Bijlage: Jaarverslag Uitvoering en Handhaving 2025 Borne (brandweer)
Tekst van het document
Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025 BESTEMMEN-VERGUNNEN-TOEZICHT-HANDHAVEN
Met de regionalisering van Brandweer Twente per 1 januari 2013 is besloten dat Brandweer Twente de taakuitvoering op het gebied van advisering en toezicht brandveiligheid uitvoert. Gemeente Borne is als bevoegd gezag (eind)verantwoordelijk voor deze taak en de daaruit voortvloeiende bestuursrechtelijke handhaving (juridische procedure). De taken worden uitgevoerd vanuit de volgende kernwaarde: Brandweer Twente werkt samen aan een duurzaam veilige en gezonde leefomgeving vanuit het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crisis. Dit doen we informatie gestuurd en risicogericht. Met dit jaarverslag blikken wij terug op de werkzaamheden die door Brandweer Twente op het gebied van brandveiligheid zijn verricht in 2025.
Doelen en focuspunten
MEMO
We maken onderscheid tussen doelen op reguliere werkzaamheden (waar werken we aan met onze wettelijke taken) en focuspunten (waar doen we een stapje extra). DOELEN OP REGULIERE WERKZAAMHEDEN Onderstaand is een overzicht weergegeven van de doelen op reguliere werkzaamheden zoals benoemd in het Beleidsplan VRT (2019-2025).
Thema
Hoofddoel
1. Persoonlijke veiligheid
Het beperken van de kans op slachtoffers in de (bebouwde) leefomgeving en bij evenementen.
2. Veilige en effectieve hulpverlening
De omgeving is zo ingericht dat de bereikbaarheid voor hulpdiensten is gewaarborgd. Daarnaast zijn de bluswatervoorzieningen afgestemd op de risico’s van gebieden en objecten zodat een snelle inzet mogelijk is. Hierbij is ingezet op het zoveel mogelijk beperken van risico’s t.b.v. veilig (repressief) optreden door de hulpdiensten.
3. Maatschappelijke impact en continuïteit
Het voorkomen van (langdurige) maatschappelijk impact van incidenten op de continuïteit van de samenleving (zoals het uitvallen van vitale infrastructuur).
4. Bescherming milieu, gebouw en inventaris
Voorkomen van grote branduitbreiding, milieuschade, verstoring van openbare orde en aanspraak op inzet brandweer.
5. Samenwerken met bevoegd gezag en ketenpartners
Een betrouwbare en deskundige partner zijn om zo een integrale afweging mogelijk te maken en gezamenlijke belangen te benutten.
FOCUSPUNTEN Onderstaand is een overzicht weergegeven van onze focuspunten in 2025. Elke themagroep heeft vanuit haar taakveld een bijdrage geleverd aan deze focuspunten. In de programmaonderdelen wordt een toelichting gegeven op deze activiteiten. Focuspunt 1.
Energietransitie
Probleemstelling Door de schaarste van fossiele energiebronnen, toenemende milieubelasting en de gevolgen daarvan voor het klimaat, zitten we in een transitie naar hernieuwbare, schone energiebronnen. Deze nieuwe energie wordt meestal decentraal opgewekt. Tegelijk werken we aan een circulaire economie om zo duurzaam mogelijk om te gaan met de grondstoffen die de aarde ons biedt. Dat alles vraagt om grootschalige aanpassingen aan onze bestaande energie-infrastructuur. Alternatieve technologieën en innovatieve toepassingen creëren nieuwe, nog onbekende risico’s. Vaak wordt in de praktijk pas ontdekt hoe groot ze zijn. Veiligheid staat hierbij niet altijd bovenaan en er zijn vaak geen wettelijke kaders. Kennis over risico’s, impact en veiligheid van de energietransitie is bovendien versnipperd. Speerpunten binnen de energietransitie zijn: 1. EOS 2. Duurzaam bouwen 3. Waterstof
2.
Alternatieve bouwmethoden en isolatiematerialen (Bio-based)
Klimaatverandering en zorg voor het milieu spelen een steeds grotere rol in de bouwwijzen en de bouwmaterialen die in Nederland toegepast worden. Hoewel nieuwe en innovatieve bouwmaterialen moeten voldoen aan de eisen van het BBL, betekent dit nog niet noodzakelijkerwijze dat toepassing van innovatieve materialen en methodes ook een brandveilig gebouw oplevert. Over de wijze waarop nieuwe en innovatieve materialen zich precies zullen gedragen wanneer ze bij brand betrokken raken en hoe de brandweer dan moet optreden is nog veel onbekend.
3.
Centrumgebieden
Centrumgebieden kenmerken zich vaak door een diversiteit van gecombineerde functies, zoals wonen boven winkels en horeca. Daarnaast vinden binnen dergelijke dichtbebouwde gebieden (meerdere) evenementen plaats. De historische panden zijn vaak aaneengesloten en door de jaren heen verbouwd op basis van wetgeving, waarbij brandpreventieve voorzieningen nog niet geborgd waren en waardoor een brand zich mogelijk kan uitbreiden over meer dan één pand. Straten zijn nauw en daarmee moeilijk bereikbaar voor de hulpverleners. Ook is de bluswaterbehoefte groter dan in een reguliere woonwijk. Panden zijn aaneengesloten, waardoor slechts vanaf één zijde een beeld kan worden gevormd van het incident, dat ook slechts vanaf één zijde bestreden kan worden.
