang en complexiteit). Structureel: Beheer en toezicht op de huurovereenkomsten Winsten: Overdracht van onderhoudsverantwoordelijkheden aan gebruikers. Mogelijke huurinkomsten (geschat: € 900,per volkstuin per jaar excl. indexatie).

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja, pagina 13: “Onze ambitie is een structureel financieel gezonde gemeente. Met een gezonde financiële positie kunnen we onze inwoners een leefbare samenleving bieden voor de komende raadsperiode en daarna.” Pagina 11:“Een inclusief, veilig, gezond en sociaal Borne waar inwoners de ruimte hebben om naar eigen kunnen en wens mee te doen. Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen leven. Lukt dat niet? Dan bieden we passende hulp en ondersteuning.”

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Geen beleid rondom volkstuinen. Wel beleid om oneigenlijk grondgebruik (Snippergroen)

Acties en planning

Acties: 1. Inventarisatie: Identificeren volkstuinen op gemeentelijke grond, eventuele clandestiene bouwwerken, huidige gebruikers en afspraken in kaart brengen. 2. Beleidsontwikkeling: opstellen van een beleidskader voor gebruik, beheer, huurvoorwaarden, verantwoordelijkheden en tarieven. 3. Communicatie: informeren van gebruikers over het traject en veranderingen. 4. Huurovereenkomsten: opstellen van een standaard huurovereenkomsten. 5. Implementatie en toezicht: periodieke controle Planning 1. Voorbereiding (3 maanden) 2. Beleidsontwikkeling en inspraak (3-6 maanden) 3. Implementatie (6-9 maanden)

Financiën

Budgetsoort

2026

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

30.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

* **

2027

2028

2029

*

*

*

30.000

*Mogelijke huurinkomsten: 3,5K per jaar (obv. schatting 900,- per volkstuin per jaar) 16

Personele effecten

** Betreft eenmalige middelen. Deze worden gedekt vanuit de reserve beleidsontwikkeling Ondersteuning vanuit jurist, beleidsmedewerker (groen/grond), medewerker grondzaken, wijk coördinator, handhaving/toezicht

17

3.

Bouwstenen programma Inclusieve samenleving

Volgnummer: A.7 Afdeling/Team: Samen Leven Team Beleid Onderwerp: Integrale toegang Sociale basis Sociaal Domein (Social Hus) Programma/Thema: Inclusieve Samenleving Portefeuillehouder: M. Geerdink Inhoud: Het Sociaal Hus is een pilot en loopt van 2023 t/m 2025 waarvoor incidentele middelen beschikbaar zijn gesteld. Om het Sociaal Hus te borgen na 2026 zijn structurele middelen noodzakelijk. Het Sociaal Hus is een centrale plek waar inwoners terecht kunnen voor ondersteuning en advies op het gebied van welzijn, zorg, werk, en financiën. Het biedt laagdrempelige en integrale toegang tot hulp voor vragen of problemen die te maken hebben met bijvoorbeeld mantelzorg, opvoeding, eenzaamheid, schulden, of participatie in de maatschappij. Het Sociaal Hus werkt samen met lokale maatschappelijke organisaties, vrijwilligers, en professionals om de juiste ondersteuning te bieden. Eerder ging men hiervoor apart naar de gemeente, het Kulturhus, Wijkracht, GGD of bijvoorbeeld de Jeugdgezondheidszorg. Sinds 2023 kan men hiervoor rechtstreeks terecht bij het Sociaal Hus. In 2024 is Welzijn op Recept gestart binnen de gemeente. De consulent Welzijn op Recept is aanwezig bij de praktijkondersteuner huisarts en op verschillende andere vindplaatsen in de gemeente.

Toekomstvisie Sociaal Hus Doorontwikkeling van het Sociaal Hus door diverse spreekuren, partners, vindplaatsen, programma’s en thema’s te koppelen aan het Sociaal Hus. Zichtbaarheid vergroten van het Sociaal Hus en de voorliggende voorzieningen. Het integraal samenwerken stimuleren en de sociale basis verstevigen. De rol van sport en cultuur vergroten binnen het sociaal domein ter gunste van de positieve gezondheid van de inwoner. Doel: Het Sociaal Hus sluit aan bij de visie van de gemeente Borne op een inclusieve samenleving. De focus ligt op het versterken van de sociale basis, het bevorderen van preventieve aanpakken en het verbinden van inwoners, organisaties en voorzieningen. De aanpak stimuleert actieve participatie en eigenaarschap bij inwoners en draagt bij aan het voorkomen van maatschappelijke problemen. Doelen: Inwoners/gezin krijgen passende ondersteuning door een laagdrempelige, integrale Bornse toegang waarbij een persoonlijke, inhoud-gedreven aanpak centraal staat, uitgaande van de mogelijkheden en het ontwikkelperspectief van de inwoner. Een inclusief, veilig, gezond en sociaal Borne waar onze inwoners de ruimte hebben om naar eigen kunnen en wens, mee te doen. Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen leven, zorgen voor zichzelf en voor elkaar. Als dat niet lukt bieden we passende hulp en ondersteuning.

