Bijlage: Ontwerp Parkeernormen Borne 2026
Tekst van het document
0 Ontwerp Parkeernormen Borne 2026 september 2026 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................................................... 2 1.1. Waarom Parkeernormen? ..................................................................................................... 2 1.2. Waarom een nieuwe Parkeernormen?.................................................................................. 2 1.3. Opzet van de Parkeernormen ................................................................................................ 3 2. Gebiedsindeling auto en fiets .......................................................................................................... 4 3. Parkeernormen auto ....................................................................................................................... 5 3.1. CROW-parkeerkencijfers en autobezit als basis .................................................................... 5 3.2. Autoparkeernormen woonfuncties ....................................................................................... 5 3.3. Autoparkeernormen niet-woonfuncties ................................................................................ 6 3.4.
Maatwerkfunctie .................................................................................................................... 6 4. Toepassingskader autoparkeren ..................................................................................................... 7 4.1. Berekening parkeereis auto ................................................................................................... 7 4.2. Vergelijking parkeerbehoefte met parkeeraanbod ............................................................. 11 4.3. Afwijkingsmogelijkheden ..................................................................................................... 14 5. Parkeernormen fiets ...................................................................................................................... 17 5.1. Fietsparkeernormen woonfuncties...................................................................................... 17 5.2. Fietsparkeernormen niet-woonfuncties .............................................................................. 18 5.3. Maatwerkfunctie .................................................................................................................. 18 6. Toepassingskader fietsparkeren .................................................................................................... 19 6.1.
Berekening fietsparkeereis .................................................................................................. 19 6.2. Oplossen fietsparkeereis ...................................................................................................... 19 6.3. Afwijkingsmogelijkheden ..................................................................................................... 21 7. Stappenplan toetsing parkeren ..................................................................................................... 22 8. Juridisch kader ............................................................................................................................... 23 8.1. Juridische grondslag ............................................................................................................. 23 8.2. Toetsing aanvraag en vastleggen van afspraken ................................................................. 23 8.3. Overgangsregeling ............................................................................................................... 23 Bijlagen .................................................................................................................................................. 25 Bijlage 1 – Achtergrond bij parkeernormering ......................................................................................
26 Bijlage 2 – Lijst met Parkeernormen (auto) ........................................................................................... 30 Woonfuncties .................................................................................................................................... 30 Niet-woonfuncties ............................................................................................................................. 31 Bijlage 3 – Richtlijnen uitvoeren parkeerdrukmeting ........................................................................... 36 Bijlage 4 – Lijst met Parkeernormen (fiets) ........................................................................................... 37 Bijlage 5 – Kwaliteitseisen stallingen fiets en scooter ........................................................................... 41 2 1. Inleiding Met de Parkeernormen Borne 2026 wordt het vastleggen van de Parkeernormen binnen gemeente Borne en het bepalen van een transparant en eenduidig actueel toetsingskader beoogd. 1.1. Waarom Parkeernormen? Bij (nieuw)bouwontwikkelingen en/of gebruikswijzigingen is het belangrijk dat voldoende parkeerplaatsen voor auto’s en fietsen worden gerealiseerd. Daarmee wordt voorkomen dat parkeeroverlast in of verrommeling van de openbare ruimte optreedt.
In deze Parkeernormen is het toetsingskader opgenomen voor ‘voldoende’ parkeerplaatsen bij ruimtelijke ontwikkelingen in Borne. De belangrijkste principes hierbij zijn: • Parkeerplaatsen voor auto en fiets worden in principe op eigen terrein gerealiseerd. • Parkeerplaatsen voor bezoekers moeten openbaar toegankelijk zijn. • Bij sloop/nieuwbouw, verbouw of functiewijziging1 hoeft alleen parkeeraanbod te worden gerealiseerd voor de ‘extra’ parkeervraag. • Bij ontwikkelingen met verschillende typen functies kan, onder de voorwaarde dat het parkeeraanbod afwisselend door verschillende doelgroepen te gebruiken is, per saldo worden volstaan met minder parkeerplaatsen dan voor elke functie afzonderlijk benodigd is. 1.2. Waarom een nieuwe Parkeernormen? Deze Parkeernormen Borne 2026 vervangt de Parkeernormen uit 2018. Er is behoefte om de Parkeernormen te actualiseren, mede omdat de categorisering in woningtypen nu beter gedifferentieerd is en de autoparkeernormen voor woningen afgestemd zijn op het daadwerkelijke autobezit in gemeente Borne. Daarbij ontstaan beter passende Parkeernormen voor met name woningbouw. Verder zijn de Parkeernormen voor overige functies geactualiseerd aan de hand van de meest recente inzichten. In de Parkeernormen 2018 waren de Parkeernormen nog gebaseerd op de parkeerkencijfers uit 2012 (CROW-publicatie 317).
De toepassingsregels uit de Parkeernormen uit 2018 sloten daarnaast niet meer aan bij de toepassing in de praktijk. In deze Parkeernormen zijn nieuwe toepassingsregels opgenomen voor auto- en fietsparkeren, en zijn regels opgenomen voor het afwijken van de parkeerbehoefte die wordt bepaald aan de hand van de opgenomen Parkeernormen. Ten slotte wordt in de Parkeernormen Borne 2026 wederom aandacht besteed aan het realiseren van goede fietsparkeervoorzieningen bij ruimtelijke ontwikkelingen om te voorkomen dat er een wildgroei van foutgeparkeerde fietsen ontstaat door te weinig (goede) fietsparkeerplaatsen. Met deze aanpassingen wordt erop ingezet dat de mobiliteit voor (toekomstige) bewoners, gebruikers en bezoekers bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt gefaciliteerd, zodat de locatie bereikbaar is en ook in de toekomst bereikbaar blijft, zonder dat de extra mobiliteitsbehoefte te veel druk legt op de omgeving. Op die manier zetten we in op het goed faciliteren van parkeren bij ruimtelijke ontwikkelingen, zonder andere thema’s zoals leefbaarheid, hittestress, vergroening en verkeersveiligheid uit het oog te verliezen. 1 Dit geldt alleen als de functiewijziging strijdig is met het omgevingsplan. Indien de functiewijziging binnen het omgevingsplan past, hoeft hiervoor geen omgevingsvergunning te worden aangevraagd, en vindt geen toetsing aan de Nota Parkeernormen plaats. 3 1.3.
Opzet van de Parkeernormen In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de gebiedsindeling die in de Parkeernormen Borne 2026gehanteerd wordt. Vervolgens bevat hoofdstuk 3 een toelichting op de Parkeernormen voor auto. Het toepassingskader voor autoparkeren is in hoofdstuk 4 nader toegelicht. Hoofdstuk 5 gaat in op de fietsparkeernormen waarbij in hoofdstuk 6 het toepassingskader voor fietsparkeren is uitgelicht. Hoofdstuk 7 bevat een samenvatting in de vorm van een stappenplan. Hoofdstuk 8 bevat ten slotte het juridische kader van de Parkeernormen Borne 2026. 4 2. Gebiedsindeling auto en fiets De locatie van een ruimtelijke ontwikkeling is van invloed op de parkeerbehoefte. Bepaalde functies binnen de bebouwde kom hebben over het algemeen bijvoorbeeld een lagere parkeerbehoefte dan dezelfde functie in het buitengebied. Meerdere factoren, waaronder de nabijheid van voorzieningen en van openbaar vervoer, spelen hierin een rol. Daarom worden binnen de verschillende gebieden in gemeente Borne andere normen voor het auto- en fietsparkeren gehanteerd. Hiervoor is gemeente Borne opgedeeld in drie deelgebieden: • centrum; • rest bebouwde kom; • buitengebied. Ten opzichte van de Parkeernormen uit 2018 is de zone ‘schil’ komen te vervallen.
