Bijlage: Koersdocument - Leefbaar Zenderen
Tekst van het document
Leefbaar zenderen nu en in de toekomst Koersdocument & Aanpak 27 januari 2025 vastgesteld in Ontwikkelteam Erik Tissingh - info@eriktissingh.nl
inhoud
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Opdracht Bevindingen en observaties Aanpak en koers Organisatie: samenwerking, spelregels en afspraken Communicatie en participatie Tijd en geld Vervolg vaststellen koersdocument
Opdracht aan erik tissingh Er ligt een plan - gemaakt door Zenderen - om de leefbaarheid in Zenderen te verbeteren en te borgen. Alhoewel Dorpsraad Zenderen en Gemeente Borne zich beide beseffen dat er nog veel moet gebeuren, het plan nog uitgewerkt moet worden en de haalbaarheid nog ongewis is, staan beide in de basis erg positief tegenover het initiatief en hebben de vraag gesteld: hoe nu verder?
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Bevindingen en observaties erik tissingh
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Het plan: - is goed doordacht, slim & integraal opgezet - lijkt op draagvlak in het dorp te kunnen rekenen - is een (heel) goede basis om op door te werken - is een principeplan dat nog een (hoop) uitwerking vergt en haalbaarheid getoetst moet worden - is bedacht om de leefbaarheid te verbeteren. Wat leefbaarheid dan voor Zenderen is en in hoeverre dit plan daar inderdaad aan bijdraagt, behoeft uitwerking, toetsing en iteratie
Bevindingen en observaties erik tissingh
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
De dorpsraad en werkgroep in Zenderen: - zien de kansen en zijn bereid er de schouders (stevig) onder te zetten - zijn op zoek naar een goede vervolgaanpak - zijn op zoek naar goede samenwerkingsafspraken met de gemeente - hebben een behoorlijke brede vertegenwoordiging van het maatschappelijk middenveld - behoeven versterking in bezetting (met name voorzitter en voorzieningen gerelateerde afvaardiging) en hebben daartoe al initiatief genomen - hebben met de zogenaamde ‘dorpsambitie’ (2023) een goed bruikbare stip op de horizon voor Zenderen gezet - zijn geïnspireerd door de aanpak in Beckum
Bevindingen en observaties erik tissingh Afvaardiging van college (de projectwethouder en burgemeester):
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
-
hebben in april 2024 het plan van de dorpsraad al als voorkeurslocatie voor uitbreiding aangewezen
-
zien de integraliteit van het plan en daarmee de kwaliteit
-
zien de waarde van de dorpsraad als ‘initiatiefnemer’ en de energie & het commitment dat daar is
-
zien het momentum nu ook de rondweg er zal gaan komen en daarmee de huidige splitsing van het dorp gaat verdwijnen
-
willen liever nu pro actief aan de leefbaarheid van Zenderen werken nu zich hier meerdere kansen voordoen ten behoeve van de leefbaarheid van Zenderen
-
zoeken naar een goede aanpak die enerzijds kans van slagen maximaliseert en aan de andere kant niet te snel en te veel verwac htingen en / of verplichtingen met zich meebrengt
-
zoeken een proces met een goed ‘hygiëne’: duidelijke stappen en beslismomenten, duidelijke organisatie, duidelijke opdracht
-
hebben in Beckum gehoord hoe tevreden hun collega-wethouder daar is over de organisatie en aanpak
Bevindingen en observaties erik tissingh
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
De gemeentelijke adviseurs (ambtelijk) - zien de (basis)kwaliteiten en kansen van het plan - vinden het ambitieus, maar waarderen en snappen het initiatief - willen voorzichtig zijn met wekken van verwachtingen - vragen aandacht voor korte termijn woningbehoefte - maken zich zorgen over beschikbare middelen die – alleen al in de planfase - nodig zijn (capaciteit en geld) - zoeken naar een passende rol als gemeente. Enerzijds zien ze dit als ‘initiatief van derden’, anderzijds is er ook het besef dat de gemeente hier een betekenisvolle en verdergaande rol in zou moeten nemen - zien de organisatie en aanpak Beckum wel zitten
Bevindingen en observaties erik tissingh Kortom: Een prima basis om een vervolg te geven
Partijen die in de basis graag willen, maar op zoek zijn naar het ‘hoe’ Daarbij logische en begrijpelijke vragen en zorgen hebben
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Aanpak en koers ‘hoog over’ Dorpsambitie (2023)
Initiatieffase
A
Definitiefase B
C
Voorbereidingsfase Resultaat definitiefase B C.