Het Sociaal Hus versterkt de voorliggende voorzieningen en de onderlinge samenwerking tussen de partners. Het verlagen van de druk op de zorg door aan de voorkant (hulp)vragen weg te nemen en de inwoner op tijd te helpen/ondersteunen/doorverwijzen. Autonoom/ niet autonoom Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Geen autonome ontwikkeling Niet wettelijk Het evaluatieverslag Evaluatie Sociaal Hus 2022 t/m 2024 (25int01361) geeft de (maatschappelijke) effecten van het Sociaal Hus duidelijk weer. Hieronder een korte opsomming: 18

•

•

• • • • • •

Laagdrempelige ondersteuning: Inwoners hebben makkelijker toegang tot hulp en advies, wat leidt tot sneller en effectiever oplossen van problemen. Dit kan het gevoel van welzijn en zelfredzaamheid bevorderen. Breder bereik: Dankzij de toevoeging van Welzijn op Recept bereiken de Sociaal Hus consulenten meer inwoners en andere ondersteuningsvragen, waardoor meer inwoners passende ondersteuning krijgen. Vermindering van eenzaamheid: Door het verbinden van mensen aan netwerken en activiteiten helpt het Sociaal Hus sociale isolatie te verminderen. Sociale cohesie: Het Sociaal Hus draagt bij aan een sterker en hechter sociaal netwerk binnen de gemeente, wat de leefbaarheid vergroot. Betere samenwerking: Het Sociaal Hus fungeert als verbindende schakel tussen zorg- en welzijnsprofessionals, waardoor samenwerking en kennisdeling worden verbeterd. Maatschappelijke verantwoordelijkheid: De gemeente kan met het Sociaal Hus haar verantwoordelijkheid op het gebied van welzijn, zorg en inclusiviteit beter waarmaken. Preventie: Preventieve aanpak en tijdige interventie helpen escalatie en duurdere zorg te voorkomen. Betere beleidsvoering: Informatie en ervaringen vanuit het Sociaal Hus bieden waardevolle input voor de ontwikkeling van gemeentelijk beleid.

Het Sociaal Hus heeft een brede impact door bij te dragen aan een gezondere, meer verbonden en zelfredzame samenleving. Dit is niet alleen belangrijk voor de inwoners, maar ondersteunt ook de professionals in hun werk en helpt de gemeente om efficiënter en effectiever te werken. Onvoorzien/onvermijdba ar/onuitstelbaar

Het Sociaal Hus is een pilot die loopt van 2023 t/m 2025. De evaluatie van 2022 t/m 2024 maakt zichtbaar dat het Sociaal Hus groeit (128% sinds 2023) en de meeste inwoners (47%) direct bij de toegang geholpen worden of doorverwezen worden naar het voorliggend veld (21,5%). Dit maakt dat het Sociaal Hus ‘onvermijdbaar’ is wat betreft het versterken van de sociale basis en het efficiënter werken als gemeente.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Het Sociaal Hus draagt binnen het sociaal domein bij aan effectief werken en leidt op langer termijn tot besparingen. • • •

•

•

Het Sociaal Hus verstevigd de sociale basis en vermindert het de instroom in zware zorgsystemen, wat zorgt voor structurele verlaging van de gemeentelijke uitgaven. Het voorkomen van escalatie van problemen (zoals schulden, psychische klachten of huiselijk geweld) kan leiden tot een besparing. Door eerder in te grijpen via sociale ondersteuning en lichte hulpverlening kunnen inwoners zelfstandig blijven functioneren. Dit kan de kosten voor langdurige jeugdzorg of specialistische GGZ verlagen. Het ondersteunen van mensen om schulden te voorkomen en aan het werk te blijven bespaart niet alleen op uitkeringen, maar ook op indirecte kosten zoals huisuitzettingen. Eén huisuitzetting kost de gemeente gemiddeld €12.000 tot €15.000. Het versterken van de sociale basis vermindert ook overlast in wijken, wat de kosten voor handhaving en buurtbeheer verlaagt. 19