Uit cijfers is namelijk gebleken dat het autobezit in de schil en de overige gebieden binnen de bebouwde kom nauwelijks van elkaar verschillen, waardoor deze gebieden in voorliggende Parkeernormen Borne 2026zijn samengevoegd tot ØØn zone binnen de bebouwde kom. Ook tussen de kernen onderling zijn weinig verschillen in autobezit geconstateerd. De exacte gebiedsindeling is gedefinieerd in de geldende Omgevingsvisie Samen Borne (of diens rechtsopvolger).2 Deze gebiedsindeling wordt zowel voor de auto- als voor fietsparkeernormen gebruikt. De gebiedsindeling voor het centrum is ter illustratie tevens opgenomen in figuur 2.1. Het deelgebied rest bebouwde kom bestaat uit de gebieden binnen de bebouwde komgrenzen exclusief het centrum, en het buitengebied bestaat uit de gebieden buiten de bebouwde komgrenzen. Indien een planlocatie initieel in het buitengebied ligt maar door de ontwikkeling een uitbreiding wordt van de bebouwde kom, geldt de planlocatie in deze Parkeernormen als rest bebouwde kom. Figuur 2.1: Deelgebied centrum (op het moment van vaststellen) 2 Gebiedsindeling centrum: centrum | Overheid.nl > Officiºle bekendmakingen. Gebiedsindeling buitengebied: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dc-2026-2765/1/html Let op, dit betreft de indeling op het moment van vaststellen van deze ‘Parkeernormen Borne 2026’. De gebiedsindeling kan wijzigen.
De geldende gebiedsindeling conform de geldende Omgevingsvisie is leidend. Aan deze kaarten kunnen dan ook geen rechten worden ontleend.
5 3. Parkeernormen auto In dit hoofdstuk worden de Parkeernormen voor autoparkeren binnen gemeente Borne toegelicht. Bijlage 2 bevat een totaaloverzicht van alle autoparkeernormen. In hoofdstuk 4 wordt nader ingegaan op de toepassing van de gemeentelijke Parkeernormen. 3.1. CROW-parkeerkencijfers en autobezit als basis Gemeente Borne baseerde tot nu toe haar Parkeernormen op de parkeerkencijfers van CROW. Deze parkeerkencijfers zijn gebaseerd op (literatuur)onderzoek en praktijkervaringen van gemeenten in Nederland. De CROW-parkeerkencijfers geven een gemiddeld beeld van de situatie die tijdens een onderzoek is aangetroffen. Deze lijn is in de Parkeernormen Borne 2026doorgetrokken voor niet- woonfuncties en bijzondere woonfuncties. De Parkeernormen voor woonfuncties in de Parkeernormen Borne 2026zijn niet gebaseerd op de parkeerkencijfers van CROW, maar op het daadwerkelijke autobezit in gemeente Borne. Hiermee zijn Parkeernormen ontwikkeld die het beste aansluiten bij de actuele situatie in de gemeente. 3.2. Autoparkeernormen woonfuncties Parkeernormen voor bewoners De Parkeernormen voor bewoners zijn grotendeels gebaseerd op het daadwerkelijke autobezit in gemeente Borne. In bijlage 1 is de achterliggende analyse hiervan opgenomen.
De Parkeernormen zijn gerelateerd aan de oppervlakte van de woning aangezien het autobezit bij woningen met een groter vloeroppervlak doorgaans hoger ligt dan bij eenzelfde type woning met een kleiner vloeroppervlak. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt tussen sociale huurwoningen en woningen in de vrije sector, aangezien de bewoners van een sociale huurwoning doorgaans een lager autobezit hebben dan de bewoners van bijvoorbeeld een koopwoning van dezelfde omvang. Ten slotte wordt onderscheid gemaakt tussen grondgebonden woningen en appartementen, aangezien ook dit een verklarende factor is voor het verschil in autobezit. De Parkeernormen geven het minimum aantal te realiseren autoparkeerplaatsen weer. Voor een aantal bijzondere woonfuncties zijn de Parkeernormen overgenomen uit CROW-publicatie 744, aangezien van deze woonfuncties geen gegevens over het daadwerkelijk autobezit in gemeente Borne beschikbaar zijn. De CROW-parkeerkencijfers kennen een bandbreedte. Zoals toegelicht in bijlage 1 baseert de gemeente haar Parkeernormen op het gemiddelde parkeerkencijfer van CROW. Parkeerplaatsen voor bezoekers van woningen De parkeernorm voor woonfuncties is opgebouwd uit een bewonersdeel en een bezoekersdeel die samen de parkeernorm vormen. Het bezoekersdeel van de parkeernorm is gebaseerd op de meest recente CROW-publicatie 744.
De parkeerplaatsen die voor bezoekers op eigen terrein worden gerealiseerd, moeten zonder belemmeringen toegankelijk zijn voor deze bezoekers. Een openbaar toegankelijke parkeerplaats valt hieronder, net als een parkeeroplossing met een afsluiting die voor iedereen opent of waarbij bezoekers zich eerst moeten aanmelden voordat zij toegang krijgen. 6 3.3. Autoparkeernormen niet-woonfuncties In bijlage 2 zijn de Parkeernormen voor niet-woonfuncties opgenomen. Deze Parkeernormen zijn gebaseerd op de meest recente CROW-parkeerkencijfers (publicatie 744). De CROW- parkeerkencijfers kennen een bandbreedte. Zoals toegelicht in bijlage 1 baseert de gemeente haar Parkeernormen op het gemiddelde parkeerkencijfer van CROW. De Parkeernormen geven het minimum aantal te realiseren autoparkeerplaatsen voor een functie weer. De weergegeven Parkeernormen bestaan uit een aandeel voor vaste gebruikers (werknemers) en een aandeel voor bezoekers. Dit bezoekersdeel is uitgedrukt in een percentage van de parkeernorm. De parkeerplaatsen voor bezoekers moeten openbaar (zonder belemmeringen) toegankelijk zijn. 3.4. Maatwerkfunctie Een maatwerkfunctie is een functie waarvoor in deze Parkeernormen geen passende parkeernorm is opgenomen. In dat geval dient de initiatiefnemer te onderbouwen wat wel een passende parkeerbehoefte is.
Daarbij is belangrijk dat wordt gewaarborgd dat de parkeerbehoefte van de ontwikkeling voor een langere periode (ten minste de komende 10 jaar) overeenkomt met de parkeerbehoefte die met deze maatwerk-parkeernorm wordt bepaald. Bij het opstellen van de onderbouwing kan de initiatiefnemer bijvoorbeeld gebruik maken van zijn reeds eerder opgestelde business- of ondernemingsplan. Bij het opstellen van deze plannen is immers aandacht besteed aan de specifieke bezoekersdoelgroep, de formule, de verwachte bezoekersaantallen en het verzorgingsgebied. De onderbouwing wordt ter beoordeling voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders. 7 4. Toepassingskader autoparkeren Hierna is stap voor stap voor het autoparkeren toegelicht hoe de parkeereis berekend wordt, hoe de parkeereis vervolgens kan worden opgelost en wat afwijkingsmogelijkheden zijn als de parkeereis groter is dan het geplande parkeeraanbod. 4.1. Berekening parkeereis auto De Parkeernormen worden gebruikt om de parkeereis per te ontwikkelen functie te berekenen. Hiervoor wordt de omvang van de functie vermenigvuldigd met de parkeernorm. Wanneer meerdere, zelfstandig functionerende functies binnen een ontwikkeling worden gerealiseerd, wordt de parkeereis van de gehele ontwikkeling bepaald door de parkeereis van de losse functies bij elkaar op te tellen.
Voor niet-zelfstandig functionerende functies geldt de parkeernorm van de hoofdfunctie. Dit is bijvoorbeeld aan de orde bij een (ondersteunende) kantine van een sportcomplex, deze kantine hoeft niet als (zelfstandige) bar of restaurant te worden beschouwd. De oppervlakte van de ondersteunende functie wordt dan dus meegenomen in de totale oppervlakte van de hoofdfunctie. Dubbelgebruik en aanwezigheidspercentages De normatieve parkeereis (parkeernorm x functieomvang) houdt geen rekening met het feit dat de aanwezigheid door de week heen per doelgroep verschilt. Zo zijn kantoormedewerkers vooral op werkdagen overdag aanwezig terwijl bewoners vooral ’s-avonds en in het weekend aanwezig zijn. Dezelfde parkeerplaats kan daardoor door meerdere doelgroepen worden gebruikt, dit heet dubbelgebruik. Door dubbelgebruik toe te passen wordt de spaarzame ruimte optimaal ingezet. Door na het bepalen van de parkeernorm rekening te houden met dubbelgebruik hoeven er per saldo minder parkeerplaatsen te worden gerealiseerd. Voorwaarde is wel dat de initiatiefnemer binnen het plan vastlegt dat de voor dubbelgebruik meegerekende parkeercapaciteit voor alle gebruikers van het plan toegankelijk is en dat dit (juridisch) geborgd is in de voorwaarden van de verleende omgevingsvergunning. Dat betekent dat exclusief voor functies of doelgroepen gereserveerde parkeerplaatsen daarvan geen deel uitmaken.
