Bijlage: Nota Integraal Veiligheidsplan 2027-2030
Tekst van het document
Integraal Veiligheidsplan Borne 2027-2030 Samenwerken aan een veilige en leefbare gemeente Borne Voorkomen waar het kan, reageren waar het moet. 1 Voorwoord Gemeente Borne is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers prettig wonen, werken, ondernemen en opgroeien. Veel inwoners voelen zich verbonden met hun omgeving en zetten zich actief in voor hun buurt, vereniging of gemeenschap. Dat vormt een sterke basis voor een veilige samenleving. Tegelijkertijd verandert de wereld om ons heen. Veiligheidsvraagstukken worden complexer, digitalisering brengt nieuwe risico’s met zich mee, zowel de samenleving als het criminele speelveld verharden en maatschappelijke ontwikkelingen hebben steeds vaker invloed op de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente. Ook zien we dat vraagstukken op het gebied van zorg, leefbaarheid en veiligheid steeds sterker met elkaar verweven raken. Veiligheid is daarom niet vanzelfsprekend. Het vraagt om voortdurende aandacht, samenwerking en een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid. Met dit Integraal Veiligheidsplan (IVP) geven wij richting aan onze inzet voor de periode 2027-2030. Daarbij kiezen wij voor een aanpak van meer voorkomen Øn reageren.
We investeren nadrukkelijk in het versterken van weerbaarheid, het vroegtijdig signaleren van risico’s en het voorkomen van veiligheidsproblemen. Tegelijkertijd blijven we waar nodig zichtbaar en daadkrachtig optreden tegen criminaliteit, overlast en andere vormen van onveiligheid. Het plan beschrijft de veiligheidsopgaven die prioriteit krijgen en de koers die wij samen met onze partners volgen, zodat Borne ook in de toekomst een veilige en leefbare gemeente blijft. Voorkomen waar het kan, reageren waar het moet. Dat is de kern van dit IVP. We versterken de inzet op preventie en weerbaarheid, zonder onze verantwoordelijkheid voor toezicht, handhaving en een daadkrachtige aanpak van onveiligheid uit het oog te verliezen. 2 Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 1 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 3 Onze missie .......................................................................................................................................... 3 Onze ambitie ....................................................................................................................................... 3 2.
Evaluatie IVP 2023-2026 ...................................................................................................................... 4 2.1 Terugblik op de afgelopen beleidsperiode .................................................................................... 4 2.2 Bereikte resultaten ........................................................................................................................ 4 2.3 Ontwikkelpunten en uitdagingen .................................................................................................. 4 2.4 Conclusies en betekenis voor het nieuwe IVP ............................................................................... 5 3. Veiligheidsbeeld Borne ........................................................................................................................ 6 3.1 Borne is een veilige gemeente ...................................................................................................... 6 3.2 De veiligheidsopgave verandert .................................................................................................... 6 3.3 Van criminaliteit naar leefbaarheid ............................................................................................... 6 3.4 Zorg en veiligheid worden steeds belangrijker .............................................................................
7 3.5 Meer zicht op criminaliteit en ondermijning ................................................................................. 7 3.6 Digitale veiligheid blijft een groeiende opgave ............................................................................. 7 3.7 Maatschappelijke onrust en polarisatie vragen alertheid ............................................................ 7 3.8 Verkeersveiligheid verdient extra aandacht .......................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 3.9 Borne in regionaal perspectief ...................................................................................................... 7 3.10 Van analyse naar prioriteiten ...................................................................................................... 8 3.11 Aansluiting op landelijke en regionale veiligheidsprioriteiten .................................................... 9 4. Prioriteiten......................................................................................................................................... 10 Prioriteit 1: Veilige woon- en leefomgeving ...................................................................................... 10 Prioriteit 2: Zorg en Veiligheid ...........................................................................................................
11 Prioriteit 3: Ondermijning ................................................................................................................. 13 Prioriteit 4: Digitale Veiligheid .......................................................................................................... 15 Prioriteit 5: Polarisatie en maatschappelijke onrust ......................................................................... 16 5. Van ambitie naar uitvoering .............................................................................................................. 18 5.1 Veiligheid maken we samen ........................................................................................................ 18 5.2 Een sterke basis voor veiligheid .................................................................................................. 18 5.3 Sturen op resultaten .................................................................................................................... 19 5.4 Jaarlijkse uitvoering en verantwoording ..................................................................................... 20 3 1. Inleiding Een veilige leefomgeving is een belangrijke voorwaarde voor het welzijn van inwoners, bezoekers en ondernemers en voor de aantrekkelijkheid van Borne als woon-, werk- en verblijfsgemeente. Veiligheid gaat daarbij verder dan de afwezigheid van criminaliteit.
Het gaat ook over leefbaarheid, sociale samenhang, vertrouwen, inclusie en het vermogen van inwoners en organisaties om met veranderingen en risico’s om te gaan. De komende jaren bouwen wij voort op de resultaten van de afgelopen beleidsperiode. Tegelijkertijd spelen nieuwe ontwikkelingen een belangrijke rol. Digitale criminaliteit neemt toe, maatschappelijke spanningen kunnen sneller ontstaan en steeds meer veiligheidsvraagstukken vragen om een integrale aanpak waarbij veiligheid, zorg en leefbaarheid samenkomen. Dit IVP vormt het strategisch kader voor de periode 2027-2030. Het beschrijft de hoofdlijnen van het veiligheidsbeleid en geeft richting aan de tweejaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Onze missie In de gemeente Borne wonen, werken en leven inwoners, bezoekers en ondernemers in een veilige en leefbare omgeving. Onze ambitie Wij werken aan een gemeente waarin inwoners, bezoekers en ondernemers zich veilig voelen, risico’s tijdig worden herkend en veiligheidsproblemen zoveel mogelijk worden voorkomen. Daarbij investeren wij in preventie, samenwerking en weerbaarheid. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, organisaties en overheid om risico’s te voorkomen, problemen tijdig te signaleren en adequaat te reageren wanneer dat nodig is. Onze aanpak is gebaseerd op acht uitgangspunten: 1.
Voorkomen gaat vóór genezen: we investeren in preventie en vroegsignalering om problemen voor te zijn; 2. Sterke informatiepositie: we baseren keuzes en acties op betrouwbare informatie en signalen; 3. Veiligheid maken we samen: we werken samen met inwoners, ondernemers en partners aan een veilige gemeente; 4. Integraal en opgavegericht: we verbinden verschillende beleidsterreinen en organisaties rondom maatschappelijke vraagstukken; 5. Weerbaarheid versterken: we vergroten het vermogen van inwoners, ondernemers en de organisatie om risico’s te voorkomen en op te vangen; 6. Alert op verborgen risico’s: we hebben oog voor ontwikkelingen die de veiligheid onder druk kunnen zetten, ook als deze niet direct zichtbaar zijn; 7. Slim inzetten van capaciteit: we maken bewuste keuzes en zetten mensen en middelen in waar ze het meeste effect hebben; 8. Data- en informatiegestuurd werken: we gebruiken gegevens en inzichten om keuzes te onderbouwen en resultaten te verbeteren. 4 2. Evaluatie IVP 2023-2026 2.1 Terugblik op de afgelopen beleidsperiode De afgelopen beleidsperiode heeft in het teken gestaan van het verder versterken van de basis van het veiligheidsdomein in Borne. Daarbij is ingezet op een combinatie van preventie, toezicht en handhaving, crisisbeheersing en een integrale samenwerking tussen veiligheidspartners en het sociaal domein.