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Het Sociaal Hus sluit aan op diverse beleidsstukken en -voornemens van de gemeente Borne. Motie gemeenteraad: De rijksoverheid heeft op 1 januari 2015 belangrijke taken overgeheveld naar gemeenten, waarbij verschillende wetten van kracht werden (Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet). Ook wel de drie decentralisaties (3D’s) genoemd. Om nog meer samenwerking, samenhang en integraliteit te bewerkstelligen heeft de gemeenteraad met een motie (05-11-2019) het college opgeroepen om een integrale toegang te realiseren met de volgende ambitie: Inwoners/gezin krijgen passende ondersteuning door een laagdrempelige, integrale Bornse toegang waarbij een persoonlijke, inhoud-gedreven aanpak centraal staat, uitgaande van de mogelijkheden en het ontwikkelperspectief van de inwoner. Borns Akkoord 2022-2026: (pagina 11 & 12) 3. Noaberschap en (veer)kracht Thema Sociaal Domein* en transformatie “De basis in Borne is dat een ieder zijn of haar eigen (noaber)kracht kan inzetten of waar het niet kan, de gemeente en de partners op een passende manier kunnen ondersteunen. De mens staat hierbij centraal, we willen dat de hulp aan inwoners dichtbij en zo passend mogelijk is. We vinden het belangrijk dat iedereen die ondersteuning nodig heeft, goede ondersteuning krijgt.

In de visie Sociaal Domein is dit als volgt opgenomen : “Een inclusief, veilig, gezond en sociaal Borne waar inwoners de ruimte hebben om naar eigen kunnen en wens mee te doen. Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen leven. Lukt dat niet? Dan bieden we passende hulp en ondersteuning.”. Opdracht aan het college - Blijf de samenwerking met bestaande en nieuwe partners in het sociaal domein zoeken en verder ontwikkelen, onder meer via het Sociaal Hus, het samenwerken met de diverse wijken om dichtbij de inwoners te komen en blijf ook bouwen aan de regionale samenwerkingen.’

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Financiën

Programma Inclusieve Samenleving Programmaplan Sociaal Domein 2023-2026 Evaluatie Sociaal Hus 2022 t/m 2024 is afgerond. Het Sociaal Hus en Welzijn op Recept blijft alle ondersteuningsvragen monitoren in 2025. Het is een pilot project van 2023 t/m 2025, voorstel is om na 2025 het Sociaal Hus op te nemen in de kaderstelling. Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

121.769

121.769

121.769

121.769

34.000

0

0

0

87.769

121.769

121.769

121.769

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

20

De middelen voor het Sociaal Hus, opgezet vanuit het programma Sociaal Domein, zijn incidenteel tot en met 2025. De kosten zijn opgedeeld in: - Consulenten 1,33 Fte schaal 9 = € 118.269 - Website onderhoud = verwachting €3.500 De 1,33 fte is inclusief 16 uur Welzijn op Recept medewerker (momenteel bekostigd via GALA/SPUK t/m 2026, €34.000) Personele effecten

Huidige samenstelling: 3 consulenten met een totaal van 1,33 Fte schaal 9 (inclusief 16 uur Welzijn op Recept t/m 2026 ). De druk op uitvoering sociaal domein zal verlagen, doordat de Sociaal Hus consulenten voor een groot deel het eerste aanspreekpunt zijn voor de inwoner. Communicatie wordt ingezet voor de zichtbaarheid en uitingen van het Sociaal Hus.

