Bijlage: Onderzoek aantal dak- en thuislozen regio Centrumgemeente Enschede
Tekst van het document
Definitief
Onderzoek aantal dak- en thuisloze inwoners Centrumgemeente Enschede
Auteur(s)
Ilco Toebes Lennart Homan Alyssa Wegman
Opdrachtgever
Gemeente Enschede
Kenmerk
IT/24/2091/tdens
Publicatiedatum
17 december 2024 © Bureau HHM
Inhoud Samenvatting ............................................................................................................... 3 1.
Aanleiding ......................................................................................................... 5
1.1
Waarom dit onderzoek? ..................................................................................... 5
1.2
Definities ETHOS Light ........................................................................................ 5
1.4
Doel van het onderzoek ..................................................................................... 7
2.
Aanpak .............................................................................................................. 8
3.
Resultaten ...................................................................................................... 11
4.
Aanbevelingen ............................................................................................... 19
4.1
Methodiek ............................................................................................................19
4.2
Hoe nu verder .....................................................................................................20
Bijlage 1.
Respons vragenlijst ..............................................................................21
Bijlage 2.
Tabellenboek .........................................................................................22
Bijlage 3.
Kenmerken dak- en thuislozen per gemeente ..............................35
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 2
Samenvatting
De dak- en thuislozen bevonden zich, op het telmoment, in de volgende
De centrumregio Enschede is bezig met de ontwikkeling van toekomst-
ETHOS Light categorie
bestendige huisvesting voor dak- en thuislozen. Hiervoor is inzicht nodig in
leefsituatie. Volwassenen Minderjarigen
In de openbare ruimte
33
3
In de noodopvang
42
1
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
107
5
Subtotaal
182
9
In een instelling
34
5
In een niet-conventionele ruimte
43
5
Bij familie, vrienden of kennissen
198
41
In een woning met dreigende uithuiszetting
11
2
Onbekend
19
3
Totaal
487
65
het aantal dak- en thuisloze mensen. Bureau HHM heeft hiervoor een onderzoek uitgevoerd. In dit onderzoek stonden de volgende doelen centraal: 1
Wat is het aantal dak- en thuislozen in de centrumregio Enschede en in welke leefsituatie bevinden deze mensen zich?
2
Wat is het profiel van de dak- en thuisloze mensen in de centrumregio Enschede?
In deze samenvatting geven we een kort antwoord op deze twee vragen. In de verdere rapportage is meer achtergrondinformatie te vinden.
Aantal dak- en thuislozen in de regio Door middel van dit onderzoek zijn 487 dak- of thuisloze volwassenen in de centrumregio Enschede in beeld gebracht. Daarnaast zijn er ook 23 dak- en thuisloze mensen in beeld gebracht die tijdens de telweek in een gemeente buiten de regio Enschede verbleven. Bij de 487 dak- of thuisloze volwassenen zijn 65 minderjarigen (jonger dan 18 jaar) direct betrokken en bevinden zich
Profiel dak en thuisloze mensen
dus in dezelfde woonsituatie, wat in totaal uitkomt op 552 dak- of thuisloze
Het profiel van de dak- en thuisloze mensen is divers. Het betreft mensen in
mensen.
alle levensfasen, van jongvolwassenen tot ouderen. Iets meer dan een kwart van de dak- en thuislozen is vrouw (125 van de 487 mensen). Ook is ongeveer
Daarnaast zijn er 71 minderjarigen (jonger dan 18 jaar) indirect betrokken
een vijfde van de volwassenen jonger dan 27 jaar (105 van de 487 mensen).
en bevinden zich dus niet in dezelfde woonsituatie (bijvoorbeeld als de
De meest vertegenwoordigde leeftijdsgroep betreft 35 t/m 44 jarigen (136
minderjarige verblijft bij de andere ouder).
mensen). Over de breedte zien we dat het gros van de dak- en thuislozen tussen de 27 en 54 jaar oud is, namelijk 309 van de 478 mensen.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 3
Ook zien we de nodige variatie daar waar het de gemiddelde duur van de dak-
Bij de verdeling over de gemeenten zien we dat Enschede het grootste
of thuisloosheid betreft. 6 op de 10 is al langer dan 4 maand dak- of
aantal dak- en thuislozen heeft (307 van de 552 mensen, inclusief 29 direct
thuisloos en voor 1 op de 10 geldt zelfs dat dit al langer dan 2 jaar duurt. Een
betrokken kinderen kinderen). In Hengelo gaat het om 101 mensen (inclusief
kwart is minder dan 3 maand dak- of thuisloos.
19 direct betrokken kinderen).
Mensen die langer dan 2 jaar dak- of thuisloos zijn verblijven gemiddeld
Gebruik deze link voor een uitgebreide weergave van
genomen vaker in de openbare ruimte of in een niet-conventionele ruimte,
onderzoeksresultaten.
vergeleken met andere verblijfsduur categorieën. Mensen die bij familie, vrienden of kennissen verblijven, verblijven daar in de helft van de gevallen
Beschouwing op de resultaten
minder dan een jaar.
De stevige bijdrage die organisaties hebben geleverd aan het onderzoek heeft geleid tot een hoge respons, zie hiervoor de weergave in Bijlage 1.
Het aantal dak- of thuislozen dat geen enkele vorm van inkomen heeft is relatief klein. Van de 365 mensen waarvoor dit in beeld is gebracht (voor de
Met deze telling is de ondergrens van het aantal dak- en thuisloze mensen in
overige groep is dit gegeven onbekend), gaat het om 84 mensen die geen
de centrumregio Enschede in beeld gebracht. Ondanks de betrokkenheid van
enkele vorm van inkomen hebben.
veel organisaties, zijn er ook in dit onderzoek mensen buiten beeld gebleven. Hoe groot deze ‘onzichtbare’ groep is, blijft lastig in te schatten. Dit benadrukt
De reden tot verlies van woonzekerheid is divers. In de meeste gevallen (18%)
in de optiek van de onderzoekers het belang van een aanpak om te komen
zijn er meerdere redenen die elkaar mogelijk ook hebben beïnvloed. Actie
tot toekomstbestendige huisvesting voor dak- en thuislozen, maar ook van
van de huisbaas (uithuiszetting) staat op nummer 2 (11%) op de lijst, gevolgd
een integrale aanpak om in de eerste plaats dak- of thuisloosheid te
door psychische problematiek (10%) en een conflict met familie (10%).
voorkomen.
Verslaving, relatieproblemen en financiële redenen worden ook vaak genoemd (elk 9%). Eenduidige profielen, naast het diverse karakter, van dak-
Tot slot, dit onderzoek betreft een momentopname en is een zogeheten nul-
en thuislozen zijn daardoor, zonder nadere verdieping, lastig te maken.
meting. Het is belangrijk om op gezette tijden deze telling te herhalen om zicht te hebben op de ontwikkeling van de opgave. Ook kan zicht op de
Het onderzoek laat aan de andere kant wel zien dat het stereotype beeld van
opgave helpen om te beoordelen of gerichte beleidsinterventies tot een
de groep dak- en thuisloze mensen achterhaald is. Het beeld dat het gaat om
afname leiden van het aantal dak- en thuisloze mensen.
mensen die op straat of in de opvang leven verdient bijstelling. Een aanzienlijke groep mensen verblijft bij vrienden, familie of kennissen (198 mensen) of in een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf (107 mensen).
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 4
1. Aanleiding
1.1
Waarom dit onderzoek?
De gemeente Enschede is centrumgemeente voor de voorzieningen rond Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in de centrumregio
De centrumregio Enschede is bezig met de ontwikkeling van
Enschede. De regio bestaat uit acht gemeenten: Borne, Dinkelland,
toekomstbestendige huisvesting voor dak- en thuislozen. Om hierop
Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser en Oldenzaal.
effectief beleid te formuleren, is het van belang om de omvang van het
Vooruitlopend op landelijke wet- en regelgeving wil de regio in beeld brengen
aantal dak- en thuislozen en de aard van de problematiek in kaart te
hoe groot de groep dak- en thuislozen is.
brengen. Door te onderzoeken om hoeveel mensen het gaat en welke profielen deze mensen hebben ontstaat meer inzicht. Dit is dan ook het
In dit onderzoek is aansluiting gezocht bij de indeling van dak- en thuisloze
doel van het onderzoek, namelijk om in de centrumregio Enschede het
inwoners conform de Ethos Light categorisering. Daarvoor is gebruikgemaakt
aantal dak- en thuisloze inwoners in beeld te brengen.
van bestaande publicaties en bijbehorend instrumentarium, zoals de ‘Handleiding voor Lokale Besturen’, een publicatie van de KU Leuven en Lucas Zorgonderzoek & Consultancy, onder leiding van prof. dr. Koen Hermans. Daarbij vinden we het belangrijk te benadrukken dat in de praktische uitvoering van het onderzoek er op onderdelen een aangepaste aanpak is gevolgd, dan beschreven wordt in de geraadpleegde publicaties.