De evaluatie laat zien dat op veel onderdelen concrete stappen zijn gezet en resultaten zijn behaald die bijdragen aan een veiligere en weerbare gemeente. In de uitvoering van het IVP zijn diverse acties gerealiseerd. Zo is geïnvesteerd in infrastructurele veiligheidsmaatregelen, waaronder de realisatie van een bushalte bij het arrestantencomplex. Ook is de AVE-methodiek (Aanpak Voorkomen Escalatie) bij het sociaal domein geïntroduceerd, waardoor de samenwerking rondom complexe casuïstiek meer structuur heeft gekregen. Daarnaast is een convenant afgesloten voor de integrale aanpak van problematische jeugdgroepen. Tegelijkertijd is de samenwerking tussen gemeente, politie, zorg- en welzijnspartners, onderwijs en boa’s verder ontwikkeld. Deze samenwerking wordt door betrokken partners overwegend positief ervaren en vormt een stevig fundament voor toekomstige opgaven. 2.2 Bereikte resultaten De evaluatie laat zien dat op een aantal thema’s duidelijke resultaten zijn geboekt. Op het gebied van toezicht en handhaving is de boa-capaciteit op orde gebracht. Hierdoor is een stevigere basis ontstaan voor toezicht in de openbare ruimte en de uitvoering van handhavingstaken. Daarnaast zijn stappen gezet in de professionalisering van de crisisorganisatie.
Jaarlijkse crisisoefeningen hebben aantoonbaar bijgedragen aan de paraatheid van medewerkers en het handelingsvermogen van de organisatie tijdens incidenten en crises. Ook op het gebied van preventie zijn belangrijke ontwikkelingen zichtbaar. De convenanten voor de triagetafel vroegsignalering en de aanpak van problematische jeugdgroepen zijn ondertekend of gereed voor ondertekening. Daarnaast is de voorlichting aan jeugdigen en ouders over thema’s als online criminaliteit, alcohol- en drugsgebruik en ondermijning structureel ingebed in het onderwijs. Hierdoor is preventie niet langer incidenteel georganiseerd, maar duurzaam verankerd in de lokale aanpak (zie ook Samenvatting evaluatie IVP 2023-2026). Ook is geïnvesteerd in de deskundigheidsbevordering van professionals en netwerkpartners op het gebied van maatschappelijke onrust en radicalisering. Verder zijn stappen gezet in de aanpak van ondermijning en de verbinding tussen zorg en veiligheid. De afgelopen jaren is gewerkt aan een meer structurele en integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Tegelijkertijd is de samenwerking binnen het zorg- en veiligheidsdomein verstevigd, waardoor signalen eerder worden gedeeld en casuïstiek beter integraal kan worden opgepakt. 2.3 Ontwikkelpunten en uitdagingen Hoewel veel resultaten zijn bereikt, laat de evaluatie ook zien dat een aantal opgaven nog verdere ontwikkeling vraagt.
Een belangrijk aandachtspunt is de betrokkenheid van inwoners bij veiligheid. Inwoners worden steeds vaker gezien als partner in het creºren van een veilige leefomgeving, maar de huidige betrokkenheid blijft nog achter bij de ambities. Met name het stimuleren en ondersteunen van buurtinitiatieven verdient de komende jaren verdere aandacht. 5 Ook de voorbereiding op maatschappelijke spanningen, protesten en andere vormen van maatschappelijke onrust bevindt zich nog in een ontwikkelfase. Hoewel kennis en bewustwording zijn vergroot, is verdere uitwerking van processen, rollen en handelingsperspectieven noodzakelijk. Op het terrein van toezicht en handhaving is de basis verbeterd, maar nog niet volledig afgerond. Er bestaat behoefte aan verdere uniformering van werkprocessen, optimalisatie van registratiesystemen en blijvende investering in opleiding en training van boa’s. Ook wordt ruimte gezien om de samenwerking met de politie verder te versterken. Daarnaast vraagt de aanpak van overlast door jeugdgroepen verdere concretisering. Met de ondertekening van het convenant voor problematische jeugdgroepen is een belangrijke stap gezet, maar de vertaling naar een structurele en zichtbare uitvoeringspraktijk vraagt blijvende aandacht. Ook de positie van jongerenontmoetingsplekken binnen het bredere jeugd- en veiligheidsbeleid dient nader te worden uitgewerkt.
Tot slot blijkt dat de zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners in onveilige situaties verder kan worden versterkt. Voorlichting, bewustwording en oefeningen kunnen bijdragen aan een groter handelingsvermogen van inwoners wanneer zij worden geconfronteerd met risico’s of onveilige thuissituaties. 2.4 Conclusies en betekenis voor het nieuwe IVP De evaluatie laat zien dat de gemeente Borne in de afgelopen periode belangrijke stappen heeft gezet in het versterken van de veiligheidsbasis. Met name op de thema’s handhaving, ondermijning, crisisbeheersing en de integrale samenwerking tussen zorg en veiligheid zijn aantoonbare resultaten geboekt. Daarnaast is preventie steviger verankerd binnen de gemeentelijke aanpak. Maar uit gesprekken met veiligheidspartners blijkt ook dat veel veiligheidsvraagstukken pas zichtbaar worden wanneer problemen zijn geºscaleerd. Zowel bij zorg- en veiligheidsproblematiek, digitale criminaliteit als ondermijning ligt de grootste winst in vroegsignalering en preventie. Tegelijkertijd laat de evaluatie zien dat de komende beleidsperiode in het teken moet staan van verdieping en doorontwikkeling. De uitdaging verschuift van het opbouwen van structuren naar het verder versterken van uitvoering, inwonerbetrokkenheid en maatschappelijke weerbaarheid.