21

Volgnummer: A.8 Afdeling/Team: Samen Leven Onderwerp: Bevorderen adequate onderwijsvoorzieningen (IHP) Programma/Thema: Inclusieve samenleving / Onderwijs Portefeuillehouder: A.Lammers Inhoud: In 2025 gaan we aan de slag met het opstellen van een nieuw Integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP), voor zowel het primair onderwijs (po) en voortgezet onderwijs (vo). Op basis hiervan wordt bepaald voor welke schoolgebouwen er nieuwbouw, renovatie of uitbreiding nodig is. Ook wordt hierin een prioritering en fasering aangebracht waarin duidelijk wordt welke verbouw, renovatie of nieuwbouw er in de komende jaren nodig is. Eén van de onderwerpen van die wordt onderzocht in het IHP, is de wens voor Integraal Kindcentra (IKC)vorming. Doel: Voorzien in de wettelijke verplichting om voldoende aanbod van onderwijshuisvestingsvoorzieningen van een redelijk niveau te bieden. Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. We zorgen voor voldoende aanbod van onderwijshuisvestingsvoorzieningen van een redelijk niveau. Dit heeft betrekking op onder andere de duurzaamheid, veiligheid, bruikbaarheid en het binnenklimaat van de scholen. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Autonoom

Maatschappelijk effect

Een goede spreiding van leerlingen over de scholen in Borne en een gezond leefklimaat in de school, wat de leerprestaties van leerlingen bevorderd.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvermijdbaar

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Er zijn opties om de levensduurkosten van bouwprojecten te verlagen door te onderzoeken of de levensduur van de gebouwen verlengd kan worden van bijvoorbeeld 40 jaar naar 60 jaar. Vanuit de NEN-8026 inspecties die worden uitgevoerd in het kader van het opstellen van het IHP, zal blijken voor welke gebouwen de levensduur verlengd kan worden.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja, pagina 3: “De gemeente Borne is een inclusieve samenleving, waarin iedereen kan meedoen en wordt gehoord, ongeacht afkomst, geaardheid of beperking. Daarom blijft de gemeente investeren in zaken die daar recht aan doen én kansen scheppen voor de toekomst: van meedoen en gezondheid tot onderwijs en bestaanszekerheid en van goede infrastructuur tot en met duurzaamheid en leefbaarheid.

Wettelijke verplichting op basis van de onderwijswetten: - Wet op het primair onderwijs: uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting po/vo - Wet op het voortgezet onderwijs: uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting po/vo - Wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting.

Wij leggen daarbij voor de komende jaren de focus tussen wonen en andere beleidsvelden, innovatie en 22

betaalbaarheid, waarbij eveneens aandacht is voor een efficiënt gebruik van de ruimte, veiligheid, goede onderwijs- en sportvoorzieningen en een groene leefbare omgeving.” Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Continuering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Borne 2017-2034

Acties en planning

De beoogde deadline voor het opstellen van het IHP is september 2025. De planontwikkeling is naar waarschijnlijkheid pas in 2026. De eerste investeringen zijn naar verwachting dan vanaf 2026/2027. Echter zullen de eerste afschrijvingskosten pas een jaar na oplevering zijn, waarschijnlijk op zijn vroegst 2028. Aangezien renovaties een lagere afschrijvingstermijn kennen (en dus hogere kosten met zich mee brengen) wordt bezien of bij aanpassing van de financiële verordening een categorie vernieuwbouw kan worden toegevoegd.

Financiën

Op basis van de uitkomsten van de gebouwenschouwen kan een eerste grove raming gemaakt worden. Echter, de prioritering en fasering van de aankomende bouwprojecten moet nog worden besproken met de schoolbesturen en is pas bekend bij oplevering van het IHP, naar verwachting in september 2025. Onderstaande raming kan dan concreter worden gemaakt. Daarnaast dient er rekening gehouden te worden met een wens voor IKC vorming, dit zal een plek krijgen in het IHP. Er kan daarom nog geen definitief bedrag worden genoemd. Vooralsnog wordt uitgegaan van een beredeneerde aanname op basis van de uitkomsten van de gebouwenschouw waarbij wordt uitgegaan van de BENG norm. Bij subsidiemogelijkheden vanuit DUMAVA kan dit worden aangepast naar ENG. Op basis van de uitkomsten van de gebouwenschouw is er een aannemelijke optie besproken met de schoolbesturen voor een eerste school die in aanmerking komt voor nieuwbouw of renovatie. Dit is vertaald in bovenstaande tabel. Hierbij is uitgegaan van een eerste investering in 2026 en de eerste kapitaallasten in 2028. Gezien de noodzakelijke fasering zal er waarschijnlijk niet meer dan één bouwproject tegelijk lopen. Een volgend bouwproject zou na bijvoorbeeld 3 tot 4 jaar weer een investering vragen (uitgegaan van 4 bouwprojecten in 15 jaar). De exploitatiekosten zijn berekend op basis van een 3 % rentepercentage en 1/40e deel afschrijving.

