Bijlage: Monitor Sociaal Domein oktober 2023
Tekst van het document
Monitor Sociaal Domein oktober 2023
Inhoud 1. Inleiding .......................................................................................................................................................................................... 4 2.Zicht op cijfers ................................................................................................................................................................................. 5 2.1 Wmo Huishoudelijke ondersteuning ....................................................................................................................................... 5 2.2 Wmo begeleiding en dagbesteding ......................................................................................................................................... 5 2.3 Jeugdwet .................................................................................................................................................................................... 6 2.4 Participatiewet .......................................................................................................................................................................... 6 3. Totaaloverzicht ............................................................................................................................................................................... 8 3.1
Enkele algemene gegevens .................................................................................................................................................. 8
3.2
Financieel overzicht totaal ................................................................................................................................................. 10
4. Wmo ............................................................................................................................................................................................. 11 4.1
Wmo Totaal ......................................................................................................................................................................... 11
4.2
Hulp bij huishouden............................................................................................................................................................ 11
4.3
Hulpmiddelen ...................................................................................................................................................................... 12
4.4
Begeleiding en dagbesteding ............................................................................................................................................. 12
5. Jeugdhulp ..................................................................................................................................................................................... 14 5.1
Jeugdzorg Totaal ................................................................................................................................................................. 14
5.1 Zorg in natura .......................................................................................................................................................................... 14 5.1.1 Dagbehandeling ............................................................................................................................................................... 15 5.1.2 Verblijf .............................................................................................................................................................................. 15 5.2 Overige ..................................................................................................................................................................................... 16 6. Participatiewet .............................................................................................................................................................................. 17 6.1
Participatie Totaal ............................................................................................................................................................... 17
7. Programma Sociaal Domein ....................................................................................................................................................... 20 7.1 Programma Sociaal Domein: Passende ondersteuning voor onze inwoners ..................................................................... 20 Project Bestaanszekerheid ....................................................................................................................................................... 20 Project Samenwerken met én in de Wijk ................................................................................................................................ 21 Project Versterken positie kwetsbare jongeren 16-27 jaar ................................................................................................... 21 Project Doorontwikkeling Sociaal Hus .................................................................................................................................... 22 Project Blijvend gezond ............................................................................................................................................................ 23 7.2 Beheersmaatregelen ...............................................................................................................................................................
23 Passende ondersteuning: Scootmobieldag ............................................................................................................................. 23 Andere manier van bekostigen ................................................................................................................................................ 24 Toetsen passendheid van zorg (consulent externe verwijzers) ............................................................................................ 24 Afwenteling voorkomen (Wlz) ................................................................................................................................................. 24 Duurste/meest complexe cliënten in kaart brengen ............................................................................................................. 25 Samenwerking huisartsen versterken / Praktijkondersteuner huisarts- Geestelijke Gezondheidszorg (Jeugd) inzetten/uitbreiden .................................................................................................................................................................. 25 Project Jonge Kind ....................................................................................................................................................................
25 Start BSO+ ................................................................................................................................................................................. 26 2
Bevorderen van zelf- en samenredzaamheid (Kwetsbare jongeren 16-27) ......................................................................... 26 Nauwe samenwerking onderwijs en jeugdconsulenten verbinden aan basisscholen ........................................................ 26 Investeren in voorliggend veld voorliggende dagbesteding ouderen, AutoMaatje en voorliggende veld jeugd .............. 26 Organiseren van algemene voorzieningen ............................................................................................................................. 27 Preventieakkoord ..................................................................................................................................................................... 28 Voorkomen van complexe echtscheidingen ........................................................................................................................... 28 Collectiviseren van maatwerk .................................................................................................................................................. 28 Integraal werken (Doorbraakmethode) ..................................................................................................................................
28 Professionele zorg zelf uitvoeren ............................................................................................................................................ 29 7.3 Taakstelling .............................................................................................................................................................................. 30
3
1. Inleiding Voor u ligt de Monitor Sociaal Domein van oktober 2023. Deze Monitor beoogt een compleet beeld te geven van de initiatieven, werkzaamheden en resultaten op het terrein van het Sociaal Domein over de periode 1 januari 2023 tot en met 30 juni 2023. Hierbij wordt opgemerkt dat we met Sociaal Domein in dit geval doelen op de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de Participatiewet. Deze Monitor bestaat net als de vorige uit een overzicht van de financiële cijfers inclusief een prognose, een beschrijving van de stand van zaken in het Programma Sociaal Domein en de actuele stand van de beheersmaatregelen. Doel hiervan is om een beeld te geven van de ontwikkeling die we in Borne aan het doormaken zijn. We nemen de visie Sociaal Domein als uitgangspunt bij de keuzes die we maken, zowel qua inhoud, als qua prioritering. De toelichting op de realisatie van de taakstelling laat zien dan we in de eerste helft van 2023 onze planning hebben gehaald en in de tweede helft van 2023 verwachten het resterende deel te behalen. Leeswijzer In hoofdstuk 2 zijn cijfers opgenomen die meer inzicht geven in de ondersteuning die we bieden aan onze inwoners. Er wordt in een aantal grafieken een vergelijking gegeven tussen Borne en enkele andere Twentse gemeenten wat betreft de samenstelling van de bevolking en de mate waarin gebruik wordt gemaakt van ondersteuning.
Vervolgens wordt een totaalbeeld gegeven van de financiële resultaten. De verdieping van de financiële resultaten vindt vervolgens plaats naar de onderdelen Wmo, Jeugdhulp en Participatiewet. In hoofdstuk 3 wordt de lezer meegenomen in de activiteiten die zijn ondernomen onder de vlag van het Programma Sociaal Domein. Het laatste gedeelte van dit hoofdstuk geeft de stand van zaken en de prognose ten aanzien van de beheersmaatregelen weer.
4
2.Zicht op cijfers In deze paragraaf worden de ontwikkelingen in de afgelopen jaren op compacte wijze weergegeven. Het doel hiervan is inzicht geven in de hoofdlijnen van de cijfers van het Sociaal Domein. Cijfers die hiervoor gebruikt worden zijn het aantal cliënten, aantal zorgaanbieders, kosten en gemiddelde kosten per client. De gegevens met betrekking tot 2023 betreft de periode januari t/m juni 2023. Een nadere toelichting / analyse van deze cijfers komt aan bod in de volgende paragrafen.
2.1 Wmo Huishoudelijke ondersteuning Onderstaande tabel toont de cijfers over huishoudelijke ondersteuning. HULP BIJ HUISHOUDEN HULP BIJ HUISHOUDEN
2020
Tota a l bedra g
2.256.763 2.650.780 2.833.839 1.498.640
Aa nta l a a nbi eders
2021 9
Aa nta l uni eke cl i ënten Gemi ddel d per uni eke cl i ënt
2022 10
2023 11
11
883
945
1.000
928
2.556
2.805
2.834
1.615
Huishouding kent een relatief grote instroom en uitstroom gedurende het jaar. Daardoor zal het aantal unieke cliënten in 2023 nog stijgen en dalen de gemiddelde kosten per unieke client. Het getal van € 1.615 is daardoor de feitelijke weergave t/m juni. Qua jaarverwachting kan niet worden gesteld dat deze kosten “keer twee” zullen zijn.