1.2
Definities ETHOS Light
Veel bestaande onderzoeksmethoden die zich richten op dak- en thuislozen focussen zich op een afgebakend deel van de totale groep. Met de ETHOS Light categorisering wordt deze focus verbreed. ETHOS Light staat voor European Typology of Homelessness and Housing Exclusion en is een meetinstrument om dakloosheid in kaart te brengen. Het meetinstrument richt zich op verschillende categorieën dak- en thuislozen. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 5
ETHOS Light categorisering
ETHOS Light categorisering
1
In openbare ruimte
5
In niet-conventionele woning
•
Mensen die leven in de publieke ruimte (op ‘straat’).
•
Mensen die in niet-conventionele ruimtes of woningen verblijven.
2
In noodopvang
•
Mensen die in laagdrempelige en kortdurende opvang verblijven. Bijvoorbeeld de winter- of nachtopvang.
Bijvoorbeeld in een woonwagen, hut, garage, kraakpand, auto, tent, een woning zonder huurcontract of een woning zonder basisvoorzieningen zoals een keuken of badkamer. 6
Bij familie, vrienden of kennissen
•
Mensen die tijdelijk inwonen bij familie of vrienden wegens gebrek aan
3
In opvang voor thuislozen
•
Mensen die in opvangcentra of tijdelijke huisvesting verblijven.
eigen huisvesting. Tot deze categorie behoren ook mensen die bij een
Bijvoorbeeld opvangvoorziening (safe-houses, reguliere opvang of andere
gastfamilie verblijven, bijvoorbeeld mensen zonder papieren.
tijdelijke voorzieningen) verblijven. 4 •
Instellingverlaters
7 • •
•
•
Mensen die de woning moeten verlaten binnen de maand volgend op de telling wegens een beslissing ongeschiktheid;
Mensen die langer verblijven in de instelling wegens gebrek aan een stabiele woonoplossing (en dus de instelling reeds hadden moeten
Mensen die de woning moeten verlaten binnen de maand volgend op de telling wegens een beslissing onbewoonbaarheid;
ziekenhuis, de bijzondere jeugdzorg, beschermd wonen) verlaten zonder stabiele woonoplossing.
Mensen die de woning moeten verlaten binnen de maand volgend op de telweek wegens een betekend vonnis tot gerechtelijke uithuiszetting;
Mensen die binnen de maand volgend op de telweek de instelling (respectievelijk de gevangenis, het algemeen ziekenhuis, het psychiatrisch
Dreigende uithuiszetting1
•
Mensen die de woning moeten verlaten binnen de maand volgend op de
verlaten/zouden moeten verlaten binnen de maand volgend op de
telling wegens een verlopen opzegtermijn of wegens een opzegtermijn die
telweek).
zal verlopen binnen de maand volgend op de telweek.
Tabel 1. Definities ETHOS Light.
1
Deze categorie is in een later stadium toegevoegd aan de ETHOS Light categorisering. Zowel in België, als in Nederland wordt deze categorie toegepast, aangezien dit een bekende route is naar dakloosheid.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 6
1.4
Doel van het onderzoek
De telling heeft als centrale doelstelling om het aantal dak- en thuisloze mensen in de centrumregio Enschede in beeld te brengen. Hierbij staan twee onderzoeksvragen centraal: 1
Wat is het aantal dak- en thuislozen in de centrumregio Enschede en in welke leefsituatie bevinden deze mensen zich?
2
Wat is het profiel van de dak- en thuisloze mensen in de centrumregio Enschede?
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 7
2. Aanpak
Stappenplan
Om de centrumregio Enschede inzicht te geven in het aantal dak- en
Stap 0 Voorbereiding
thuislozen hebben we gekozen voor de methodiek van een ‘éénweekstelling’.
In deze fase hebben de onderzoekers zich inhoudelijk en procedureel
Hoe we dat hebben aangepakt leest u in dit hoofdstuk.
voorbereid op het onderzoek. Dat hebben we gedaan door documentatie
Onze aanpak bestond uit acht stappen.
over dak- en thuisloosheid in de centrumregio tot ons te nemen. Ook verdiepten we ons in de documentatie vanuit het Kansfonds en de leerpunten uit eerdere onderzoeken die conform de ETHOS Light methodiek zijn uitgevoerd. Doel hiervan was dat we snel en adequaat konden participeren in de regionale projectgroep en bij de start snel op vlieghoogte waren.
Stap 1 Projectgroep De onderzoekers hebben geparticipeerd in de projectgroep die de telling voorbereidde. De projectgroep bestond uit vertegenwoordigers van de gemeente Enschede. Deelname aan de projectgroep gaf de mogelijkheid tot direct contact met de betrokken organisaties en gemeenten, zodat verdere uitwerking nauw met hen kon worden afgestemd.
Stap 2 Vragenlijst Voor het in beeld brengen van het aantal dak- en thuisloze mensen in centrumregio Enschede hebben we een vragenlijst opgesteld aan de hand van het voorbeeld uit de ETHOS Light methodiek. De vragenlijst bestond uit vragen om relevante informatie te verzamelen over de dak- en thuislozen, zoals persoonskenmerken, verblijfplaats, samenstelling van huishouden, periode van dak-of thuisloosheid en reden van dak-of thuisloosheid. Ook bevatte de vragenlijst enkele anonieme identificerende gegevens aan de hand waarvan dubbeltellingen konden worden geanalyseerd. Alle betrokken organisaties hebben de vragenlijst online ingevuld in de telweek.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 8
Stap 3 Instructie partijen
•
Bundeling online beschikbaar gesteld
Om inzicht te krijgen in het aantal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede zijn betrokken organisaties benaderd om deel te nemen aan het
Ook binnen de organisatie van de gemeenten zelf was het van belang dat
onderzoek. Dit betreft onder andere zorgaanbieders, woningcorporaties,
geteld werd door functionarissen die zicht hebben op de doelgroep, zoals
welzijnsorganisaties en veiligheidsorganisaties. De organisaties zijn benaderd
consulenten en burgerzaken. Hiervoor hebben we onze contacten bij de
per mail op 19 juli met een uitnodiging voor de telling en, daarop
gemeenten benaderd met instructies op 27 september.
vooruitlopend, een informatiebijeenkomst. Ook is de oproep gedaan aan de organisaties om zich aan of af te melden voor zowel het onderzoek als de
Stap 4 Uitvoering telling
instructiebijeenkomst. Op 5 september heeft er een digitale
De telling die is uitgevoerd is een ‘point in time’ telling. Een ‘point in time’
informatiebijeenkomst voor de organisaties plaatsgevonden. Vervolgens
telling geeft een beeld van dakloosheid op een vooraf bepaald moment in een
hebben er op 26 september en 14 oktober twee digitale
vooraf bepaald geografisch gebied. De telling is uitgevoerd in de week van 4
instructiebijeenkomsten plaatsgevonden. Hierbij zijn twee voorbeeldcasussen
november tot en met 9 november 2024. Voorafgaand aan en tijdens de
besproken, om te instrueren hoe de vragenlijst ingevuld diende te worden.
telweek zijn de medewerkers van de verschillende organisaties zelf nagegaan of zij mensen kennen die passen bij de ‘doelgroep’. Voor elk van deze mensen
Op 27 september en 16 oktober is er een terugkoppelingsmail van de
hebben zij in de telweek digitaal een vragenlijst ingevuld.
instructie-bijeenkomsten gestuurd naar de organisaties, met nogmaals de oproep om aan te geven of de organisaties wel of niet mee deden aan het
Tijdens de telweek zijn de onderzoekers beschikbaar geweest in de vorm van
onderzoek. De organisaties waarvan op 17 september nog geen reactie was
een helpdesk. Invullers die vragen hadden over de toepassing van de
vernomen zijn per mail hierop geattendeerd. Organisaties die zich op 24
vragenlijst, konden die vragen stellen.
oktober al hadden aangemeld hebben een mail ontvangen met een reminder van de telweek, evenals een laatste reminder op 31 oktober. De organisaties
Het succes van een ‘point in time’ telling valt of staat bij het aantal partijen
zijn verder nog benaderd per mail op 4 november, de begindag van de
dat deelneemt aan de telling en de zorgvuldigheid waarmee zij de
telweek. Op 7 november zijn de organisaties een laatste keer benaderd, de
vragenlijsten hebben ingevuld. Dit betekent dat er een grote rol en
één-na-laatste dag van de telweek.
verantwoordelijkheid is weggelegd voor deze partijen. De verschillende gemeenten in de centrumregio Enschede zijn in grote mate zelf
Naast de mails, ontvingen de organisaties de volgende bestanden;
verantwoordelijk geweest voor het aansporen van de juiste mensen en
•
Handleiding
•
FAQ (antwoorden op veel (te verwachten en) gestelde vragen)
onderzoek. De inspanningen die de verschillende gemeenten hierin hebben
•
Vragenlijst
geleverd zijn van invloed op de uitkomsten die we presenteren in dit rapport.