23

Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebud get Rente afschrijving Beschikbare (vrije) dekkingsruimt e Effect begroting

4 miljoen 0

0

0

0

120.000 100.000 -

220.000

0

-

-

120.000 100.000 -

0

0

220.000

Personele effecten

24

Volgnummer: A.9 Afdeling/Team: Samen Leven Onderwerp: Hervormingsagenda, structureel borgen projecten Programma/Thema: Inclusieve samenleving / Jeugd Portefeuillehouder: M. Geerdink Inhoud: In de bijlage is de inhoudelijke uitwerking van de voorstellen opgenomen, inclusief de financiële verwachtingen. In de bijlage wordt onderstaand toegelicht: • De hervormingsagenda, achtergrond, inspanningsverplichting gemeenten, uitgangspunten, conclusie deskundigen commissie en financieel kader; • De regionale ontwikkelingen (regiovisie, samenwerkingsagenda jeugd en regionale projecten); • Lokale ontwikkelingen: welke projecten lopen af en moeten structureel geborgd worden, welke lopen door en welke nieuwe projecten worden aangevraagd met daarin een financieel overzicht en een impactanalyse. • De lopende projecten vormen de basis voor de aangevraagde nieuwe projecten. Dit betreft een doorontwikkeling dan wel aanvullende projecten om te voldoen aan de uitgangspunten van de hervormingsagenda. De nieuwe en lopende projecten hebben invloed op elkaars potentieel. Vanuit het Programma Sociaal Domein zijn in 2023 diverse projecten gestart. Deze zijn in 2025 geëvalueerd waarbij de kwalitatieve dan wel financiële meerwaarde in kaart zijn gebracht. Middels deze projecten voldoet gemeente Borne aan een aantal verplichte thema’s van de Hervormingsagenda.

Voorgesteld wordt om deze projecten structureel te borgen binnen het Sociaal Domein. Het betreft de volgende projecten: • • • •

Orthopedagoog: € 86.000 (besparing € 163.000); Procescoördinator zorg en veiligheid: € 95.500; Doorbraakmethode: € 50.000 Jongerencoaches structureel: € 173.000;

Doel (per project, ook gericht op effecten voor inwoners, is een apart doel opgenomen, zie uitvoeringsplan): - Door uitvoering te geven aan de uitgangspunten van de Hervormingsagenda wordt beoogd dat de zorg ook in de toekomst beschikbaar blijft voor inwoners. Dat deze betaalbaar is en dat er voldoende personeel beschikbaar is om deze uit te voeren. - Door uitvoering te geven aan de projecten kunnen inwoners vanaf 2026 rekenen op een deskundig toegangsteam en voldoende laagdrempelige zorg in hun eigen omgeving; - Door uitvoering te geven aan de projecten kunnen inwoners een beroep doen op de zorg (indien nodig) om zo snel als mogelijk te werken aan herstel vanuit eigen kracht en eigen regie; - Door uitvoering te geven aan de projecten worden de autonome ontwikkelingen gedempt en wordt er zorg gedragen voor financiële beheersbaarheid van het jeugdzorgstelsel voor de lange termijn. - Eind 2026 kan aan het Rijk en de deskundigen commissie aan worden getoond dat de gemeente Borne voldoet aan de inspanningsverplichtingen vanuit de Hervormingsagenda; - De reeds ingezette ontwikkelingen waarmee voldaan wordt aan onderdelen van de Hervormingsagenda (jongerencoaches, procescoördinator zorg en veiligheid, doorbraakmethode en orthopedagoog) zijn geborgd met structurele middelen.

Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Rijk heeft de bezuiniging aangekondigd. Betreft een autonome ontwikkeling. Echter door de juiste inspanning te leveren kan er invloed worden uitgeoefend op het verlagen van de benodigde middelen en de onderbouwing richting Rijk in hoeverre de bezuiniging reëel is. Middels de ombuigingen beogen we meerkosten te voorkomen welke we nu op ons af zien komen. Denk 25

hierbij aan demografische ontwikkelingen, krapte op de arbeidsmarkt en CAO stijgingen. De Hervormingsagenda en de verplichte thema’s waaraan voldaan moet worden betreft een autonome ontwikkeling. Het structureel borgen van de projecten is een beleidskeuze om aan de verplichte thema’s van de hervormingsagenda te kunnen voldoen. Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

