CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Overzicht niet voor te stellen bouwstenen en ombuigingen

Raadsvergadering 2 september 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Kadernota 2026-202916.274 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bijlage B bij kadernota 2026 – 2029: niet op te nemen bouwstenen en ombuigingsvoorstellen 27 mei 2025

1

Bijlage B Overzicht bouwstenen en ombuigingsmaatregelen om niet op te nemen in de programmabegroting De bouwstenen en ombuigingsmaatregelen die in deel B van dit overzicht zijn opgenomen, worden niet opgenomen in de programmabegroting 2026 – 2029. De reden dat deze bouwstenen niet opgenomen worden in de programmabegroting is gelegen in het feit dat deze bouwstenen als minder noodzakelijk werden geacht, afgezet tegen de achtergrond van de financiële situatie van de gemeente. De ombuigingsmaatregelen in dit overzicht worden niet opgenomen in de programmabegroting omdat de meeste van deze ombuigingsmaatregelen niet wenselijk zijn: de impact op de Bornse samenleving is als onacceptabel gekwalificeerd.

2

Inhoudsopgave:

Deel B

pagina

Bouwstenen Programma Wonen en leven B.1 Bevorderen passende en toekomstbestendige woningvoorraad voor doelgroepen (Volkshuisvestingsprogramma) B.2 Versnellen realisatie woningbouwprojecten tbv passende en toekomstbestendige woningvoorraad (werkbudget versnelde woningbouw) B.3 Versterken karakter en identiteit van de gemeente (Erfgoed in beeld) B.4 Bevorderen bereikbaarheid per fiets, bevorderen gezondheid en beter klimaat (F35) B.5 Bevorderen gebruik van duurzame mobiliteitsvormen (Gedragsprincipes STOMP) Programma 2: Duurzame toekomst Programma 3: Inclusieve samenleving B.6 Een veilige woonplek in risicovolle gezinssituaties B.7 Vergroten van de zelfredzaamheid en vitaliteit van ouderen B.8 Bevorderen toegankelijke sportvoorzieningen (Uitbreiding de Veste) Programma 4: Bestuur en samenleving B.9 Optimaliseren subsidieprocessen (subsidie-adviseur) B.10 Versterken inkoopcapaciteit B.11 Bevorderen van verbetering taal- en schrijfvaardigheid in organisatie (taalcoach) Programma Financieel gezond B.12 Waarde gestuurd vastgoedmanagement Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen B.13 Bevorderen efficiënt beheer van openbare ruimte (GIS) B.14 Effectiever en efficiënter maken van de processen van de ondersteunende functies (procesadviseur)

5 7 8 10 12

14 16 19 21 23 25 27 29 31

3

Ombuigingsmaatregelen Programma 1: Wonen en leven B.15 Invoeren van betaald parkeren B.16 Versoberen budgetten mobiliteit B.17 Beperken aantal speelplekken B.18 Stoppen bekostiging dierenparken Programma 2: Duurzame toekomst B.19 Schrappen facultatieve taken bij het ODT B.20 Verhogen toeristenbelasting naar landelijk gemiddelde tarief Programma 3: Inclusieve samenleving B.21 Schrappen arrangementsubsidies / waarderingssubsidies B.22 Schrappen arrangementssubsidies jongerenwerk B.23 Schrappen praktijkondersteuning huisartsen B.24 Versoberen preventief jeugdbeleid B.25 Schrappen arrangementssubsidies cultuur B.26 Schrappen muziekonderwijs B.27 Schrappen subsidie Bussemakerhuis B.28 Verlagen inkomensgrens B.29 Versoberen lokaal beleid B.30 Versoberen re-integratiebudget Programma 4: Bestuur en samenleving B.31 Terugbrengen formatie leidinggevenden B.32 Terugbrengen ondersteunende formatie bedrijfsvoering B.33 Versoberen organisatiebudgetten B.34 Onderzoek beperkte invulling rekenkamer B.35 Schrappen werkbudgetten participatie en communicatie B.36 Schrappen uitvoeringsbudget veiligheid Programma 5: Financieel gezond B.37 Invoeren van hondenbelasting B.38 Verhogen van de onroerend zaakbelasting voor woningen B.39 Verhogen van de onroerend zaakbelasting voor niet-woningen B.40 Aanpassen van de afschrijvingstermijnen gebouwen B.41 Aanpassen van de afschrijvingstermijnen wegen B.42

Verlengen afschrijftermijn naar 80 jaar riool

33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61

4

Deel B: 1.

Bouwstenen programma Wonen en leven

Volgnummer: B.1 Afdeling/Team: Samen bouwen – beleid Onderwerp: Bevorderen passende en toekomstbestendige woningvoorraad voor doelgroepen (Volkshuisvestingsprogramma) Programma/Thema: Wonen en leven / Wonen en bouwen Portefeuillehouder: A. Lammers Inhoud: In de Wet regie op de Volkshuisvesting (nog vast te stellen) worden gemeenten verplicht een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Het volkhuisvestingsprogramma vervangt de huidige verplichte woonvisie en kan worden gezien als uitwerking van de nog vast te stellen Omgevingsvisie. In het verplichte volkshuisvestingsprogramma dienen het Rijk, provincies en gemeenten elk op basis van onderzoek naar de actuele woonbehoefte (en de woon- en woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte per aandachtsgroep), het beleid voor woningbouw en locaties te concretiseren. Daarbij dient ook ingegaan te worden op de betaalbaarheid, doorstroming en verduurzaming van de woningen. Dit budget dient om het volkshuisvestingsprogramma op te kunnen laten stellen (via inhuur van een bureau). Het betreft eenmalige kosten. Doel: Passende huisvesting voor alle doelgroepen en toekomstbestendige woningvoorraad. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Autonoom

Maatschappelijk effect

Voldoende passende en betaalbare woningen

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvermijdbaar , wettelijke verplichting uitstelbaar tot maximaal 2027 Niet van toepassing

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren) Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning Financiën

Toekomstig wettelijke verplichting conform de wet versterking regie volkshuisvesting.

Ja, pagina 4: “Ruimte voor een groeiende en leefbaar gemeente”

Woonvisie 2022+/ Woondeal Start in 2026 afhankelijk van vaststelling wet Budgetsoort

2026

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

30.000

2027

2028

2029

5

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

30.000

Het betreft eenmalige kosten en deze worden gedekt uit de reserve beleidsontwikkeling. Personele effecten

Opzet binnen bestaande formatie.

6

Volgnummer: B.2 Afdeling/Team: Samen Bouwen beleid Onderwerp: Versnellen realisatie woningbouwprojecten tbv passende en toekomstbestendige woningvoorraad (werkbudget versnelde woningbouw) Programma/Thema: Wonen en leven / Wonen en bouwen Portefeuillehouder: A. Lammers Inhoud: De urgente vraag naar woningen vraagt om een versnelling in de realisatie van woningbouwprojecten. Het huisvestingsvraagstuk is daarbij complex. In de gemeente Borne hebben we in de reguliere opgave een combinatie van onze eigen en regionale ambities. Er is een urgente vraag naar woningen voor verschillende aandachtsgroepen al dan niet in combinatie met zorg. Daarom worden er continu mogelijkheden verkend om nog sneller en nog meer woningbouw te realiseren. Daarbij is het noodzakelijk snel in te kunnen spelen op kansen en vragen die spelen. De inzet op versnelling en opgave vraagt om: - meer capaciteit, (deze uitvraag komt elders aan de orde). - ruimte voor het uitvoeren van extra onderzoek zoals onderzoek naar actuele woningbehoefte, locatiestudies, stedenbouw, stikstof, bodemonderzoeken; - inhuur juridische expertise, zowel publiekrecht als privaatrecht; Het gaat hier om een werkbudget zodat flexibel extra expertise en capaciteit ingehuurd kan worden.