•
Geheel gebundeld in een informatieblad
organisaties in hun eigen gemeente om een bijdrage te leveren aan dit
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 9
Stap 5 Analyse en rapportage
voortgang te kunnen monitoren en om de verwachtingen ten aanzien van de
Het analyseren van de data is begonnen met het verwijderen van
uitkomsten te kunnen volgen en zo nodig bij te stellen op basis van de
dubbelingen op basis van de anoniem identificerende gegevens. Deze
voortgang.
anoniem identificerende gegevens bestonden uit een combinatie van de eerste letter van de voornaam, en de eerste en laatste letter van de achternaam in combinatie met geslacht en leeftijdscategorie. Bij het verwijderen van dubbelingen is de vragenlijst die het meest compleet was ingevuld behouden ofwel waardevolle informatie van twee dubbelingen gecombineerd. In afstemming met de projectgroep en een aantal grote telpartijen (zoals deelnemende gemeenten) zijn de reacties in de week voor de telweek (28 oktober t/m 1 november) en de week na de telweek (11 t/m 15 november) ook meegenomen in de in de analyse. Na het verwijderen van dubbelingen en de reacties die buiten bovenstaande periode zijn ingevuld zijn nadere analyses uitgevoerd in Excel. Hierbij is onder andere gekeken naar aantallen per ETHOS Light categorie van dak- en thuisloosheid en naar kenmerken van de in beeld gebrachte dak- en thuislozen. De dak- en thuislozen zijn ook uitgesplitst per gemeente (zie ook bijlage 3). Deze uitkomsten zijn verwerkt in deze rapportage.
Stap 6 Bespreken en afronden Deze conceptrapportage bepreken we met de centrumgemeente Enschede.
Stap 7 Communicatie en coördinatie Tijdens de onderzoeksperiode is er regelmatig contact geweest met de opdrachtgever bij de centrumgemeente Enschede. Dit was nodig om
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 10
3. Resultaten Dit hoofdstuk beschrijft de belangrijkste resultaten voor de twee centrale onderzoeksvragen. Daar waar relevant worden verschillende kenmerken van de dak- en thuisloze mensen aan elkaar gerelateerd, om zo een beter beeld te krijgen van de profielen en bijbehorende kenmerken van de groep .
Aantal dak- en thuisloze mensen Kenmerken dak- en thuislozen In totaal hebben 25 organisaties (zie Bijlage 4 voor de lijst) uit de gemeenten Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser en Oldenzaal deelgenomen aan het onderzoek. Deze 25 organisaties hebben in totaal 487 unieke dak- of thuisloze volwassen mensen geteld.
Voor een overzicht van alle tabellen verwijzen we naar het tabellenboek in
Bij deze 487 dak- of thuisloze mensen zijn 65 minderjarigen (jonger dan 18
Bijlage 2.
jaar) direct betrokken en bevinden zich dus in dezelfde woonsituatie, wat het totaal 552 maakt. Daarnaast zijn er 71 minderjarigen (jonger dan 18 jaar) indirect betrokken en bevinden zich dus niet in dezelfde woonsituatie (bijvoorbeeld als een minderjarige verblijft bij de andere ouder).
Verblijfplek naar volwassenen/minderjarigen In totaal zijn er 487 volwassenen geteld, waarvan 357 mannen en 125 vrouwen (3 mensen identificeren zich als ‘X’ en bij 2 mensen is deze vraag leeg). Verder zijn er 65 minderjarigen geteld die direct betrokken zijn en dus in dezelfde woonsituatie zitten. Daarnaast zijn er 71 minderjarigen geteld die indirect betrokken zijn bij de situatie van de dak- of thuisloze ouder. Dit betekent dat de minderjarige zelf niet dakloos is, maar een ouder wel. In de vragenlijst is van de dak- en thuislozen uitgevraagd wat de verblijfplaats is van de minderjarigen, oftewel waar ze de nacht voor de telling verbleven. De grootste groep van de direct betrokken kinderen verblijft bij familie, vrienden of kennissen (63%). Er verbleven gedurende de telperiode 3 direct betrokken minderjarigen in de openbare ruimte (meer info zie bijlage 2).
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 11
ETHOS Light categorie
Volwassenen
Man
Vrouw
X of onbekend
In de openbare ruimte
33
7%
24
7%
9
7%
In de noodopvang
42
9%
37
10%
4
3%
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
107
22%
75
21%
32
26%
Subtotaal
182
37%
136
38%
45
36%
1
In een instelling
34
7%
27
8%
6
5%
In een niet-conventionele ruimte
43
9%
29
8%
12
10%
Bij familie, vrienden of kennissen
198
41%
144
40%
54
In een woning met dreigende uithuiszetting
11
2%
5
1%
Onbekend
19
4%
16
Totaal
487
100%
357
Minderjarigen
3
5%
1
2%
5
8%
20%
9
19%
1
20%
5
8%
2
40%
5
5%
43%
41
63%
6
5%
2
3%
4%
2
2%
1
20%
3
5%
73%
125
26%
3
1%
65
100%
1
20%
Tabel 2a. Verblijfplek naar geslacht en volwassenen/minderjarigen
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 12
Profiel dak- en thuisloze mensen
gemeenten, is te zien dat de meeste niet-Nederlandse mensen (51) verbleven in Enschede (36). In Hengelo verbleven 8 niet-Nederlandse mensen, van 6 mensen was het niet bekend in welke gemeente zij verbleven. In Borne,
Leeftijdscategorie
Dinkelland, Haaksbergen, Hof van Twente, Losser en Oldenzaal zijn enkel dak-
In figuur 3 zijn de leeftijden van de mensen waarvoor een vragenlijst is
en thuisloze mensen met een Nederlandse nationaliteit geteld. Van de 10
ingevuld weergegeven. De grootste groep van de dak- en thuislozen omvat
stateloze mensen, verbleven er 9 in Enschede en 1 in Losser.
136 mensen en is 35 tot en met 44 jaar oud. De daaropvolgende leeftijdsgroep is de groep van 45 tot en met 54 jaar, deze bestaat uit 96 mensen.
Figuur 4. Nationaliteiten dak- en thuisloze mensen
De 51 mensen met een ‘Niet-Nederlandse’ nationaliteit verblijven voor het merendeel bij familie, vrienden of kennissen (19 mensen), gevolgd door de opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf (8 mensen) en de noodopvang (7 mensen). De aanleiding voor het verlies van woonzekerheid van deze groep Figuur 3. Leeftijden dak- en thuisloze mensen
mensen is in 11 gevallen en combinatie van oorzaken, in 8 gevallen door migratie, in 7 gevallen door verslaving 5 gevallen door relatieproblemen.
Nationaliteit Van de 487 volwassenen heeft het merendeel de Nederlandse nationaliteit, namelijk 385 (79%), zoals te zien in figuur 4. De top 3 niet-Nederlandse nationaliteiten van de getelde dak- en thuislozen zijn Pools (7 mensen), Marokkaans (4 mensen) en Syrisch (3 mensen). Als we inzoomen op de
IT/24/2091/tdens
Actieve begeleiding Meer dan de helft van de dak- en thuisloze mensen (261) wordt niet actief begeleid door een maatschappelijke opvang. Van de 127 mensen die wél werden begeleid door een maatschappelijke opvang, werden 125 mensen
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 13
ook begeleid in de gemeente waar degene de afgelopen nacht had verbleven.
thuislozen of tijdelijk verblijf in de gemeente Enschede. Daarnaast verblijven
Van ongeveer een vijfde van de mensen (99 mensen) was het niet bekend
er 40 van 42 mensen in een noodopvang in de gemeente Enschede.