Ook vraagt de veranderende samenleving om meer aandacht voor maatschappelijke onrust, digitale veiligheid, jeugdvraagstukken en de weerbaarheid van kwetsbare inwoners. De bevindingen uit deze evaluatie vormen daarmee een belangrijke basis voor het nieuwe IVP. De komende jaren wordt voortgebouwd op de gerealiseerde resultaten, terwijl tegelijkertijd gericht wordt ingezet op de geconstateerde ontwikkelpunten om de veiligheid en leefbaarheid in Borne verder te versterken. 6 3. Veiligheidsbeeld Borne 3.1 Borne is een veilige gemeente Borne behoort nog altijd tot de veiligste gemeenten van Twente. Het totaal aantal incidenten ontwikkelt zich gunstiger dan het regionale gemiddelde. In de regionale vergelijking staat de gemeente Borne op de 12e plaats van de 14 Twentse gemeenten wat betreft het aantal incidenten. Het totaal aantal incidenten is de afgelopen jaren bovendien relatief stabiel gebleven, terwijl regionaal sprake is van een lichte stijging. Ook de veiligheidsbeleving onder inwoners is hoog: een ruime meerderheid (80%) voelt zich veilig in de eigen buurt en in de openbare ruimte. De cijfers laten zien dat veel vormen van traditionele criminaliteit in de gemeente relatief beperkt voorkomen.
Vermogenscriminaliteit, zoals woninginbraken, fietsdiefstallen en diefstallen uit voertuigen, komt minder vaak voor dan in grotere gemeenten, maar ligt nog wel op een hoger niveau dan in enkele gemeenten van vergelijkbare omvang. Ook verschillende vormen van fraude laten een dalende trend zien (zie ook het Veiligheidsbeeld Borne IVP 2027-2030 of de Interactieve Factsheet Veiligheidsbeeld Borne 2022-2026).1 3.2 De veiligheidsopgave verandert Hoewel de gemeente Borne over het algemeen veilig is, verandert de aard van de veiligheidsvraagstukken. Waar veiligheid vroeger vooral werd bepaald door criminaliteit en openbare ordeproblemen, zien we steeds meer vraagstukken op het snijvlak van zorg, gedrag, leefbaarheid en veiligheid. Deze ontwikkeling sluit aan bij landelijke, regionale en lokale trends. Met name de volgende ontwikkelingen vallen op: • meer complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken; • toenemende aandacht voor digitale veiligheid; • meer signalen van ondermijning; • grotere maatschappelijke gevoeligheid voor onrust en polarisatie; • een groeiende behoefte aan preventie, vroegsignalering en samenwerking. 3.3 Van criminaliteit naar leefbaarheid Uit de BornePraat-peiling blijkt dat inwoners veiligheid vooral ervaren vanuit hun dagelijkse leefomgeving.
Verkeersveiligheid, afval, hondenpoep, parkeerproblemen en overlast door jongeren hebben een grote invloed op het veiligheidsgevoel. De veiligheidsagenda van inwoners is daarmee in belangrijke mate een leefbaarheidsagenda. Meer dan de helft van de inwoners noemt verkeersveiligheid2 en jeugdoverlast als prioriteit voor de komende jaren. Daarnaast ervaren inwoners op specifieke locaties gevoelens van onveiligheid (F35 en stationsomgeving). Dit vraagt niet zozeer om generiek veiligheidsbeleid, maar om een zichtbare, 1 In het Veiligheidsbeeld Borne IVP 2027-20230 staat een samenvatting van de belangrij kste uitkomsten van de BornePraat peiling, de politiecijfers en de analyse van het Platform IVZ van de veiligheid in Borne in relatie tot de Twentse gemeente. 2 Verkeersveiligheid wordt door inwoners vaak als veiligheidsvraagstuk ervaren. De aanpak hiervan vraagt echter om specifieke expertise, instrumenten en beleidskeuzes die zijn ondergebracht binnen het verkeer- en mobiliteitsbeleid. Om die reden valt verkeersveiligheid buiten de reikwijdte van dit Integraal Veiligheidsplan. 7 gebiedsgerichte aanpak van concrete problemen in de openbare ruimte (zie ook Factsheet BornePraat-peiling). 3.4 Zorg en veiligheid worden steeds belangrijker Een duidelijke ontwikkeling is de toename van problematiek rondom kwetsbare inwoners en personen met onbegrepen gedrag.
Terwijl sociale overlast afneemt, steeg het aantal meldingen van personen met verward of onbegrepen gedrag van 116 naar 128. Hoewel de stijging beperkt is, blijft deze categorie qua omvang en maatschappelijke impact een belangrijk aandachtspunt. Tegelijkertijd blijkt dat inwoners dergelijke signalen wel zien, maar vaak niet weten hoe zij moeten handelen. Hierdoor blijft een deel van de signalen onbenut en bestaat het risico dat problemen escaleren voordat professionele hulp wordt ingezet. Dit onderstreept het belang van een sterke samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners en het vergroten van het handelingsperspectief van inwoners. 3.5 Meer zicht op criminaliteit en ondermijning Hoewel het aantal ondermijningsincidenten relatief laag is, neemt de meldingsbereidheid sterk toe. Het aantal politiemeldingen van verdachte situaties steeg van 216 naar 318. Daarnaast nam het aantal meldingen via Meld Misdaad Anoniem toe van 8 naar 42. Deze ontwikkeling wijst op een grotere alertheid van inwoners en professionals en draagt bij aan een sterkere informatiepositie van de gemeente en haar partners. Daardoor komen signalen van ondermijnende activiteiten eerder in beeld. Deze ontwikkeling biedt kansen om samen met partners eerder te interveniºren en ondermijnende criminaliteit te voorkomen.
3.6 Digitale veiligheid blijft een groeiende opgave Landelijk, regionaal en lokaal verschuift criminaliteit steeds meer naar het digitale domein. Hoewel de geregistreerde fraude- en cybercijfers in Borne een dalende trend laten zien, betekent dit niet dat het risico afneemt. Digitale criminaliteit blijft een belangrijk risico voor inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie. Daarom wordt digitale veiligheid door rijk, politie, Twente en de gemeente als ØØn van de belangrijkste veiligheidsthema’s beschouwd De uitdaging ligt vooral in het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. 3.7 Maatschappelijke onrust en polarisatie vragen alertheid Landelijk neemt de aandacht voor maatschappelijke spanningen, online desinformatie, demonstraties, wantrouwen richting overheid en maatschappelijke polarisatie toe. Ook in de gemeente zien we dat maatschappelijke vraagstukken sneller kunnen leiden tot verharde discussies en spanningen in de samenleving. Hoewel er momenteel geen sprake is van structurele problematiek, vraagt deze ontwikkeling om blijvende aandacht voor verbinding, weerbaarheid en vroegtijdige signalering. 3.8 Borne in regionaal perspectief Hoewel Borne behoort tot de veiligste gemeenten van Twente, wijken enkele ontwikkelingen af van het regionale beeld.