Bijsturen op verschillende momenten: Indien gewenst – (aanvullende) uitgangspunten en randvoorwaarden.door partijen mee te geven op de besluitvormingsmomenten
Realisatie
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
SMART doelstelling wat er nodig is voor een leefbaar Zenderen in termen van wonen & voorzieningen Uitwerking van het huidige plan van de dorpsraad in termen van stedenbouw / landschap , MFA, financiën, risico’s en organisatie en haalbaarheid
Input voor afweging en besluitvorming: • Wat is ervoor nodig om dit plan verder te brengen? Politieke weging - MKBA • Wat levert het op in termen van leefbaarheid? Met het maken van een plan gaan partijen geen commitment aan, anders dan zich inspannen het beste plan voor de leefbaarheid van Zenderen te maken.
Aanpak – Fasering en vraagstellingen definitiefase Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
Definitiefase
C
Voorbereidingsfase
Realisatie
B
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Stap 1 (van A naar B) Doelstelling concreet maken? → HET WAT
Stap 2 (van B naar C) Wat is daarvoor het beste plan? → HET HOE
Wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?
Hoe ziet de uitwerking van het ingediende en gekozen initiatiefplan eruit dat het meeste aan die leefbaarheid bijdraagt en het beste betaalbaar is?
Zodat we van elkaar heel goed begrijpen waar we het voor doen en onze toekomstige beslissingen op kunnen baseren
Zodat we een goede afweging kunnen maken over wat er nodig is voor het beste plan en wat ons dat oplevert en of we dat de moeite waard vinden
Uitwerking onderdelen stap 1 definitiefase Dorpsambitie (2023)
A
Definitiefase
Initiatieffase
C
B
Stap 1
Stap 2
Wat
Hoe
Stap 1
Voorbereidingsfase
Realisatie
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Uitwerking onderdelen stap 1 definitiefase Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
Definitiefase
C
Voorbereidingsfase
Realisatie
B
Stap 1 (van A naar B) Doelstelling concreet maken? → HET WAT Wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?
Wat is dan leefbaarheid voor Zenderen in termen van wonen & voorzieningen? Wanneer is Zenderen leefbaar? Wonen: welk type en aantal woningen hebben we nu nodig in Zenderen om niet alleen morgen maar ook overmorgen nog een leefbaar Zenderen te hebben? Kwalitatief en kwantitatief.. Voorzieningen: welk voorzieningenniveau vinden we minimaal nodig voor een leefbaar Zenderen? En wat is extra daarbovenop (dus ‘luxe’)? En met welke bevolkingsomvang – en opbouw zijn die voorzieningen levensvatbaar?
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Uitkomst stap 1 input voor….. Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
Definitiefase B
C
Voorbereidingsfase
Realisatie
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Stap 1 (van A naar B) Doelstelling concreet maken? → HET WAT
Relatie met Omgevingsvisie & IHP (huisvesting onderwijs) 1) Het is input voor Omgevingsvisie waarin uitspraken gedaan kunnen worden wat er in termen van wonen & voorzieningen nodig is om Zenderen leefbaar te houden → verankering in beleid., afwegingskader / beleidskader voor andere initiatieven 2) Het is input voor het IHP als het gaat over het belangrijke onderdeel ‘school’. 3) Het is input voor de volgende fase van het plan (programmering wonen en voorzieningen voor het plangebied)
Wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?
Het kan dus zijn dat er meer nodig is dan in het initiatiefplan ‘past’. Hier kan een keuzemoment voor college (i.o.m. dorpsraad) uit volgen om ruimte te geven aan andere plannen in Zenderen. Het kan dus ook zijn dat er minder nodig is dan in het initiatiefplan ‘past’. Dat geeft ook duidelijkheid….
rELATIE Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
Definitiefase
C
Voorbereidingsfase
Realisatie
B
Stap 1 (van A naar B) Doelstelling concreet maken? → HET WAT
In IHP wordt voor Zenderen met twee scenario’s gewerkt: I. Autonome demografische ontwikkeling II. Demografische ontwikkeling conform dit leefbaarheidstraject
Wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?
Zoals het nu lijkt, komt dit in Q2 mooi bij elkaar.
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
RELATIE omgevingsvisie Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
C
Definitiefase
Voorbereidingsfase
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Realisatie
B
Stap 1 (van A naar B) Doelstelling concreet maken? → HET WAT Wat is er nodig om de leefbaarheid in Zenderen te borgen in termen van wonen & voorzieningen?