(figuur 5).
Daarnaast verblijven 27 van de 33 mensen in de openbare ruimte in de gemeente Enschede.
Figuur 5. Sprake van al dan niet actieve begeleiding van een MO
NB: Geen actieve begeleiding betekent niet per definitie dat deze inwoner geen begeleiding ontvangt via een ander kanaal.
Figuur 6. Dak- en thuislozen per gemeente
Dak- en thuislozen per gemeente
Samenstelling huishoudens
Figuur 6 geeft weer hoeveel dak- en thuislozen zijn geteld per gemeente. In
Van de dak- en thuislozen waarvan bekend is hoe de samenstelling van het
de bijlage is informatie te vinden over in welke woonsituatie deze mensen zich
huishouden eruit ziet, is de grootste groep alleenstaand zonder
bevinden. Uit de figuur blijkt dat dak- en thuisloosheid in de regio vooral een
minderjarigen (353). De groep die hierop volgt bestaat uit de dak- en
stedelijk fenomeen is. De meeste dak- en thuislozen verbleven tijdens de
thuislozen die alleenstaand zijn met minderjarige(n), dit zijn er 55. Van 41
telling in de gemeente Enschede. In elke ETHOS Light categorisering steekt de
mensen is onbekend hoe de samenstelling van het huishouden eruit ziet. Bij
gemeente Enschede met kop- en schouders uit boven de overige
de huishoudens met minderjarigen, gaat het om minderjarigen die zowel
regiogemeenten. Zo verblijven 79 van de 107 mensen in een opvang voor
indirect als direct betrokken zijn bij de woonsituatie van de ouder.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 14
Van de mensen die meer dan twee jaar dak- of thuisloos zijn, verblijven de meeste mensen bij familie, vrienden of kennissen (21) of in een nietconventionele woonruimte (10). Van de mensen die tussen 1 en 2 jaar dak- of thuisloos (90) zijn, verblijven ook de meeste mensen bij familie, vrienden of
Alleenstaand
Alleenstaand
Met partner
Met partner
Met ouder(s)
zonder
met
zonder
met
zonder
kennissen (39), maar ook in een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf (19).
minderjarigen
minderjarige(n)
minderjarigen
minderjarige(n)
minderjarige(n)2
Wat verder opvalt is dat bij 78 mensen het niet bekend is sinds wanneer deze
353
55
7
8
3
Onbekend
Overig
41
4
Met ouder(s)
Ander
Ander
met
familieverband
familieverband
minderjarige(n)3
zonder
met
minderjarigen
minderjarige(n)
4
9
3
persoon niet meer over een stabiele woonplaats beschikt.
Figuur 7. Samenstelling huishoudens
Periode dak- of thuisloos In het onderzoek is uitgevraagd hoe lang de dak- of thuisloze mensen in deze situatie zitten. Voor de meesten geldt dat zij 4 tot 11 maanden dak- of
Figuur 8. Periode dak- of thuisloosheid
thuisloos zijn (145 van de 487). Hiervan verblijven de meeste mensen bij familie, vrienden of familie (55), maar ook relatief vaak in een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf (49). Het valt op dat er ook een relatief grote groep langer dan twee jaar dak-of thuisloos is, het gaat hierbij om 50 mensen.
Inkomen Een groot deel van de dak- en thuisloze mensen heeft geen inkomen of een werkloosheiduitkering. Daarnaast komt het vaak voor dat het niet bekend is of
2
Met ouder(s) zonder minderjarigen: de persoon 1) verblijft met de ouder(s) en 2) heeft geen minderjarigen of de minderjarigen verblijven niet bij deze persoon. Indien de persoon bij de ouder(s) verblijft wegens een gebrek aan eigen woonoplossing, behoort deze ouder niet tot het huishouden van de persoon. De ouder bevindt zich dan immers niet in een precaire woonsituatie. 3 Met ouder(s) met minderjarige(n): de persoon 1) verblijft met de ouder(s) en 2) heeft minstens een minderjarige dat bij de persoon verblijft. Indien de persoon bij de ouder(s) verblijft wegens gebrek aan een eigen woonoplossing, behoort deze ouder niet tot het huishouden van de persoon. De ouder bevindt zich dan immers niet in een precaire woonsituatie.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 15
een dak- en thuislozen (122) een vorm van inkomen heeft. Verder is bij 120
(41) ofwel relatieproblemen (36). Bij de mensen die verblijven in een opvang
mensen een ander inkomen ingevuld dan de voorgesorteerde categorieën.
voor thuislozen of tijdelijk verblijf zijn de meesten door een actie van de
Voorbeelden van inkomen anders dan de genoemde categorieën zijn een
huisbaas (uithuiszetting) dak- of thuisloos geraakt (36 mensen). Als tweede
uitkering vanuit de participatiewet, een Wajong of een bijstandsuitkering.
gaat het bij deze groep om financiële redenen of een conflict met familie (elk
Hierbij zien we dat van de 36 mensen die in de openbare ruimte verblijven, er
27 mensen). Voor de mensen die verblijven in een niet-conventionele ruimte
16 geen vorm van inkomen hebben. Van de 215 mensen die verblijven bij
geldt dat vooral psychische problematiek (10) en andere onbekende redenen
familie, vrienden of kennissen hebben er 40 geen vorm van inkomen, 42 een
(11) aanleiding zijn geweest voor het verliezen van woonzekerheid. Voor de
andere vorm van inkomen en van 50 mensen is het inkomen onbekend.
mensen die verblijven in de openbare ruimte is psychische problematiek (7), conflict met familie (6) en een ontslag uit een instelling (6) de voornaamste redenen voor het verlies van woonzekerheid. In de noodopvang is vooral een ontslag uit een instelling (7) en immigratie (6) (een van) de reden(en) van daken/of thuisloosheid. Daarnaast is voor 13 mensen uit deze groep de aanleiding van verlies van woonzekerheid onbekend. Bij mensen in een instelling gaat het vooral om psychische problematiek en bij mensen in een woning met dreigende uithuiszetting is de aanleiding grotendeels door een actie van de huurbaas (uithuiszetting). Van alle dak- en thuislozen in de centrumregio Enschede is bij 70 mensen een andere aanleiding opgegeven voor het verlies van woonzekerheid. De
Figuur 9. Inkomen dak- en thuislozen
Aanleiding voor verlies van woonzekerheid
aanleidingen die hier worden gegeven zijn erg divers, zoals bijvoorbeeld door structurele overlast, vluchteling, zorgmijdend, eigen keuze door persoon, onvindbaar willen zijn, of immigratie van ouders.
Van de dak- en thuisloze mensen is uitgevraagd om welke reden ze hun woonzekerheid zijn kwijtgeraakt. Het komt het vaakst voor dat er meerdere redenen zijn voor het verlies van de woonzekerheid, namelijk bij 146 van de 448 mensen waarbij deze vraag is ingevuld. Van de mensen die verblijven bij familie, vrienden of kennissen zijn de meesten hun woonzekerheid kwijtgeraakt door ofwel onbekende redenen
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 16
Gezondheid Bij 202 mensen was er sprake van (een vermoeden van) verslaving (bijv. drugs of alcohol) en bij 187 was er sprake van (een vermoeden van) psychische/ psychiatrische problemen. Bij 172 mensen was er sprake van meerdere gezondheidsproblemen. Voor 159 mensen is er bij de vraag over gezondheid ‘onbekend’ of niks ingevuld.
Figuur 10. Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid. N.B. De 146 mensen waarbij er meerdere redenen zijn ingevuld komen zijn meegenomen in de aantallen van de andere redenen.