Doel: Snel, voldoende en passende woningen voor iedereen Autonoom/ niet autonoom (de autonoom (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk Niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect Als we onvoldoende in kunnen spelen op de vragen die er liggen, betekent dit vertraging in planvorming. Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Efficiency (indien mogelijk kwantificeren) Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning Financiën

Onvermijdbaar, het is uitstelbaar, maar zorgt voor vertraging. Ja, pagina 6: “Wij willen de gemeente Borne zo ontwikkelen dat er voldoende gevarieerd en toekomstbestendig woonaanbod is dat aansluit bij de woonbehoefte in de kernen”. Woonvisie inzet op versnelling Nieuwe woningbouwlocaties opstarten. Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

50.000

50.000

50.000

50.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

50.000

50.000

50.000

50.000

Personele effecten 7

Volgnummer: B.3 Afdeling/Team: Beleid Onderwerp: Versterken karakter en identiteit van de gemeente (Erfgoed in beeld) Programma/Thema: Wonen en woningbouwopgave Portefeuillehouder: A. Lammers Inhoud: Er zijn diverse ontwikkelingen waar cultureel erfgoed kan worden gebruikt om het karakter en de identiteit van Borne te versterken. Denk aan de kloosters in Zenderen, erftransities (karakteristieke boerderijen en schuren) en diverse ontwikkelingen in en rondom Oud Borne. Hoe kan erfgoed bijdragen aan zaken als klimaatadaptatie, energietransitie, duurzame economie (aantrekkingskracht) en mobiliteit? Is ons erfgoed wel voldoende in beeld en is het rijksbeleid ‘erfgoed als basis voor ruimtelijke ontwikkelingen’ wel goed geborgd? Nadere onderzoeken en analyses (cultuurhistorische waarden en historische structuren) en het ontwikkelen van erfgoedbeleid zijn sterk gewenst om ruimtelijke keuzes te onderbouwen en om kansen en mogelijkheden in beeld te krijgen. Het budget is vooral bedoeld voor nadere analyses en onderzoeken. Denk bijv. aan ontwikkelen van inspirerende voorbeelden (o.a. kansen terugbrengen water/oorspronkelijk beekloop). Doel: Cultureel erfgoed en historische structuren meer en beter inzetten om het karakter en de identiteit van Borne te versterken. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af.

Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Deels autonoom want de ruimtelijke ontwikkelingen zijn bekend en zullen (waarschijnlijk) ook doorgaan. Maar ook deels niet autonoom aangezien erfgoed op dit moment nog niet vaak als kans wordt gezien.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvoorzien

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Door het erfgoed beter in te zetten voor ruimtelijke ontwikkelingen ontstaat er meer draagvlak en een betere onderbouwing van de plannen

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja, pagina 6: “Borne is een fijne woongemeente met goede voorzieningen”. Ons cultureel erfgoed, met in het bijzonder ‘Oud Borne’ speelt daarbij een belangrijke rol. Als ambitie is in het Borns Akkoord opgenomen dat er aandacht is voor een efficiënt gebruik van de ruimte en een groene, leefbare omgeving. Erfgoed kan een bijdrage leveren aan deze ambitie.

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Borne heeft veel cultureel erfgoed. In de op handen zijnde Contourennota en de Omgevingsvisie zal het belang van cultureel erfgoed beter worden verankerd (erfgoed als basis voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen).

Acties en planning

Zoals aangegeven zijn er diverse ruimtelijke ontwikkelingen rondom Oud Borne. Het budget is vooral bedoeld voor nadere analyses en onderzoeken. Denk bijv. aan ontwikkelen van inspirerende voorbeelden (onder andere kansen terugbrengen water/oorspronkelijk beekloop).

Niet wettelijk Leefbaarheid en aantrekkelijkheid van Borne vergroten

8

Financiën

Budgetsoort

2026

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

75.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

75.000

2027

2028

2029

Het gaat om eenmalige middelen. Dekking: reserve beleidsontwikkeling.

Personele effecten

9

Volgnummer: B.4 Afdeling/Team: Samen Bouwen Onderwerp: Bevorderen bereikbaarheid per fiets, bevorderen gezondheid en beter klimaat (F35) Programma/Thema: Wonen en Leven / Mobiliteit Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: De F35 vormt de ruggengraat van het fietsnetwerk in Twente en is voor Borne van groot belang als snelle en veilige fietsverbinding naar Hengelo en, in de toekomst, Almelo. Het ontbrekende traject tussen de Oonksweg en Het Hag (bij de gemeentegrens met Almelo) heeft een hoge prioriteit voor de provincie Overijssel. De aanleg van dit gedeelte richting Almelo vergt een investering van € 5 miljoen, waarvan de provincie 75% subsidieert. De eigen bijdrage van de gemeente Borne bedraagt € 1,25 miljoen. Eerder hebben de betrokken gemeenten zich gecommitteerd aan de F35 als een belangrijk project, met als doel een snelle en volledige realisatie. Doel: De gemeente Borne hecht veel waarde aan lopen en fietsen. De F35 draagt bij aan een betere bereikbaarheid van de regio per fiets. Met de aanleg van het laatste spoor ontstaat een snelle en veilige fietsverbinding tussen Borne en Almelo. Fietsen draagt niet alleen bij aan een betere gezondheid en welzijn, maar draagt ook bij aan een beter klimaat. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af.

Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. De gemeente Almelo heeft de F35 tot aan de gemeentegrens van Borne in 2027 beslecht. Er zijn regionale afspraken gemaakt over de aanleg van de F35.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

De aanleg van de F35 kan uitgesteld worden, alleen weten we niet tot hoelang de subsidie van 75% nog door de provincie wordt gegeven. Daarnaast zien we dat bouwkosten elk jaar stijgen. Nu uitstellen zorgt dus voor hogere investering in de toekomst.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Het traject is uitgewerkt, door te starten met grondaankopen in 2026 kan de F35 in 2027 gereed zijn. gelijk aan de aanleg die Almelo realiseert. Door eerder te starten met de aankoop en aanleg van de F35 gaan we meerkosten voorkomen.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

In het Borns akkoord zijn de thema’s Wonen en woningbouwopgave genoemd, fietsverbindingen geven ruimte voor bouwen. Bij thema duurzaamheid en energietransitie hoort meer fietsen. Bij thema sociaal domein en transformatie hoort fietsen bij inclusie.

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Binnen de gemeenten, Regio Twente en de provincie Overijssel is de F35 een majeur project met hoge prioriteit. Het college en raad hebben in het verleden commitment uitgesproken om de F35 volgens het ‘Masterplan F35’ aan te leggen. Daarnaast heeft de raad in het kader van de Mobiliteitsvisie uitgangspunt 5: ‘De F35 de drager van ons fietsnetwerk te maken en deze uit te breiden naar Almelo’ vastgesteld.

De aanleg van de F35 is geen wettelijke verplichting. Uitgangspunt van de raad is het STOMP principe. Lopen en fietsen geven we prioriteit. Dit bevorderd duurzame vervoersbewegingen zoals fietsen en wandelen. Met de aanleg van de F35 ondersteunen we dit principe en komen we gemaakte afspraken in regionaal verband na.