Dit geldt bijvoorbeeld voor parkeerplaatsen die worden mee verkocht met een woning. Tabel 4.1 geeft de aanwezigheidspercentages per functie weer, conform de meest recente CROW- publicatie 744. Indien CROW haar aanwezigheidspercentages actualiseert, wordt de rechtsopvolger van CROW-publicatie 744 gebruikt om de mogelijkheden voor dubbelgebruik te bepalen. Voor woonfuncties geldt daarbij een onderscheid tussen de aanwezigheidspercentages van bewoners en bezoekers, hier is dubbelgebruik dus ook binnen deze functie mogelijk. functie | werkdag | werkdag | werkdag | werkdag | vrijdag | vrijdag | zaterdag | zaterdag | zondag ochtend | middag | avond | nacht | middag | avond | middag | avond | middag bewoners | 60% | 60% | 90% | 100% | 70% | 70% | 75% | 80% | 75% bezoekers woningen | 40% | 50% | 75% | 0% | 60% | 100% | 100% | 100% | 90% kantoor/bedrijven | 100% | 100% | 5% | 0% | 60% | 0% | 0% | 0% | 0% commerciºle dienstverlening | 100% | 100% | 5% | 0% | 100% | 5% | 100%1 | 0% | 0% detailhandel | 30% | 60% | 10% | 0% | 60% | 60% | 100% | 0%2 | 0% grootschalige detailhandel | 30% | 60% | 70% | 0% | 60% | 70% | 100% | 0%2 | 100%3 supermarkt | 50% | 60% | 40% | 0% | 80% | 80% | 100% | 40% | 60% sportfuncties binnen | 50% | 50% | 100% | 0% | 40% | 100% | 100% | 100% | 75% sportfuncties buiten | 25% | 25% | 50% | 0% | 25% | 50% | 100% | 25% | 100% bioscoop/theater | 5% | 40% | 50% | 0% |
40% | 100% | 40% | 100% | 40% sociaal medisch | 100% | 100% | 10% | 0% | 75% | 0% | 0% | 0% | 0% verpleeghuis/verzorgingshuis | 100% | 100% | 50% | 25% | 100% | 50% | 100% | 100% | 100% restaurant4 | 30% | 40% | 80% | 0% | 60% | 90% | 70% | 100% | 40% hotel/logies5 | 30% | 40% | 100% | 100% | 50% | 100% | 80% | 100% | 80% dagonderwijs | 100% | 100% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% | 0% avondonderwijs | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Tabel 4.1: Aanwezigheidspercentages (bron: CROW-publicatie 744) 1. | Indien op zaterdag gesloten: 0% 2. | Indien ’s avonds open: 70% 3. | Indien gesloten op zondag: 0% 4. | Hier is sprake van richtgetallen. Maatwerk is bij de verschillende typen restaurants noodzakelijk 5. | Voor de functie hotel/logies bevat de CROW-publicatie geen aanwezigheidspercentages. Daarom zijn op basis van landelijke ervaringscijfers aanwezigheidspercentages toegevoegd. Rekenvoorbeeld: toepassing dubbelgebruik bij woningen In Borne worden 50 koopappartementen van 80 m† bvo gerealiseerd binnen de bebouwde kom. Conform de parkeernorm zijn 50 x 1,1 = 55 parkeerplaatsen voor bewoners en 50 x 0,2 = 10 parkeerplaatsen voor bezoekers benodigd. Binnen het plan wordt een openbaar toegankelijke parkeerhof gerealiseerd waar zowel door de bewoners als door de bezoekers geparkeerd kan worden.
De bewoners hebben geen exclusieve parkeerplaats en daarom is dubbelgebruik van parkeerplaatsen mogelijk. Op basis van de Parkeernormen en de aanwezigheidspercentages is de parkeerbalans als volgt: functie | zonder | werkdag | werkdag | werkdag | werkdag | vrijdag | vrijdag | zaterdag | zaterdag | zondag dubbelgebruik | ochtend | middag | avond | nacht | middag | avond | middag | avond | middag bewoners | 55 | 33 | 33 | 49,5 | 55 | 38,5 | 31,5 | 41,25 | 44 | 41,25 (100%) | (60%) | (60%) | (90%) | (100%) | (70%) | (70%) | (75%) | (80%) | (75%) bezoekers | 10 | 4 | 5 | 7,5 | 0 | 6 | 10 | 10 | 10 | 9 (100%) | (40%) | (50%) | (75%) | (0%) | (60%) | (100%) | (100%) | (100%) | (90%) totaal | 65 | 37 | 38 | 57 | 55 | 45 | 42 | 52 | 54 | 51 Conform de aanwezigheidspercentages zijn op het drukste moment (de werkdagavond) 57 parkeerplaatsen benodigd. Door uit te gaan van dubbelgebruik zijn in dit voorbeeld 8 parkeerplaatsen minder nodig dan in het scenario zonder dubbelgebruik (65 parkeerplaatsen). 8 9 Regeling ‘oud’ voor ‘nieuw’ Bij de berekening van het aantal benodigde parkeerplaatsen mag rekening worden gehouden met de parkeereis van de bestaande situatie. Dit betekent dat in het geval van sloop/nieuwbouw, verbouw en/of functiewijziging ook de parkeereis van de bestaande, te vervallen functies wordt bepaald op basis van de Parkeernormen in de Parkeernormen Borne 2026.
Deze parkeereis mag vervolgens worden afgetrokken van de parkeereis van de nieuwbouw. Zodoende dat alleen het verschil aan parkeerplaatsen moet worden gerealiseerd. Bij dit zogeheten salderen gelden de volgende regel: • Er wordt rekening gehouden met aanwezigheidspercentages. Door rekening te houden met de aanwezigheidspercentages zoals opgenomen in tabel 4.1, wordt voorkomen dat de parkeereis van bijvoorbeeld een kantoor zonder meer wordt afgetrokken van de parkeereis van een appartementencomplex, omdat deze functies op verschillende momenten functioneren. In de parkeerbalans die dan wordt opgesteld, moet ook rekening worden gehouden met de eventuele aanwezigheid van parkeercapaciteit op eigen terrein. Als deze parkeerplaatsen komen te vervallen, mogen deze in mindering worden gebracht op de parkeereis van de functie die komt te vervallen. Als deze parkeerplaatsen behouden blijven, maken deze parkeerplaatsen onderdeel uit van de parkeeroplossing. Compensatie te vervallen parkeerplaatsen Indien als gevolg van de ruimtelijke ontwikkeling een deel van de bestaande openbare parkeercapaciteit komt te vervallen, moeten deze parkeerplaatsen worden gecompenseerd als openbare of openbaar toegankelijke parkeerplaatsen. Dit is bijvoorbeeld aan de orde bij de realisatie van een inritconstructie of een andere maatregel ter bevordering van de ontsluiting van het bouwplan.
Het aantal openbare parkeerplaatsen dat komt te vervallen, wordt opgeteld bij de parkeereis. In onderstaand voorbeeld is het salderen toegelicht. Rekenvoorbeeld: berekening parkeereis bij transformatie van kantoorpand naar woningen In Borne wordt binnen de bebouwde kom een bestaand kantoorpand van 800 m† bvo omgebouwd tot 10 sociale huurappartementen van 70 m† bvo. Het kantoorpand heeft 2 parkeerplaatsen op eigen terrein die komen te vervallen. De parkeereis wordt dan als volgt bepaald: Nieuwe situatie: 10 sociale huurappartementen (70 m† bvo) x parkeernorm bewoners (0,7) = 7 parkeerplaatsen voor bewoners; 10 sociale huurappartementen x parkeernorm bezoek (0,2) = 2 parkeerplaatsen voor bezoekers. Bestaande situatie: Parkeerbehoefte kantoor: 800 m† bvo kantoor x parkeernorm (2,1 /100) = 16,8 parkeerplaatsen. Met 2 parkeerplaatsen op eigen terrein, is de parkeeroplossing van het kantoorpand ook gelegen in de openbare ruimte (met een parkeereis van 16,8 parkeerplaatsen en 2 parkeerplaatsen op eigen terrein betekent dit namelijk dat 14,8 parkeerplaatsen in de openbare ruimte benut zullen zijn door het kantoor). De saldering geldt daarom alleen voor het gedeelte van de parkeerbehoefte die in de openbare ruimte wordt opgelost (14,8 parkeerplaatsen), aangezien de parkeerplaatsen op eigen terrein komen te vervallen.