Op basis van het totale aantal geregistreerde veiligheidsincidenten staat Borne op de 12e plaats van de 14 Twentse gemeenten, wat bevestigt dat de veiligheidssituatie in de gemeente over het algemeen gunstig is. Ook op het gebied van verkeersveiligheid (13e plaats) en woninginbraken (13e plaats) laat Borne een relatief positief beeld zien. Tegelijkertijd zijn er enkele 8 thema’s die aandacht vragen. Bij jeugdoverlast neemt Borne een middenpositie in (11e plaats), terwijl het aantal vermogensdelicten relatief hoger ligt (8e plaats). Vooral fietsendiefstal valt op: hiermee staat Borne op de 6e plaats binnen Twente. Deze cijfers laten zien dat de basis op orde is, maar dat gerichte inzet op onder meer vermogenscriminaliteit, fietsendiefstal en jeugdoverlast nodig blijft om de veiligheid verder te versterken. Positief is dat ondermijningsincidenten sterker afnemen dan regionaal. Tegelijkertijd blijven vermogensdelicten in Borne stabiel, terwijl regionaal sprake is van een daling. Ook stijgen winkeldiefstal, geweldsdelicten en overlast door zwervers, terwijl deze ontwikkelingen regionaal minder sterk of juist in tegengestelde richting zichtbaar zijn. Opvallend is daarnaast dat overlast door personen met verward of onbegrepen gedrag in Borne de afgelopen jaren stabiel is gebleven, terwijl deze problematiek regionaal duidelijk toeneemt.
In vergelijking met gemeenten van vergelijkbare omvang vallen vooral de relatief hoge aantallen vermogensdelicten, fietsdiefstallen en diverse vormen van overlast op. Met name overlast en vernieling, jeugdoverlast, zwerversoverlast en overlast door personen met verward gedrag liggen hoger dan in vergelijkbare gemeenten zoals Wierden (zie ook het Veiligheidsbeeld Borne IVP 2027-2030). Borne is en blijft een veilige gemeente. Tegelijkertijd verschuift de veiligheidsopgave van traditionele criminaliteit naar vraagstukken rondom leefbaarheid, zorg en veiligheid, digitale weerbaarheid en maatschappelijke onrust. De grootste uitdaging ligt daarom niet alleen in handhaving en repressie, maar steeds meer in preventie, samenwerking en vroegsignalering. 3.9 Van analyse naar prioriteiten De analyse laat zien dat Borne een veilige gemeente is en behoort tot de veiligste gemeenten van Twente. Traditionele vormen van criminaliteit blijven relatief beperkt en op diverse onderdelen is sprake van een positieve ontwikkeling. Zo nemen vermogenscriminaliteit, vernielingen, sociale overlast en diverse vormen van fraude af. Tegelijkertijd verandert de aard van de veiligheidsopgave. Inwoners ervaren veiligheid steeds meer vanuit leefbaarheid en de kwaliteit van hun directe leefomgeving.
Daarnaast verschuift de veiligheidsopgave van traditionele criminaliteit naar vraagstukken rondom zorg en veiligheid, digitale weerbaarheid en polarisatie. Deze ontwikkelingen vragen om een integrale aanpak waarin preventie, samenwerking en vroegsignalering centraal staan. De grootste uitdaging ligt daarom niet alleen in handhaving en repressie, maar steeds meer in preventie, samenwerking en vroegsignalering. Daarmee verschuift de focus van reageren naar voorkomen. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden en kijkend naar de conclusies van de evaluatie van het oude IVP, kiezen wij voor vijf prioriteiten, die richting geven aan onze inzet in de periode 2027-2030: 1. Veilige woon- en leefomgeving, 2. Zorg en veiligheid, 3. Aanpak ondermijning, 4. Digitale veiligheid en 5. Polarisatie en maatschappelijke onrust. 9 3.10 Aansluiting op landelijke en regionale veiligheidsprioriteiten De gekozen prioriteiten zijn niet alleen gebaseerd op het lokale veiligheidsbeeld en de evaluatie van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Zij sluiten ook aan bij de veiligheidsprioriteiten van het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de politie en de regio Twente. In deze veiligheidsagenda’s komt een duidelijke rode draad naar voren.
Ondermijning, zorg en veiligheid en digitale veiligheid worden door alle partners gezien als belangrijke maatschappelijke opgaven voor de komende jaren. Daarnaast groeit de aandacht voor maatschappelijke onrust, polarisatie, een weerbare samenleving en een sterke regierol van gemeenten bij complexe veiligheidsvraagstukken. Door aan te sluiten bij deze landelijke en regionale ontwikkelingen wordt de samenwerking met partners versterkt en kan optimaal gebruik worden gemaakt van bestaande kennis, instrumenten en samenwerkingsstructuren. Tegelijkertijd blijft het IVP nadrukkelijk gebaseerd op de lokale situatie en de veiligheidsopgaven die in Borne spelen. De vijf gekozen prioriteiten vormen daarmee een herkenbare vertaling van zowel het lokale veiligheidsbeeld als de gezamenlijke veiligheidsopgaven op lokaal, regionaal en landelijk niveau. 10 4. Prioriteiten Prioriteit 1: Veilige woon- en leefomgeving Veiligheid begint dichtbij huis. Waarom deze prioriteit? Hoewel Borne tot de veiligste gemeenten van Twente behoort, ervaren inwoners veiligheid vooral vanuit hun directe leefomgeving. Uit de BornePraat-peiling blijkt dat verkeersveiligheid, jeugdoverlast en de kwaliteit van de openbare ruimte belangrijke aandachtspunten zijn.
Daarnaast laten de cijfers zien dat vermogensdelicten niet dalen zoals regionaal gebeurt, fietsdiefstal relatief hoog is en winkeldiefstal in 2026 juist is gestegen. Ook ligt het niveau van overlast en vernieling hoger dan in vergelijkbare gemeenten. Deze ontwikkelingen maken een blijvende inzet op leefbaarheid, toezicht, preventie en wijkgericht werken noodzakelijk. Veiligheidsvraagstukken verschillen per wijk, buurt en locatie. Daarom werken wij gebiedsgericht. We combineren gegevens, meldingen en veiligheidsanalyses met signalen, ervaringen en kennis van inwoners en professionals uit de wijk. Hierdoor kunnen problemen eerder worden herkend en integraal worden aangepakt. Tot slot dragen sterke buurten en betrokken inwoners niet alleen bij aan de leefbaarheid van wijken en dorpen, maar versterken ook de maatschappelijke weerbaarheid. Inwoners spelen een belangrijke rol bij het signaleren van ontwikkelingen, het ondersteunen van elkaar en het gezamenlijk aanpakken van vraagstukken die van invloed zijn op de leefbaarheid en veiligheid van hun woonomgeving. Daarom investeren wij ook in samenredzaamheid, sociale cohesie en inwonersinitiatieven. Thema’s • Veilige en leefbare openbare ruimte • Aanpak overlast en ongewenst gedrag (w.o.