10

Acties en planning

Financiën

De kosten voor de aanleg van de F35 zijn uitgewerkt aan de hand van een voorlopig ontwerp. Als we in 2027 de F35 willen aanleggen zal er in 2026 een bestek gemaakt moeten worden, gesprekken met grondeigenaren gevoerd moeten worden en grond worden aangekocht. Tegelijkertijd kan het omgevingsplan worden gemaakt. Voor eventuele bodemvervuiling heeft gemeente een reserve gevormd. Budgetsoort

2026

Investering (Krediet)

1.250.000

Exploitatiebudget

2027

2028

2029

79.000

79.000

79.000

79.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

Personele effecten

De uren voor dit project kunnen ook voor 75% gesubsidieerd worden. Afhankelijk voor de beschikbaarheid van een projectleider kan deze ook eventueel ingehuurd worden Verdere werkzaamheden kunnen vanuit de bestaande capaciteit uitgevoerd worden. Eventuele extra inhuur kunnen ook op het project gezet worden.

11

Volgnummer: B.5 Afdeling/Team: Samen Bouwen Onderwerp: Bevorderen gebruik van duurzame mobiliteitsvormen (Gedragsprincipes STOMP) Programma/Thema: Wonen en Leven / Mobiliteit Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: Met het STOMP-ordeningsprincipe geven we prioriteit aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en ov) en minder prioriteit aan minder duurzame mobiliteitsvormen (zoals de auto). Zo zorgen we voor bereikbare en leefbare gebieden. We willen volgens dit principe de openbare inrichting vorm geven, dus meer ruimte voor voetgangers, fietsers, openbaarvervoer (OV) en MaaS projecten. Dit vraagt om duidelijke doelgroepgerichte gedragsinterventies bij zowel bewoners als bezoekers, werkgevers en werknemers. Deze gedragsverandering willen we stap voor stap bewerkstelligen. Het gaat hier om een werkbudget. Doel: Door gedragsverandering te stimuleren willen we zowel bewoners als bezoekers, werkgevers en werknemers bewust maken van hun mobiliteitskeuzes. We moedigen aan om vaker te kiezen voor lopen van fietsen, het openbaar vervoer optimaal te benutten en de mogelijkheden van deelmobiliteit te laten ervaren. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Deze ontwikkeling is niet autonoom, maar heeft wel grote invloed op ons mobiliteitsgedrag en de mogelijkheid om de openbare ruimte effectiever in te richten met groen, verblijven en ontmoeten.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Het uitvoeren van gedragsverandering is onvermijdbaar. Zonder gedragsinterventies blijven mensen zich minder duurzaam verplaatsen en zal de bereikbaarheid van Borne afnemen.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Gedragsverandering kan niet in één keer, dit gaan we stap voor stap per doelgroep bewerkstelligen zodat doelgroepen bewuster worden van hun mobiliteitsgedrag.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja. In het Borns akkoord zijn de thema’s Wonen en woningbouwopgave genoemd. Juist als mensen verhuizen of een andere baan krijgen denken ze na over hun mobiliteitsgedrag. Dit is vaak de kans om mensen te beïnvloeden welke modaliteit ze in de toekomst gaan gebruiken. Bij thema duurzaamheid en energietransitie hoort meer lopen en fietsen, hier past gedragsverandering zeker onder.

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

De gemeenteraad heeft het STOMP principe als uitgangspunt voor de Mobiliteitsvisie vastgesteld.

Acties en planning

We voeren jaarlijks gedragsinterventie per doelgroep uit. Met deze interventies willen we mensen laten ervaren wat de voordelen van duurzame mobiliteit zijn. Als mensen de voordelen ervaren dan zijn ze sneller genegen om het in de toekomst vaker te doen.

Toepassing van het STOMP-principe is niet wettelijk. Uitgangspunt van de raad is het STOMP principe. Lopen en fietsen geven we prioriteit. Door mensen bewust te maken van hun mobiliteitskeuze verleiden we mensen om te kiezen voor gezonde mobiliteit (lopen en fietsen).

12

Financiën

Budgetsoort

2026

2027

2028

Investering (Krediet) [K] Exploitatiebudget

40.000

40.000

40.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

40.000

40.000

40.000

2029

Deze middelden zijn incidenteel en worden uit de Reserve Beleidsontwikkelingen gedekt. In het laatste jaar wordt bezien of voor 2029 middelen benodigd zijn. Personele effecten

Binnen de bestaande capaciteit kan de beleidsmedewerker duurzame mobiliteit de leiding nemen in het wegzetten en uitvoeren van gedragsinterventies om mensen en werknemers te bewegen om gezonde mobiliteit in te zetten.

13

2.

Bouwstenen programma Duurzame toekomst

Geen bouwstenen 3.

Bouwstenen programma Inclusieve samenleving

Volgnummer: B.6 Afdeling/Team: Samen Besturen/Samen Leven Onderwerp: Een veilige woonplek in risicovolle gezinssituaties (Time out opvang plek) Programma/Thema: Inclusieve samenleving / algemene voorzieningen Portefeuillehouder: M. Geerdink Inhoud: Er is al een lange tijd behoefte aan een time out opvangplek voor complexe zorgveiligheidsproblematiek. Time out opvangplekken zijn onder meer bedoeld voor Bornse inwoners en/of gezinnen waar de spanningen te hoog dreigen op te lopen en die niet terug kunnen naar de eigen woning vanwege risico’s voor de persoonlijk levenssfeer van betrokkenen. Op deze time out opvangplekken kunnen gezinsleden tijdelijk afstand van elkaar nemen en weer op adem komen. Zo kunnen escalaties worden voorkomen en blijft de situatie voor het hele gezin veilig. De noodzaak om specialistische, dure maatwerkzorg in te zetten is dan ook vaak niet meer aanwezig. Nu wordt veelal uitgeweken naar hotels en vakantieparken, deze opvangplekken zijn niet altijd beschikbaar en behoorlijk kostbaar. Voorgesteld wordt om een eigen ‘time out’ woning in te richten en hiervoor een woning van Welbions te huren. Na 1 jaar willen we evalueren welke ervaringen er zijn opgedaan met deze faciliteit en of het ook daadwerkelijk een aanvulling is op het totale zorgaanbod van de gemeente. Mocht blijken dat dit niet het geval is, dan kan de huur van de woning opgezegd worden.

Door de woning te huren via Welbions ligt de verantwoordelijkheid en uitvoering van het onderhoud, beheer en de technische staat van de woning bij de woningbouwvereniging. Dit ontlast de gemeente en voorkomt extra kosten en (personele) organisatie rondom onderhoud. Via een constructie met de woningbouwvereniging kunnen we duidelijke afspraken maken; de gemeente huurt de woning en brengt (indien mogelijk) een eigen bijdrage in rekening bij de (tijdelijke) bewoners, zodat er géén sprake is van huurrecht voor de bewoners. Dit is belangrijk omdat het gaat om tijdelijke opvang (maximaal 6 maanden) waarbij flexibiliteit en doorstroom essentieel zijn. Doel: Het doel van de time out opvangplek in onze gemeente is preventief. Het bieden van een veilige leefomgeving voor inwoners en hun directe omgeving. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Deels autonoom Door de woningnood en stijging van complexe casuïstiek met acute zorg- en veiligheidsrisico’s komt het steeds vaker voor dat er (tijdelijke) opvangplekken nodig zijn en dat via de reguliere kanalen (zoals Kadera, een andere opvangorganisatie of in het eigen netwerk) ook geen plek is zodat het noodzakelijk is om gebruik te maken van een hotel of vakantiewoning. We proberen dit met elkaar zoveel mogelijk te voorkomen, omdat het geen ideale opvangplek is, maar soms is het onvermijdbaar. De zoektocht naar deze opvangplekken is intensief en is als oplossing ook vrij kostbaar.