4.
Risicogericht werken
De Omgevingswet vraagt Veiligheidsregio's een risicogerichte werkmethode te hanteren, waarbij een integrale benadering van risico's vanuit verschillende vakgebieden centraal staat. Dit is essentieel voor het waarborgen van een veilige fysieke leefomgeving, waarbij samenwerking met diverse overheidsinstanties en ketenpartners belangrijk is voor het tijdig identificeren en beheersen van risico's. Dit vraagt om een bredere kijk op complexe veiligheidsvraagstukken en het vermogen om creatief mee te denken over oplossingen, aangezien wet- en regelgeving soms onvoldoende toereikend is om de beoogde veiligheidsdoelen volledig te waarborgen.
2 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Programma Uitvoering Het Programma Uitvoering geeft inzicht in de werkzaamheden in de keten van bestemmen en vergunnen, uitgevoerd door het team advies van Brandweer Twente. In dit hoofdstuk blikken we terug op onze bijdrage aan de geformuleerde doelen en focuspunten in 2025. THEMAGROEP VEILIG BOUWEN: Reguliere werkzaamheden: Type
Aantal
Advies Omgevingsvergunning ‘Bouwen’
18
Advies Omgevingsvergunning ‘Brandveilig gebruik‘
10
Advies Installatie (PVE/UPD)
10
Totaal
38
Focuspunten: Activiteit
Toelichting
Alternatieve bouwmethoden
De toenemende toepassing van duurzame en innovatieve bouwmaterialen en -methoden vraagt om een zorgvuldige afweging tussen duurzaamheid en veiligheid. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) biedt ruimte voor deze ontwikkelingen. Dit garandeert niet automatisch dat aantoonbaar wordt voldaan aan de brandveiligheidseisen of dat het beoogde veiligheidsniveau eenduidig kan worden vastgesteld.
-
-
Adviseren in het kader van omgevingsactiviteit ‘Bouwen’ en opnemen van nadere voorwaarden voor zo ver de regelgeving niet dekkend of niet voorhanden is. Organiseren kennissessie met marktpartijen.
In het afgelopen jaar hadden wij, naar aanleiding van door ons georganiseerde bijeenkomsten, meerdere gemeenten en marktpartijen vroegtijdig geadviseerd over brandveiligheidsaspecten bij duurzame en innovatieve bouwplannen. Deze vroege betrokkenheid zien wij als een positieve ontwikkeling. Risico’s kwamen eerder in beeld en brandveiligheid kon beter worden geïntegreerd in het ontwerpproces. Tegelijkertijd constateerden wij een duidelijke toename van alternatieve bouwmethoden, zoals houtbouw, en van het gebruik van biobased en innovatieve materialen. De beoordeling hiervan vergde meer tijd dan bij reguliere bouwproducten, omdat vanuit de markt nog beperkt aantoonbaar kan worden gemaakt dat aan de brandveiligheidseisen van het BBL wordt voldaan. Dit vraagt om extra inzet op toetsing, overleg en kennisontwikkeling, zowel bij initiatiefnemers als bij toezichthouders. Daarnaast waren de risico’s voor onze incidentbestrijding momenteel lastig in te schatten, doordat praktijkervaringen met deze bouwmethoden en materialen grotendeels ontbreken. Om deze onzekerheden te ondervangen, adviseerden wij het bevoegd gezag om aanvullende brandveiligheidsvoorzieningen op te nemen.
In de praktijk leidde de onderbouwing van deze maatregelen regelmatig tot discussie en werd deze niet altijd overgenomen, waardoor wij voor de repressieve inzet diverse risico’s zien Ook in de komende periode blijven wij actief inzetten op kennisopbouw, samenwerking en het delen van ervaringen. Ons doel is een verantwoorde balans tussen duurzaamheid, innovatie en brandveiligheid. 3 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Activiteit
Toelichting
Verificatie brandmeldingen
Binnen de uitvoering van ons programma besteedden wij het afgelopen jaar nadrukkelijk aandacht aan het verificatiebeleid van het Openbaar Meldsysteem (OMS) bij advisering over (nieuwe) brandmeldinstallaties. Het doel van dit beleid is het realiseren van uitsluitend geverifieerde brandmeldingen, zodat de brandweer adequaat kan inzetten en onnodige uitrukken worden voorkomen.
-
Aandacht voor verificatiebeleid OMS bij advisering over (nieuwe) brandmeldinstallaties. Nadere afspraken maken om te komen tot enkel geverifieerde brandmeldingen binnen het verzorgingsgebied van meldkamer Oost Nederland.