2.2 Wmo begeleiding en dagbesteding In onderstaande tabellen worden de ontwikkelingen weergegeven van de individuele begeleiding en dagbesteding die per 2015 vanuit de Wmo worden geregeld. WMO 2015 INDIVIDUEEL WMO 2015 INDIVIDUEEL
2020
Tota a l bedra g
1.322.516 1.327.276 1.344.704
2021
2022
2023 777.957
Aa nta l a a nbi eders
58
59
54
53
Aa nta l uni eke cl i ënten
267
279
286
250
4.953
4.757
4.702
3.112
Gemi ddel d per uni eke cl i ënt
Gedurende 2022 is het aantal cliënten met Wmo begeleiding gestegen van 205 naar 220. Deze stijging leidde in 2022 voor een deel van het jaar tot een kostenstijging en in 2023 voor een volledig jaar. Dit betekent een stijging van de gemiddelde kosten per unieke client. WMO 2015 GROEP WMO 2015 GROEP Tota a l bedra g
2020
2021
2022
2023
410.982
519.385
528.814
266.226
Aa nta l a a nbi eders
30
26
29
28
Aa nta l uni eke cl i ënten
124
146
133
100
3.314
3.557
3.976
2.662
Gemi ddel d per uni eke cl i ënt
5
WMO 2015 TOTAAL (individueel + groep) WMO 2015 IND + GROEP
2020
2021
2022
2023
Tota a l bedra g
1.733.497 1.846.660 1.873.518 1.044.183
Aa nta l a a nbi eders
68
67
66
64
Aa nta l uni eke cl i ënten
340
364
358
310
5.099
5.073
5.233
3.368
Gemi ddel d per uni eke cl i ënt
2.3 Jeugdwet Onderstaande tabellen tonen de ontwikkelingen met betrekking tot de Jeugdwet. Als gevolg van het woonplaatsbeginsel is in 2022 sprake van een forse daling bij “wonen en verblijf”. JEUGD TOTAAL JEUGD TOTAAL
2020
Tota a l bedra g
5.481.849 7.104.870 6.389.318 3.305.575
Aa nta l a a nbi eders
2021 97
Aa nta l uni eke cl i ënten Gemi ddel d per uni eke cl i ënt
2022 104
2023 105
94
550
588
632
596
9.967
12.083
10.110
5.546
JEUGD SPECIFIEK BEDRAGEN Categorie
2020
2021
2022
UNIEKE CLIENTEN 2023
2020
2021
2022
GEMIDDELD PER UNIEKE CLIENT
2023
2020
2021
2022
2023
La ndel i jk i ngekocht
194.412
241.939
259.233
33.940
9
6
5
3 21.601
40.323 51.847
11.313
Dys l exi e
119.847
117.247
159.332
94.676
47
52
65
61
2.550
2.255
2.451
1.552
Groeps begel ei di ng
564.350
676.073
662.090
247.252
86
81
79
56
6.562
8.347
8.381
4.415
Indi vi duel e begel ei di ng
1.571.806 1.701.751 1.591.389
908.982
242
255
263
269
6.495
6.674
6.051
3.379
Beha ndel i ng
1.407.412 1.392.719 1.596.161
2.810
Cons ul tati e&Di a gnos ti ek Wonen en verbl i jf
747.331
312
302
334
266
4.511
4.612
4.779
144.212
145.723
41
49
58
53
2.297
1.829
2.486
2.749
1.416.272 1.569.069 1.005.833
483.205
89
74
53
49 15.913
21.204 18.978
9.861 10.052
94.172
89.606
Ma a tregel hul p
39.782
851.323
896.822
603.092
13
90
65
60
3.060
9.459 13.797
Bes chi kba a rhei ds voorzi eni ng
73.797
465.142
74.245
41.374
17
20
9
8
4.341
23.257
8.249
5.172
5.481.849 7.104.870 6.389.318 3.305.575
550
588
632
596
9.967
12.083 10.110
5.546
2.4 Participatiewet Onderstaande tabel toont het aantal bijstandsuitkeringen in de periode 2017 t/m 2023. Het aantal uitkeringen liet in de periode 2018 t/m medio 2022 een dalende trend zien. Sinds november 2022 is sprake van een stijging van het aantal uitkeringen. Het aantal uitkeringen ligt in juni 2023 op het niveau van 2021.
6
De ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen per leeftijdscategorie wordt getoond in onderstaande tabel. PARTICIPATIE (ALGEMENE BIJSTAND/IOAW/IOAZ) AANTAL UNIEKE CLIENTEN PER KWARTAAL 2020 1e Kw.
2e Kw.
2021
3e Kw.
4e Kw.
2022
1e Kw. 2e Kw. 3e Kw. 4e Kw. 1e Kw. 2e Kw.
2023
3e Kw. 4e Kw.
1e Kw. 2e Kw.
<27 jaar
39
41
34
33
36
33
32
32
31
27
30
29
31
27-44 jaar
79
81
76
79
83
84
80
77
75
73
72
78
86
87
45-64 jaar
132
135
139
138
135
129
125
123
126
118
116
118
117
117
36
>64 jaar
17
15
17
15
14
13
16
17
16
19
18
16
20
17
Algemene bijstand
267
272
266
265
268
259
253
249
248
237
236
241
254
257
Ioaw/Ioaz (> 54 jaar)
31
31
28
26
26
24
22
22
22
22
20
17
17
17
Totaal
298
303
294
291
294
283
275
271
270
259
256
258
271
274
Een specificatie van de uitstroom naar reden is weergegeven in onderstaande tabel. PARTICIPATIE UITSTROOMREDEN
2020
2021
2022
2023
Werk/s tudi e
37
34
35
9
Verhui zi ng
15
13
13
0
Normwi jzi gi ng
23
25
15
0
Pens i oengerechti gde l eefti jd
12
8
9
0
Zel f opgezegd
2
2
1
0
Overi ge redenen
18
19
10
18
Totaal
107
101
83
27
Onderstaand zijn de ontwikkelingen weergegeven van de bijzondere bijstand en het minimabeleid. PARTICIPATIE BEDRAGEN BIJZONDERE BIJSTAND
2020
2021
VERSTREKKINGEN
2022
2023
2019
2020
2021
2022
2023
Bewi ndvoeri ngs kos ten
177.707
201.788
203.812
102.880
1.247
1.391
1.532
1.698
785
Indi vi duel e i nkomens toes l a g
71.543
64.434
61.397
8.015
165
188
169
162
18
Kos ten i nri chti ng etc
33.388
40.594
19.804
17.557
23
22
32
9
9
Eenma l i g l evens onderhoud
11.165
12.126
12.094
15.215
13
11
17
15
22
Aa nvul l ende bi js tand <21
7.145
9.387
300
0
22
16
25
1
-
Begra feni s kos ten
3.520
9.326
4.912
0
3
1
3
2
-
Indi vi duel e s tudi etoes l a g
9.000
3.435
0
30
15
Leenbi js tand
3.370
8.715
8.318
6.361
7
4
8
8
4
Overi ge
32.479
33.640
37.897
24.204
228
246
271
313
170
Totaal
340.317
389.010
351.969
174.232
1.708
1.879
2.087
2.223
1.008
PARTICIPATIE BEDRAGEN MINIMABELEID
2020
2021
VERSTREKKINGEN
2022
2023
2020
2021
2022
2023
Acti vi tei ten s port
17.014
15.769
20.032
4.962
112
101
127
35
Acti vi tei ten cul tuur
1.492
1.470
964
874
21
17
15
7
Ki ndpa kket s tudi ekos ten
30.100
34.050
34.750
800
143
160
163
5
9.355
1.090
47
44
63
7
7.356
21
24
20
12
600
70
281
156
6
5.309
10
17
18
8
Ki ndpa kket fi ets
6.780
6.155
Ki ndpa kket computer
12.324
14.084
Ki ndpa kket kl edi ngvoucher
7.000
28.662
Ki ndpa kket zweml es s en
7.274
8.050
Ki ndpa kket overi ge Totaal
15.274
411
330
861
451
10
9
18
7
82.395
108.570
81.237
21.442
434
653
580
87
7
3. Totaaloverzicht 3.1 Enkele algemene gegevens Om een kader te stellen worden hierna gegevens inzake inwoners en huishoudens van de gemeente Borne afgezet tegen enkele vergelijkbare Twentse gemeenten, Twente als geheel en Nederland.
Bron: CBS statline
Uit deze grafiek blijkt dat de gemeente Borne een relatief hoog aandeel jongeren tot 18 jaar heeft. Aanwezigheid van meer jongeren kan een risico inhouden dat het beroep op jeugdzorg binnen de gemeente Borne hoger ligt dan bij de vergelijkbare gemeenten. Ook het aandeel 65+ is relatief hoog vergeleken met het landelijke percentage. De ontwikkeling het aantal inwoners in Borne per leeftijdscategorie is weergegeven in onderstaande tabel.
Bron: CBS statline
8
Het aantal jeugdigen steeg van 4.750 in 2015 naar 5.150 in 2023. Het aantal inwoners in de leeftijdscateg orie 18-39 jaar steeg van 4.900 in 2015 naar 6.000 in 2023. Het aantal inwoners in de categorie 40-64 jaar bleef nagenoeg gelijk in de afgelopen 8 jaar. Het aantal 65+’ers steeg van 4.400 in 2015 naar ruim 5.400 per 2023.