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Wettelijk: de gemeente heeft een zorgplicht. In het sociaal domein (Wmo, Jeugdwet en de Participatiewet) is het wettelijk recht op zorg vervangen door de zorgplicht. Dit betekent niet dat de gemeente automatisch en altijd zorg moet verstrekken. Er wordt allereerst uitgegaan van de eigen kracht van de burger. De gemeente is alleen verplicht een voorziening te treffen als de burger er op eigen kracht niet uitkomt. De gemeente beslist of en welke voorziening er nodig is.

14

Maatschappelijk effect

Mensen worden beschermd tegen persoonlijke veiligheidsrisico’s en escalaties worden voorkomen. Verstoring van de openbare orde en veiligheid en inzet van kostbare hulpverlening wordt hiermee voorkomen.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Onvoorzien: door de woningnood en stijging complexe veiligheidscasuïstiek. Vermijdbaar: de woningnood blijft nog wel even bestaan, maar tijdelijke oplossingen zijn inzetbaar. Dit kost echter wel meer geld en inzet om te regelen. Uitstelbaar: door geen time out plek aan te kunnen bieden betekent dit risico’s op verstoring van de openbare orde toenemen en hogere kosten voor het Sociaal Domein.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Bij een crisissituatie kan het Sociaal Domein direct onderdak bieden aan betrokkene, zonder afhankelijk te zijn van externe opvangmogelijkheden. Daarnaast is het hebben van een eigen time out plek op lange termijn goedkoper in plaats van telkens tijdelijke, kostbare oplossingen te moeten zoeken en betalen.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Pagina 11: “Als lokale overheid willen we dichterbij de inwoners staan. Er wordt de komende jaren gewerkt aan meer nabijheid, vanuit het uitgangspunt ‘de mens centraal’. Door mensen beter en sneller te bereiken en toe te leiden naar het (preventieve) aanbod binnen de gemeente Borne kunnen problemen of de escalatie hiervan teruggedrongen worden.”

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Nvt

Acties en planning

Bij toewijzing: woning huren bij Welbions, bestuursverklaring opstellen en woning inrichten. Bij afwijzing: voortzetten huidige werkwijze, gebruik blijven maken van verschillende (kostbare) opvangmogelijkheden in kaartenbak.

Financiën

Budget soort Investering (Krediet) Exploitatie budget Beschikbare (vrije) dekkings ruimte Effect begroting

2026

2027

2028

2029

25.000

10.000

10.000

10.000

25.000

10.000

10.000

10.000

Kosten in 2026 zijn incidenteel €15.000,- hoger ivm inrichtingskosten van de woning. Dit zal een basisniveau qua inrichting zijn. De structurele kosten betreffen de huurkosten van de woning.

Personele effecten

Nvt

15

Volgnummer: B.7 Afdeling/Team: Samen Leven Onderwerp: Vergroten van de zelfredzaamheid en vitaliteit van ouderen (Re-ablement / powerfull ageing) Programma/Thema: Inclusieve samenleving / gezondheid Portefeuillehouder: M. Geerdink Inhoud: De methode Re-ablement is gericht op het herstellen van de zelfstandigheid van ouderen door het opnieuw aanleren van vaardigheden. Deze methode wordt in Scandinavië al breed ingezet met veelal positieve effecten. De methode leidt tot meer levensgeluk bij ouderen, zij worden met deze methode in staat gesteld om hun leven in te richten zoals zij dat willen. Tot slot is het toepassen van deze methodiek minder duur dan inzet van reguliere zorg en ondersteuning. Middels re-ablement worden ouderen in staat gesteld om te herwinnen wat zij zelf niet (meer) kunnen. Hiervoor zijn verschillende trainingsmethoden beschikbaar, waaronder ‘powerfull ageing’, of in het Nederlands: Krachtig Ouder Worden. Dit is een trainingsmethode waarbij ouderen hun fysieke zelfredzaamheid leren behouden en verbeteren. De interventie richt zich op verbetering van het explosief spiervermogen en heeft als gevolg dat men zich zelfverzekerder voelt bij het bewegen, minder valgevaarlijk is, een beter reactievermogen heeft bij onverwachte situaties en meer tilkracht heeft.

Door de inzet van Krachtig Ouder Worden zijn ouderen langer in staat hun leven in te vullen naar hun eigen wens. Hieronder valt bijvoorbeeld je kleinkinderen kunnen optillen, of met ze naar school kunnen wandelen. Daarnaast kan vrijetijdsbesteding zoals tuinieren beter worden uitgevoerd als gevolg van deelname aan Krachtig Ouder Worden. Meer fysieke vitaliteit maakt namelijk ook dat ouderen zich minder belemmerd hoeven te voelen door verminderde spierkracht of uithoudingsvermogen. Daarnaast zal door deze gezondheidswinst minder beroep op ondersteuning én zorg gevraagd worden bij de Wmo, Wlz en de Zorgverzekeringswet. Powerfull Ageing, (Krachtig Ouder Worden) wordt ingezet door een commerciële partij, HRC. Zij hebben een trainingsprogramma ontwikkeld wat zij in samenwerking met lokale fysiotherapeuten kunnen uitvoeren. De interventie kan worden ingezet in aanvulling op het bestaande Wmo aanbod. HRC stelt hiervoor een implementatieplan op en voert deze ook samen met de lokale partners en de gemeente uit. Voor gemeente Borne wordt de interventie beschikbaar gesteld als een voorliggende voorziening. Voorstel is een inzet van een pilot voor 3 jaar waarbij verwacht wordt dat er een besparing kan worden gerealiseerd op de inzet van maatwerk in de vorm van Huishoudelijke Ondersteuning en eventueel scootmobiel en woningaanpassingen.

Met een pilot van 3 jaar verwachten we dat we datagedragen inzichtelijk kunnen maken dat er een besparing gerealiseerd kan worden. Doel: Toegenomen fysieke zelfredzaamheid van Bornse ouderen waardoor op termijn minder beroep zal worden gedaan op maatwerkvoorzieningen. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Onze samenleving vergrijst, dit is een autonome ontwikkeling. Deze (dubbele) vergrijzing in Borne zal gepaard gaan met meer inwoners waarvoor het Rijk het doel heeft gesteld dat zij langer zelfstandig blijven wonen. Met het gebrek aan intramurale zorg zal dit leiden tot een verdere toename van zorgvragen, ook binnen het sociaal domein. Deze zorgvraag neemt niet alleen toe in omvang, maar ook in complexiteit, door gestapelde problematiek. Een andere autonome ontwikkeling is de toenemende arbeidsmarktproblematiek, ook voor zorg en ondersteuning. Dit moment breekt eerder of later ook voor Borne aan. Dit betekent dat we meer dan eens een beroep moeten doen op de zelfredzaamheid van onze

16

inwoners. Het ontvangen van zorg of ondersteuning is geen vanzelfsprekendheid meer. Langer fit, vitaal en zelfredzaam zijn en blijven zal als gevolg hebben dat de uitgaven binnen het sociaal domein op termijn niet zozeer afnemen, maar wel beheersbaar blijven waarbij passende ondersteuning beschikbaar blijft voor eenieder die hiervan afhankelijk is. De gevraagde financiële investering is een beleidskeuze om de effecten van de autonome ontwikkelingen te beperken. Uiteindelijk verdient de investering zich terug doordat bovengenoemde autonome ontwikkelingen minder invloed zullen hebben. Dit zal als gevolg hebben dat een kleiner percentage inwoners gebruik gaat maken van maatwerkvoorzieningen en er minder druk ontstaat op de arbeidspopulatie, waarmee de ondersteuning op termijn houdbaar blijft. Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Ondersteuning vanuit de Wmo is wettelijk geregeld, als een inwoner geen andere mogelijkheden heeft.