Op basis van de aanwezigheidspercentages is de parkeerbalans als volgt: functie | zonder | werkdag | werkdag | werkdag | werkdag | vrijdag | vrijdag zaterdag | zaterdag | zondag dubbelgebruik | ochtend | middag | avond | nacht | middag | avond | middag | avond | middag bewoners | 7 | 4,2 | 4,2 | 6,3 | 7 | 4,9 | 4,9 | 5,3 | 5,6 | 5,3 (100%) | (60%) | (60%) | (90%) | (100%) | (70%) | (70%) | (75%) | (80%) | (75%) bezoekers | 2 | 0,8 | 1 | 1,5 | 0 | 1,2 | 2 | 2 | 2 | 1,8 (100%) | (40%) | (50%) | (75%) | (0%) | (60%) | (100%) | (100%) | (100%) | (90%) kantoor | 0,9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (eigen | 2 | 2 | 2 | (5%) | (0%) | 2 | (0%) | (0%) | (0%) | (0%) terrein) kantoor | -14,8 | -14,8 | -14,8 | 0 | 0 | -8,9 | 0 | 0 | 0 | 0 (openbaar) | (100%) | (100%) | (100%) | (60%) totaal | -4 | -8 | -8 | 9 | 7 | -1 | 7 | 8 | 8 | 8 In de tabel is inzichtelijk dat de parkeereis van de woningen weliswaar lager ligt dan de parkeereis van het kantoorpand. Echter, de momenten waarop deze parkeerbehoefte optreedt zijn verschillend. Op werkdagen overdag neemt de parkeerbehoefte als gevolg van de herontwikkeling af, maar in de avonden en het weekend neemt de parkeerbehoefte juist toe. De maximale toename van de parkeerbehoefte bedraagt afgerond 9 parkeerplaatsen. Als gevolg van de herontwikkeling dienen zodoende minimaal 9 parkeerplaatsen opgelost te worden.
Vrijstelling bij ontwikkelingen met beperkte gevolgen Bij een bouwontwikkeling3 of een gebruikswijziging is het niet nodig de parkeereis op eigen terrein te realiseren als de toekomstige parkeerbehoefte toeneemt met maximaal twee parkeerplaatsen ten opzichte van de huidige parkeerbehoefte. Hierdoor zijn ontwikkelingen met relatief beperkte gevolgen eenvoudiger te realiseren. Voorwaarde voor het toepassen van deze vrijstelling is dat voor hetzelfde adres in de afgelopen 5 jaar niet eerder van deze mogelijkheid gebruik is gemaakt. Om dit uitgangspunt te waarborgen moet in de Omgevingsvergunning worden opgenomen dat op deze locatie gebruik is gemaakt van deze vrijstelling. Door deze vrijstelling stimuleren we initiatieven die we in het kader van horeca en verblijfsrecreatie in het centrum en Oude Borne volgens de Omgevingsvisie graag willen en voorkomen we leegstand. 3 Geen nieuwbouw, alleen een uitbreiding of verbouwing. 10 11 Afronding aantal parkeerplaatsen De berekende parkeereis wordt tussentijds niet afgerond. Pas bij het bepalen van de parkeeroplossing ten behoeve van het indienen van de aanvraag, wordt het aantal parkeerplaatsen naar boven afgerond op hele parkeerplaatsen. 4.2. Vergelijking parkeerbehoefte met parkeeraanbod Na de berekening van de parkeereis wordt deze parkeereis geconfronteerd met het geplande parkeeraanbod.
Wanneer het geplande parkeeraanbod groter dan of gelijk is aan de parkeereis, kan de omgevingsvergunning worden ingediend (dit is nader toegelicht in hoofdstuk 8). Wanneer dit niet het geval is, dient de ontwikkelende partij als eerste te kijken naar de mogelijkheden om het bouwplan aan te passen. Als dit redelijkerwijs niet mogelijk is, wordt gekeken of kan worden afgeweken van het uitgangspunt dat er voldoende parkeergelegenheid binnen het plangebied moet worden gerealiseerd (zie ook paragraaf 4.3). Parkeerplaatsen op eigen terrein In de Parkeernormen Borne 2026 is het uitgangspunt dat de parkeereis voor de auto op eigen terrein wordt opgelost. Bij gebiedsontwikkelingen wordt het plangebied beschouwd als eigen terrein. Het plangebied is hierbij gedefinieerd als grond waarover de initiatiefnemer kan beschikken ter plaatse van de ruimtelijke activiteit of in de directe nabijheid (binnen de maximaal acceptabele loopafstand). Ook parkeerplaatsen die binnen acceptabele loopafstand zijn gelegen en waarover de initiatiefnemer kan beschikken (ook via huur), worden beschouwd als parkeerplaatsen op eigen terrein onder de voorwaarde dat de parkeerplaatsen te allen tijde voor de beoogde doelgroep(en) toegankelijk zijn. Acceptabele loopafstanden Parkeerplaatsen moeten op acceptabele loopafstand liggen van de functie waarvoor deze bedoeld zijn.
De loopafstand is de kortst mogelijke looproute via de openbare ruimte van de (ingang van de) parkeerlocatie naar de ingang van de bestemming, gemeten met Google Maps. De acceptatie van de loopafstand hangt af van de parkeerduur en van het motief van het bezoek aan het bestemmingsadres. Ook hangt de acceptatie af van de aantrekkelijkheid van de looproute. In tabel 4.2 zijn de acceptabele loopafstanden, waarbinnen de parkeerplaatsen aanwezig moeten zijn, voor verschillende doelgroepen opgenomen. functie maximale loopafstand woon- en zorgfuncties 200 meter overige functies 800 meter Tabel 4.2: Acceptabele loopafstanden autoparkeren nieuwe ontwikkelingen 12 Maatvoering parkeerplaatsen (auto) Naast het minimaal aantal te realiseren parkeerplaatsen, wordt de inrichting van parkeervoorzieningen door de gemeente beoordeeld op bruikbaarheid en veiligheid.
Voor de toetsing van de maatvoering van nieuw te realiseren individuele parkeerplaatsen hanteert de gemeente voor openbaar toegankelijke parkeerplaatsen de meest recente versie van de CROW- publicatie ’ASVV: aanbevelingen voor verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom’.4 Voor de toetsing op parkeerplaatsen in nieuw te realiseren (gebouwde) parkeervoorzieningen en parkeerterreinen hanteert de gemeente de meeste recente versie van de NEN-normering 2443: ’Parkeren en stallen van personenauto’s op terreinen en in parkeergarages’.5 Uiteraard dienen de parkeerplaatsen ook bereikbaar te zijn en mogen deuren en vluchtwegen niet worden geblokkeerd. Bij twijfel moet de bruikbaarheid en de bereikbaarheid van parkeerplaatsen met behulp van rijcurves en/of rijcurvesimulaties inzichtelijk worden gemaakt. Een dergelijke analyse wordt in opdracht van een initiatiefnemer/gemachtigde uitgevoerd, bij voorkeur door een deskundig verkeerskundig adviesbureau. Ook daarbij gelden de richtlijnen uit de ASVV en de NEN2443. Rekenwaarde parkeerplaatsen op eigen terrein Voornamelijk bij grondgebonden woningen blijkt in de praktijk dat bijvoorbeeld een individuele garage(box) niet wordt gebruikt voor het stallen van de auto, maar als bergruimte. Aangezien hier bij Parkeernormen geen rekening mee wordt gehouden, kan parkeeroverlast ontstaan.