IT/24/2091/tdens
Figuur 11. Gezondheid van de dak- of thuisloze mensen
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 17
Niet-conventionele woonruimte
het vaakst voor (23 keer). Daarnaast zijn verslaving (15 keer), uithuiszettingen
Van de 487 dak- en thuisloze inwoners verblijven er 43 (ca 9%) in een niet-
(12 keer), conflicten met familie (11 keer), schulden (11 keer) en
conventionele woonruimte. Ingevulde voorbeelden hierbij zijn een
relatieproblemen (10 keer) aanleidingen die relatief vaak voorkomen.
caravan/woonwagen, auto/vrachtwagen, kraakpand, atelier, B&B, loods,
Bij de vraag over gezondheid zien we dat het vaakst een (vermoeden van)
camping of een woning zonder basisvoorzieningen. Hierbij valt het op dat een
verslaving (bv. Alcohol, drugs) meespeelt (45 keer). Daarna zien we dat
caravan/woonwagen het vaakst voorkomt (13 personen). Bij twee personen is
multiproblematiek (32 keer), (vermoeden van) psychische/psychiatrische
de camping als verblijfplaats opgegeven. Deze groep bestaat veelal uit
problemen (30 keer) en een (vermoeden van) verstandelijke beperking (17
mannen (29 van de 43) van middelbare leeftijd (35 t/m 64 jaar) (28 van de 43
keer) meespeelt. Bij 10 personen is ingevuld dat er geen
personen). De meeste personen verblijven in de gemeente Enschede (16) en
gezondheidsproblemen meespelen. Voor de tabellen van deze ETHOS-
Oldenzaal (9). De inwoners in de categorie zijn het vaakst alleenstaanden
categorie in de centrumgemeente, zie bijlage 2 (specifiek pagina 33).
zonder kinderen (26 van de 43). Redenen voor het verlies van woonzekerheid kunnen bijvoorbeeld zijn psychische problematiek, relatieproblemen, financiële redenen, conflict met familie of een combinatie van redenen. Voor de tabellen van deze ETHOS-categorie, zie bijlage 2 (specifiek pagina 32).
‘Familie, vrienden of kennissen’ in de centrumgemeente Deze groep mensen moet vanwege een gebrek aan eigen huisvesting tijdelijk bij familie, of vrienden of kennis inwonen. Deze groep wordt ook wel eens aangeduid als ‘bankslapers’. We zien dat de centrumgemeente Enschede bijna de helft van het aandeel binnen deze categorie heeft, namelijk 98 van de 198 personen. Het merendeel is mannelijk, namelijk 70 personen (71%). Hierbij zien we dat de leeftijdsgroepen 35 t/m 44 jaar (28%), 45 t/m 54 jaar (23%), 27 t/m 34 jaar (15%) en 18 t/m 22 jaar (14%) het vaakst voorkomen. Het gaat dus veelal om mannen van middelbare leeftijd. We zien dat van deze groep 70% alleenstaande is zonder kinderen en 10% alleenstaande is met kinderen. Slechts bij 2% van deze groep gaat het om iemand met een partner en kinderen. De aanleiding dat deze personen hun woonzekerheid verliezen loopt erg uiteen. Een combinatie van redenen komt
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 18
4. Aanbevelingen
4.1
Methodiek
De methodiek van de uitgevoerde telling biedt inzicht in de concrete aantallen dak- en thuisloze mensen in de regio, evenals de diverse woonsituaties waarin
Dit hoofdstuk beschrijft aanbevelingen op het gebied van de toepassing van
zij verkeren en hun persoonskenmerken. De ETHOS Light categorisering
de methodiek. Ook gaan we kort in op de vervolgstappen die, door middel
hanteert een brede definitie voor dakloosheid, waardoor veel verschillende
van de inzet van dit onderzoek kunnen worden gezet.
groepen in beeld zijn gebracht. Er is echter de mogelijkheid dat niet alle groepen volledig in beeld zijn gebracht door het gebruik van deze methodiek. Dit gaat bijvoorbeeld om mensen die geen contact hebben met hulp- of dienstverlenende instanties, door onbekendheid met het bestaan van deze organisaties of het bewust niet in contact willen komen met deze organisaties. Dit zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn voor mensen zonder verblijfspapieren of om alleenstaande ouders met minderjarigen. Voor het krijgen van een toch zo compleet mogelijk beeld zijn er een aantal zaken waarop gelet kan worden wanneer er een toekomstige telling plaatsvindt. We hebben gemerkt dat het compleet maken van de lijst met betrokken organisaties inspanning vergt. Het is van belang om ook bij volgende tellingen voldoende aandacht te hebben hiervoor en tijdig te beginnen met het in kaart brengen en benaderen van organisaties. Er moet ook vooral gedacht worden aan organisaties die niet een directe verbinding hebben met dak- of thuislozen, zoals campings of vakantieparken, omdat zij ondervertegenwoordigd zijn in de lijst met organisaties die hebben deelgenomen aan dit onderzoek. Mogelijk ligt deelname aan een type onderzoek als dit gevoelig, maar daar kan bij toekomstige tellingen mogelijk meer aandacht aan worden besteed.
Ook hebben we geconstateerd dat de wijze waarop campings of vakantieparken en/of de mensen die daar als dak- of thuisloos verblijven door de verschillende gemeenten zijn meegenomen in dit onderzoek verschilt. In
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 19
de ene gemeente is deze groep expliciet meegeteld, in andere gemeenten is
aandachtsgroepen in beeld te worden gebracht. Een van deze
hier, gelet op de eerder genoemde gevoeligheid, niet expliciet geteld. Bij
aandachtsgroepen is de groep (dreigend) dak- of thuislozen.
toekomstige tellingen is het verstandig dat gemeenten onderling afspraken maken over de wijze waarop dergelijke partijen worden meegenomen.
De uitkomsten van het onderzoek kunnen niet worden genegeerd. Het is belangrijk om hier op een passende manier opvolging aan te geven. Dit
4.2
Hoe nu verder
onderzoek is het eerste onderzoek in de centrumregio Enschede dat op deze
Om effectief beleid op te kunnen stellen is inzicht in het werkelijke aantal dak-
manier dak- en thuislozen in beeld heeft gebracht. Dit onderzoek kan daarom
en thuisloze mensen en hun kenmerken in de centrumregio Enschede van
gezien worden als nulmeting. Effecten van nieuw beleid kunnen daardoor
cruciaal belang. De gemeenten kunnen dit inzicht gebruiken voor het
zichtbaar worden in een toekomstige nieuwe telling. Dergelijke effecten
ontwikkelen van een aanpak om dakloosheid aan te pakken en uiteindelijk uit
worden zichtbaar na 3 tot 4 jaar, waardoor een nieuwe telling idealiter ook
te bannen in 2030. Dit is ook de ambitie van het Nationaal Actieplan
dan plaatsvindt.
Dakloosheid: Eerst een Thuis. De profielen van de dak- en thuislozen geven namelijk inzicht in oorzaken van dakloosheid en groepen waarvoor extra aandacht noodzakelijk is. Hierdoor kan gekeken worden waar versterking van preventie nodig is en hoe deze preventieve maatregelen er dan uit moeten zien. De aantallen geven inzicht aan de gemeenten om hoeveel dak- of thuisloze mensen het gaat. Het biedt een vertrekpunt om aan de slag te gaan met het verder aanpakken van de huisvestingsopgave. Ook kunnen de aantallen mee worden genomen voor urgentieregelingen en woonzorgvisies. Het is daarom te adviseren dat de gemeenten de aantallen uit dit onderzoek, als zijnde de ondergrens van het aantal dak- een thuisloze mensen in de regio, meenemen in de voorbereiding en de uitwerking van het volkshuisvestingsprogramma, onderdeel van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting, waarvan verwacht wordt dat deze in 2026 in zal gaan. In het volkshuisvestingsprogramma dient specifiek de opgave voor
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 20
Bijlage 1.
Respons vragenlijst
Bijlage 1. Respons van de telling dak- en thuislozen regio centrumgemeente Enschede. In overleg met de projectgroep is gekozen om de tellingen in de week voor en de week na de officiële telweek (4 t/m 8 november) wel mee te nemen in de analyse.
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 21
Bijlage 2.