vermogensdelicten, fietsendiefstal, winkeldiefstal, jeugdoverlast, overlast en vernieling en verkeersveiligheid) • Samenredzaamheid en betrokken buurten Strategisch doel Inwoners ervaren een veilige, schone en leefbare woonomgeving, waarbij overlast zichtbaar wordt aangepakt en inwoners actief worden betrokken bij het signaleren, agenderen en versterken van de leefbaarheid en veiligheid in hun buurt. Sociale cohesie, samenredzaamheid en betrokkenheid dragen bij aan sterke, veerkrachtige en veilige wijken en dorpen. Wat willen wij bereiken? • Inwoners voelen zich veilig in hun woon- en leefomgeving • Overlast en verstoringen van de leefbaarheid nemen af • Het vertrouwen van inwoners in de inzet en aanpak van de gemeente neemt toe • Inwoners ervaren zichtbare verbeteringen in de openbare ruimte en leefomgeving • Inwoners voelen zich betrokken bij hun buurt en dragen bij aan een prettige leefomgeving. Indicatoren • Veiligheidsbeleving in eigen buurt 11 • Rapportcijfer voor de veiligheid in de gemeente • Cijfer voor veiligheidsbeleving op openbare plekken • Tevredenheid over hoe buurtbewoners met elkaar omgaan. • Aantal overlastmeldingen. Onze inzet • Ontwikkelen en toepassen van een gebiedsgerichte aanpak voor leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken, waarbij signalen uit meldingen, veiligheidsdata, inwoners, professionals en partners worden samengebracht.
Bij structurele of ernstige problematiek wordt de hotspotaanpak (intensieve samenwerking tussen inwoners en de domeinen veiligheid, sociaal en beheer openbare ruimte) ingezet. Daarbij wordt gewerkt volgens de cyclus signaleren, duiden, prioriteren, handelen, terugkoppelen en evalueren • Inzetten van snelle interventies bij locaties waar sprake is van overlast of onveiligheidsgevoelens, met specifieke aandacht voor de inrichting van de openbare ruimte, zoals verlichting, groenvoorzieningen, speelplekken en ontmoetingslocaties • Doorontwikkelen van de buurtbarometer3 van Kennispunt Twente als instrument om meldingen, veiligheidsbeleving en ontwikkelingen in wijken en buurten inzichtelijk te maken • Inzetten van toezicht en handhaving op basis van data-analyses, hotspotinformatie en signalen uit inwonersmeldingen • Vaststellen welk niveau van hinder en overlast in de openbare ruimte maatschappelijk aanvaardbaar is, zodat onderscheid wordt gemaakt tussen normaal gebruik van de openbare ruimte, ontmoeting en daadwerkelijk overlastgevend gedrag • Zorgen voor actieve terugkoppeling aan inwoners over signalen, meldingen, genomen maatregelen en behaalde resultaten, zodat zichtbaar wordt wat met de inbreng van inwoners is gedaan en het vertrouwen in de overheid wordt versterkt • Jaarlijks verbeteren van ten minste ØØn kwetsbare locatie in de openbare ruimte, bijvoorbeeld op het gebied
van verlichting, zichtlijnen, groenvoorzieningen, speelplekken of ontmoetingsvoorzieningen, met expliciete aandacht voor sociale veiligheid. Bij de inrichting en herinrichting van de openbare ruimte structureel aandacht besteden aan de balans tussen vergroening, biodiversiteit, klimaatadaptatie en sociale veiligheid • Aanwijzen van gebieden, zoals scholen en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte, waar een alcohol- en blowverbod geldt als de signalen/situatie in die gebieden daartoe aanleiding geven • Organiseren van wijkschouwen en buurtgesprekken om signalen uit de wijk op te halen en gezamenlijk oplossingen te verkennen • Ondersteunen van inwoners, vrijwilligers, wijk- en dorpsorganisaties bij initiatieven die bijdragen aan ontmoeting, sociale samenhang, leefbaarheid, veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid. Daarbij benutten we de kennis, betrokkenheid en initiatiefkracht van inwoners waar mogelijk bij het versterken van hun buurt of dorp. Prioriteit 2: Zorg en Veiligheid Door tijdig te handelen voorkomen we grotere veiligheidsproblemen. 3 De Buurtbarometer laat zien welke thema’s op welke plekken in ons dorp het meest urgent zijn. De thema’s zijn energie, fysieke leefomgeving, veiligheid, gezondheid, inkomen en klimaat. In de Buurtbarometer kunnen buurten worden vergeleken en trends binnen Borne en Twente zichtbaar word en gemaakt.
12 Waarom deze prioriteit? Veel veiligheidsvraagstukken vinden hun oorsprong buiten het veiligheidsdomein. Problemen op het gebied van zorg, wonen, schulden, sociale uitsluiting en kwetsbaarheid kunnen zich uiteindelijk manifesteren als veiligheids- en leefbaarheidsproblemen. Naast de problematiek rondom kwetsbare inwoners en personen met onbegrepen gedrag gaat het daarbij om huiselijk geweld en kindermishandeling, mensenhandel, complexe multiproblematiek en de ondersteuning van inwoners die terugkeren uit detentie. Binnen dit thema is er bijzondere aandacht voor jeugd, omdat problemen in de ontwikkeling, opvoeding en leefomgeving van jongeren een belangrijke relatie hebben met zowel zorg- als veiligheidsvraagstukken en vroegtijdige ondersteuning essentieel is om escalatie te voorkomen. De grootste winst ligt daarom niet alleen in het reageren op incidenten, maar juist in het voorkomen van escalatie door tijdige signalering, passende ondersteuning en een sterke samenwerking tussen het zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein. Hoewel het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag in de gemeente Borne relatief stabiel blijft, blijft deze problematiek vanwege de maatschappelijke impact een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast ligt de overlast door personen met verward of onbegrepen gedrag hoger dan in vergelijkbare gemeenten. Ook jeugdoverlast blijft aandacht vragen.
Hoewel de gemeente hierin een middenpositie inneemt binnen Twente, kunnen incidenten rondom jeugdgroepen een grote invloed hebben op de leefbaarheid en veiligheidsbeleving van inwoners. De uitdaging ligt daarom niet alleen in handhaving, maar vooral in het voorkomen van escalatie door tijdige signalering, passende interventies en een Thema’s • Voorkomen en vroeg signaleren • Integrale zorg- en veiligheidsaanpak • Veilig opgroeien • Nazorg en duurzaam herstel Strategisch doel Kwetsbare inwoners met veiligheidsrisico’s ontvangen tijdig passende ondersteuning, waardoor risico’s afnemen, escalatie wordt voorkomen en maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid worden versterkt. Wat willen we bereiken? • Risico’s en ondersteuningsbehoeften van kwetsbare inwoners worden eerder gesignaleerd • Kwetsbare inwoners ontvangen tijdig passende ondersteuning • Escalaties bij complexe problematiek nemen af • Overlast, veiligheidsincidenten en recidive bij complexe casuïstiek nemen af • Problematisch alcohol- en drugsgebruik onder jongeren neemt af.