Parkeerplaatsen in een garage(box) en op een oprit worden bij grondgebonden woningen daarom niet altijd als volwaardige parkeerplaats meegeteld. In tabel 4.3 is aangegeven in welke mate deze (individuele) parkeervoorzieningen voor de functie wonen in de planvorming meetellen aan de aanbodzijde. Op basis hiervan wordt het beschikbare parkeeraanbod gecorrigeerd. Een carport op een oprit heeft geen invloed op de berekeningsaantallen in de tabel. parkeervoorziening theoretisch aantal berekenings- aantal opmerking enkele oprit 1 0,8 oprit min. 5,0 meter lang lange oprit 2 1,5 dubbele oprit 2 1,7 oprit min. 4,5 meter breed garage(box)6 1 0 Tabel 4.3: Berekeningsaantal parkeervoorzieningen bij grondgebonden woningen 4 ASVV2021 of diens opvolger. 5 NEN2443 – 2013 of diens opvolger. 6 Het gaat hierbij niet om parkeerplaatsen in een parkeergarage onder een appartementencomplex. Deze parkeerplaatsen tellen volwaardig mee als deze voldoen aan de maatvoering conform de hiervoor toegelichte eisen. Rekenvoorbeeld: rekenwaarde parkeervoorzieningen bij woningen In Zenderen worden 20 koopwoningen van 115 m2 bvo gerealiseerd. Conform de parkeernorm zijn 20 x 1,5 = 30 parkeerplaatsen voor bewoners nodig. Bij 10 woningen geldt echter dat een enkele oprit zonder garage(box) wordt gerealiseerd.
Om de resterende parkeerbehoefte van deze 10 woningen te berekenen, kan de parkeerbehoefte van het bewonersdeel worden verminderd met 0,8 parkeerplaatsen per woning (tabel 4.3). De parkeerbehoefte van het bewonersdeel wordt dus verminderd met 10 x 0,8 = 8 parkeerplaatsen. De resterende parkeereis voor het bewonersdeel is dan 30 - 8 = 22 parkeerplaatsen. Daarnaast zijn conform de Parkeernormen 20 x 0,2 = 4 parkeerplaatsen voor bezoekers benodigd. Binnen het plan wordt een openbaar toegankelijk parkeerhof gerealiseerd waar zowel door de bewoners als door de bezoekers geparkeerd kan worden. Wanneer rekening wordt gehouden met de parkeervoorzieningen (opritten) bij de woningen, is de resterende parkeereis op basis van de Parkeernormen (bijlage 2) en de aanwezigheidspercentages (tabel 4.1) als volgt: functie | parkeer | werkdag | werkdag | werkdag | werkdag | vrijdag vrijdag | zaterdag | zaterdag | zondag behoefte | ochtend | middag | avond | nacht | middag | avond | middag | avond | middag bewoners | 22 | 13,2 | 13,2 | 19,8 | 22 | 15,4 | 15,4 | 16,5 | 17,6 | 16,5 (100%) | (60%) | (60%) | (90%) | (100%) | (70%) | (70%) | (75%) | (80%) | (75%) bezoek | 4 | 1,6 | 2 | 3 | 0 | 2,4 | 4 | 4 | 4 | 3,6 (100%) | (40%) | (50%) | (75%) | (0%) | (60%) | (100%) | (100%) | (100%) | (90%) totaal | 26 | 15 | 16 | 23 | 22 | 18 | 20 | 21 | 22 | 21 Conform de aanwezigheidspercentages zijn, naast het
realiseren van de opritten bij de woningen, op het drukste moment (de werkdagavond) afgerond 23 parkeerplaatsen benodigd in het parkeerhof. Duurzaamheid / specifieke voertuigen Bij de vormgeving van de parkeeroplossing dient altijd rekening te worden gehouden met duurzaamheidsaspecten zoals waterdoorlatendheid, hittebestendigheid en groenvoorzieningen. Daarnaast dient de parkeeroplossing passend te zijn bij de doelgroep die van deze parkeerplaatsen gebruik gaat maken. Hoewel gemeente Borne plannen toetst op voldoende parkeergelegenheid (in aantallen) voor auto’s en de bruikbaarheid daarvan, zijn ook andere elementen van belang die ervoor zorgen dat sprake is van een duurzame parkeeroplossing. Gehandicaptenparkeerplaatsen Het realiseren van een of meer gehandicaptenparkeerplaatsen is in elk geval bij de volgende ontwikkelingen vereist: • | Bij maatschappelijke voorzieningen dient tenminste 5% van de parkeerplaatsen als algemene gehandicaptenparkeerplaats te worden ingericht. De gehandicaptenparkeerplaatsen dienen zo dicht mogelijk bij de (hoofd)ingang van een gebouw te liggen (maximale 100 meter loopafstand). • | Als er sprake is van een groot openbaar parkeerterrein of een parkeergarage moet per 50 gewone parkeerplaatsen 1 algemene gehandicaptenparkeerplaats worden gerealiseerd (2% van de parkeercapaciteit).
Een parkeerplaats die wordt ingericht als algemene gehandicaptenparkeerplaats is onderdeel van de parkeerbehoefte. Het is dus niet nodig om deze parkeerplaats als extra parkeerplaats aan te leggen. Bij gehandicaptenparkeerplaatsen geldt des te meer de eis dat deze parkeerplaatsen bruikbaar en bereikbaar moeten zijn. De parkeerplaatsen liggen dan ook bij voorkeur op maaiveld en zijn anders bereikbaar via een lift. 13 14 Elektrische laadpunten Kennis, inzicht en regelgeving wat betreft het elektrisch laden van voertuigen is volop in ontwikkeling en verandert jaarlijks. Om deze reden hanteert deze Parkeernormen op dit gebied een dynamische verwijzing naar het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In artikel 3.87aa en 4.160a van het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn de eisen opgenomen ten aanzien van laadinfrastructuur. Het Besluit bouwwerken leefomgeving vormt de landelijk geldende wet- en regelgeving. De relevante eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn onder andere: • Een woongebouw (woonfunctie) met parkeergelegenheid in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde perceel, met meer dan tien parkeervakken, heeft leidingdoorvoeren voor laadpunten voor ieder parkeervak.
• Een gebouw, anders dan een woongebouw (niet-woonfuncties), met parkeergelegenheid in het gebouw of buiten het gebouw op hetzelfde perceel, met meer dan tien parkeervakken, heeft ten minste ØØn laadpunt en leidingdoorvoeren voor laadpunten voor ten minste een op de vijf parkeervakken. Als de parkeervoorziening openbaar toegankelijk wordt, is het gemeentelijke beleid ten aanzien van elektrische laadpunten van toepassing. Dit betekent dat in overleg met de gemeente de voorbereiding voor de laadpunten kan worden getroffen, bijvoorbeeld over de aantallen en locaties. Het realiseren van de laadpunten vindt in dat geval plaats vanuit de contracten met exploitanten die op dat moment van toepassing zijn en wordt niet vereist van de ontwikkelaar. Een parkeerplaats die wordt voorzien van een laadpunt is onderdeel van de parkeereis. Het is dus niet nodig om deze parkeerplaats als extra parkeerplaats aan te leggen. Laden en lossen Bij een functie waar laden en lossen noodzakelijk is (bijvoorbeeld bij een appartementencomplex of bedrijfsgebouw), moet rekening worden gehouden met voldoende (geschikte) ruimte als laad- en losvoorziening voor het maatgevende (vracht)voertuig waarmee geladen en gelost gaat worden. Daarbij geldt bij nieuwbouw dat laden en lossen volledig op eigen terrein plaats moet vinden.
Ook het manoeuvreren moet bij voorkeur binnen het plangebied plaatsvinden, om zo de verkeersveiligheid op de openbare weg te waarborgen. Bij uitbreiding en verbouw vindt laden en lossen ook zoveel mogelijk op eigen terrein plaats. Wanneer het manoeuvreren buiten het eigen terrein plaatsvindt, moet de initiatiefnemer bijvoorbeeld met rijcurves aantonen dat een veilige manoeuvre kan worden gemaakt. Scootmobielen Wanneer bij een woongebouw gebruik wordt gemaakt van een collectieve fietsenstalling als alternatief op de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (zie paragraaf 5.1), dient bij (woon)functies waar gehandicapten en/of ouderen verwacht worden, tevens rekening te worden gehouden met voldoende (geschikte) ruimte voor het stallen van scootmobielen. Deze stallingsruimte dient te worden voorzien van voldoende oplaadmogelijkheden voor het opladen van scootmobielen. Het inpassen van stallingsruimte voor scootmobielen is altijd een maatwerkoplossing. 4.3. Afwijkingsmogelijkheden Met deze Parkeernormen Borne 2026 wordt beoogd dat bij ruimtelijke ontwikkelingen voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein worden gerealiseerd, zodat een goede parkeersituatie is geborgd. Als het niet mogelijk is om aan deze eis te voldoen, moet de initiatiefnemer nagaan of het mogelijk is om dusdanige aanpassingen aan het plan te doen dat alsnog aan de parkeereis kan worden voldaan.