Tabellenboek
ETHOS Light categorie naar geslacht en minderjarigen
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. Volwassenen
In de openbare ruimte
33
7%
24
7%
9
7%
In de noodopvang
42
9%
37
10%
4
3%
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
107
22%
75
21%
32
26%
Subtotaal
182
37%
136
38%
45
36%
In een instelling
34
7%
27
8%
6
5%
1
33%
In een niet-conventionele ruimte
43
9%
29
8%
12
10%
1
33%
Bij familie, vrienden of kennissen
198
41%
144
40%
54
In een woning met dreigende uithuiszetting
11
2%
5
1%
Onbekend
19
4%
16
Totaal
487
100%
357
IT/24/2091/tdens
Man
Vrouw
Onbekend
ETHOS Light categorie
X
Minderjarigen
3
5%
1
2%
5
8%
9
19%
5
8%
5
8%
43%
41
63%
6
5%
2
3%
4%
2
2%
1
33%
3
5%
73%
125
26%
3
1%
65
100%
1
1
1
2
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
50%
50%
50%
0%
| © bureau HHM 2024 | 22
Dak- en thuislozen per gemeente
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht per gemeente. Borne
Dinkelland
Enschede
Haaksber gen
Hengelo
Hof van Twente
Losser
4
Oldenzaal
Buiten regio
1
Onbekend
Totalen
1
33
2
42
In de openbare ruimte
27
In de noodopvang
40
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
79
24
1
2
1
107
Subtotaal
146
28
2
2
4
182
10
7
12
4
34
4
43
12
198
In een instelling
1
In een niet-conventionele ruimte
1
2
16
3
6
2
Bij familie, vrienden of kennissen
6
1
98
5
47
9
In een woning met dreigende uithuiszetting
1
7
9 4
7
9
3
11
1
Onbekend
Totaal
9
Minderjarigen < 18 direct betrokken Minderjarigen < 18 indirect betrokken
1 3
IT/24/2091/tdens
3
278
8
91
11
29 28
4 3
19 20
1 1
4
18
19
18
23
41
487
0 2
3 3
8 11
65 71
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 23
Periode dak- of thuisloos naar leefsituatie
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. Bij 78 van de 487 personen is de periode dak- of thuisloos onbekend.
< 3 maanden
4 – 11 maanden
1 – 2 jaar
> 2 jaar
Onbekend
Totaal
In de openbare ruimte
6
11
4
6
6
33
In de noodopvang
14
6
6
3
13
42
ETHOS Light categorie
Er is nog een woonplek
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
1
20
49
19
6
12
107
In een instelling
2
7
9
11
4
1
34
8
13
9
10
3
43
55
39
21
31
198
In een niet-conventionele ruimte Bij familie, vrienden of kennissen
4
48
In een woning met dreigende uithuiszetting
7
4 3
2
2
14
110
145
90
3%
27%
35%
22%
Onbekend Totaal Percentage t.o.v. totaal (uitgezonderd doelgroep onbekend)
IT/24/2091/tdens
11 12
19
50
78
487
13%
-
-
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 24
Inkomen naar leefsituatie
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. In de rij ‘Aantal’ staat het unieke aantal inwoners. LET OP! De som van het aantal keer dat een bepaald inkomen voorkomt kan hoger zijn dan dit unieke aantal inwoners, omdat één inwoner meerdere vormen van inkomen kan hebben (bijvoorbeeld werkloosheidsuitkering en informeel inkomen). Daarnaast is voor 122 van de 487 unieke inwoners het inkomen onbekend.
In de noodopvang
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
In een instelling
In een nietconventionele ruimte
Bij familie, vrienden of kennissen
In een woning met dreigende uithuiszetting
Onbekend
Totalen
33
42
107
34
43
198
11
19
487
(Equivalent) leefloon
1
0
2
0
0
2
0
0
5
Geen inkomen
16
8
6
4
8
40
0
1
84
Informeel inkomen (bijvoorbeeld 'zwart' werk)
0
3
1
0
1
11
0
0
16
Pensioen
0
1
1
0
1
0
0
0
3
Uitkering handicap
2
0
0
3
0
8
0
0
13
Vast/tijdelijk werk
0
1
16
1
5
26
26
1
52
Werkloosheidsuitkering
4
4
38
3
6
17
2
1
73
Ziekte- of invaliditeitsuitkering
0
3
4
2
3
19
2
0
34
Anders
5
5
36
14
12
42
3
4
120
Onbekend
8
19
7
10
5
50
3
3
122
In de openbare ruimte
Aantal
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 25
Aanleiding verlies woonzekerheid naar leefsituatie
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. In de rij ‘Aantal’ staat het unieke aantal inwoners. LET OP! De som van het aantal keer dat een bepaalde aanleiding verlies woonzekerheid voorkomt kan hoger zijn dan dit unieke aantal inwoners, omdat één inwoner meerdere aanleidingen van verlies woonzekerheid kan hebben (bijvoorbeeld relatieproblemen en psychische problematiek). Daarnaast is voor 92 van de 487 unieke inwoners de aanleiding onbekend.
In de noodopvang
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
In een instelling
In een nietconventionele ruimte
Bij familie, vrienden of kennissen
In een woning met dreigende uithuiszetting
Onbekend
Totalen
33
42
107
34
43
198
11
19
487
(Interfamiliaal) Geweld
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Overmacht (bv. brand, overstroming)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Vluchteling door oorlog in Oekraïne
0
0
0
0
0
1
0
0
1
Overlijden
1
0
0
0
0
1
0
0
2
Actie van de huisbaas (renovatie, verkoop)
0
1
1
0
0
4
2
0
8
Ongeschikte/onbewoon bare woning
0
1
4
0
1
1
0
0
7
Einde van de huurovereenkomst
2
0
5
1
0
4
0
0
12
Conflict met vrienden
1
1
3
2
0
5
0
0
12
Werkloosheid
1
1
5
1
3
6
0
0
17
Immigratie
1
6
2
0
3
6
0
0
18
In de openbare ruimte
Aantal
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 26
In de noodopvang
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
In een instelling
In een nietconventionele ruimte
Bij familie, vrienden of kennissen
In een woning met dreigende uithuiszetting
Onbekend
Totalen
6
7
6
6
3
17
0
0
45
Relatieproblemen
4
3
18
0
8
36
0
2
71
Financiële redenen (bv. schulden)
2
1
27
2
5
31
2
1
71
Verslaving
3
4
21
7
5
33
0
0
73
Conflict met familie
6
5
27
2
5
32
0
0
77
Psychische problematiek
7
4
21
9
10
25
1
0
77
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
3
4
36
7
3
26
5
0
84
Meerdere redenen
7
9
45
9
12
59
3
0
144
Anders
4
3
13
8
6
33
3
0
70
Onbekend
6
13
5
6
11
41
2
8
92
In de openbare ruimte
Ontslag uit een instelling
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 27
Gezondheid naar leefsituatie
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. In de rij ‘Aantal’ staat het unieke aantal inwoners. LET OP! De som van het aantal keer dat een bepaalde gezondheid voorkomt kan hoger zijn dan dit unieke aantal inwoners, omdat één inwoner meerdere gezondheidsproblemen kan hebben (bijv. vermoeden van) psychische/psychiatrische problemen en (vermoeden van) verslaving). Daarnaast is voor 159 van de 487 unieke inwoners de gezondheid onbekend.
In de noodopvang
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
In een instelling
In een nietconventionele ruimte
Bij familie, vrienden of kennissen
In een woning met dreigende uithuiszetting
Onbekend
Totalen
33
42
107
34
43
198
11
19
487
Fysieke beperking
2
4
4
1
1
7
0
0
19
Langdurige lichamelijke problemen
3
5
13
1
2
15
0
0
39
(Vermoeden van) verstandelijke beperking
6
8
20
9
6
35
1
0
85
(Vermoeden van) psychische/psychiatrische problemen
19
14
52
19
17
64
1
1
187
(Vermoeden van) verslaving (bv. alcohol, drugs)
18
19
55
21
12
74
2
1
202
Geen gezondheidsproblemen
0
2
7
1
1
15
2
0
28
Multiproblemen
15
17
46
18
10
64
1
1
172
Anders
1
0
5
0
3
4
1
0
14
Onbekend
5
18
16
6
17
74
5
18
159
In de openbare ruimte
Aantal
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 28
Actieve begeleiding door MO naar leefsituatie
Dit is het totaal aan inwoners dat in de telweek in kaart is gebracht. In de rij ‘Aantal’ staat het unieke aantal inwoners. Daarnaast is voor 99 van de 487 unieke inwoners de actieve begeleiding door MO onbekend.
Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef
In de openbare ruimte
In de noodopvan g
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
3
7
96
Ja, door een MO in een andere gemeente dan waar de persoon de voorbije nacht verbleef Nee Onbekend Aantal
IT/24/2091/tdens
In een instelling
In een nietconventione le ruimte
Bij familie, vrienden of kennissen
7
3
9
125
1
2
1
In een woning met dreigende uithuiszetting
Onbekend
Totalen
27
30
7
24
27
136
9
1
261
3
5
4
2
13
52
2
18
99
33
42
107
34
43
198
11
19
487
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 29
Jeugdigen en kinderen in de openbare ruimte naar samenstelling huishouden en aanleiding verlies woonzekerheid
De groep jeugdigen (18 t/m 26 jaar) en kinderen zijn groepen waar in het bijzonder aandacht voor is wanneer het om de ETHOS-categorie ‘In de openbare ruimte’ gaat. Deze groepen willen de gemeenten logischerwijs op 0 hebben staan. We zien dat er twee jeugdigen in de openbare ruimte verblijven, waarvan er één ook kinderen heeft. Bij beide jeugdigen is er sprake van een conflict met familie. Bij de kinderen zien we dat het in twee gevallen gaat om een alleenstaande ouder. Leeftijdscategorie en samenstelling huishouden 23 t/m 26 jaar Alleenstaand zonder kinderen 18 t/m 22 jaar Ander familieverband met kind(eren) Eindtotaal
Aantal
23 t/m 26 jaar
2
2
1
Ouder heeft ander familieverband met kind(eren)
1
1
1
Eindtotaal
3
3
Direct
Indirect
Conflict met familie, psychische problematiek
1
1
Relatieproblemen Combinatie van relatieproblemen, conflict met familie, conflict met vrienden, psychische problematiek, overlijden, werkloosheid,(Intrafamiliaal) geweld, financiële redenen (bv. schulden) en ontslag uit een instelling
1
1
1
1
Eindtotaal
3
3
1
Aantal
1
18 t/m 22 jaar Combinatie van relatieproblemen, conflict met familie, conflict met vrienden, psychische problematiek, overlijden, werkloosheid,(Intrafamiliaal) geweld, financiële redenen (bv. schulden) en ontslag uit een instelling
1
Eindtotaal
2
IT/24/2091/tdens
Indirect
Ouder is alleenstaand met kind(eren)
1
Conflict met familie
Direct
1
2
Leeftijdscategorie en aanleiding verlies woonzekerheid
Kinderen en samenstelling huishouden ouder(s)
Kinderen en aanleiding verlies woonzekerheid ouder(s)
1
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 30
Analyse die ontslagen zijn uit een instelling (als aanleiding verlies woonzekerheid).
De tabellen geven weer in hoeverre deze inwoners ooit in contact zijn geweest bij andere instellingen. Dit impliceert geen relatie tussen het type instelling waar men ooit verbleven heeft en de aanleiding van het verlies van de woonzekerheid. Deze cijfers laten zien dat wanneer men ontslagen wordt uit een instelling, en men daardoor de woonzekerheid verliest, deze persoon relatief vaak bekend is bij een andere instelling, met uitzondering van de maatschappelijke opvang. Aanleiding verlies woonzekerheid: ontslag uit instelling
Actieve begeleiding door een MO?
Ja
25
Nee
15
Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef
9
Onbekend
5
Nee
35
Eindtotaal
45
Onbekend
1
Eindtotaal
45
Verblijft/verbleef in de gevangenis
Verblijft/verbleef in de integrale jeugdhulp
Aanleiding verlies woonzekerheid: ontslag uit instelling
Ja
20
Nee
16
Onbekend
9
Eindtotaal
45
Verblijft/verbleef in een psychiatrische voorziening
Aanleiding verlies woonzekerheid: ontslag uit instelling
Ja
18
Nee
19
Onbekend
8
Eindtotaal
45
IT/24/2091/tdens
Aanleiding verlies woonzekerheid: ontslag uit instelling
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 31
Analyse categorie 5: niet-conventionele woonruimte
Deze tabellen geven de kenmerken weer van de dak- en thuisloze inwoners weer binnen de ETHOS-categorie ‘Niet-conventionele woonruimte’. Op pagina 17 staat een meer kwalitatieve duiding. Gemeente
Aantal
Geslacht Man
Aantal 29
Borne
1
Niet ingevuld
1
Dinkelland
2
Vrouw
12
Enschede
16
X
1
Haaksbergen
3
Eindtotaal
43
Hengelo
6
Hof van Twente
2
Oldenzaal
9
Aanleiding verlies woonzekerheid Relatieproblemen
Onbekend
4
Conflict met familie
5
Eindtotaal
43
Psychische problematiek
10
Ongeschikte/onbewoonbare woning
1
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
3
Werkloosheid
3
Leeftijdscategorie 18 t/m 22 jaar
Aantal 2
Aantal 8
23 t/m 26 jaar
5
Verslaving
5
27 t/m 34 jaar
4
Financiële redenen (bv. schulden)
5
35 t/m 44 jaar
10
Ontslag uit een instelling
3
45 t/m 54 jaar
9
Immigratie
3
55 t/m 64 jaar
9
Meerdere redenen
13
65 t/m 74 jaar
2
Ander
6
75 jaar of ouder
2
Eindtotaal
43
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 32
Analyse categorie 6: Familie, vrienden of kennissen, binnen centrumgemeente Enschede
Samenstelling huishouden Alleenstaand met kind(eren)
Aantal 2
Alleenstaand zonder kinderen
26
Ander familieverband met kind(eren)
1
Met ouder(s) met kind(eren)
1
Met partner met kind(eren)
2
Met partner zonder kinderen
2
Onbekend
8
Geslacht Man
Anders
1
Vrouw
28
Eindtotaal
43
Eindtotaal
98
Deze tabellen geven de kenmerken weer van de dak- en thuisloze inwoners weer binnen de ETHOS-categorie ‘Familie, vrienden of kennissen’ specifiek voor de centrumgemeente Enschede. Op pagina 18 staat een meer kwalitatieve duiding.
Leeftijdscategorie
IT/24/2091/tdens
Aantal 70
Aantal
18 t/m 22 jaar
14
23 t/m 26 jaar
6
27 t/m 34 jaar
15
35 t/m 44 jaar
27
45 t/m 54 jaar
23
55 t/m 64 jaar
4
65 t/m 74 jaar
2
75 jaar of ouder
1
Onbekend
6
Eindtotaal
98
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 33
Samenstelling huishouden
Aantal
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
10
Ongeschikte/onbewoonbare woning
1
Alleenstaand zonder kinderen
69
Overlijden
1
Ander familieverband met kind(eren)
2
Werkloosheid
1
Ander familieverband zonder kinderen
1
Vluchteling door oorlog in Oekraïne
1
Anders
1
(Intrafamiliaal) Geweld
0
Met ouder(s) met kind(eren)
2
Overmacht (bv. brand, overstroming)
0
Met ouder(s) zonder kinderen
2
*Voorbeelden van ‘Ander’ zijn o.a. ‘Vluchteling’ (5), ‘Structurele overlast’ (4) en ‘Zorgmijdend’ (2).
Met partner met kind(eren)
2
Met partner zonder kinderen
1
Onbekend
8
Eindtotaal
98
Gezondheid (Vermoeden van) verslaving (bv. alcohol, drugs)
Aantal 45 32
Aantal
Multiproblemen (Vermoeden van) psychische/psychiatrische problemen
Meerdere redenen
23
(Vermoeden van) verstandelijke beperking
17
Ander*
22
Geen gezondheidsproblemen
10
Verslaving
15
Langdurige lichamelijke problemen
8
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
12
Fysieke beperking
3
Conflict met familie
11
Anders
1
Financiële redenen (bv. schulden)
11
Onbekend
31
Relatieproblemen
10
Ontslag uit een instelling
10
Psychische problematiek
5
Immigratie
5
Actie van de huisbaas (renovatie, verkoop)
3
Einde van de huurovereenkomst
3
Conflict met vrienden
3
Aanleiding verlies woonzekerheid
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
30
| © bureau HHM 2024 | 34
Bijlage 3.
Kenmerken dak- en thuislozen per gemeente
De tabellen geven de kenmerken van de dak- en thuisloze inwoners weer per gemeente. Borne Geslacht
Aantal
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
1
Relatieproblemen
3
Conflict met familie
2
Psychische problematiek
4
Werkloosheid
2
Verslaving
2
Man
7
Financiële redenen (bv. schulden)
4
Vrouw
2
Ontslag uit een instelling
2
Eindtotaal
9
Meerdere redenen
7
Ander
3
Onbekend
1
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
2
Alleenstaand zonder kinderen
6
Ander familieverband met kind(eren)
1
Er is nog een woonplaats
1
Eindtotaal
9
< 3 maanden
1
4– 11 maanden
2
1 – 2 jaar
4
>2 jaar
1
Eindtotaal
9
ETHOS
Aantal
In een instelling
1
In een niet-conventionele ruimte
1
Bij familie, vrienden of kennissen
6
In een woning met dreigende uithuiszetting
1
Eindtotaal
9
IT/24/2091/tdens
Periode dakloosheid
Aantal
Actieve begeleiding door MO?