Bron: CBS statline
Qua samenstelling van huishoudens blijkt uit voorgaande grafiek niet direct een bijzondere afwijking ten opzichte van andere Twentse gemeenten. Ten opzichte van Twente en Nederland is opvallend dat bij de 4 vergelijkingsgemeenten het aandeel 1-persoons, maar ook één-ouder huishoudens lager ligt. Kleinere huishoudens kunnen een risico inhouden dat er in verhouding een groter beroep op zorg/participatie wordt gedaan omdat het directe netwerk (partner etc.) kleiner of afwezig is.
Bron: Twentse monitor SD/ CBS statline
Het percentage inwoners dat via de gemeente ondersteuning ontvangt op het terrein van Wmo en Jeugdhulp (deze gegevens staan in de Twentse Monitor SD) ligt in Borne hoger dan in de vergelijkingsgemeenten, met name bij de Wmo. De stijging in 2022 betreft jeugd. Het aantal unieke cliënten in de Jeugdwet steeg van 589 in 2021 naar 632 in 2022. Vooral het aantal cliënten met en maatwerkvoorziening nam toe. Daar staat een daling van 30 cliënten door wijziging van het woonplaatsbeginsel.
9
3.2 Financieel overzicht totaal
Exploitatieresultaat per activiteit, bedragen x € 1.000
SOCIAAL DOMEIN - TOTAAL WMO, JW, PARTICIPATIE 2020
2023Prog
2023 Begr prim.
2023Begr nieuw
Prog-Begr
Wmo
6.594
2021 6.396
2022 6.274
7.005
6.326
6.995
10
Jeugd
8.139
9.217
8.317
8.751
8.191
8.734
18
Participatie
5.402
5.356
6.784
5.773
5.300
5.770
3
Totaal
20.134
20.969
21.375
21.529
19.816
21.498
31
Exploitatieresultaat per activiteit, bedragen x € 1.000
Het exploitatieresultaat betreft het saldo van baten en lasten. Voor Wmo en Jeugdwet is hoofdzakelijk sprake van lasten (bij Wmo bestaat de batenkant uit de eigen bijdrage). Bij participatie staan tegenover de lasten van bijstandsuitkeringen baten vanuit de BUIG. In het vervolg van deze monitor wordt nader ingegaan op elk onderdeel. In de primitieve begroting 2023 wordt in de stelpost prijsindexatie (onderdeel van programma Financieel Gezond) rekening gehouden met prijsindexaties binnen de diverse programma’s. Daardoor zijn deze kosten niet opgenomen in de primaire begroting van het sociaal domein, dat onderdeel uitmaakt van het programma Inclusieve samenleving. Met de prijsindexaties voor Wmo en Jeugd is ruim € 800.000 gemoeid. De indexatie is bij de begrotingswijziging bij de halfjaarrapportage verwerkt als mutatie (stijging kosten sociaal domein, daling kosten op de stel post). De indexatie is opgenomen onder de “2023 begroting nieuw”. Naast prijsindexatie hebben deelname aan de pilot JHT (200K), stijging zorgvraag Wmo (150K), bijstelling BUIG-uitkering (150K) en bijdrage SWB (200K) geleid tot stijging van het kostenniveau. Bij de begrotingswijziging bij de halfjaarrapportage is de begroting in lijn gebracht met de prognose.
10
4. Wmo 4.1 Wmo Totaal In deze monitor hanteren we voor de Wmo de volgende indeling: WMO TOTAAL 2020
2021
2022
2023Prog 2023 Begr prim. 2023Begr nieuw
Prog-Begr
2.622
2.700
2.973
3.255
2.984
3.250
5
901
1.106
994
1.261
1.152
1.261
-0
Begel ei di ng en dagbes tedi ng
3.071
2.589
2.307
2.490
2.190
2.484
6
Totaal
6.594
6.396
6.274
7.005
6.326
6.995
10
Hul p bi j hui s houden Hul pmi ddel en
Wmo totaal, bedragen x € 1.000
4.2 Hulp bij huishouden De voorzieningen worden op individueel niveau toegewezen (maatwerk). De hulp bij huishouden kent een basismodule met een optie om die aan te vullen voor bijv. extra hygiëne. HULP BIJ HUISHOUDEN 2020 Zorg i n natura/vers trekki ngen
2021
2022
2023Prog 2023 Begr prim. 2023Begr nieuw P vs B
2.425
2.631
2.858
3.110
2.845
3.108
2
PGB
56
39
25
30
30
30
0
Apparaat en overi g
253
285
306
325
320
323
2
Ei gen bi jdragen
-112
-255
-216
-211
-211
-211
0
Totaal
2.622
2.700
2.973
3.255
2.984
3.250
5
Wmo, hulp bij huishouden, bedragen x € 1.000
De verwachte kosten in 2023 bedragen € 3.255K. Ten opzichte van de kosten in 2022 betreft de kostenontwikkeling op hoofdlijnen: • Prijsindex 7% per januari (200K) en 6,5% per okt 2023 (€ 45K) • Stijging zorgvraag door jaarlijkse toename van circa 50 cliënten (150K) • Daling kosten wassen van kleding door uitbesteding aan WaST (-/- 150K)
11
4.3 Hulpmiddelen Bij hulpmiddelen gaat het om verstrekkingen zoals rolstoelen en scootmobielen, maar ook vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Met name de laatste laten zich moeilijk begroten; soms moeten grote verbouwingen plaatsvinden tegen hoge kosten. HULPMIDDELEN 2020
2021
2022
2023Prog 2023 Begr prim. 2023Begr nieuw P vs B
Zorg i n natura/vers trekki ngen
808
1.023
909
1.169
1.054
1.170
Apparaat en overi g
92
83
86
92
98
91
-2 1
Totaal
901
1.106
994
1.261
1.152
1.261
-0
Wmo Hulpmiddelen, bedragen x € 1.000
In de prognose 2023 is rekening gehouden met een prijsindex van 7,4% op hulpmiddelen (€ 50K). De woningaanpassingen bevat één casus met € 90.000 aan kosten. Landelijk beleid om mensen langer thuis te laten wonen leidt mog elijk in de toekomst tot hogere (incidentele) kosten voor woningaanpassingen. Dit grilliger verloop van de kosten vormt een risico voor gemeente Borne, hoewel in 2022 de kosten juist lager uitvielen dan begroot. De kosten van doelgroepenvervoer stijgen van € 237K in 2022 naar € 360K in 2023.
4.4 Begeleiding en dagbesteding Bij begeleiding gaat het om individuele ondersteuning; dagbesteding is in groepsverband. Begeleiding is gericht op bijvoorbeeld medicijnen innemen, oefenen van vaardigheden, hulp bij ritme en regelmaat in het leven krijgen. De voorzieningen worden op individueel niveau toegewezen ( = maatwerk). Dagbesteding biedt activiteiten gericht op o.a. activering, een zinvolle invulling van de dag en het voorkomen van vereenzaming. BEGELEIDING EN DAGBESTEDING 2020 Zorg i n na tura /vers trekki ngen
2021
2022
2023Prog 2023 Begr prim. 2023Begr nieuw P vs B
1.745
1.853
2.044
1.902
1.801
1.905
-2
212
64
50
67
52
67
0
0
0
0
0
-253
0
0
839
520
209
412
590
403
8
Zorgverzekeri ng
0
0
0
0
0
0
0
Ki nderopva ng
0
109
0
0
0
0
0
112
43
0
96
0
96
-0
PGB Ta a ks tel l i ng Appa ra a t en overi g
Subs i di es Corona
163
0
5
13
0
13
0
Totaal
3.071
2.589
2.307
2.490
2.190
2.484
6
Wmo Begeleiding en dagbesteding, bedragen x € 1.000
De kosten van zorg in natura/verstrekkingen zijn in 2023 naar verwachting € 1,9 miljoen. Het effect van prijsindex in 2023 bedraagt € 120K. Bij begeleiding is sprake van een stijging van de kosten door toename van het aantal cliënten. Daar staat de realisatie van een aantal beheersmaatregelen tegenover. Bij dagbesteding is sprake van een daling van het aantal cliënten; die logischerwijs te verwachten is door de opstart van voorliggende voorzieningen voor dagbesteding. D e taakstelling van -/- € 253K wordt gerealiseerd op de post “zorg in natura/verstrekkingen”. De verwachte realisatie in 2023 betreft € 295K, waarvan € 149K het wassen van kleding door WasT betreft. De kosten voor apparaat en overig stijgen van € 209K in 2022 naar €412K in 2023. De realisatie 2022 bevatte een teruggave van € 300K over voorgaande jaren met betrekking tot beschermd wonen. In 2023 is eveneens een teruggave ontvangen van € 210K. Hierdoor vallen de kosten voor apparaat en overige lagere uit dan primitief is begroot voor 2023. De post subsidies betreft een arrangementsubsidie voor clientondersteuning aan Wijkracht.