De Hervormingsagenda Jeugd is ingevoerd. Hier hebben alle gemeenten mee ingestemd. Hiermee is ook ingestemd op het leveren van de inspanningsverplichting. Bij het niet voldoen aan de inspanningsverlichting kunnen er extra kortingen op budgetten worden doorgevoerd. Bij het uitblijven van een bezuiniging maar wel voldoen aan de inspanningsverplichting dient het Rijk te compenseren. Daarnaast is de Jeugdwet een open einde regeling. Oftewel de inspanningsverplichting staat. Verwachting is dat middels deze inspanningsverplichting er een besparing zal plaats vinden. Bij niet uitvoeren = geen besparing, wel korting op budgetten, dus hogere kosten.

Maatschappelijk effect

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

-

Door het verbreden van de ondersteuning in het voorveld wordt zorg collectiever en laagdrempeliger beschikbaar; - Maatschappelijke effecten op langere termijn zijn voelbaar op alle terreinen, reducering van stress, verbeteren van bestaanszekerheid, inwoners staan meer in hun kracht en zijn minder afhankelijk van derden; - Verbetering van zorgkwaliteit - Vergroten vertrouwen in de overheid doordat kaders duidelijker zijn en zorg betrouwbaarder beschikbaar is. - Minder geïndiceerde zorg door vroegsignalering en preventie. Meer eigen regie, normaliseren en accepteren. Onvermijdbaar en onuitstelbaar,

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Noodzakelijk om te borgen: Doorbraakmethode: jaarlijks € 50.000 (maatwerkbudget) Procescoördinator Z&V: 1 fte schaal 10: €9 5.500 Jongerencoaches (hebben € 286.000 bespaard en is reeds opgeboekt): • Nu: 1,06 fte schaal 9 € 91.690 • Benodigd: € 173.000 (dus 0,94 fte extra tov huidige situatie) Orthopedagoog: €86.000, schaal 11, 0,78 fte (heeft € 163.000 bespaard en zijn nieuwe besparingen)

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Hervormingsagenda is vastgesteld na invoering Borns Akkoord. De gemeente Borne is een inclusieve samenleving, waarin iedereen kan meedoen en wordt gehoord, ongeacht afkomst, geaardheid of beperking. Daarom

26

blijft de gemeente investeren in zaken die daar recht aan doen én kansen scheppen voor de toekomst: van meedoen en gezondheid tot onderwijs en bestaanszekerheid en van goede infrastructuur tot en met duurzaamheid en leefbaarheid Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Betreft uitwerking van de vastgesteld regiovisie jeugd en samenwerkingsagenda jeugdhulp Twente en vanuit de visie Sociaal Domein. -

Financiën Belangrijke toevoeging is dat er beoogd wordt om een verschuiving te laten plaats vinden van geïndiceerd naar voorliggend. Echter om deze instroom naar geïndiceerd te beperken is het van belang om eerst te investeren. Bestaande projecten zoals het JHT en de jongerencoaches hebben laten zien dat na 2 jaar deze effecten zichtbaar worden. Personele effecten

-

Continuering inzet Orthopedagoog Continuering Procescoördinator Zorg & Veiligheid jeugd Continuering van de Doorbaakmethode Continuering en uitbreiding Jongerencoaches Voor de uitbreiding zijn reeds vragen en opdrachten beschikbaar en kan direct mee gestart worden;

Budgetso ort Investerin g (Krediet) Exploitatie budget Beschikba re (vrije) dekkingsr uimte Effect begroting

2026

2027

2028

2029

404.500

404.500

404.500

404.500

-163.000

-163.000

-163.000

241.500

241.500

241.500

404.500

Onderstaande zijn personele uren voor nodig, echter worden daar ook de middelen voor verzocht: Procescoördinator Z&V: 1fte Jongerencoaches: 2 fte Orthopedagoog: 0,8 fte