Indicatoren • Aantal signalen vroegsignalering • Percentage jongeren dat alcohol en/of drugs gebruikt • Aandeel casussen waarbij tijdig passende ondersteuning is ingezet 13 • Aantal AVE4 3- en AVE 4-zaken • Aantal herhaalde overlastmeldingen Onze inzet • Aansluiten bij de ontwikkeling van stevige lokale teams, zodat signalen uit de wijk vroegtijdig worden herkend en de verbinding tussen de sociale basis, ondersteuning en het veiligheidsdomein wordt versterkt • Verzorgen van vroegsignaleringstrainingen voor scholen, maatschappelijke organisaties en verenigingen • Implementeren van de methodiek Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) binnen de gemeentelijke organisatie en bij partners • Aanpakken van complexe problematiek via integrale trajecten met een passende basis voor gegevensdeling • Verbeteren van het bereik van kwetsbare personen, waaronder jongeren, en beter aansluiten op hun behoeften • Versterken van de weerbaarheid en veerkracht van jongeren door preventieve programma’s in samenwerking met sport, cultuur, onderwijs, jongerenwerk en de jeugd zelf • Vergroten van de veiligheid in en rondom scholen samen met scholen, politie, boa’s en jongerenwerk • Uitvoeren van het uitvoeringsplan aanpak personen met onbegrepen gedrag.
• Voorkomen van huiselijk geweld door preventieve maatregelen en het vergroten van bewustwording en weerbaarheid • Voortzetten van project RESET074 en verder versterken van de integrale persoons- en groepsgerichte aanpak van jongeren • Vastleggen van werkafspraken over de aanpak van (woon)overlast en de samenwerking tussen betrokken partners • Onderzoeken van mogelijkheden om de nazorg bij bestuurlijke maatregelen te versterken. • Ontwikkelen van de flyer "Waar kan ik terecht?". Prioriteit 3: Ondermijning Een weerbare samenleving is de beste bescherming tegen ondermijning. Waarom deze prioriteit? Ondermijnende criminaliteit vormt een bedreiging voor de veiligheid, leefbaarheid en integriteit van onze samenleving. Criminelen maken daarbij gebruik van legale voorzieningen, bedrijven en maatschappelijke structuren om illegale activiteiten mogelijk te maken en crimineel geld te verdienen. Hierdoor vervagen de grenzen tussen de onderwereld en de bovenwereld. De gemeente heeft, samen met politie, Openbaar Ministerie en andere partners, een belangrijke rol in het voorkomen, signaleren en aanpakken van ondermijning. Door een integrale aanpak versterken we de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de overheid. Zo voorkomen we dat criminelen voet aan de grond krijgen en dragen we bij aan een veilige, leefbare en integere gemeente Borne.
4 Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE): De AVE ondersteunt bij het voorkomen van escalatie in complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken door heldere afspraken over regie, op- en afschaling en samenwerking tussen ketenpartners. AVE 3- en AVE 4-zaken betreffen complexe casuïstiek met een verhoogd ri sico op escalatie, waarbij procesregie en zo nodig bestuurlijke opschaling noodzakelijk zijn. 14 De aanpak van ondermijning in de gemeente Borne laat resultaten zien. Het aantal ondermijningsincidenten daalt sterker dan regionaal. Tegelijkertijd stijgt het aantal meldingen van verdachte situaties en Meld Misdaad Anoniem (MMA)-meldingen aanzienlijk. Dit wijst op een grotere alertheid onder inwoners, ondernemers en professionals en mogelijk op een verbeterde informatiepositie. Deze ontwikkeling biedt kansen om ondermijnende criminaliteit eerder te signaleren en te verstoren, maar vraagt ook om blijvende investeringen in bewustwording, samenwerking en een weerbare overheid.
Thema’s • Signaleren en delen van informatie • Vergroten van maatschappelijke weerbaarheid • Voorkomen en verstoren van ondermijnende criminaliteit • Voorkomen en aanpakken van zorgcriminaliteit • Een weerbare en daadkrachtige overheid Strategisch doel De gemeente is weerbaar tegen ondermijnende criminaliteit en biedt criminelen zo min mogelijk ruimte om misbruik te maken van de lokale samenleving, economie en gemeentelijke organisatie. Wat willen we bereiken? • Ondermijnende criminaliteit wordt eerder gesignaleerd en beter in beeld gebracht • Criminele activiteiten en netwerken krijgen minder ruimte binnen de gemeente • Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners herkennen signalen van ondermijning beter en melden deze vaker • De weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie tegen criminele beïnvloeding neemt toe • Het buitengebied, bedrijventerreinen en kwetsbare branches zijn minder aantrekkelijk voor crimineel misbruik • De bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit wordt verder versterkt • Signalen van zorgcriminaliteit worden eerder herkend en effectief opgepakt in samenwerking met zorg-, veiligheids- en handhavingspartners • Inwoners en ondernemers ervaren dat de gemeente zichtbaar en daadkrachtig optreedt tegen ondermijning Indicatoren • Aantal bewustwordingsactiviteiten • Aantal MMA-meldingen • Aantal signalen die leiden tot een vervolgonderzoek •
Aantal Bibob-onderzoeken (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur). Onze inzet • Uitvoeren van het Programma aanpak van ondermijning 2025-2028 • Versterken van de integrale aanpak door bestaande samenwerkingsstructuren verder te professionaliseren • Verbeteren van de informatiepositie door het registreren, delen, bundelen en analyseren van de informatie die in de gemeentelijke organisatie en bij de samenwerkingspartners aanwezig is 15 • Continueren integrale controles in horeca, bedrijventerreinen en buitengebied of informatiegestuurde controles of andere locaties (bijvoorbeeld kamerverhuurbedrijven) • Verhogen van de signaleringskracht van medewerkers en ketenpartners door trainingen in vroegsignalering • Voorlichtingscampagnes voor inwoners en ondernemers over het herkennen en melden van signalen van ondermijning • Verhogen van de meldingsbereidheid van inwoners, ondernemers en professionals • Verbeteren van informatie-uitwisseling binnen de gemeentelijke organisatie • Versterken van integriteit en veiligheidsbewustzijn binnen de gemeentelijke organisatie zodat ambtenaren en bestuurders veilig hun publieke taak kunnen uitvoeren • Organiseren van de Dag van de Veiligheid waarin medewerkers worden geïnformeerd door verschillende samenwerkingspartners en geconfronteerd worden met veiligheidsvraagstukken • Vergroten van de bewustwording over
zorgcriminaliteit binnen de gemeentelijke organisatie en bij samenwerkingspartners Prioriteit 4: Digitale Veiligheid Digitale weerbaarheid is een randvoorwaarde voor een veilige samenleving. Waarom deze prioriteit? Digitalisering biedt veel kansen, maar brengt ook nieuwe risico’s met zich mee. Hoewel de geregistreerde fraude- en cybercijfers voor onze gemeente een dalende trend laten zien, verschuift criminaliteit steeds verder naar het digitale domein. Zowel het Rijk, de VNG, de politie als de regio Twente benoemen digitale veiligheid als ØØn van de belangrijkste veiligheidsopgaven voor de komende jaren. Voor inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie blijven de risico’s van digitale criminaliteit groot. De gemeente investeert in bewustwording, digitale weerbaarheid en samenwerking met regionale en landelijke partners. Zo beschermen we onze inwoners, ondernemers en systemen tegen digitale risico’s en versterken we het vertrouwen in de digitale samenleving. Thema’s • Bewustwording en meldingsbereidheid • Digitale weerbaarheid van de organisatie • Voorbereid op digitale incidenten Strategisch doel Inwoners, ondernemers en organisaties in de gemeente Borne zijn digitaal weerbaar en de gemeente is voorbereid op digitale dreigingen.