Hierbij kan worden gedacht aan het herinrichten van de onbebouwde ruimte bij het plan of aanpassingen aan het plan zelf. 15 Als dit niet tot de mogelijkheden behoort, dient te worden gemotiveerd waarom dit niet mogelijk is. In dat geval is het wellicht mogelijk om bij het verlenen van de omgevingsvergunning af te wijken van de eis om voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren. In deze paragraaf worden de situaties behandeld op basis waarvan deze afwijking mogelijk is. Wanneer deze afwijkingsmogelijkheden niet aan de orde zijn, wordt niet voldaan aan de eis om voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren en kan het bouwplan geen doorgang vinden. Benutten bestaand parkeeraanbod in de openbare ruimte Vanuit het principe ‘eerst benutten dan bouwen’ kan vrijstelling worden verleend op het realiseren van het benodigde parkeeraanbod als in de openbare ruimte binnen acceptabele loopafstand voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn om het (resterende) benodigde parkeeraanbod te voorzien. Voorwaarde is wel dat onderbouwd wordt waarom het volledige benodigde parkeeraanbod niet binnen het plangebied kan worden gerealiseerd.
Daarnaast moet door de ontwikkelende partij worden aangetoond (met een parkeerdrukmeting door een deskundig verkeerskundig adviesbureau) dat het parkeeraanbod in de openbare ruimte beschikbaar is op tijden die nodig zijn voor de parkeerbehoefte van de ontwikkeling. Er is sprake van voldoende parkeerruimte in de directe omgeving als de parkeerdruk na realisatie van het plan binnen acceptabele loopafstand niet hoger dan 80%7 is. Voorafgaand aan het onderzoek dient de initiatiefnemer de uitgangspunten van het onderzoek (onderzoeksgebied, onderzoeksdagen en onderzoekstijden) met de gemeente af te stemmen. In bijlage 3 is een stappenplan voor parkeerdrukmetingen toegelicht. Pas na akkoord van de gemeente kan het onderzoek worden uitgevoerd. Indien er voldoende restcapaciteit beschikbaar is, beoordeelt de gemeente of de kwalitatieve impact van het gebruik van de restcapaciteit in het openbaar gebied acceptabel is. Voor het deel van de parkeereis dat mag worden afgewenteld op de openbare ruimte, betaalt de initiatiefnemer een afdracht van € 10.000,- per parkeerplaats aan de gemeente.8 De gemeente stort deze afdracht in de nog in te stellen ‘Bestemmingsreserve Parkeren’.
Aanleggen van extra parkeerplaatsen in de openbare ruimte binnen loopafstand Wanneer de mogelijkheid niet aanwezig is om de parkeereis op te vangen met de bestaande parkeerplaatsen, kan worden onderzocht of er mogelijkheden zijn om parkeerplaatsen in de openbare ruimte aan te leggen. Bij het bepalen van een eventuele locatie moet rekening gehouden worden met: • De acceptabele loopafstanden (zie hoofdstuk 4.2). • Het feit dat de aanleg van parkeerplaatsen niet ten koste mag gaan van de kwaliteit van de omgeving. Het verzoek om extra parkeerplaatsen aan te leggen in de openbare ruimte wordt voorgelegd aan de gemeente. De gemeente beoordeelt of de aanleg van deze parkeerplaatsen wenselijk en mogelijk is. Indien dit het geval is, legt de gemeente de openbare parkeerplaatsen aan. De initiatiefnemer betaalt de daadwerkelijke kosten voor de aanleg van deze parkeerplaatsen. 7 De grenswaarde van 80% heeft te maken met het voorkomen van zoekverkeer. Bij een hogere bezettingsgraad van parkeerplaatsen neemt de kans toe dat automobilisten langer op zoek zijn naar een vrije parkeerplaats en bijvoorbeeld rondjes moeten rijden. 8 Bedragen zijn prijspeil 2026, jaarlijks te indexeren, voor de prijsindexatie wordt uitgegaan van de IMOC (netto materiºle overheidsconsumptie).
16 Afkopen van parkeerplaatsen Indien onderbouwd kan worden dat het niet mogelijk is om voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren of een van de hiervoor beschreven afwijkingsmogelijkheden in te zetten, kan (een gedeelte van) de parkeereis worden afgekocht. De gemeente besluit aan de hand van de aan te leveren onderbouwing of het afkopen van parkeerplaatsen ruimtelijk gewenst is op de planlocatie. Voor het deel van de parkeereis dat mag worden afgekocht, betaalt de initiatiefnemer een afdracht van € 10.000,- per parkeerplaats aan de gemeente. 9 De gemeente stort deze afdracht in de nog in te stellen ‘Bestemmingsreserve Parkeren’. De gelden uit de ‘Bestemmingsreserve Parkeren’ kunnen enkel aan vooraf gedefinieerde zaken worden uitgegeven welke beschreven staat in de vastgestelde kaders. Met de gelden: • het realiseren parkeervoorzieningen;. • uitbreiding van de parkeercapaciteit; • aanpassen van parkeervoorzieningen. Nadat de raad de bevoegdheid aan het college heeft gegeven om middelen te onttrekken uit de ‘Bestemminsreserve Parkeren’ kan het college snel handelen en daar waar nodig de parkeercapaciteit uitbreiden of verbeteren tot een maximum van € 50.000 per parkeervoorziening. Motivering zwaarwegend belang De eerder beschreven afwijkingsmogelijkheden zullen naar verwachting voor veel ruimtelijke ontwikkelingen een oplossing bieden.
Wanneer dit niet het geval is, kan een beroep worden gedaan op een hardheidsclausule. Dit is mogelijk wanneer andere belangen zwaarder wegen dan het verkeers-/parkeerkundige belang, bijvoorbeeld wanneer grote maatschappelijke, economische of volkshuisvestelijke voordelen worden verwacht met het realiseren van de ontwikkeling. De initiatiefnemer moet de aanvraag voor een omgevingsvergunning in dat geval voorzien van een onderbouwing van de noodzaak om af te wijken van de eis dat het benodigde parkeeraanbod op eigen terrein wordt gerealiseerd. Daarnaast moet de initiatiefnemer inzichtelijk maken wat de verkeers-/parkeerkundige gevolgen zijn die doorgang van het plan (eventueel) heeft op de omgeving. Dit kan bijvoorbeeld zijn dat de parkeerdruk in de directe omgeving oploopt tot 90% maar dat er op iets grotere afstand wel voldoende parkeerruimte is. Omdat het in dit geval gaat om een afwijking van het beleid, beoordeelt de gemeenteraad of de ruimtelijke ontwikkeling doorgang kan vinden. De gemeenteraad maakt in dat geval een afweging tussen het belang van deze ontwikkeling en de gevolgen die de ontwikkeling heeft. 9 Bedragen zijn prijspeil 2026, voor de prijsindexatie wordt uitgegaan van de IMOC (netto materiºle overheidsconsumptie) 5. Parkeernormen fiets Gemeente Borne wil het gebruik van de fiets stimuleren en de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren.
Nieuwbouwplannen en transformatieprojecten moeten daarom rekening houden met het stallen of parkeren van de fiets (en brom- en snorfietsen). De aanvrager van een omgevingsvergunning moet daarom ook de fietsparkeerbehoefte inzichtelijk maken. 5.1. | Fietsparkeernormen woonfuncties Conform het Besluit bouwwerken leefomgeving (Artikel 4.171 – 4.173) is het bij nieuwbouwwoningen verplicht een afsluitbare bergruimte te realiseren om fietsen of scootmobielen op te bergen voor bewoners. Het voorzien in stallingsruimte voor de fiets van bewoners is hiermee gewaarborgd in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het Besluit bouwwerken leefomgeving biedt ruimte voor gelijkwaardige oplossingen, zoals een gezamenlijke fietsenstalling in plaats van de voorgeschreven individuele fietsenberging. Gelijkwaardig alternatief voor eis Besluit bouwwerken leefomgeving Voor het realiseren van een gemeenschappelijke fietsenberging bij appartementen, als gelijkwaardig alternatief voor de eis uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, dient voor bewoners per appartement rekening te worden gehouden met het aantal fietsparkeerplaatsen zoals weergegeven in tabel 5.1. Volgens de toelichting op het Besluit bouwwerken leefomgeving is de individuele berging ook bedoeld voor andere zaken.