12
De verwachte kosten 2023 voor individuele begeleiding zijn € 1.530K. Naast prijsindexatie is in 2023 sprake van een stijging van het aantal cliënten. We gaan er vanuit dat het aantal cliënten ook in het tweede halfjaar rond de 230 zal zijn. 2/3 deel van de kosten van begeleiding heeft betrekking op ondersteuningsbehoefte 2. Deze prestatie wordt ingezet wanneer de inwoner behoefte heeft aan ondersteuning bij dagelijkse handelingen en vaardigheden en in het voeren van de regie. Het doel van de ondersteuning is om de zelfredzaamheid te stimuleren en tekorten daarin aan te vullen.
In deze grafiek zijn de effecten in het jaar 2020 vanwege corona duidelijk zichtbaar. Het merendeel van de dagbesteding is in het begin van de coronaperiode tijdelijk gesloten geweest, waardoor de lasten en het aantal unieke cliënten ook fors lager waren. In de loop van 2020 is dat bijgetrokken en is uit de grafiek af te leiden dat de maandelijkse lasten zich stabiliseren. Het aantal cliënten dagbesteding in 2023 laat een stabiele lijn zien van rond de 80 cliënten. Dit aantal is iets lager dan in 2022, toen de pilot voorliggende dagbesteding werd opgestart. Deze daling zorgt er voor dat de kosten na prijsindex op hetzelfde niveau liggen als in 2022.
13
5. Jeugdhulp Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht. Daarmee zijn zij verantwoordelijk voor de toegang tot jeugdhulp én voor de toekenning daarvan aan jeugdigen en hun ouders. Van opvoedondersteuning tot jeugd-GGZ en van pleegzorg tot voogdij. Ook moeten gemeenten zorgen voor een toereikend aanbod van jeugdhulp en gecertificeerde instellinge n die jeugdbescherming en jeugdreclassering uitvoeren.
5.1 Jeugdzorg Totaal JEUGDZORG 2020 Zorg i n na tura /vers trekki ngen
2021
2022
2023Prog
2023 Begr prim. 2023Begr nieuw P vs B
6.304
7.552
6.376
6.452
6.416
6.447
5
PGB
64
63
76
105
87
106
-0
Ki nderopva ng
138
149
158
213
118
213
0
Subs i di es
110
102
147
6
42
7
-1
Ta a ks tel l i ng
-
-
-
-
-253
-
1.273
1.318
1.556
1.962
1.783
1.961
1
Corona
250
32
5
13
0
0
13
Totaal
8.139
9.217
8.317
8.751
8.191
8.734
18
Appa ra a t en overi g
0
Jeugdwet, bedragen x € 1.000
De prognose 2023 bedraagt € 8.751K. Dit is een stijging van € 435K ten opzichte van de realisatie in 2022. Dit betreft vooral prijsindexatie (€ 420K). Daarnaast zijn in bovenstaande tabel enkele verschuivingen tussen de verschillende rubrieken zichtbaar. Vanuit OZJT vindt een onderzoek plaats of de in 2023 gehanteerde tarieven reëel en transparant zijn. Aanpassing van de tarieven met terugwerkende kracht is een risico (mogelijk effect € 400K). Dit effect is niet meegenomen in bovenstaande tabel. In het weerstandsvermogen wordt wel rekening gehouden met dit risico. De kosten voor zorg in natura/verstrekkingen stijgen in 2023 met € 76K ten opzichte van v oorgaand jaar. Naast prijsindex (€ 420K) is sprake van realisatie van beheersmaatregelen (-/- € 320K waarvan -/- € 253K als taakstelling is begroot). Daarnaast is sprake geweest van uitstroom van enkele cliënten uit landelijk ingekochte voorzieningen waarbij de kosten per client hoog zijn. De kosten van PGB stijgen in 2023 naar € 106K. De kosten voor vergoeding van kinderopvang stijgen naar € 213K. Bij subsidies is in 2023 sprake van een verschuiving naar apparaat en overig. De kosten voor apparaat en overi ge stijgen in 2023 door subsidie (€ 140K), toegerekend loon (€ 60K), prijsindex diensten regio Twente (€ 50K) en een bijdrage JHT die in 2023 voor een volledig jaar wordt betaald (€ 147K).
5.1 Zorg in natura Onderstaand zal nader worden ingegaan op de kosten voor zorg in natura. Daarbij wordt de zorg in natura onderverdeel naar: dagbehandeling, verblijf, ambulante hulp (individueel) en overige.
14
5.1.1 Dagbehandeling
Dagbehandeling betreft 8% van de totale kosten voor “Zorg in natura/verstrekkingen” binnen de Jeugdwet. Ten opzichte van 2022 is het aantal cliënten in 2023 licht gedaald. Daardoor is ook een daling te zien van de totale kosten. De gemiddelde kosten per client zijn gedaald van € 1.050 per maand in 2022 naar € 960 in 2023.
5.1.2 Verblijf Verblijf betreft jeugdzorg plus (tijdelijk gesloten jeugdhulp), verblijf in een instelling of gezinshuis en pleegzorg.
Verblijf betreft 25% van de totale kosten voor “Zorg in natura/verstrekkingen” binnen de Jeugdwet. De kosten per maand en het aantal cliënten zijn in 2023 vergelijkbaar met 2022, rekening houdend met prijsindex. In juni 2023 is sprake van een piek in de kosten. De daling van de kosten/ aantal cliënten in 2022 ontstaat door het woonplaatsbeginsel. Ambulante hulp (individueel)
15
Het merendeel van de kosten voor zorg in natura/verstrekkingen binnen de jeugdhulp wordt gerealiseerd voor ambulante hulpverlening (57%). In 2023 zien we dat de stijging van het aantal cliënten in het 4 e kwartaal van 2022 is gestabiliseerd. De gemiddelde kosten per client zijn gedaald van € 867 per maand in 2022 naar € 823 per maand in 2023. Het effect van de besparing die de consulent externe verwijzers realiseert is hierin zichtbaar.
5.2 Overige Overige jeugdhulp betreft: jeugdbescherming, jeugdreclassering, spoedhulp en landelijk ingekochte zorg. Overige jeugdhulp betreft 10% van de totale kosten voor “Zorg in natura/verstrekkingen” binnen de Jeugdwet.
In 2020 verliep het merendeel van de kosten via subsidies en nog niet via het berichtenverkeer. Dit verklaart de relatief lage kosten/aantallen in 2020. De hoge kosten medio 2021 ontstaan door enkele cliënten die tijdelijk dure zorg (crisisverblijf) nodig hadden. De daling van de kosten eind 2022 ontstaat doordat een paar cliënten geen zorg meer ontvangen vanuit een landelijk ingekocht product (met hoge kosten per client). Dit komt duidelijk tot uiting in de grafiek met kosten per maand. De kosten zijn in 2023 gemiddeld € 40.000 per maand, waarvan € 35.000 betrekking heeft op circa 40 cliënten die hulp ontvangen vanuit jeugdbescherming / jeugdreclassering. De overige cliënten betreffen landelijk ingekochte specialistische behandeling en crisisopnames.