Wat willen we bereiken • De meldingsbereidheid van digitale criminaliteit neemt toe • De digitale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie wordt versterkt • De gemeentelijke organisatie voldoet aan geldende normen en is beter beschermd tegen cyberdreigingen • De gemeente is voorbereid op digitale incidenten en kan snel en effectief handelen bij cyberincidenten en -crises. 16 Indicatoren • Aantal (MMA) meldingen van digitale criminaliteit • Aantal gemelde informatiebeveiliging incidenten door medewerkers • Verbeterde resultaten van pentests en audits • Op basis van de Cyberbeveiligingswet beveiligingsmaatregelen aantoonbaar orde hebben.
Onze inzet • Verhogen van de meldingsbereidheid en aangiftebereidheid bij online criminaliteit • Continueren van de bewustwording van digitale dreigingen onder gemeentelijke medewerkers • Versterken van de digitale weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie tegen cyberincidenten • Uitvoeren van audits, pentests en cyberoefeningen • Toewerken naar aantoonbare naleving van de Cyberbeveiligingswet • Verbeteren van de informatievoorziening aan inwoners en ondernemers via een online meldpunt en informatiepagina • Vergroten van de cyberweerbaarheid van de samenleving door gerichte communicatie en bewustwordingscampagnes, bijvoorbeeld maandelijks 3 cybertips op borne.nl of in het weekblad • Aandacht besteden aan het vergroten van de digitale weerbaarheid van kwetsbare doelgroepen (zoals jongeren, laaggeletterden en ouderen) door gerichte voorlichtingscampagnes • Versterken van de digitale weerbaarheid van ondernemers door workshops voor het midden- en kleinbedrijf. Prioriteit 5: Polarisatie en maatschappelijke onrust Veerkrachtige gemeenschappen zijn beter bestand tegen maatschappelijke spanningen. Waarom deze prioriteit? De afgelopen jaren hebben nationale en internationale gebeurtenissen laten zien dat maatschappelijke spanningen zich snel lokaal kunnen manifesteren.
Sociale media zorgen ervoor dat informatie, desinformatie en maatschappelijke sentimenten zich sneller verspreiden dan voorheen. Landelijke en regionale veiligheidsagenda’s benoemen maatschappelijke onrust, weerbaarheid van de samenleving en verbinding met inwoners daarom als belangrijke opgaven. Ook uit de evaluatie van het voorgaande IVP blijkt dat het signaleren en omgaan met maatschappelijke onrust verdere ontwikkeling vraagt. Daarom investeren wij in verbinding, weerbaarheid en vroegsignalering. Maatschappelijke spanningen ontwikkelen zich bovendien steeds vaker in een hybride omgeving waarin online discussies, desinformatie en digitale mobilisatie kunnen leiden tot lokale maatschappelijke onrust en ordeverstoringen. Dit vraagt om aandacht voor zowel de fysieke als digitale leefomgeving. Thema’s • Verbinding en sociale veerkracht • Vroegsignalering en informatiepositie • Voorkomen en beheersen van maatschappelijke onrust 17 • Veilige publieke taak Strategisch doel De gemeente Borne is een veilige, inclusieve en veerkrachtige gemeenschap waarin verschillen bespreekbaar zijn, maatschappelijke spanningen tijdig worden gesignaleerd en aangepakt, en inwoners, bestuurders en medewerkers met een publieke taak veilig kunnen deelnemen aan het openbare leven.
Wat willen we bereiken • Maatschappelijke spanningen en onrust worden tijdig gesignaleerd en waar mogelijk beperkt • Medewerkers, bestuurders en volksvertegenwoordigers kunnen hun publieke taak veilig uitvoeren • De gemeente en haar partners zijn voorbereid op maatschappelijke onrust en polarisatie. Indicatoren • Aantal maatschappelijke onrustsituaties dat leidt tot ordeverstoringen • Aantal meldingen van agressie, intimidatie en bedreigingen tegen functionarissen met een publieke taak • Percentage medewerkers met een publieke taak dat zich veilig voelt tijdens de uitoefening van hun functie. Onze inzet • Bevorderen van verbinding en onderling begrip tussen inwoners en groepen in de samenleving door het faciliteren van dialoog, ontmoeting en participatie • Versterken van het vermogen van professionals om signalen van polarisatie, radicalisering en maatschappelijke spanningen tijdig te herkennen en te delen • Bevorderen dat signalen van maatschappelijke spanningen, radicalisering en zorgelijke ontwikkelingen tijdig worden gemeld en opgepakt • Verbeteren van het zicht op maatschappelijke spanningen door online signalen te monitoren, in samenwerking met de politie • Voorkomen van maatschappelijke onrust en ordeverstoringen door een aanpak te ontwikkelen voor online en offline aangejaagde onrust en desinformatie en deze af te stemmen met het Protocol Calamiteiten Sociaal Domein •
Versterken van de weerbaarheid van jongeren, inwoners en professionals tegen polarisatie, radicalisering en desinformatie • Bevorderen van een veilige publieke taak door het voorkomen, registreren en aanpakken van agressie, intimidatie en bedreigingen. 18 5. Van ambitie naar uitvoering De veiligheid van de gemeente Borne wordt niet alleen bepaald door de vijf prioriteiten uit dit IVP. Veiligheid vraagt ook om een sterke samenwerking, een solide basisorganisatie en een aanpak waarbij wordt gestuurd op resultaten. Daarom beschrijft dit hoofdstuk hoe wij uitvoering geven aan de ambities uit dit IVP en hoe wij deze monitoren en bijsturen. De uitgangspunten van dit IVP zijn daarbij leidend: preventie, samenwerking, een sterke informatiepositie, weerbaarheid en informatiegestuurd werken. 5.1 Veiligheid maken we samen Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid. Veel veiligheidsvraagstukken zijn complex en raken meerdere beleidsterreinen tegelijk. Daarom werken wij integraal en opgavegericht samen met lokale en regionale partners. De gemeente vervult daarbij verschillende rollen. Wij zijn regisseur waar gezamenlijke sturing nodig is, verbinden partners rondom maatschappelijke vraagstukken, faciliteren samenwerking en treden op wanneer de openbare orde of veiligheid daarom vraagt.