Stap 1 geeft antwoord op de vraag wat voor een leefbaar Zenderen nodig is in termen van wonen en voorzieningen Dit is input voor de Omgevingsvisie die integraler en meeromvattender is. wonen voorzieningen
Plan Zenderen vooruit
wonen INPUT
voorzieningen
Plan Zenderen vooruit
Andere facetten en thema’s
OMGEVINGSVISIE
INPUT
UITVOERINGS /GEBIEDS PROGRAMMA
Uitwerking onderdelen stap 2 definitiefase Dorpsambitie (2023)
A
Definitiefase
Initiatieffase
C
B
Stap 1
Stap 2
Wat
Hoe
Stap 2
Voorbereidingsfase
Realisatie
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Uitwerking onderdelen stap 2 definitiefase Dorpsambitie (2023) Initiatieffase
A
Definitiefase
C
Voorbereidingsfase
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Realisatie
B
Stap 2 (van B naar C) Wat is daarvoor het beste plan? → HET HOE
Iteratief proces van rekenen en tekenen Stedenbouwkundig plan Financieel inzicht Risico’s en kritische succesvoorwaarden
Hoe ziet de uitwerking van het ingediende en gekozen initiatiefplan eruit dat het meeste aan die leefbaarheid bijdraagt en het beste betaalbaar is?
stedenbouwkundig plan: stedenbouwkundige hoofdstructuur, ontsluiting, water, groen, wonen, sporten, onderwijs, et cetera Financieel inzicht: kosten- en batenanalyse, grex en vex, baten leefbaarheid Uitwerking exact aanpak volgt na besluitvorming B
Rekenen
Tekenen
Samenwerking, spelregels en afspraken Stuurgroep Dorpsraad en gemeente (B&W)
Werkgroep Leefbaar Zenderen
Stuurgroep: - Gezamenlijk opdrachtgever proces - Gezamenlijk afzender voor externe communicatie - Alles op tafel, achterbanleed kan in vertrouwen gedeeld worden - Altijd hier vooroverleg voordat besluitvorming achterban plaats heeft - We verrassen elkaar in de stuurgroep. Daarbinnen niet, maar zeker daarbuiten niet - Formuleren en toetsen uitgangspunten en randvoorwaarden Werkgroep(en): - Gezamenlijk verantwoordelijk voor het beste plan als neutrale co-producent - Inbreng deskundigheid, inzicht, kennis, creativiteit - Gezamenlijke bezetting vanuit gemeente en Zenderen - Uitvoering en begeleiding onderzoeken
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Het ligt voor de hand in stap 2 verder te gaan met 2 werkgroepen: - Werkgroep ruimte (en wonen) - Werkgroep voorzieningen / MFA
Samenwerking, spelregels en afspraken Werkgroep Leefbaar Zenderen
Stuurgroep
Gemeente
Gemeente
Projectwethouder (wethouder Lammers) 2e wethouder (PM) Ambtelijk Opdrachtgever (PM) Integraal projectcoördinator (Koen Baars)
Wonen (Danielle Bonenkamp) RO (Simone van Capelle Projectcoördinator (Koen Baars) Sport
Zenderen
Zenderen
Voorzitter (PM) Portefeuille wonen & ruimte (Martijn Wijnstra) Portefeuille voorzieningen (PM)
Dorpsraad (Martijn Wijnstra) OMNI bestuur (Tom) OMNI bestuur (Heidi of Renate or Mirande?)
Grondzaken (Lucien van de)* Stedenbouw (PM) Vastgoed (Esther)* Omgevingsvisie Onderwijs / IHP
Directeur school en / of bestuur (PM) Huidige ‘MFA’ / Stichting Sindron (PM)
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst Bezetting stap 1 Bezetting werkgroepen stap 2 tzt te bepalen Voorzitter(s) nog te benoemen
Indien gewenst aangevuld met procesmanager / secretaris
Adviesburo wonen / voorzieningen
Indien agenda daar aanleiding toegeeft, eventueel aangevuld met lid van werkgroep =
Stedenbouwer* Planeconoom* MFA-adviseur / expert*
* Aanwezigheid eerste fase niet direct noodzakelijk. Tweede fase wel.