27

Volgnummer: A.10 Afdeling/Team: Samen Leven Onderwerp: Hervormingsagenda, nieuwe projecten Programma/Thema: Inclusieve samenleving / Jeugd Portefeuillehouder: M. Geerdink / A. Lammers Inhoud: In de bijlage is de inhoudelijke uitwerking van de voorstellen opgenomen, inclusief de financiële verwachtingen. In de bijlage wordt onderstaand toegelicht: • De hervormingsagenda, achtergrond, inspanningsverplichting gemeenten, uitgangspunten, conclusie deskundigen commissie en financieel kader; • De regionale ontwikkelingen (regiovisie, samenwerkingsagenda jeugd en regionale projecten); • Lokale ontwikkelingen: welke projecten lopen af en moeten structureel geborgd worden, welke lopen door en welke nieuwe projecten worden aangevraagd met daarin een financieel overzicht en een impactanalyse. • De nieuwe projecten staan in verbinding met de reeds bestaande projecten (waar structurele borging voor verzocht word). De projecten hebben invloed op elkaar. Bijvoorbeeld het niet doorzetten van het jongerenperspectief fonds beperkt de groei en besparingspotentie van de jongerencoaches. Het niet opzetten van een steunpunt relaties en scheiding heeft gevolgen voor het besparingspotentieel van de gezinsondersteuners.

Nieuwe projecten voor 2026 t/m 2029: • Kinderdagverblijf+ €156.000 (besparing 2026: €97.600); • Steunpunt relaties en scheiding €15.000 (besparing 2026: €98.300); • Startpunt Jeugd €22.000; • Jongerenperspectief fonds €23.000. Er wordt een besparing beoogd op de lange termijn, hier wordt ook op geëvalueerd. Besparing blijft een aanname, is daarmee van belang om op te nemen in de weerstandsparagraaf. Nieuwe projecten worden incidenteel ingezet voor de duur van drie jaar. Na twee jaar vind een datagedragen evaluatie plaats waarin de kwalitatieve dan wel financiële meerwaarde in kaart gebracht worden. Doel (per project, ook gericht op effecten voor inwoners, is een apart doel opgenomen, zie uitvoeringsplan): - Door uitvoering te geven aan de uitgangspunten van de Hervormingsagenda wordt beoogd dat de zorg ook in de toekomst beschikbaar blijft voor inwoners. Dat deze betaalbaar is en dat er voldoende personeel beschikbaar is om deze uit te voeren.

- Door uitvoering te geven aan de projecten kunnen inwoners vanaf 2026 rekenen op een deskundig toegangsteam en voldoende laagdrempelige zorg in hun eigen omgeving; - Door uitvoering te geven aan de projecten kunnen inwoners een beroep doen op de zorg (indien nodig) om zo snel als mogelijk te werken aan herstel vanuit eigen kracht en eigen regie; - Door uitvoering te geven aan de projecten worden de autonome ontwikkelingen gedempt en wordt er zorg gedragen voor financiële beheersbaarheid van het jeugdzorgstelsel voor de lange termijn. - Eind 2026 kan aan het Rijk en de deskundigen commissie aan worden getoond dat de gemeente Borne voldoet aan de inspanningsverplichtingen vanuit de Hervormingsagenda; Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Rijk heeft de bezuiniging aangekondigd. Betreft een autonome ontwikkeling. Echter door de juiste inspanning te leveren kan er invloed worden uitgeoefend op het verlagen van de benodigde middelen en de onderbouwing richting Rijk in hoeverre de bezuiniging reëel is. Middels de ombuigingen beogen we meerkosten te voorkomen welke we nu op ons af zien komen. Denk hierbij aan demografische ontwikkelingen, krapte op de arbeidsmarkt en CAO stijgingen. 28

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

De Hervormingsagenda en de verplichte thema’s waaraan voldaan moet worden betreft een autonome ontwikkeling. De voorgestelde projecten zijn beleidskeuzes waarmee aan de verplichte thema’s van de hervormingsagenda te kunnen voldoen. De Hervormingsagenda Jeugd is ingevoerd. Hier hebben alle gemeenten mee ingestemd. Hiermee is ook ingestemd op het leveren van de inspanningsverplichting. Bij het niet voldoen aan de inspanningsverlichting kunnen er extra kortingen op budgetten worden doorgevoerd. Bij het uitblijven van een bezuiniging maar wel voldoen aan de inspanningsverplichting dient het Rijk te compenseren. Daarnaast is de Jeugdwet een open einde regeling. Oftewel de inspanningsverplichting staat. Verwachting is dat middels deze inspanningsverplichting er een besparing zal plaats vinden. Bij niet uitvoeren = geen besparing, wel korting op budgetten, dus hogere kosten.