Onze belangrijkste samenwerkingspartners zijn onder andere het Lokaal Team Sociaal Domein, Politie Twente-Midden, Veiligheidsregio Twente, waaronder Brandweer Twente, SamenTwente, het Zorg- en Veiligheidshuis Twente, Halt, scholen, woningcorporatie Welbions, Wijkracht, ondernemers en inwoners. Samenwerking draagt bij aan: • vroegtijdige signalering van risico’s; • een integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken; • efficiºnter gebruik van capaciteit en expertise; • een sterkere verbinding tussen preventie, zorg, leefbaarheid en handhaving. 5.2 Een sterke basis voor veiligheid De vijf prioriteiten uit dit IVP geven richting aan onze inzet voor de komende jaren. Tegelijkertijd bestaat een belangrijk deel van het werk voor een veilig en leefbare gemeente uit doorlopende werkzaamheden die voortkomen uit wettelijke taken, bestuurlijke verantwoordelijkheden en actuele veiligheidsontwikkelingen. Deze werkzaamheden vormen het fundament onder het veiligheidsbeleid en zijn essentieel voor een veilige, weerbare en veerkrachtige gemeente. De doorlopende werkzaamheden richten zich onder meer op: • voorbereiding op rampen, crises en incidenten met de hulpdiensten politie, brandweer en andere veiligheidspartners; • versterken de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie en samenleving tegen langdurige verstoringen, crises en hybride dreigingen.
Waarbij er aandacht is voor continuïteit van dienstverlening, crisisvoorbereiding, digitale weerbaarheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid van inwoners en organisaties; • uitvoering van de bevoegdheden van de burgemeester op het gebied van openbare orde en veiligheid; • toepassing van het beleidskader cameratoezicht ten behoeve van de handhaving van de openbare orde; 19 • samenwerking met partners aan een veilige stationsomgeving, veilige scholen en veilig ondernemen; • aanpak van woonoverlast en ondersteuning bij complexe woon- en leefbaarheidsvraagstukken; • monitoren van veiligheidsontwikkelingen, risico’s en trends en hier informatie gestuurd op anticiperen. Door deze taken blijvend uit te voeren en verder te ontwikkelen, behouden wij een sterke veiligheidsbasis waarop flexibel kan worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en maatschappelijke uitdagingen. Daarmee vormen deze werkzaamheden een noodzakelijke aanvulling op de vijf prioriteiten van dit IVP. 5.3 Sturen op resultaten Wij willen inzicht hebben in de ontwikkeling van veiligheid in de gemeente Borne en de effecten van onze inzet. Daarom monitoren wij de voortgang van de ambities uit dit IVP aan de hand van een beperkte set indicatoren, aangevuld met een jaarlijkse kwalitatieve duiding van ontwikkelingen en trends. Monitoring is geen doel op zich.
De indicatoren helpen om ontwikkelingen tijdig te signaleren, het gesprek met partners en de gemeenteraad te voeren en waar nodig bij te sturen. Indicatoren Prioriteit Indicator Streefwaarde 2030 Veilige woon- en leefomgeving Inwoners voelen zich veilig in de eigen buurt Toename ten opzichte van 2026 Rapportcijfer veiligheid in de gemeente Stijging ten opzichte van 2026 Veiligheidsbeleving op openbare plekken Toename ten opzichte van 2026 Overlastmeldingen Stabilisatie of afname Tevredenheid over hoe buurtbewoners met elkaar omgaan Toename ten opzichte van 2026 Zorg en Veiligheid Aantal signalen vroegsignalering Toename ten opzichte van 2026 Percentage jongeren dat alcohol en/of drugs gebruikt Daling ten opzichte van 2026 Herhaalde complexe overlastsituaties Afname ten opzichte van 2026 Aandeel casussen waarbij tijdig passende ondersteuning is ingezet Toename ten opzichte van 2026 Aantal AVE 3- en AVE 4-zaken Afname ten opzichte van 2026 Ondermijning Meldings- en signaleringsbereidheid (aantal MMA- meldingen) Toename ten opzichte van 2026 Aantal bewustwordingsactiviteiten Jaarlijks minimaal 3 activiteiten 20 Aantal signalen die leiden tot een vervolgonderzoek Toename ten opzichte van 2026 Aantal Bibob-onderzoeken Toename ten opzichte van 2026 Digitale Veiligheid Aantal (MMA) meldingen van digitale criminaliteit Toename ten opzichte van 2026 Aantal gemelde informatiebeveiliging
incidenten door medewerkers Toename ten opzichte van 2026 Verbeterde resultaten van pentests en audits Voldoet aan geldende normenkaders Op basis van de Cyberbeveiligingswet beveiligingsmaatregelen aantoonbaar orde hebben Voldoet aan geldende normenkaders Polarisatie en maatschappelijke onrust Aantal maatschappelijke onrustsituaties dat leidt tot ordeverstoringen Geen ordeverstoringen Aantal meldingen van agressie, intimidatie en bedreigingen tegen functionarissen met een publieke taak Geen toename ten opzichte van 2026 Percentage medewerkers met een publieke taak dat zich veilig voelt tijdens de uitoefening van hun functie Toename ten opzichte van 2026 Deze indicatoren sluiten aan bij de doelen en beoogde resultaten die per prioriteit zijn geformuleerd. 5.4 Jaarlijkse uitvoering en verantwoording Dit IVP beschrijft de strategische koers voor de periode 2027-2030. De concrete uitvoering wordt uitgewerkt in een tweejaarlijks uitvoeringsprogramma: • welke activiteiten worden uitgevoerd • welke prioriteiten extra aandacht vragen • welke partners betrokken zijn • welke capaciteit beschikbaar is • hoe de voortgang wordt gevolgd. Jaarlijks informeren wij de gemeenteraad over de voortgang van de uitvoering, de ontwikkeling van de veiligheidsopgaven en de behaalde resultaten met de Factsheet Veiligheid.
Nieuwe ontwikkelingen, veiligheidsrisico’s of maatschappelijke ontwikkelingen kunnen aanleiding zijn om accenten in de uitvoering bij te stellen. Op deze manier blijft het veiligheidsbeleid actueel, flexibel en gericht op wat op dat moment nodig is voor een veilige en leefbare gemeente Borne.