Communicatie & participatie - uitgangspunten Een succesvol traject zoals dit wordt mede gekenmerkt door goede betrokkenheid en bekendheid ervan bij stakeholders Zij moeten weten wat we gaan doen en vooral waarom dat voor elke inwoner van Zenderen van belang is (leefbaarheid)
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Dat is niet alleen ‘vanzelfsprekend en gangbaar’ maar ook ter voorbereiding op lastige(re) besluiten die in een later stadium gemaakt moeten worden over bijvoorbeeld woningprogrammering, locatiekeuze of samenwerking binnen het MFA. In de eerste fase van de aanpak beginnen we daarmee zodat we in de tweede fase kunnen profiteren van die ‘investering’ Externe communicatie gebeurt (nagenoeg) altijd met als afzender de gemeente en Zenderen gezamenlijk We hebben de ambitie om: - Goed en tijdig te communiceren en passend te consulteren, zodat de meerderheid van de ontvangers goed op de hoogte is van het proces, de uitkomsten en zich op z’n minst betrokken voelt - Voor draagvlak te zorgen. Onder draagvlak verstaan we dat bij de meerderheid van de ontvangers een gevoel van ‘fair play’ is ontstaan. We beseffen ons heel goed dat we niet iedereen zijn / haar zin kunnen krijgen Draagvlak begint bij de basisinformatie toegankelijk en actueel, daarna per doelgroep specifieke vormen Deze en navolgende communicaitie- en participatiestrategie hierna uitwerken met communicatiemensen van Zenderen en gemeente
Participatie & samenwerking - doelgroepen
Direct betrokkenen zoals de verenigingen, de dorpsraad, college en ambtenaren zijn vertegenwoordigd in de projectorganisatie
Gemeenteraadsleden / gemeenteraad op gezette momenten te informeren in Zenderen middels bijeenkomst / presentatie in Zenderen formeel op de besluitvormingsmomenten
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Omwonenden plangebied
Dorpsbewoners
In de eerste fase (‘het wat’) ‘gewoon’ als dorpsbewoners (zie volgende tekstbox)
Op gezette momenten in het proces
In de tweede fase (‘het hoe’) separaat en bij voorrang middels 2 of 3 participatieve bijeenkomsten
Digitaal (website.en nieuwsbrief) Inloopbijeenkomsten
Aanzet communicatieen participatiekalender Dorpsambitie B
(2023) Initiatieffase Mobilisatie bijeenkomst verenigingen
A
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
C
Definitiefase
Website live en doorlopend actueel Bijeenkomst raadsleden
Inloopbijeenkomst dorp
Eventueel persbericht Reguliere publicatie (lokaal ‘sufferdje, nieuwsbrief en / of gemeentepagina)
Inloopbijeenkomst dorp Bijeenkomst raadsleden
Inloopbijeenkomst dorp Bijeenkomst raadsleden
Inloopbijeenkomst dorp
Inloopbijeenkomst dorp
Bijeenkomst raadsleden
Formeel raadsbesluit (?) Reguliere publicatie Reguliere publicatie
Omwonenden plangebied
Formeel raadsbesluit
Omwonenden plangebied
Reguliere publicatie
Omwonenden plangebied
Reguliere publicatie
Communicatie en besluitvorming afstemmen met Omgevingsvisie proces en IHP proces
Communicatie verder vorm te geven i.o.m. communicatie medewerkers gemeente en dorpsraad
Beckum:
Planning lange termijn Dorpsambitie (2023)
A
Definitiefase
Initiatieffase
“Het is een marathon en geen sprint”
C
Voorbereidingsfase
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Realisatie
B Februari 2025
Voor zomer 2025
Voorjaar 25 / 26
2027 / 2028
2028 / 2030
De daadwerkelijke ‘produktie van de onderdelen’ vergt doorgaans niet heel veel kalendertijd. Doorlooptijden worden doorgaans in sterke mate bepaald door: - op gang krijgen van een fase (budget, aanbesteding, et cetera) - formele besluitvorming van partijen
Planning en aanpak vaststelling pva Bezoek aan Beckum
december 2024
Workshop I:
Bespreken van en samen werken aan deze aanpak Aandachts-, vraag- en actiepunten
januari 2025
Eerste stuurgroep
Spelregels en afspraken Bespreken van de aanpak
januari 2025
Dorpsraad & College afzonderlijk Besluitvorming aanpak
februari 2025
Start!
februari 2025
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst
Tot slot De aanleiding en urgentie wordt herkent, erkent en gedragen De kansen liggen er Het vergt langdurige inzet van alle partijen En het vergt – zeker in de eerste maanden - leiderschap
De bal ligt bij de gemeente Borne en Zenderen
Leefbaar Zenderen nu en in de toekomst