16
6. Participatiewet De uitvoering van de Participatiewet wordt vanuit de uitvoeringsorganisatie in Hengelo geregeld.
6.1 Participatie Totaal PARTICIPATIE 2020
2021
2022Prog
2022
2023Prog 2023 Begr prim. 2023Begr nieuw P vs B
Participatiewet/Ioaw/Ioaz
-79
-75
167
167
34
-117
33
1
Bijzondere bijstand/Armoede
477
490
447
447
408
413
414
-6
Tozo/Tonk
-0
55
-21
-21
-
-
-
0
Kwijtschelding belasting
138
134
126
126
140
140
140
0
WSW/Re-integratie
3.046
2.874
2.906
2.906
3.060
2.866
3.058
2
Zorgverzekering
203
193
185
185
225
179
226
-0
Subsidies
20
30
30
30
30
30
31
-1
Apparaat en overig
1.596
1.655
2.944
2.944
1.875
1.788
1.869
6
Totaal
5.402
5.356
6.784
6.784
5.773
5.300
5.770
3
Participatie, bedragen x € 1.000
Uit bovenstaande tabel blijkt dat het verwachte saldo van baten/lasten in 2023 € 5.773K is. Dit is € 1.011K lager dan de gerealiseerde saldo in 2022. In 2022 was onder “apparaat en overig” de eenmalige energietoeslag voor lage inkomens opgenomen. In afwachting van besluitvorming is de energietoeslag 2023 zowel aan de batenkant (gemeentefonds) als aan de lastenkant (taakveld participatie) niet geprognotiseerd/begroot. Puntsgewijs zijn de grootste verschillen tussen prognose/begroting 2023 met de realisatie 2022 als volgt te verklaren: • Participatiewet/Ioaw/Ioaz: In 2022 was sprake van een toevoeging aan de voorziening dubieuze bijstandsdebiteuren van 155K. Ten opzichte van de primitieve begroting wordt in 2023 een begrotingswijziging doorgevoerd m.b.t. de definitieve BUIG-uitkering. Deze valt ten opzichte van de primitieve begroting € 150K nadelig uit. • Bijzondere bijstand/armoede: de kosten voor individuele inkomenstoeslag zijn in 2023 lager dan in voorgaande jaren. • Tozo/Tonk: de realisatie 2022 betreft afwikkeling van voorgaande jaren. • Kwijtschelding belasting: som van de kwijtscheldingen ligt op hetzelfde niveau als in 2022. • WSW-Re-integratie: de bijdrage aan het sociaal werkbedrijf stijgt in 2023 als gevolg van een hogere gemeentelijke bijdrage in het gemeentefonds voor het SWB. • Apparaat en overig: de verwachte kosten zijn € 1.165K lager dan in 2022.
Dit betreft hoofdzakelijk de energietoeslag (-/- € 1.200K). Daarnaast stijgen de uitvoeringskosten vanuit gemeente Hengelo vanwege uitbreiding formatie met een arbeidsdeskundige en procesondersteuner. Ook worden kosten in rekening gebracht voor het de verwerking van aanvragen en debiteurenbeheer rondom TOZO en andere inkomensregelingen.
17
Uit bovenstaande grafiek blijkt een dalende trend in het aantal cliënten in de periode januari 2020 t/m oktober 2022. Sindsdien is het aantal gestegen van 250 naar 274. De verwachting is dat het aantal cliënten eind 2023 280 bedraagt.
Uit de tabel blijkt dat het aandeel in de leeftijdscategorie 45 jaar en ouder het grootst is. Deels gaat het om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De daling van het aandeel jongeren ontstaat vooral doordat het aantal jongeren in de Participatiewet zeer beperkt is. Op basis van de participatieladder maakt de uitvoeringsorganisatie een inschatting welke mate van participatie over een jaar te verwachten valt. Voor een kwart van de huidige cliënten wordt verwacht dat deze binnen een jaar uitstromen naar betaald werk of betaald werk met ondersteuning.
18
Bovenstaande tabel toont dat de uitgaven voor uitkeringen tot 2021 lager waren dan de BUIG-uitkering. Deze specifieke uitkering wordt ontvangen ter bekostiging van de uitkeringen voor Participatiewet, Ioaw en Ioaz. In 2022 waren de uitkeringen nagenoeg gelijk aan de BUIG-uitkering. In 2023 stijgen de uitkeringen vanwege verhoging van het minimumloon met 10%. De verwachte definitieve BUIG-uitkering stijgt minder snel (deze wordt vastgesteld op basis van diverse parameters m.b.t. voorgaande perioden). Dit resulteert er in dat in 2023 de uitkeringen hoger zullen zijn dan het ontvangen budget.
19
7. Programma Sociaal Domein 7.1 Programma Sociaal Domein: Passende ondersteuning voor onze inwoners We zijn dit jaar gestart met het vervolg van het programma, vastgelegd in een programmaplan Sociaal Domein 2023 -2026. We werken vanuit de visie Sociaal Domein en het gaat verder op de lijn die reeds in het eerste programmaplan is ingezet. Elk jaar wordt een uitvoeringsplan opgesteld, waarin is beschreven welke projecten en beheersmaatregelen er gedefinieerd zijn om de beoogde verandering te ondersteunen en hoe we dit organiseren. De realisatie van de taakstelling over de periode januari tot en met juni 2023 wordt in de laatste paragraaf van dit document toegelicht, net als de beoogde besparingen voor heel 2023. Het doel is in 2023 de taakstelling af te ronden. Om focus te kunnen houden in het programma is afgesproken welke activiteiten we vanuit het programma uitvoeren en welke door de lijn uitgevoerd worden. De volgende 5 projecten zijn opgenomen in het uitvoeringsplan Sociaal Domein 2023, en maken onderdeel uit van het programma: • Bestaanszekerheid • Samenwerken met én in de Wijk • Versterken positie kwetsbare jongeren 16-27 • Doorontwikkeling Sociaal Hus • Blijvend gezond De projecten Werkwijze, Datagedragen werken en Resultaat gericht subsidiëren zijn voor het programma Sociaal Domein afgerond en worden vanuit de lijn uitgevoerd.
De lopende projecten worden hieronder toegelicht, daarna volgt een toelichting op de beheersmaatregelen die in de lijn zijn uitgevoerd.
Project Bestaanszekerheid In dit project werken we aan de multidisciplinaire integrale aanpak ten aanzien van het voorkomen en terugdringen van armoede. Hiervoor is de werkgroep Bestaanszekerheid opgestart waar verschillende samenwerkingspartners aan deelnemen om een integrale aanpak te kunnen borgen. De ‘landplek’ voor de ondersteuning rondom armoede is in het Sociaal Hus. Daar kunnen inwoners terecht met hun vragen en daar werken de professionals samen om hen te helpen. In het Sociaal Hus kun je terecht voor het ‘hulp bij rondkomen gesprek’. Hierin is ook de uitvoering van het plan ‘energiekansen benutten’ opgenomen, waarbij inwoners ondersteuning krijgen bij het verminderen van hun energielasten. Wat is er al gedaan? In het eerste kwartaal van 2023 is een uitgebreide inventarisatie gedaan van wat er allemaal al wordt gedaan voor de doelgroep. Deze uitwerking heeft u van ons ontvangen op 18 april jl. Na de inventarisatie hebben we meerdere zaken aangescherpt en de betrokken professionals nogmaals goed geïnformeerd. Ook is het thema armoede gekozen in de gezamenlijke programmering van alle samenwerkingspartners van het Sociaal Hus. Er is onder andere een netwerkbijeenkomst georganiseerd, waar ruim 50 professionals met elkaar in gesprek gingen.
Om inwoners te bereiken, hebben bijeenkomsten plaats gevonden, waarin inwoners geïnformeerd zijn over de mogelijkheden tot ondersteuning en waar ze terecht kunnen om gebruik te maken van de regelingen. Een deel van deze bijeenkomsten heeft plaatsgevonden op de vindplaatsen. Naar aanleiding van het bezoek bij het Dreamteam (de alternatieve voedselbank) in april zijn er 20 aanmeldingen gekomen voor een uitgebreid gesprek met medewerkers van het Sociaal Hus. Er is aandacht besteed aan energiekansen, de aankomende energietoeslag en het lokale aanbod. De samenwerking tussen alle partners is geïntensiveerd en de (vrijwillige) spreekuren rondom dit onderwerp vinden fysiek plaats in het Sociaal Hus. In het plan “Energiekansen benutten” zijn verschillende mogelijkheden benoemd, zowel voor koop- als voor huurwoningen. De advisering hierover wordt door de energiecoaches verzorgd.