Maatschappelijk effect

Inwoners blijven langer zelfstandig en zelfredzaam. Inwoners doen minder snel een beroep (maatschappelijke) ondersteuning.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Vermijdbaar: als gevolg van autonome groei en het rijksbeleid om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen zal de druk op de ondersteuning en zorg steeds meer toenemen. Daarnaast zien we een afname van de beschikbare arbeidscapaciteit. Dit maakt dat deze ontwikkeling op termijn steeds meer zal gaan knellen. Er kan echter voor gekozen worden om hier niet op in te spelen. Gevolg is dan dat dit zal leiden tot hogere uitgaven binnen de Wmo op (middel) lange termijn.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Er zijn minder wachtlijsten en er is minder druk bij de uitvoering van de Wmo.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Ja, pagina 11: “Door mensen beter en sneller te bereiken en toe te leiden naar het (preventieve) aanbod binnen de gemeente Borne kunnen problemen of de escalatie hiervan teruggedrongen worden.”

op

Nee Er zal in kaart gebracht worden op welke manier een extern bureau ingezet kan worden voor het uitvoeren van de interventie en welke lokale infrastructuur hiervoor nodig is. Hiervoor zal ook de samenwerking worden gezocht met lokale fysiotherapeuten. Wanneer duidelijk is op welke manier dit kan worden geïmplementeerd zullen ook verordening en beleidsregels Wmo hierop worden geactualiseerd. Recent heeft dit onderwerp veel (negatieve) aandacht gekregen in de media. Hierbij mag benadrukt worden dat het volgen van een programma zoals Krachtig Ouder

17

Worden ook veel voordelen kent voor ouderen. Een vergrootte vitaliteit maakt namelijk dat er weer keuzes gemaakt kunnen worden. Niet alleen om zelfstandig te blijven op het gebied van bijvoorbeeld het huishouden, maar ook om actief te blijven met kinderen en kleinkinderen, of om langer in staat te zijn om hobbies uit te voeren of wellicht in staat te zijn om een ander te helpen, misschien als mantelzorger of als zingeving. Uiteraard kunnen ouderen op ondersteuning rekenen als het niet anders kan. Met gezamenlijke inspanningen, houden we zorg en ondersteuning langer houdbaar en beschikbaar voor iedereen. Hierbij wordt dus benadrukt dat dit programma vele kansen biedt voor ouderen om langer in goede gezondheid en vitaliteit eigen regie te kunnen blijven voeren over hun eigen leven. Financiën

Personele effecten

Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudge 170.000 170.000 170.000 t 170.000 170.000 170.000 Beschikbare (vrije) dekkingsruimte 0 0 0 Effect begroting Aandacht voor communicatie omtrent het onderwerp, zowel in de samenleving als in de gemeentelijke organisatie en diens samenwerkingspartners. Uiteindelijk ontlasting van de uitvoeringsteams, doordat screening om deel te nemen aan het traject extern belegd kan worden (mits hier de keuze op valt) en eveneens ontlasting van de uitvoering doordat inwoners meer zelfredzaam zijn en minder ondersteuningsvragen ontwikkelen door de tijd.

18

Volgnummer: B.8 Afdeling/Team: Samen Leven Onderwerp: Bevorderen adequate onderwijsvoorzieningen (Uitbreiding de Veste) Programma/Thema: Inclusieve samenleving / Onderwijs Portefeuillehouder: A. Lammers /J. Pierik Inhoud: • De zaal is ingedeeld in drie zaaldelen. Hierdoor heeft de volleybalvereniging extra behoefte aan kleedkamers (al dan niet met douchemogelijkheid) om op die manier beter gebruik te kunnen maken van het derde speelveld. Vanuit onderwijs zien we steeds meer druk op de twee velden, maar is het gebruik van een derde gymzaal met bijbehorende kleedkamers nog niet noodzakelijk. • Om topsport te bevorderen vraagt de volleybalvereniging een krachthonk aan de accommodatie toe te voegen. De kosten kunnen via een aanpassing op het bestaande huurcontract met een kostprijs dekkende huur worden verhaald. • Om vandalisme te voorkomen, zijn afvalcontainers van De Vonder in de oorspronkelijke fietsenberging geplaatst. Er is te weinig ruimte voor zowel containers als meerdere fietsen. Het verzoek is om een aparte containerberging te realiseren. Doel: • • •

Het gebruik van de gymzaal intensiveren met de daarbij behorende voorzieningen (kleedkamers). De accommodatie uitbreiden met een krachthonk zodat breedtesport bevordert kan worden. Schade aan en diefstal van fietsen en e-bikes van docenten voorkomen.

Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Niet autonoom

Niet wettelijk •

• • Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Intensiever gebruik van De Veste wordt bevorderd en prettiger met extra kleedkamers. Nu moeten de kleedkamers soms door meerdere partijen gezamenlijk/gelijktijdig gebruikt worden. Bevorderen breedtesport en sportbeoefening en daarmee bevorderen van zolang mogelijk gezond leven. Bevorderen van de mogelijkheid voor docenten om op de fiets naar De Vonder te komen.

Niet van toepassing De gemeente kan maatregelen nemen zodat het bestaande gebruik van de gymlokalen effectiever wordt en voor onderwijs nog niet direct behoefte ontstaat aan extra gymlokalen: • Nu gymmen basisschool de Horsten, de Beekparkschool en de Vonder bij de Veste. Eventueel kunnen klassen uitwijken naar de Hooiberg en de Wensinkhof. • Groepen 1 en 2 gymmen in een lokaal voor bewegingsonderwijs van de school. • Schoonmaak van gymlokalen buiten schooltijd. Nu wordt de Wensinkhof onder schooltijd schoongemaakt.

19

Er komt al een krachthonk in Sportcentrum Borne West. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord) Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Efficiënt gebruik van de ruimte, veiligheid, goede onderwijs- en sportvoorzieningen.

Een gymzaal heeft per hal deel normaal twee kleedkamers. De Veste is op te delen in 3 haldelen, maar beschikt over 4 (en niet 6) kleedkamers. Dit was een keuze tijdens de bouw. Met een krachthonk verbetert de gemeente de maatschappelijke waarde van breedtesport. Het verbeteren van de maatschappelijke waarde is een doel uit het sportakkoord 2.0 Borne. Vanuit het oogpunt van verzekering en (brand)veiligheid is het raadzaam de containers afgeschermd op te stellen.

Acties en planning Financiën

Ontwerpen in 2025/2026 Aanbesteding en realisatie in 2026/2027 Budgetsoort

2026

2027

Investering (Krediet) Kleedkamers

180.000

100.000

Krachthonk

160.000

140.000

Containerberging Exploitatiebudget Kleedkamers

25.000

Krachthonk

2028

2029

24.000 24.000

23.520 23.520

24.000 24.000

23.520 23.520

-48.000

-47.040

Containerberging Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Kleedkamers Kpd huur Krachthonk Kpd huur Effect begroting

25.000

Alleen de incidentele realisatiekosten (€ 25.000) van de containerberging blijven voor gemeente, de overige investeringen zouden via kostprijs dekkende huurovereenkomsten vergoed kunnen worden door huurders. Deze incidentele kosten kunnen ten laste van de reserve beleidsontwikkeling worden gebracht.

Personele effecten

20

4.