Maatschappelijk effect

-

-

Door het verbreden van de ondersteuning in het voorveld wordt zorg collectiever en laagdrempeliger beschikbaar; Maatschappelijke effecten op langere termijn zijn voelbaar op alle terreinen, reducering van stress, verbeteren van bestaanszekerheid, inwoners staan meer in hun kracht en zijn minder afhankelijk van derden; Verbetering van zorgkwaliteit Vergroten vertrouwen in de overheid doordat kaders duidelijker zijn en zorg betrouwbaarder beschikbaar is. Minder geïndiceerde zorg door vroegsignalering en preventie. Meer eigen regie, normaliseren en accepteren.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvermijdbaar en onuitstelbaar,

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

KDV+: € 156.000 Steunpunt Relaties en Scheiding: € 15.000 Uren Jeugdhuis: € 22.000 JongerenPerspectiefFonds: € 23.000 Evaluatie Bij ieder project vindt er een datagedragen evaluatie plaats. Wanneer blijkt dat er geen kwalitatieve dan wel financiële meerwaarde zichtbaar is worden deze projecten gestopt (zoals gebeurd is bij: project screening, crisisbed bij gezinshuizen, local collective).

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Hervormingsagenda is vastgesteld na invoering Borns Akkoord. De gemeente Borne is een inclusieve samenleving, waarin iedereen kan meedoen en wordt gehoord, ongeacht afkomst, geaardheid of beperking. Daarom blijft de gemeente investeren in zaken die daar recht aan doen én 29

kansen scheppen voor de toekomst: van meedoen en gezondheid tot onderwijs en bestaanszekerheid en van goede infrastructuur tot en met duurzaamheid en leefbaarheid Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Betreft uitwerking van de vastgesteld regiovisie jeugd en samenwerkingsagenda jeugdhulp Twente en vanuit de visie Sociaal Domein. -

Financiën Belangrijke toevoeging is dat er beoogd wordt om een verschuiving te laten plaats vinden van geïndiceerd naar voorliggend. Echter om deze instroom naar geïndiceerd te beperken is het van belang om eerst te investeren. Bestaande projecten zoals het JHT en de jongerencoaches hebben laten zien dat na 2 jaar deze effecten zichtbaar worden.

Personele effecten

Kinderdagverblijf+. De Drie Biggetjes is hier klaar voor, zodra er middelen beschikbaar zijn, kunnen zij hier mee starten; Steunpunt relaties & scheiding. Betreft praktische regelzaken kan na besluit direct worden ingericht om te starten per 1-1-2026. Startpunt Jeugd, loopt reeds, betreft continuering; Jongerenperspectief Fonds, loopt reeds, betreft continuering.

Budget 2026 2027 2028 2029 soort Investeri ng (Krediet) 216.000 216.000 216.0000 Exploitat 216.000 iebudget -65.000 -130.000 -195.500 Beschik bare (vrije) dekkings ruimte 216.000 151.00 86.000 20.500 Effect begroti ng Onderstaande zijn personele uren voor nodig, echter worden daar ook de middelen voor verzocht: Spreekuren scheiding: 0,2 fte Jeugdhuis: 0,2 fte

30

Volgnummer: A.11 Afdeling/Team: Samen Bouwen - Ontwikkeling & Vastgoed - Vastgoed & Grondzaken Onderwerp: creëren van een klimaatadaptieve en duurzame parkeeroplossing sportpark ’t Wooldrik – zijde Bornerbroeksestraat (parkeerplaatsen ’t Wooldrik) Programma/Thema: Inclusieve samenleving / Sport Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: Op 11 juli 2023 heeft de gemeenteraad goedkeuring gegeven voor de realisatie van een nieuw sportcomplex op sportpark ’t Wooldrik (denkrichting D). Het college van burgemeester en wethouders heeft de opdracht gekregen om het ontwerp verder uit te werken en de aanbestedingsprocedure voor te bereiden. Het ontwerp van het terrein rondom het nieuwe sportcentrum en het bestaande zwembad maakt een integraal onderdeel uit van het project. Het programma omvat een centraal entreeplein, beachvelden, diverse sport- en speelelementen en meer groen. Het uitgangspunt is om de huidige parkeerplaats te behouden, maar de volledig verharde parkeeroppervlakte past niet binnen de groene visie voor het gebied. Daarnaast zijn er problemen met de riolering rondom het zwembad: een aantal rioleringstrengen ligt verkeerd, één streng voert water de verkeerde kant op, en een andere streng heeft twee zinkers. Dit zorgt voor wateroverlast in de kelder van het zwembad bij hevige regenval.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=d334eab0-55c8-408c-989b-07565d2cfe1b