20
Wat gaan we doen? Het project Energiekansen benutten loopt door! De huurders uit de doelgroep (grote maatregelen) zi jn allemaal persoonlijk benaderd en het overgrote deel heeft gebruik gemaakt van de regeling. Er zijn 35 huizen voorzien van zonnepanelen. Een mogelijke doorontwikkeling is het inzetten van de voorzieningenwijzer. Hierover is ook een motie ingediend op 25 oktober 2022. We brengen in kaart wat de voor- en tegens van het inzetten van dit instrument zijn en informeren u over de uitkomsten, via de reguliere route.
Project Samenwerken met én in de Wijk Het beoogde resultaat van dit project is inmiddels in een concept projectontwerp omschreven. Zo willen we binnen dit project aandacht besteden aan een versterkte sociale cohesie in de wijk, waardoor inwoners minder afhankelijk worden van formele ondersteuning. Het aanjagen van inwonersinitiatieven en het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners middels het principe ‘reablement’ raken hier ook nauw aan. Daarnaast zal aandacht worden besteed aan een efficiënte samenwerking met diverse partners in de wijk, ten behoeve van de inwoner. Wat betreft dit laatst genoemde punt hebben verkennende gesprekken plaatsgevonden met Carint Reggeland en word inspiratie opgedaan bij omliggende gemeenten die al pilots hebben georganiseerd. In het laatste kwartaal worden verdere gesprekken gevoerd met verschillende partners. In de loop van 2024 zal gekeken worden hoe genoemde onderwerpen gestalte kunnen krijgen.
Project Versterken positie kwetsbare jongeren 16-27 jaar In Borne staan nog steeds te veel jongvolwassenen zonder startkwalificatie aan de kant. De groep is divers, net als de problemen die zij kunnen hebben. Bijvoorbeeld schulden, geen afgeronde opleiding, psychische problemen, verslavingen en geen of slechte huisvesting maken dat ze zich ongehoord en onbegrepen voelen. Het doel van dit project is in de gemeente Borne te werken met een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren tussen de 16-27 jaar. In de begroting van 2022 heeft de raad middelen beschikbaar gesteld voor een pilot van 3 jaar. Er zijn per 1 mei 2023 twee parttime jongerencoaches aangesteld die, bij voorkeur al voor de leeftijd van 18 jaar, ondersteuning bieden aan jongeren. Dit gaat om jongeren met gestapelde problematiek, die vastlopen op school en/of werk, langdurig dreigen uit te vallen of een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt. De coaches begeleiden en ondersteunen jongeren op verschillende leefgebieden en zorgen door zijn of haar blijvende betrokkenheid dat jongeren zijn of haar interesses en talenten leren ontdekken en hun weg naar passend werk en/of onderwijs succesvol weten te doorlopen. De ondersteuning wordt ingezet zo lang als nodig is en kan dus in veel gevallen al ver voordat de jongeren 27 zijn stoppen.
Jongeren tussen de 16 en 27 jaar kunnen via verschillende routes binnenkomen bij leerplicht, Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC), de Jeugdwet, de Wmo of uitvoeringsorganisatie Wijkracht. Wanneer er sprake is van gestapelde problematiek kan vanuit RMC of leerplicht aangemeld worden bij de jongerencoaches. Vanuit de Jeugdwet en Wmo kan een jongerencoach als oplossing worden aangedragen en ingezet.
21
Wat is er al gedaan? Inmiddels worden 15 jongeren actief ondersteund door de jongerencoaches. De inschatting is dat er 18 jongeren actief ondersteund kunnen worden op basis van 32 uur. In het registratiesysteem ZorgNed is een apart proces ingericht waar datagedragen het proces en de voortgang gemonitord gaan worden. Deze managementinformatie is per eind december 2023 beschikbaar en zal in de volgende monitor meegenomen worden. De jongerencoaches bespreken complexe casuïstiek met onze orthopedagoog. Binnenkort wordt gestart met de gratis app Kwikstart. Deze app helpt jongeren de overstap van 18- naar 18+ makkelijker te maken. Hierin wordt ook het lokale Bornse aanbod opgenomen. Op de website van het Sociaal Hus wordt ingezet op een aparte pagina voor de doelgroep 16 tot 27 jaar. Er is een nauwe samenwerking gerealiseerd tussen de jongerencoaches en alle professionals die vanuit verschillende uitvoeringsorganisaties vanuit Borne en Hengelo betrokken zijn bij jongeren van 16 tot 27 jaar. Ook wordt actief met alle betrokken professionals binnen de uitvoeringsorganisaties gekeken naar een zo goed en lokaal mogelijk ingericht aanbod voor deze jongeren, waardoor alle facetten aanwezig zijn voor hen om door te groeien naar zelfstandigheid en hun eigen mogelijkheden ook daadwerkelijk optimaal te benutten.
Eind september 2023 heeft er een netwerkbijeenkomst plaats gevonden waar met alle betrokken professionals aandacht is besteed aan de doelgroep 16 tot 27 jaar waarbij sprake is van gestapelde problematiek. Bij de doorontwikkeling van Borne Werkt wordt specifiek gekeken naar de doelgroep 16 tot 27 jaar voor toeleiding naar werk.
Project Doorontwikkeling Sociaal Hus De Bornse integrale toegang is eind 2021 gestart. In maart 2022 is ook de fysieke toegang geopend. Eind 2022 heeft een interne reflectie geleid tot drie actiepunten voor de doorontwikkeling van het Sociaal Hus. Per 1 oktober 2023 starten twee consulenten Sociaal Hus: één consulent is werkzaam bij Wijkracht en één consulent bij de gemeente Borne. Zij gaan de inloopmomenten bemensen en zijn regelmatig als ambassadeurs te vinden bij onze zogenaamde vindplekken, onze samenwerkingspartners. Er is een werkgroep opgestart voor het uitwerken en concretiseren van een eigen website van het Sociaal Hus. Hiermee willen we een digitale vindplek organiseren waarbij inwoners ook digitaal hun weg kunnen vinden. De planning is dat de eerste fase begin 2024 gereed is. Er zijn verschillende netwerkbijeenkomsten georganiseerd waar verschillende thema’s centraal stonden. Hierbij valt te denken aan o.a. bestaanszekerheid, positieve gezondheid en het versterken van basisvaardigheden. In maart 2023 is er een herziene brochure (bewaarexemplaar) "ontmoeten, sporten en bewegen voor senioren in Borne" uitgebracht waarin te lezen is wat er allemaal te doen is in Borne, Hertme en Zenderen. Hier is het Sociaal Hus ook benoemd. Er is een communicatiestrategie opgesteld voor het Sociaal Hus.
Als de website gereed is en de consulenten Sociaal Hus werkzaam zijn, wordt er extra publiciteit gegeven. Voor de inwoners die gebruik maken van het Sociaal Hus is een feedbackformulier opgesteld waarmee we de tevredenheid van de inwoners mee kunnen nemen in de volgende evaluatie.
22
Project Blijvend gezond De overheid staat voor een grote uitdaging om de alsmaar stijgende zorgkosten een halt toe te roepen. Dat lukt alleen maar door de zorgvraag te laten dalen. Stevig inzetten op preventie kan daarbij helpen. Voor de jaren 2023 -2026 stelt het rijk extra financiële middelen beschikbaar middels een brede SPUK; het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) voor preventie projecten op het gebied van sport, bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis. Het GALA heeft als doel om een gezonde generatie in 2040 te bereiken. Er wordt speciale aandacht besteed aan mensen in kwetsbare situaties, omdat gezondheidsachterstanden een hardnekkig probleem zijn. GALA in Borne In het integrale plan van aanpak voor de uitvoering van GALA ‘Borne Gezond’ wordt uiteengezet wat er al gedaan wordt in Borne op gebied van gezondheid en preventie en er wordt een doorkijk gegeven naar de uitvoering voor de komende jaren. In Borne komen de uitgangspunten van GALA al aan de orde in de Visie op het Sociaal Domein waar positieve gezondheid onderdeel van is , uit de verbinding met de Omgevingsvisie waar gezondheid een integrale pijler is binnen alle thema’s én het Sportakkoord 2.0 dat onlangs is vastgesteld.