Bouwstenen programma Bestuur en samenleving

Volgnummer: B.9 Afdeling/Team: Samen Besturen / Organisatiebreed Onderwerp: Optimaliseren subsidieprocessen (subsidie-adviseur) Programma/Thema: Bestuur en Samenleving / Organisatie Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: De subsidie-adviseur gaat subsidies binnenhalen voor de gemeente, borgt het administratieve proces rond subsidieverantwoording en adviseert aan collega’s over mogelijke subsidiekansen. Momenteel ontbreekt deze functie. Gevraagd wordt om structureel 1 fte op niveau schaal 10. Deze functie verdient zich op andere plekken in de organisatie terug door efficiënter werken en minder administratieve last rond subsidieaanvraag en -verantwoording. Op deze plekken ontstaat dan ruimte om meer tijd en aandacht te besteden aan andere taken. Er wordt een ingroeimodel voorgesteld, waarbij eerst een externe partij, gespecialiseerd in subsidies, de subsidies en het subsidieproces van gemeente Borne in kaart brengt en optimaliseert. Daarna kan een medewerker geworven worden voor de rol van subsidie-adviseur. Doel: Vergroten van de beschikbare financiële middelen door subsidiebronnen aan te boren. Zo kunnen de lasten voor de Bornse gemeenschap zo laag mogelijk worden gehouden. Vergroten van efficiency en verkleinen van risico’s in het aanvraag- en verantwoordingsproces rondom subsidies.

Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Niet autonoom

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Niet wettelijk

Maatschappelijk effect

Lagere lasten voor de Bornse gemeenschap

Onvoorzien/onvermijdbaar/onu itstelbaar

Voorzien Vermijdbaar: Ja, maar betekent elders in de organisatie administratieve last om subsidies aan te vragen en te verantwoorden. Uitstelbaar: Ja, maar daardoor wordt efficiëntievoordeel elders in de organisatie misgelopen.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Tijdwinst op andere plekken in de organisatie, omdat subsidieaanvragen en -verantwoording vanuit deze centrale functie opgepakt en gestroomlijnd worden.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Pagina 13: “Onze ambitie is een structureel financieel gezonde gemeente. Met een gezonde financiële positie kunnen we onze inwoners een leefbare samenleving bieden voor de komende raadsperiode en daarna.”

21

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

nvt

Acties en planning

Toewijzing: werving extern bureau en uiteindelijk een medewerker Afwijzing: mislopen van financiële middelen en efficiencyvoordelen in de organisatie

Financiën

Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Exploitatiebudget

50.000

50.000

98.175

98.175

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

0

0

0

0

50.000

50.000

98.175

98.175

Investering (Krediet)

Personele effecten

Vanaf 2028 1 fte op schaal 10, daarvoor opzet en optimalisatie door extern, gespecialiseerd bureau.

22

Volgnummer: B.10 Afdeling/Team: Samen Werken / Financiën en Control Onderwerp: Versterken Inkoopcapaciteit Programma/Thema: Bestuur en samenleving / organisatie Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: Momenteel is er 0.89 FTE ‘Inkoopadviseur’ (functiecode 9306 N030108) beschikbaar. Dit komt overeen met ongeveer 1.225 productieve uren op jaarbasis. Voor één Europese aanbesteding staat gemiddeld 480 uur op basis van het regionale inkoopconvenant (vastgesteld door het college). Dit betekent dat de inkoopadviseur per jaar maximaal aan twee Europese aanbestedingen kan werken plus nog een aantal andere werkzaamheden (spendanalyses, interne controles, onderhandse aanbestedingen etc.). In 2025 en 2026 staan op dit moment jaarlijks drie EU-aanbestedingen op de agenda. Voor 2027 en 2028 staan er per jaar op dit moment al twee EU-aanbestedingen op de agenda. Dit betekent dat de inkoopadviseur de komende jaren meer dan vol zit. Dit heeft er de afgelopen jaren toe geleid dat er voor diverse projecten de afgelopen jaren extra inkoopondersteuning is ingevlogen. In 2024 had dit een omvang van ongeveer € 80.000. Gezien de aanbestedingskalender zal dit ook de komende jaren plaats gaan vinden. Daarnaast blijft 0,89 fte in de vorm van één persoon kwetsbaar. Voorgesteld wordt de kwetsbaarheid te verminderen, de kwaliteit te verhogen en de huidige inhuurkosten te verlagen.

Dit willen we doen door structureel een inkoopfunctie toe te voegen. Gezien de aanbestedingskalender en op basis van de inhuurkosten over 2024 voor de periode 2025 t/m 2028 denken we een 2e persoon nodig te zijn met een formatieomvang van 0,89 fte. Doel: De huidige inkoop- en aanbestedingskwaliteit te behouden en te verbeteren. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Niet autonoom

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Dit onderwerp is voorzienbaar, vermijdbaar en uitstelbaar. De situatie zou op zich kunnen blijven zoals het op dit moment is. We hebben echter de mogelijkheid om kwetsbaarheden te verminderen en kwaliteit te verbeteren. Dat laten we liggen als dit voorstel niet doorgaat.

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Formatie en mensen daarop aannemen is goedkoper dan inhuur en vermindert kwetsbaarheden.

Niet wettelijk Beperken van risico’s en kwetsbaarheden en het effectiever en efficiënter kunnen werken.

De aanbestedingskalender is nu al dusdanig vol dat er de komende jaren weinig ruimte is voor de inkoopadviseur om verbeteringen (die ook de accountant voorstel) door te nemen. Zie kop ‘inhoud’. Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja. Pagina 13: ‘Als gemeente Borne willen wij financieel en organisatorisch in control zijn en een realistisch en toekomstbestendig financieel beleid voeren. De financiële lasten en baten moeten meerjarig in evenwicht zijn, waarbij er grip én sturing is op zowel de structurele als incidentele lasten en baten. Voorspelbaarheid in de

23

gemeentefinanciën is nodig als basis voor de lokale democratie en een krachtig lokaal bestuur.’ Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Financiën

Personele effecten

N.v.t. Bij goedkeurig van deze bouwsteen, wordt uiteindelijk de formatie naar boven bijgesteld door het toevoegen van een nieuwe inkoopfunctie. Na exacte beoordeling en inschaling van deze functie kan er worden geworven. De structurele kosten hiervoor bedragen € 88.924. De noodzaak om extern advies in te winnen zal in een aantal gevallen blijven bestaan, waardoor de volledige inhuurkosten niet vrijgespeeld kunnen worden. De inschatting is dat 50% van dit bedrag (€ 44.462) ten laste van de projecten kunnen komen waar nu ook externe inhuur tegenover staat. Dit betekent dat er nog € 44.462 aanvullend structureel nodig is. Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

44.462

44.462

44.462

44.462

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect 44.462 44.462 44.462 44.462 begrotingsaldo 0,89 fte op schaal 9 vanaf 2026 structureel toevoegen aan de formatie

24

Volgnummer: B.11 Afdeling/Team: Samen Besturen Onderwerp: Bevorderen van verbetering taal- en schrijfvaardigheid in organisatie (taalcoach) Programma/Thema: Bestuur en Samenleving / Participatie en communicatie Portefeuillehouder: M. Geerdink Inhoud: Om ervoor te zorgen dat de gemeente duidelijk en begrijpelijk communiceert met de samenleving en het bestuur, is er de wens om een taalcoach in te zetten binnen de organisatie. De taalcoach zal helpen met het verbeteren van de taal- en schrijfvaardigheid binnen de organisatie en bij het gebruik van toegankelijke taal. Hij zal onder andere steekproefsgewijs teksten controleren en vragen beantwoorden over (de toegankelijkheid van) bestuursvoorstellen, brieven en e-mails voor inwoners. Dit zal zowel de externe als interne communicatie van de gemeente ten goede komen. Daarnaast kan de taalcoach blijvend aandacht vragen voor de taal- en schrijfvaardigheid in de organisatie. Het betreft een grote wens van de gemeenteraad dat communicatie van de gemeente op een begrijpelijk en doelgroepgericht niveau is. Daarnaast sluit dit aan bij de behoefte van inwoners aan heldere en toegankelijke communicatie, zoals naar voren komt uit inwonerpeilingen in gemeente Borne. Doel: Heldere, duidelijke, begrijpelijke communicatie richting de samenleving op een passend niveau.