Bij de keuze voor een gezamenlijke fietsenberging is het daarom daarnaast verplicht om bij woningen vanaf 50 m† bvo een individuele berging van minimaal 2,7 m† in of bij de woning te realiseren. omvang appartement | aantal fietsparkeerplaatsen | individuele berging <50 m† bvo | 2,0 | geen 50-74 m† bvo | 2,7 | 2,7 m† 75-99 m† bvo | 3,4 | 2,7 m† 100-125 m† bvo | 4,0 | 2,7 m† >125 m† bvo | 4,7 | 2,7 m† Tabel 5.1: Benodigd aantal fietsplekken per woning voor bewoners bij een collectieve fietsenstalling Fietsparkeernormen voor bezoekers van bewoners De invulling van fietsparkeervoorzieningen voor bezoekers van bewoners is verschillend voor grondgebonden woningen en appartementen. Bij grondgebonden woningen is het uitgangspunt dat bezoekers hun fiets zonder hinder voor het overige verkeer (voetgangers) nabij de woning kunnen parkeren, bijvoorbeeld in de tuin of tegen de voorgevel. Bij appartementen parkeren meerdere bezoekers op een kleiner oppervlak, waardoor fietsparkeervoorzieningen als nietjes of rekken op eigen terrein gewenst zijn. Hiervoor geldt: • | Voor de eerste 20 appartementen een fietsparkeernorm voor bezoekers van 0,5 fietsparkeerplaats per woning. • | Vanaf appartement 21 en verder een fietsparkeernorm van 0,25 fietsparkeerplaats per woning.
Aandachtspunt bij de vormgeving van de fietsparkeerplaatsen voor bezoekers is dat het voor bewoners aantrekkelijker blijft om in een eigen, afgesloten of bewaakte fietsparkeervoorziening te parkeren. 17 18 5.2. Fietsparkeernormen niet-woonfuncties Voor niet-woonfuncties is geen verplichting ten aanzien van het realiseren van bergingen of fietsparkeervoorzieningen opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Voor het bepalen van de behoefte aan fietsparkeervoorzieningen voor deze ontwikkelingen zijn de meest recente CROW-fietsparkeerkencijfers (Fietsparkeerkencijfers 2025) gehanteerd. CROW gaat uit van een bandbreedte voor fietsparkeerkencijfers. Zoals toegelicht in bijlage 1 baseert de gemeente haar fietsparkeernormen op het gemiddelde parkeerkencijfer van CROW. De fietsparkeernormen voor niet-woonfuncties zijn opgenomen in bijlage 4. Meer fietsparkeerplaatsen realiseren is altijd mogelijk. 5.3. Maatwerkfunctie Een maatwerkfunctie is een functie waarvoor in deze Parkeernormen geen passende fietsparkeernorm is opgenomen. In dat geval dient de initiatiefnemer te onderbouwen wat wel een passende fietsparkeerbehoefte is. Daarbij is belangrijk dat wordt gewaarborgd dat de fietsparkeerbehoefte van de ontwikkeling voor een langere periode (ten minste de komende 10 jaar) overeenkomt met de parkeerbehoefte die met deze maatwerk- fietsparkeernorm wordt bepaald.
Bij het opstellen van de onderbouwing kan de initiatiefnemer bijvoorbeeld gebruik maken van een eerder opgestelde business- of ondernemingsplan. Bij het opstellen van deze plannen is immers aandacht besteed aan de verwachte bezoekersaantallen en het verzorgingsgebied. De onderbouwing van de afwijkende fietsparkeerbehoefte wordt ter toetsing voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders. 19 6. Toepassingskader fietsparkeren In dit hoofdstuk wordt toegelicht hoe de fietsparkeereis wordt bepaald en hoe deze opgelost dient te worden. Voor de oplossing van de fietsparkeereis gelden andere voorwaarden dan bij autoparkeren. 6.1. Berekening fietsparkeereis De berekening van de parkeereis voor het fietsparkeren is grotendeels hetzelfde als de berekening van de parkeereis voor het autoparkeren zoals toegelicht in paragraaf 4.1. Hierop zijn twee uitzonderingen. Het toepassen van dubbelgebruik is bij fietsparkeren alleen mogelijk tussen niet-woonfuncties onder de voorwaarde dat de entrees van de verschillende functies niet verder uit elkaar liggen dan 25 meter loopafstand. Voor bewoners dient altijd een eigen, aparte fietsenstalling gerealiseerd te worden. Bij het toepassen van dubbelgebruik voor de overige functies gelden dezelfde aanwezigheidspercentages als bij autoparkeren.
De vrijstelling voor kleine ontwikkelingen is bij het fietsparkeren volledig afwijkend van het autoparkeren. Bij fietsparkeren geldt de vrijstelling enkel voor de parkeerbehoefte voor bezoekers en werknemers. Wanneer dit deel van de parkeereis maximaal vijf fietsparkeerplaatsen bedraagt, is het niet nodig deze fietsparkeerplaatsen te realiseren. Het uitgangspunt is dat bezoekers en werknemers hun fiets dan zonder hinder van het overige verkeer (voetgangers) op of grenzend aan het eigen terrein van de bestemming kunnen parkeren. Voorwaarde voor het toepassen van deze vrijstelling is dat voor hetzelfde adres (dezelfde locatie) in de afgelopen vijf jaar niet eerder van deze mogelijkheid gebruik is gemaakt. Om dit uitgangspunt te waarborgen moet in de Omgevingsvergunning worden opgenomen dat op deze locatie gebruik is gemaakt van de vrijstelling bij kleine ontwikkelingen. Deze vrijstelling is dus niet van toepassing op de parkeerbehoefte van bewoners. De vrijstelling horeca en detailhandel in het centrum geldt ook voor het fietsparkeren. Dit betekent dat wanneer de transformatie van een pand naar horeca of detailhandel (uitgezonderd supermarkten) is vrijgesteld van de autoparkeereis het ook niet nodig is de bijbehorende fietsparkeereis te realiseren. 6.2. Oplossen fietsparkeereis Na de berekening van de fietsparkeereis wordt deze geconfronteerd met het geplande fietsparkeeraanbod.
Het is noodzakelijk dat alle fietsparkeerplaatsen op eigen terrein worden opgelost, waarbij voor vaste gebruikers de voorzieningen afgesloten en overdekt moeten zijn. Voor bezoekers dienen de fietsparkeerplaatsen vrij toegankelijk te worden aangeboden. Wanneer het geplande fietsparkeeraanbod groter dan of gelijk is aan de fietsparkeereis, kan de vergunning voor het verrichten van een omgevingsplanactiviteit worden verleend. Wanneer dit niet het geval is, wordt gekeken of het bouwplan zodanig kan worden aangepast dat het geplande parkeeraanbod voldoende is. Als dit niet mogelijk of wenselijk is, kan worden overwogen om af te wijken van het uitgangspunt dat er voldoende parkeergelegenheid binnen het plangebied moet worden gerealiseerd. In paragraaf 6.3 wordt nader ingegaan op de bijbehorende voorwaarden. 20 Acceptabele loopafstanden Fietsparkeerplaatsen moeten in de buurt van de functie gelegen zijn (uitgangspunt is op eigen terrein), dit voorkomt wildstallen. De acceptabele loopafstanden voor fietsparkeerplaatsen zijn opgenomen in tabel 6.1. Voor bewoners geldt dat de fietsparkeerplaatsen inpandig op eigen terrein opgelost dienen te worden. De gemeente gebruikt deze maximaal acceptabele loopafstanden voor het toetsen van de parkeeroplossing behorende bij een nieuwe functie.