Het integrale plan GALA Borne Gezond bouwt verder op het Loka al Preventieakkoord, Borne als JOGG-gemeente (gezonde jeugd gezonde toekomst) de inclusieagenda, de cultuuragenda en de hervormingsagenda jeugd. Ook gezonde mobiliteit speelt een rol en een gezonde leefomgeving. Voor de Bornse inwoners worden activiteiten op het gebied van de sociale basis, sport en bewegen, gezondheid en preventie beschikbaar gesteld. De brede SPUK-middelen die ter beschikking worden gesteld bij de uitvoering van het Gezond en Actief Leven akkoord maken het mogelijk de reeds ingezette activiteiten te versterken. In het integrale plan van aanpak wordt uiteengezet wat er al gedaan wordt in Borne op gebied van gezondheid en preventie en er wordt een voorstel gedaan voor de uitvoering voor de komende jaren. Belangrijk is: Er wordt voortgebouwd op de goede dingen die er al zijn en die worden gedaan. Er wordt aangesloten op initiatieven vanuit de wens en behoefte van inwoners. Het verschil wordt gemaakt door integrale samenwerking rondom gezondheid, vitaliteit en preventie. Het voorliggende veld wordt versterkt. Er wordt ingezet op eigen regie van inwoners met de nadruk op accepteren en normaliseren. Het gaat om gezonde inwoners in een gezonde leefomgeving en een gezonde generatie in 2040. Zodra het integrale plan is ingediend en goedgekeurd door de VNG wordt er een raadsinformatiebrief verzonden.
De uitvoeringsagenda wordt uitgewerkt samen met lokale partners en inwoners. Gedurende de komende jaren zal er op diverse manieren over gecommuniceerd worden. Onder andere via de sociale media kanalen van het Sociaal Hus, Gemeente Borne en Borne Sport. Er wordt een kerngroep/stuurgroep opgesteld waar de projectleider, coördinator Sport en Preventie en enkele beleidsmedewerkers sociaal domein deel van uitmaken.
7.2 Beheersmaatregelen Onderstaand een korte beschrijving van de beheersmaatregelen. Aan het eind van het hoofdstuk staat een overzicht van de gerealiseerde en beoogde besparingen.
Passende ondersteuning: Scootmobieldag De scootmobieldag 2023 heeft inmiddels plaatsgevonden. Een aantal enthousiaste inwoners hebben zich gemeld met hun scootmobiel. Hierbij hebben zij een ‘opfriscursus’ kunnen volgen van Veilig Verkeer Nederland waarbij aandacht werd besteed aan zowel de theorie als praktijk van deelname aan het verkeer. Daarnaast kon men gebruik maken van een technische inspectie van de scootmobiel en werd advies ingewonnen bij de apotheek, Wmo consulent en de beweegmakelaar. Een aantal inwoners is op deze manier geënthousiasmeerd om deel te nemen aan een beweegactiviteit. Niet alle scootmobielgebruikers hebben zich gemeld op deze dag. De inwoners die zich niet gemeld hebben worden nog persoonlijk benaderd om te kijken of het scootmobielgebruik nog veilig gaat. Hierbij zal ook gekeken worden of er andere hulpvragen ontstaan als het gebruik van de scootmobiel niet meer passend is. Het is nu nog niet duidelijk welke besparing gerealiseerd is, de verwachting is dat hier aan het einde van 2023 meer richting aan kan worden gegeven.
23
Andere manier van bekostigen Bij de voorbereidingen van de (regionale) aanbesteding huishoudelijke ondersteuning (nieuwe raamovereenkomsten gaan in per 1 januari 2024) is onderzocht of alternatieve vormen van bekostiging zouden kunnen worden toegepast. Tot nu toe hanteren we voor huishoudelijke ondersteuning resultaatgerichte doelen (‘een schoon en leefbaar huis’ met een vaste prijs voor de module huishoudelijke ondersteuning basis). Op basis van jurisprudentie is een aanpassing in de indicatiestelling nodig geweest, namelijk indiceren op uren/minuten (om duidelijkheid voor de inwoner te geven). Daaro m is voor de nieuwe aanbesteding gekozen om te bekostigen op PxQ (prijs keer hoeveelheid). De voorbereidingen voor de regionale aanbestedingen jeugdhulp, begeleiding, dagbesteding en verblijf zijn momenteel volop bezig (nieuwe raamovereenkomsten zijn per 1 januari 2025 nodig). De wijze van bekostiging maakt onderdeel uit van deze voorbereidingen. Op dit moment kunnen hierover nog geen uitspraken worden gedaan.
Toetsen passendheid van zorg (consulent externe verwijzers) We hebben één van de jeugdconsulenten vrijgemaakt om als 'consulent externe verwijzers' mee te kijken met de verwijzingen van de externe verwijzers (GI’s, huisartsen, POH’s en andere artsen). Hierdoor wordt bij de externe verwijzers de kostenbewustheid vergroot hetgeen bijdraagt aan een structurele gedragswijziging. De consulent externe verwijzers besteedt ook, samen met de Wmo- en jeugd consulenten, aandacht aan de volgende beheersmaatregelen: zorgstapeling voorkomen, afwenteling voorkomen en dure/meest complexe inwoners in kaart brengen. Voor de periode van januari tot en met juni 2023 is een situationele besparing gerealiseerd van € 247.460. De concrete besparingen worden in een document bijgehouden. Hierin staat welke inzet is gepleegd en wat de verandering in uitgaven is. Dit betreffen situationele besparingen. Deze beheersmaatregel heeft in 2022 een additionele structurele besparing van € 157.500 opgeleverd. In 2023 wordt een additionele structurele besparing van € 25.000 verwacht.
Afwenteling voorkomen (Wlz) De doelstelling van deze beheersmaatregel is om zowel de Jeugdwet als de Wmo zorgvuldig in te zetten en gebruik te maken van voorliggende wetgeving, mits inwoners hiervoor in aanmerking komen. Door hier kritisch op te toetsen aan de voorkant maar ook zeker gedurende het proces, kan meer gebruik gemaakt worden van de inzet van voorliggende wetgeving zoals de Wlz, GGZ, Wet passend onderwijs en de Zorgverzekeringswet. Aan de voorkant voorkomen we dat inwoners een beroep doen op niet passende wetgeving. Tijdens het proces kan het zijn dat aanvankelijk nog groeimogelijkheden gezien werden, maar als gedurende het traject sprake is van stabilisatiegerichte zorg, kan (opnieuw of alsnog) een aanvraag richting de Wlz tot de mogelijkheden behoren. Er is extra aandacht geweest voor de wetswijziging waarbij chronische GGZ inwoners ook in aanmerking komen voor een Wlz-indicatie. Hier zijn verschillende acties op uitgezet: • Overleggen met samenwerkingspartners als CIMOT (Centrale Indicatiestelling tot Maatschappelijke Opvang en beschermd wonen in Twente), onderwijsinstellingen, Zorgkantoor (zorgverzekering) en CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) om praktijksituaties voor te leggen en samen op zoek te gaan naar mogelijkheden. • Extra scholing en aandacht besteden in het team aan verschillende wetten en de mogelijkheden.
• Inzet van onafhankelijke cliëntondersteuners om nogmaals een dossieranalyse te maken en de mogelijkheden te bespreken en casuïstiekbespreking met de onafhankelijke cliëntondersteuner. • CIZ heeft voorlichting gegeven aan het team. • Training passend onderwijs en Jeugdwet, door het aanscherpen van de kennis van de verschillende wetten . • Het geautomatiseerde systeem ZorgNed is zodanig ingericht dat naast een Wlz-indicatie niet alsnog een Wmoaanvraag ingediend kan worden.
24
Voor de periode januari tot en met juni 2023 hebben we de volgende concrete besparingen opgeleverd: • Begeleiding van Jeugdwet naar Wlz door actieve inzet consulenten: totaal € 103.324 • Extra inzet door consulenten richting Wlz: € 66.753 • Van de Wmo naar CIMOT door actieve inzet consulent: € 33.915 De structurele besparing is moeilijk in te schatten omdat er sprake is van situationele besparingen die niet structureel vorm te geven zijn. We hebben in 2022 een structurele besparing van € 40.000 opgenomen als gerealiseerd. We verwachten voor 2023 hier een additionele structurele besparing van € 40.000 te realiseren.