Heldere, transparante besluitvorming door beter leesbare en begrijpelijke bestuursvoorstellen Verkleinen van afstand tussen inwoner en bestuur Ondersteunen van de organisatie in taal- en schrijfvaardigheid. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed)

Deels autonoom We zien een autonome trend dat de samenleving en dus ook werknemers in Nederland minder taalvaardig worden.

Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling)

Niet wettelijk Het recht op communicatie is een belangrijk uitgangspunt voor de overheidscommunicatie, niet een formeel in de wet te verankeren recht. Het recht op informatie ligt wel vast in zowel artikel 110 van de Grondwet als de Wet openbaarheid van bestuur en vormt het uitgangspunt voor het handelen van de overheidscommunicatie. Het biedt inwoners de mogelijkheid om het beleid van de overheid te kunnen beoordelen en beïnvloeden.

Maatschappelijk effect

Draagt bij aan betere communicatie richting de omgeving en daarmee aan het vergroten van vertrouwen in gemeente en bestuur. Daarnaast geeft dit invulling aan de wens / behoefte van de gemeenteraad en inwoners die consequent naar voren komt bij inwonerpeilingen in gemeente Borne.

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

De tendens van mindere taal- en leesvaardigheid in Nederland is al jaren gaande en heeft ook effect op de organisatie. Dit had voorzien kunnen worden. Onvermijdbaar, omdat de gemeenteraad en de samenleving van de gemeente vragen om toegankelijker en duidelijker te communiceren. Uitstelbaar, maar zal tot toename van ontevredenheid over de duidelijkheid en toegankelijkheid van onze

Het is een keuze om hierop te acteren en medewerkers te faciliteren om taal- en schrijfvaardiger te worden.

25

communicatie en besluitvorming leiden en tot wantrouwen in samenleving en bij gemeenteraad. Het vertrouwen in de overheid is flink gedaald in de afgelopen jaren; onduidelijke communicatie heeft daar mede aan bijgedragen. Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Draagt bij aan efficiëntie in de organisatie rond het schrijven van stukken; De tijd die je aan de voorkant besteedt aan duidelijk communiceren, maakt dat je later in het proces, op andere plekken in de organisatie, tijd hebt voor zaken waar het echt om gaat. Je bent bijvoorbeeld minder tijd kwijt aan: • het beantwoorden van vragen; • het behandelen van klachten; • het versturen van herinneringen; • het opvragen van extra informatie; • het beoordelen van verkeerd ingevulde formulieren of • het voeren van rechtszaken.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Bestuur, communicatie en participatie zijn door de raad geprioriteerd (pagina 4) en gekoppeld aan het 5e thema ‘De Bornse gemeenschap en transparant bestuur’.

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Communicatievisie en participatieleidraad, vastgesteld in de raad van 1 oktober 2024. Ter aanvulling op basisvaardigheden op orde brengen.

Acties en planning

Bij toewijzing: werving medewerker Bij afwijzing: geen ondersteuning in de organisatie beschikbaar op het vlak van taal- en schrijfvaardigheid.

Financiën

Budgetsoort

2026

2027

2028

2029

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

87.826

87.826

87.826

87.826

0

0

0

0

87.826

87.826

87.826

87.826

Draagt direct bij aan het 5e thema ‘De Bornse gemeenschap en transparant bestuur’. pagina 14: “Als gemeente Borne staan wij ten dienste van de samenleving. Wij willen een betrouwbare en servicegerichte overheid zijn. Participatie en goede communicatie zijn daarbij cruciaal en scheppen vertrouwen.” pagina 15: “Naar onze inwoners vinden we duidelijke, tijdige en heldere communicatie belangrijk.” pagina 16: “Verbeter de kwaliteit van bestuursvoorstellen die aan de raad worden aangeboden en haal daarvoor bij de raad de verbetervoorstellen op.”

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

Personele effecten

Structurele uitbreiding van 1 fte op schaal 9

26

5.

Bouwstenen programma Financieel Gezond

Volgnummer: B.12 Afdeling/Team: Ontwikkeling en vastgoed Onderwerp: waarde gestuurd vastgoedmanagement Programma/Thema: Financieel gezond / Vastgoed Portefeuillehouder: D. Vermorken Inhoud: We willen inzetten op het waarde gestuurd in stand houden van ons vastgoed in de omgeving (Nen 8026 inspecties). Daarmee kan de maatschappelijke en toekomstbestendige waarde van het gemeentelijk vastgoed beoordeeld worden ook in relatie tot de omgeving. Van alle gebouwen wordt daardoor duidelijk: • Wat de kwaliteit van het gebouw is (bouwkundig en bouwtechnisch, maar ook qua toegankelijkheid, bereikbaarheid en veiligheid). • Hoe bruikbaar en functioneel een gebouw is in relatie tot de visie en ambitie voor het gebouw. • Hoe gezond een gebouw is qua luchtkwaliteit en luchtventilatie, binnentemperatuur, ventilatiecapaciteit, licht en akoestiek. Het betreft hier eenmalige kosten (voor twee jaar). Doel: Het doel van deze Nen 8026 inspecties is tweeledig: • De looptijd van gebouwen beter afstemmen op de levensduur van gebouwen (technisch, economisch en functioneel). Bij hoge kwaliteit kan de looptijd wellicht verlengd worden. Dit kan positieve gevolgen hebben voor de afschrijving van gebouwen en daarmee voor de omvang van de kostprijs dekkende huur. Het tegenovergestelde kan zich ook voordoen. • We toetsen of aanpassing van de tekortkomingen haalbaar is.

Bij oude gebouwen of gebouwen met een monumentenstatus is het niet altijd mogelijk of toegestaan om aanpassingen te doen. Daarnaast speelt ook een rol bij deze toets wat de verhouding is tussen het eindresultaat en de kosten die nodig zijn voor aanpassing. De haalbare tekortkomingen passen we aan. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Niet autonoom

Niet wettelijk Verbeteren van gemeentelijk vastgoed en daarmee optimaliseren van het gebruik ervan. Het is een nieuwe Nen norm (onvoorzien), die we kunnen vermijden en uitstellen, maar het resultaat van dit onderzoek kan ons geld opleveren wanneer de looptijd van gebouwen verlengd kan worden (ook het omgekeerde kan zich in incidentele gevallen voordoen). Het in beeld brengen van bovengenoemde aspecten van gebouwen zorgt er voor dat beter vastgoedmanagement op onze waardevolle gebouwen mogelijk wordt en tegelijk ook duidelijk wordt welke gebouwen voor de toekomst een lagere waarde hebben. Voor het te actualiseren IHP is voor de onderwijsgebouwen al een uitvraag op deze aspecten gedaan.

27

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’

Ja, pagina 13: “Als gemeente Borne willen wij financieel en organisatorisch in control zijn en een realistisch en toekomstbestendig financieel beleid voeren.”

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid)

Voorstel in de nota Vastgoedbeleid, vast te stellen in de raadsvergadering van april 2025.

Acties en planning

In 2026/2027 zodat het waarde gestuurd vastgoedmanagement de komende jaren verder uitgebouwd kan worden.