Aantal
Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef Nee
1
Onbekend
2
Eindtotaal
9
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
6
| © bureau HHM 2024 | 35
Dinkelland
Periode dakloosheid
Geslacht
Aantal
Aantal
< 3 maanden
1
4– 11 maanden
1
Man
3
>2 jaar
1
Vrouw
0
Eindtotaal
3
Eindtotaal
3 Actieve begeleiding door MO?
Samenstelling huishouden
Aantal
Aantal
Nee
2
Alleenstaand zonder kinderen
3
Onbekend
1
Eindtotaal
3
Eindtotaal
3
ETHOS
Aantal
In een niet-conventionele ruimte
2
Bij familie, vrienden of kennissen
1
Eindtotaal
3
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Relatieproblemen
1
Actie van de huisbaas (renovatie, verkoop)
1
Immigratie
1
Meerdere redenen
1
Ander
1
Onbekend
1
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 36
Enschede Geslacht
Aantal
In een niet-conventionele ruimte
16
Bij familie, vrienden of kennissen
98
In een woning met dreigende uithuiszetting
7
Man
199
Onbekend
1
Vrouw
77
Eindtotaal
278
X
1
Niet ingevuld
1
Eindtotaal
278
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
43
Relatieproblemen
32
Conflict met familie
47
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
19
Psychische problematiek
37
Alleenstaand zonder kinderen
220
Werkloosheid
8
Ander familieverband met kind(eren)
4
Verslaving
37
Ander familieverband zonder kinderen
2
Financiële redenen (bv. schulden)
37
Met ouder(s) met kind(eren)
3
Ontslag uit een instelling
34
Met ouder(s) zonder kinderen
2
Actie van de huisbaas (renovatie, verkoop)
6
Met partner met kind(eren)
3
Einde van de huurovereenkomst
9
Met partner zonder kinderen
3
Ongeschikte/onbewoonbare woning
6
Anders
2
Conflict met vrienden
6
Onbekend
20
Overlijden
2
Eindtotaal
278
Immigratie
15
Vluchteling door oorlog in Oekraïne
1
Meerdere redenen
76
Ander
47
Onbekend
42
ETHOS
Aantal
In de openbare ruimte
27
In de noodopvang
40
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
79
In een instelling
10
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 37
Periode dakloosheid
Aantal
Er is nog een woonplaats
10
< 3 maanden
64
4– 11 maanden
88
1 – 2 jaar
40
>2 jaar
25
Onbekend
51
Eindtotaal
278
Actieve begeleiding door MO? Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef Ja, door een MO in een andere gemeente dan waar de persoon de voorbije nacht verbleef
Aantal 90 1
Nee
155
Onbekend
32
Eindtotaal
278
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 38
Haaksbergen
Aanleiding verlies woonzekerheid
Geslacht
Aantal
Man
3
Vrouw
5
Eindtotaal
8
Aantal
Relatieproblemen
3
Conflict met familie
1
Psychische problematiek
1
Verslaving
1
Meerdere redenen
1
Ander
3
Onbekend
1
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
3
Alleenstaand zonder kinderen
2
Periode dakloosheid
Ander familieverband met kind(eren)
1
< 3 maanden
2
Met ouder(s) zonder kinderen
1
4– 11 maanden
4
Onbekend
1
1 – 2 jaar
4
Eindtotaal
8
Eindtotaal
8
ETHOS
Aantal
Actieve begeleiding door MO?
Aantal
Aantal
In een niet-conventionele ruimte
3
Nee
6
Bij familie, vrienden of kennissen
5
Onbekend
2
Eindtotaal
8
Eindtotaal
8
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 39
Hengelo Geslacht
Aantal
Man
72
Vrouw
19
Eindtotaal
91
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
26
Relatieproblemen
17
Conflict met familie
10
Psychische problematiek
17
Werkloosheid
3
Verslaving
14
Financiële redenen (bv. schulden)
18
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
21
Ontslag uit een instelling
6
Alleenstaand zonder kinderen
65
Actie van de huisbaas (renovatie, verkoop)
1
Ander familieverband zonder kinderen
1
Einde van de huurovereenkomst
2
Met partner met kind(eren)
1
Ongeschikte/onbewoonbare woning
1
Anders
1
Conflict met vrienden
1
Onbekend
2
Immigratie
1
Eindtotaal
91
Meerdere redenen
29
Ander
4
Onbekend
16
ETHOS
Aantal
In de openbare ruimte
4
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
24
Periode dakloosheid
In een instelling
7
Er is nog een woonplaats
2
In een niet-conventionele ruimte
6
< 3 maanden
23
Bij familie, vrienden of kennissen
47
4– 11 maanden
30
In een woning met dreigende uithuiszetting
3
1 – 2 jaar
17
Eindtotaal
91
> 2 jaar
12
Onbekend
7
Eindtotaal
91
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
Aantal
| © bureau HHM 2024 | 40
Actieve begeleiding door MO?
Aantal
Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef
27
Nee
42
Onbekend
22
Eindtotaal
91
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 41
Hof van Twente
Periode dakloosheid
Geslacht
Aantal
Man
7
Vrouw
4
Eindtotaal
11
Aantal
< 3 maanden
2
4– 11 maanden
4
1 – 2 jaar
4
Onbekend
1
Eindtotaal
11
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
1
Nee
10
Alleenstaand zonder kinderen
10
Onbekend
1
Eindtotaal
11
Eindtotaal
11
ETHOS
Actieve begeleiding door MO?
Aantal
Aantal
In een niet-conventionele ruimte
2
Bij familie, vrienden of kennissen
9
Eindtotaal
11
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Som van Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
3
Som van Relatieproblemen
4
Som van Conflict met familie
6
Som van Psychische problematiek
5
Som van Werkloosheid
1
Som van Verslaving
5
Som van Financiële redenen (bv. schulden)
4
Som van Meerdere redenen
9
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 42
Losser
Periode dakloosheid
Geslacht
Aantal
Man
4
Vrouw
0
Eindtotaal
4
Samenstelling huishouden
Aantal
Aantal
Er is nog een woonplaats
1
4– 11 maanden
1
1 – 2 jaar
1
> 2 jaar
1
Eindtotaal
4
Actieve begeleiding door MO?
Aantal
Alleenstaand zonder kinderen
2
Nee
3
Met partner zonder kinderen
1
Onbekend
1
Onbekend
1
Eindtotaal
4
Eindtotaal
4
ETHOS
Aantal
Bij familie, vrienden of kennissen
4
Eindtotaal
4
Aanleiding verlies woonzekerheid
Aantal
Actie van de huisbaas (uithuiszetting)
1
Verslaving
1
Financiële redenen (bv. schulden)
1
Meerdere redenen
1
Ander
1
Onbekend
1
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
| © bureau HHM 2024 | 43
Oldenzaal
Aanleiding verlies woonzekerheid
Geslacht
Aantal
Man
12
Vrouw
4
X
1
Niet ingevuld
1
Eind totaal
18
Aantal
Relatieproblemen
3
Conflict met familie
4
Psychische problematiek
1
Werkloosheid
1
Verslaving
2
Financiële redenen (bv. schulden)
1
Vluchteling door oorlog in Oekraïne
0
Meerdere redenen
3
Ander
3
Onbekend
7
Samenstelling huishouden
Aantal
Alleenstaand met kind(eren)
2
Alleenstaand zonder kinderen
10
Ander familieverband zonder kinderen
1
Periode dakloosheid
Anders
1
< 3 maanden
6
Met partner zonder kinderen
1
4– 11 maanden
1
Onbekend
3
1 – 2 jaar
4
Eindtotaal
18
> 2 jaar
6
Onbekend
1
Eindtotaal
18
ETHOS
Aantal
Aantal
In de openbare ruimte
1
In een opvang voor thuislozen of tijdelijk verblijf
1
Actieve begeleiding door MO?
In een niet-conventionele ruimte
9
Bij familie, vrienden of kennissen
7
Ja, door een MO in de gemeente waar de persoon de voorbije nacht verbleef
3
Eindtotaal
18
Nee
7
Onbekend
8
Eindtotaal
18
IT/24/2091/tdens
A antal dak- en thuislozen in centrumregio Enschede
Aantal
| © bureau HHM 2024 | 44