Daarnaast dient het stallen van fietsen dichter bij de functie gelegen te zijn dan de bijbehorende autoparkeerplaatsen. Dit geldt voor zowel fietsparkeerplekken op eigen terrein als in de openbare ruimte. functie maximale loopafstand zorgfuncties en bezoekers van woningen 50 meter overige functies 200 meter Tabel 6.1: Acceptabele loopafstanden fietsparkeervoorzieningen Kwaliteitsrichtlijnen fietsparkeervoorzieningen Om goed te kunnen functioneren moeten fietsparkeervoorzieningen zoveel mogelijk aan kwaliteitsrichtlijnen voldoen. De richtlijnen op het gebied van toegankelijkheid, inrichting en bruikbaarheid zijn weergegeven in bijlage 5. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 4.171 – 4.173), CROW-publicatie 741 (Leidraad fietsparkeren, 2023) en Fietsparkeur10. In de kwaliteitsrichtlijnen voor fietsparkeren is speciale aandacht voor fietsen met afwijkende maten (zogeheten buitenmodel fietsen). Ook brom- en snorfietsen, fatbikes, speedpedelecs, driewielers, bakfietsen en dergelijke moeten op een goede manier kunnen worden geparkeerd. Hiervoor moet in de voorziening zogeheten vrije ruimte worden gereserveerd. Dit zijn gemarkeerde vakken waar fietsen met afwijkende maten geparkeerd kunnen worden.
In tabel 6.2 is een overzicht opgenomen van het aandeel fietsparkeerplaatsen dat geschikt dient te zijn voor 1) buitenmodel fietsen en 2) fietsen met een sterk afwijkende maat. Deze begrippen worden als volgt gedefinieerd: • Buitenmodelfietsen: geschikt voor fietsen die niet in een standaard fietsenrek passen (hart-op- hart afstand minimaal 500 mm). • Sterk afwijkende maat: geschikt voor bakfietsen of andere fietsen met sterk afwijkende maten (vakken minimaal 1.000 mm breed). In totaal dient dus 25% van de fietsparkeerplaatsen geschikt te zijn voor fietsen met afwijkende maten. type fietsparkeerplaats aandeel buitenmodel fietsen 20% sterk afwijkende maat 5% Tabel 6.2: Aandeel fietsplekken dat geschikt moet zijn voor fietsen met afwijkende maten De gemeente hanteert richtlijnen voor de kwaliteit en goede inpassing van fietsparkeervoorzieningen op eigen terrein. De richtlijnen zorgen ervoor dat de fietsparkeerplaatsen ook daadwerkelijk gebruikt worden. 10 Zie www.fietsparkeur.nl; Fietsparkeur is het keurmerk voor fietsparkeervoorzieningen. 21 Voor het ontwerp van fietsparkeervoorzieningen gelden de volgende richtlijnen: • de fiets staat op de best mogelijke locatie; • een eenvoudig toegankelijke voorziening voor alle doelgroepen; • passende, kwalitatieve fietsparkeervoorzieningen voor iedereen; • een aantrekkelijke en sociaal veilige fietsparkeervoorziening.
In bijlage 5 staat toegelicht hoe deze richtlijnen kunnen worden ingevuld. 6.3. Afwijkingsmogelijkheden Als het niet mogelijk is om aan de fietsparkeereis te voldoen, moet de initiatiefnemer nagaan of het mogelijk is om dusdanige aanpassingen aan het plan te doen dat alsnog aan deze parkeereis kan worden voldaan. Hierbij kan worden gedacht aan het herinrichten van de onbebouwde ruimte bij het plan of aanpassingen aan het plan zelf. Als dit niet tot de mogelijkheden behoort, dient te worden gemotiveerd waarom dit niet mogelijk is. In dat geval is het wellicht mogelijk om bij het verlenen van de omgevingsvergunning af te wijken van de eis om voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein te realiseren. In deze paragraaf worden de situaties behandeld op basis waarvan deze afwijking mogelijk is. Transformaties In sommige gevallen is het niet mogelijk om de volledige fietsparkeereis op eigen terrein op te lossen. Dit speelt met name bij transformaties. De initiatiefnemer kan in dat geval aan de gemeente voorstellen om gebruik te maken van de openbare ruimte. Daarbij geldt de voorwaarde dat er een passende fietsparkeeroplossing is of dat de gemeente zicht heeft op een passende fietsparkeeroplossing, waarbij wat een passende oplossing is door de gemeente wordt bepaald. Er zijn hierbij twee mogelijkheden: • Op loopafstand liggen (bestaande) fietsparkeerplaatsen in de openbare ruimte.
Om te bepalen of er restcapaciteit is, laat de initiatiefnemer voor eigen rekening een onderzoek uitvoeren door een gespecialiseerd en onafhankelijk bureau. De initiatiefnemer stemt voorafgaand aan het onderzoek met de gemeente af over de wijze van onderzoeken. • De gemeente ziet de mogelijkheid om op loopafstand nieuwe fietsparkeerplaatsen te realiseren of de capaciteit van een bestaande fietsparkeervoorziening uit te breiden. De kosten voor deze plaatsen zijn voor rekening van de initiatiefnemer. Motivering zwaarwegend belang Wanneer de hiervoor beschreven regels en afwijkingsmogelijkheid geen oplossing bieden, kan een beroep worden gedaan op een hardheidsclausule. Dit is mogelijk wanneer andere belangen zwaarder wegen dan het verkeers-/parkeerkundige belang, bijvoorbeeld wanneer grote maatschappelijke, economische of volkshuisvestelijke voordelen worden verwacht met het realiseren van de ontwikkeling. De initiatiefnemer moet de aanvraag voor een omgevingsvergunning in dat geval voorzien van een onderbouwing van de noodzaak om af te wijken van de eis dat het benodigde parkeeraanbod op eigen terrein wordt gerealiseerd. Daarnaast moet de initiatiefnemer inzichtelijk maken wat de verkeers-/parkeerkundige gevolgen zijn die doorgang van het plan (eventueel) heeft op de omgeving.
Omdat het in dit geval gaat om een afwijking van het beleid, beoordeelt de gemeenteraad of de ruimtelijke ontwikkeling doorgang kan vinden. De gemeenteraad maakt in dat geval een afweging tussen het belang van deze ontwikkeling en de gevolgen die de ontwikkeling heeft. 22 7. Stappenplan toetsing parkeren Figuur 7.1 toont samenvattend de stappen die doorlopen moeten worden voor de toetsing van parkeren. In het figuur wordt verwezen naar de relevante paragrafen waar desbetreffende stap verder is toegelicht. Figuur 7.1: Stappenplan toetsing parkeren nee = Berekening parkeereis Rekening houden met parkeerbehoefte bestaande situatie Compensatie te vervallen parkeerplaatsen Parkeereis: aantal te realiseren parkeerplaatsen Bepaling parkeeraanbod op eigen terrein Voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein? Zijn er mogelijkheden om op een andere wijze aan de parkeernorm te voldoen? Nagaan of afwijkingsmogelijkheden kunnen worden toegepast Indienen vergunningaanvraag Toetsing aanvraag en vastleggen afspraken met gemeente Borne + nee nee ja ja ja Bouwplan kan geen doorgang vinden paragraaf 4.2 en 6.2 paragraaf 4.3 en 6.3 paragraaf 4.1 en 6.1 23 8. Juridisch kader 8.1. Juridische grondslag De juridische verankering van de parkeernorm is geborgd in het omgevingsplan van gemeente Borne. Deze Parkeernormen vervangt de Parkeernormen uit 201811.
De toetsing aan deze Parkeernormen vindt plaats bij een aanvraag Omgevingsvergunning in het geval van nieuwbouw, verbouw (uitbreiding) of functiewijziging. In de Omgevingsvergunning wordt vastgelegd wat de parkeereis is en hoe daar invulling aan wordt gegeven. 8.2. Toetsing aanvraag en vastleggen van afspraken Het college van burgemeester en wethouders zal de onderbouwing van de initiatiefnemer en diens aangedragen parkeeroplossing toetsen. Daarbij is het aan het college om te beoordelen of het parkeren goed en duurzaam wordt opgelost. Het vastleggen van parkeerafspraken in de vergunning voor het verrichten van een omgevingsplanactiviteit geeft het college de mogelijkheid om nadien te kunnen controleren of de parkeeroplossingen worden gebruikt zoals ze zijn afgesproken. Dit betekent dat er handhavend kan worden opgetreden. Het vastleggen van de afspraken gebeurt ook om geen onduidelijkheid te laten bestaan over situaties die zich in de toekomst kunnen voordoen. Bij afspraken kan worden gedacht aan: • Het vastleggen dat, indien bij de berekening van het aantal te realiseren parkeerplaatsen is uitgegaan van dubbelgebruik, de parkeerplaatsen door alle gebruikers van het pand te gebruiken zijn. • Het vastleggen dat parkeergelegenheid bij woningen binnen het plangebied niet mag worden opgeheven.