Financiën

Budgetsoort

2026

2027

Investering (Krediet) Exploitatiebudget

40.000

10.000

Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

40.000

10.000

2028

2029

De incidentele kosten kunnen worden gedekt uit de reserve beleidsontwikkeling. Personele effecten

28

6.Bouwstenen paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Volgnummer: B.13 Afdeling/Team: Samen bouwen – Team Handhaving & Uitvoering en Ontwikkeling & Vastgoed Onderwerp: bevorderen efficiënt beheer van openbare ruimte (GIS) Programma/Thema: Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Portefeuillehouder: David Vermorken Inhoud: Een geografisch informatiesysteem (GIS) is een systeem waarmee de gemeente (ruimtelijke) gegevens of informatie over geografische objecten, zogeheten geo-informatie, kan opslaan, beheren, aanpassen, analyseren en weergeven. Dit gebeurt bijvoorbeeld via kaarten en andere informatie over verschillende gebieden. GIS bestaat uit het systeem zelf, de werkwijze, de organisatie, de mensen en de data die nodig zijn om het goed te gebruiken. Het is een platform waar geografische gegevens worden gecombineerd met andere informatie, waardoor er digitale kaarten ontstaan die makkelijk te raadplegen zijn. Bij het plannen van ruimtelijke ontwikkelingen moet de gemeente onder andere rekening houden met geldende wet- en regelgeving, maar ook bestaand beleid en beleidsregels. GIS maakt het bijvoorbeeld makkelijker om te zien welk beleid van toepassing is op een bepaalde locatie.

Daarnaast kan de gemeente, maar ook bijvoorbeeld nutsbedrijven, GIS gebruiken om onder andere de ligging van verschillende nutsvoorzieningen bij te houden (rioleringen, gas- en elektriciteitsleidingen, drinkwaterleidingen en dergelijke). Via een web-viewer kan deze informatie snel worden gedeeld en beheerd, zodat iedereen de juiste gegevens kan bekijken. GIS wordt steeds belangrijker, ook binnen de gemeente. Het wordt algemeen aangenomen dat 70 tot 80% van de gemeentelijke werkzaamheden een geografisch karakter heeft en dus ondersteund kan worden door GIS. Het aantal afdelingen die GIS (kunnen) gebruiken groeit daarmee ook. Geografische informatie en GIS kunnen dus niet alleen worden gebruikt voor ruimtelijke ordening, verkeers- en milieuanalyses, maar kan ook nuttig en bruikbaar zijn voor andere gemeentelijke taken, zoals sociale zaken, economie en welzijn. In al deze gebieden kan GIS op verschillende manieren worden ingezet, van het vastleggen van gegevens tot het analyseren en modelleren van die gegevens. Hier ligt een relatie met datagedragen werken. Binnen de gemeente is het daarom belangrijk om iemand aan te stellen die verantwoordelijk is voor de geo-informatievoorziening. Deze persoon zorgt ervoor dat alles wat met ruimtelijke informatie te maken heeft, goed geregeld is.

De gemeente Borne heeft op dit moment geen GIS-medewerker of afdeling, wel is er een Geo-beheerder die zich bezighoud met het algemene beheer van de Basisregistraties. Doel: Het efficiënt beheren, analyseren en toepassen van ruimtelijke informatie. Door deze functie kan de gemeente sneller en effectiever beslissingen nemen en voldoen aan wet- en regelgeving. Daarnaast bevordering van de samenwerking tussen afdelingen en consistent gebruik van GIS, wat essentieel is voor 70 tot 80% van de gemeentelijke werkzaamheden. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

Onvoorzien/onvermijdbaar/onuitstelbaar

Dankzij nieuwe en verbeterde inzichten krijgen we nu te maken met deze ontwikkeling.

Niet-wettelijk Met GIS kun je informatie over geografische objecten met elkaar verbinden en analyseren. Zo kun je bijvoorbeeld onderzoeken hoe een milieufactor, zoals geluid, invloed heeft op de gezondheid. Deze ontwikkeling is voorzienbaar en kan eventueel worden uitgesteld, maar wel een zeer wenselijke en

29

noodzakelijke functie om de werkzaamheden met betrekking tot ruimtelijke componenten goed uit te voeren. Dit is vooral belangrijk door nieuwe wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet. Efficiency (indien mogelijk kwantificeren)

Efficiëntie met GIS: - Snellere besluitvorming: Visualisaties en analyses maken complexe gegevens inzichtelijk. - Automatisering: Data en beleid worden automatisch gekoppeld, wat tijd en fouten bespaart. - Toegankelijke informatie: Via een web-viewer kunnen interne en externe partijen eenvoudig samenwerken. - Impactanalyses: GIS biedt snelle analyses van bijvoorbeeld milieufactoren, gericht op gerichte maatregelen. - Brede inzetbaarheid: Geschikt voor diverse domeinen zoals planologie en verkeer. - Betere coördinatie: Een GIS-medewerker optimaliseert processen en voorkomt inefficiënties.

Relatie met beleidsvoornemen(s) in het ‘Borns Akkoord 2022-2026’ (benoemen citaat / zinsnede op basis waarvan verwezen wordt naar Borns akkoord)

Ja, pagina 13: “Van het college en de ambtelijke organisatie verwachten we goede monitoring op ontwikkelingen en actuele informatie voor de raad. Bij deze monitoring wordt zowel de beleidsmatige als financiële gevolgen en het inzicht in realisatie meegenomen.”

Continuering bestaand beleid (benoemen van vigerend beleid) Acties en planning

Hierop is geen specifiek beleid van toepassing.

Financiën

Indien akkoord, zal moeten worden bekeken of en welk systeem hiervoor moet worden aangeschaft. Vervolgens zal ook de functie moeten worden opengesteld. Er wordt verwacht dat een formatie van 1,0 fte voldoende is om deze werkzaamheden uit te voeren. Daarbij zou mogelijk aansluiting / een combinatie kunnen worden gezocht met de functie van Geo-beheerder. Budgetsoort Investering (Krediet) Exploitatiebudg et Beschikbare (vrije) dekkingsruimte Effect begroting

2026

2027

2028

2029

98.175 50.000

98.175

98.175

98.175

148.175

98.175

98.175

98.175

De aanschaf van een applicatie betreft eenmalige kosten ter grootte van € 50.000. Deze worden gedekt uit de reserve beleidsontwikkeling.

Personele effecten

De structurele personeelskosten bedragen € 98.175,--.

30

1.

Bouwstenen paragraaf Bedrijfsvoering

Volgnummer: B.14 Afdeling/Team: Samen Werken Onderwerp: Effectiever en efficiënter maken van de processen van de ondersteunende functies (procesadviseur) Programma/Thema: Paragraaf Bedrijfsvoering Portefeuillehouder: J. Pierik Inhoud: De organisatie is volop in ontwikkeling. Een deel van die ontwikkelingen komt tot uiting in onze processen. De omvang van nieuwe of te wijzigen processen is groot. Processen (met name van de relatie met informatiestromen) zullen in de toekomst nog belangrijker worden. Daarnaast vergt ook businessprocesmanagement dusdanige expertise dat het ‘er niet even bij te doen is’. Voor het begeleiden bij de totstandkoming van nieuwe of te wijzigen processen, het visualiseren van die processen en eventueel het auditen van die processen, is een procesadviseur benodigd. Doel: De ondersteunende processen vanuit Samen Werken effectief en efficiënt maken, zodat daardoor de primaire processen efficiënt en effectief kunnen verlopen. Autonoom/ niet autonoom (de (financiële) ontwikkeling komt door externe of onvermijdelijke ontwikkelingen op ons af. Gemeente heeft hierop geen invloed) Wettelijk / niet wettelijk (o.b.v. welke wettelijke regeling) Maatschappelijk effect

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=05d95643-7bd5-480c-ae10-999de673707f