Duurste/meest complexe cliënten in kaart brengen Ieder half jaar wordt een lijst uitgedraaid om de 10 duurste inwoners op het gebied van Wmo en jeugd in kaart te brengen. In voorgaande jaren is gebleken dat al deze inwoners goed in beeld zijn bij de consulenten en dat hier diverse acties op ingezet zijn die onder andere beheersmaatregelen zijn weggezet dan wel opgepakt. De besparingen die dit met zich mee hebben gebracht zijn onder die andere beheersmaatregelen beschreven.
Samenwerking huisartsen versterken / Praktijkondersteuner huisarts- Geestelijke Gezondheidszorg (Jeugd) inzetten/uitbreiden In 2022 is door de consulent externe verwijzers reeds gefocust op de huisarts als externe verwijzer. Voor 2023 is een bredere opzet gekozen om de samenwerking met de huisartsen te versterken, startend vanuit de vraag en de kansen die we zien. De praktijkondersteuners van de huisartsen nemen maandelijks deel aan de casuïstiekbesprekingen van de jeugdconsulenten om inhoudelijke kennis en ervaringen te delen en wederzijds te leren van elkaar. We werken samen met de huisartspraktijken aan een plan, hierin worden we begeleidt door Twentse Koers. Het project heeft de naam SamSam. SamSam richt zich van oorsprong op ouderen en heeft specifiek aandacht voor armoede. In onze opz et kiezen we echter breder, dus ook jeugd. Een directe besparing is nog niet meetbaar. Deze is met name concreet bij de consulent externe verwijzers. Een betere samenwerking met huisartsen en daardoor een beter verwijzing van inwoners met hulpvragen, meer gericht op eigen regie, normaliseren en accepteren zal tijd kosten. Vanuit SamSam zijn meer en betere afspraken gemaakt met de Bornse huisartsen. Er is regelmatig contact tussen de beleidsmedewerker publieke gezondheid en de corporatiemanager.
Er wordt direct informatie gedeeld en er wordt samengewerkt in overstijgende vraagstukken, zoals het tekort aan huisartsen in Borne. Het Sociaal Hus krijgt een prominenter plek in de samenwerkingsstructuur, omdat de huisartsen aangeven dat er steeds meer mensen met niet medische vragen bij hun praktijken komen, waardoor de praktijken onnodig worden overbelast. Huisartsen hebben behoefte aan vaste gezichten Vanaf het najaar 2023 worden twee consulenten Sociaal Hus een vast gezicht voor de professionals en inwoners in Borne en hopen we dat de drempel lager is om zelf (inwoners) naar het Sociaal Hus te gaan met vragen of naar het Sociaal Hus te worden verwezen (door huisartsen). Eén van de verplichte ketenaanpakken en samenwerkingen uit GALA is Welzijn op Recept. In B orne krijgt SamSam een vervolg via Welzijn op Recept en worden met meer ketenpartners afspraken gemaakt.
Project Jonge Kind Het doel van deze beheersmaatregel is eerder zicht krijgen in jonge kinderen die bijzonderheden laten zien in hun gedrag dan wel ontwikkeling, of wanneer er bijzonderheden zijn in de gezinssituatie. Door eerder mee te denken kan ondersteuning laagdrempelig en voorliggend ingezet worden en kunnen duurdere maatwerktrajecten voorkomen worden. Daarnaast kan voorkomen worden dat de situatie verergert of escaleert wat maakt dat de impact beperkt(er) blijft. Om dit te realiseren is een pilot gestart waarbij een orthopedagoog samen met een jeugdconsulent aansluit bij de Kinderdagverblijven en het onderwijs. De orthopedagoog werkt nauw samen met de kinderdagverblijven en de basisscholen. De orthopedagoog sluit aan bij overleggen, voert observaties uit om een passend advies uit te kunnen brengen en denkt vroegtijdig mee wanneer een kind bijzonderheden laat zien in zijn ontwikkeling dan we l gedrag. Zij werkt nauw samen met de jeugdconsulent om vroegtijdig mee te kunnen denken in de oplossing van de ondersteuningsvraag. In 2023 heeft zij 9 observaties op de KDV’s uitgevoerd. Hiermee zijn een aantal diagnostiektrajecten voorkomen en zijn diverse voorliggende interventies ingezet om de ondersteuningsvraag snel en laagdrempelig van een oplossing te voorzien. In 2022 is de jeugdconsulent gestart en is een besparing gerealiseerd van € 10.000.
Vanaf 2023 is de pilot actief ingezet en verwachten wij een structurele besparing van € 20.000 te realiseren. 25
Start BSO+ De BSO+ draait inmiddels 2 jaar. We zien stabiliteit ontstaan in het aantal deelnemers, op dit moment 7 kinderen. Voor deze kinderen is inzet van specialistische dagbesteding voorkomen. Specialistische dagbesteding voor gemiddeld 2 dagen per week zou op jaarbasis voor 7 kinderen € 54.600 kosten. BSO+ kost per kwartaal voor gemiddeld 7 kinderen € 5.000, oftewel € 20.000 per jaar. Daarnaast komt er langzaam meer zicht op de uitstroom van de BSO+. Hierin wordt gezien dat de BSO+ veel meer opbrengt dan alleen een besparing. Zichtbaar is ook dat aanvullende hulpverlening verminderd is, ouders en jeugdigen tevreden zijn over de inzet van zorg en dat uitstroom naar regulier voor sommigen een mogelijkheid is. Tot nu toe is voor heel 2023 een besparing van € 34.600 gerealiseerd. Deze kan nog meer worden als er in de tweede helft van 2023 nieuwe kinderen aangemeld worden.
Bevorderen van zelf- en samenredzaamheid (Kwetsbare jongeren 16-27) In het project kwetsbare jongeren wordt ingezet op de bevordering van zelf- en samenredzaamheid van kwetsbare jongeren. De verwachte besparing wordt in het 2 e deel van 2023 gerealiseerd.
Nauwe samenwerking onderwijs en jeugdconsulenten verbinden aan basisscholen De jeugdconsulenten zijn gekoppeld aan de basisscholen en kinderopvang en sluiten aan bij diverse zorgondersteuningteam overleggen (ZOT en pre-ZOT). In deze overleggen wordt multidisciplinair gekeken naar de jeugdige en zijn gezinssituatie. De jeugdconsulenten denken overstijgend mee. Dit voorkomt regelmatig een stap naar de huisarts én door vroegtijdig mee te denken in het proces lukt het vaker ondersteuning vanuit het voorliggende veld te bieden, waarmee een maatwerkvoorziening niet meer nodig is. Naast verwijzingen in het voorliggende veld zien wij ook dat veel aanvragen voor jeugdigen vanuit het onderwijs onder voorliggende wetgeving valt. Hierbij valt te denken aan Wet op passend onderwijs en de Zorgverzekeringswet. Voor de periode van januari tot en met juni 2023 is een besparing van totaal € 35.295 gerealiseerd. Dit betreffen situationele besparingen. De concrete additionele besparing die in 2022 is gehaald bedraagt € 31.480. We verwachten voor 2023 een structurele additionele besparing van € 15.000 te realiseren.
Investeren in voorliggend veld voorliggende dagbesteding ouderen, AutoMaatje en voorliggende veld jeugd In oktober 2022 is een ontmoetingsgroep opgestart in de Letterbak, de groep kent inmiddels 13 vaste deelnemers. Vrijwilligers van de Letterbak bemensen de groep en zorgen voor de koffie en de activiteiten. Daarnaast zijn er in 2023 afspraken gemaakt met Kunsthoes en Wijkracht voor een ontmoetingsgroep die gericht is op creatieve activiteiten bij atelier CRAB. Beide ontmoetingsgroepen zijn gericht op het bieden van een laagdrempelige zinvolle daginvulling waarbij structuur, aandacht en sociale interactie met andere mensen wordt geboden. De deelnemers zijn inwoners van gemeente Borne die behoefte hebben aan meer contacten, aanspraak en zinvolle tijdsbesteding. Hiermee wordt deelname aan een geïndiceerde maatwerkvoorziening uitgesteld en éénzaamheid terug gedrongen. In de periode januari tot en met juni 2023 is een concrete besparing gerealiseerd door het opzetten van de ontmoetingsgroep bij de Letterbak van € 6408,-. De creatieve groep van CRAB is recent gestart en kan in de volgende monitor meegenomen worden.