De implementatie van het verificatiebeleid bleef in de praktijk echter uitdagend. De regelgeving werd vooralsnog niet aangepast, waardoor het beleid niet kon worden afgedwongen. Daarnaast bracht toepassing bij grotere installaties aanzienlijke meerkosten met zich mee voor initiatiefnemers. Vanuit OMS-beheer zetten wij daarom actief in op nazorg bij meldingen van objecten. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van nieuwe ongewenste meldingen en het borgen van de effecten van het verificatiebeleid. Hiermee vergroten wij de betrouwbaarheid van meldingen en dragen wij bij aan een efficiënte en veilige brandweerzorg. Ook in de komende periode blijven wij inzetten op kennisdeling, samenwerking met betrokken partijen en het monitoren van meldingen. Ons doel is om de impact van niet-geverifieerde meldingen verder te minimaliseren en het verificatiebeleid structureel te ondersteunen. THEMAGROEP EVENEMENTEN: Reguliere werkzaamheden:
Type
Aantal
A-Evenement
0
B-Evenement
12
C-Evenement
0
Totaal
12
Focuspunten: Activiteit
Toelichting
Bereikbaarheid centrumgebieden bij evenementen
In het afgelopen jaar besteedden wij nadrukkelijk aandacht aan de bereikbaarheid van centrumgebieden, met name in relatie tot evenementen. Hoewel er nog geen expliciet kaartmateriaal was uitgewerkt, gaven wij, in nauwe samenwerking met incidentbestrijding en collega’s, integraal advies over de bereikbaarheid van onder andere de centrumgebieden van Enschede, Hengelo en Almelo. Op basis van deze adviezen werden concrete afspraken gemaakt om de bereikbaarheid voor hulpdiensten te borgen.
Extra aandacht door een aantal centrumgebieden uit te lichten door multidisciplinaire afstemming en heldere afspraken te maken wellicht onderbouwd met kaartmateriaal.
Deze werkwijze krijgt structureel aandacht, mede vanwege de vele (bouw)werkzaamheden in binnenstedelijke gebieden die invloed hebben op aanrijroutes en opstelmogelijkheden. In het komende jaar wordt deze aanpak verder verdiept en waar nodig aangescherpt, zodat hulpdiensten ook bij evenementen en werkzaamheden snel en veilig inzetbaar blijven.
4 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Activiteit
Toelichting
Proces evenementenvergunning in combinatie met de melding Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) verbeteren
In 2025 zetten wij in op het verduidelijken en verbeteren van het proces rondom evenementenvergunningen waarbij zowel binnen- als buitenactiviteiten plaatsvinden. Voor een integrale veiligheidsbeoordeling was vastgelegd dat alle relevante (brand)veiligheidsinformatie beschikbaar moest zijn, waaronder de melding brandveilig gebruik op grond van het BBL of gelijkwaardige informatie, zoals plattegronden met brandveiligheidsvoorzieningen.
In gesprek met de gemeente onderzoeken hoe dit proces verbeterd kan worden, zodat aanvragen meer geïntegreerd en gestroomlijnd kunnen worden behandeld om meer op maat en integraal advies te leveren.
Daarnaast werd het onderscheid aangescherpt tussen situaties waarin wel of geen onderlinge veiligheidsinvloed bestond tussen binnen- en buitenactiviteiten. Wanneer geen veiligheidsinvloed aantoonbaar was, volstond een beoordeling van uitsluitend de buitenactiviteit. Als er wel sprake was van onderlinge beïnvloeding, maakte gebouwinformatie onlosmakelijk deel uit van de adviesaanvraag. Ook werden procedurele afspraken verduidelijkt. Onvolledige aanvragen werden als niet-ontvankelijk aangemerkt, niet inhoudelijk beoordeeld en administratief afgehandeld. Gemeenten ontvingen hierover een eenduidige terugkoppeling per e-mail, inclusief een toelichting op de ontbrekende informatie. Hiermee is uniformiteit en duidelijkheid aangebracht in de advisering en afhandeling van aanvragen. Deze werkwijze wordt nog actief onder de aandacht gebracht bij gemeenten, zowel op het niveau van teamleiders als bij uitvoerende ambtenaren. THEMAGROEP RUIMTELIJKE VEILIGHEID: Reguliere werkzaamheden: Type
Aantal
Advies Bereikbaarheid bluswater
4
Advies Milieu
1
Advies Ontbrandingstoestemming
0
Advies Omgevingsplan
3
Totaal
8
Focuspunten: Activiteit
Toelichting
EOS
In het afgelopen jaar ontvingen wij een groot aantal verzoeken voor de realisatie van energieparken en energieopslagsystemen (EOS) bij bedrijven. Omdat hiervoor nog geen specifieke regelgeving was vastgesteld, adviseerden wij in het kader van de zorgplicht uit de Omgevingswet om maatwerkvoorschriften op te nemen. Deze voorschriften verwijzen naar de maatregelen zoals beschreven in de PGS 37-1.
Aandacht voor de plaatsing van Energie Opslag Systemen (EOS) met name ten aanzien van de bereikbaarheid en bluswatervoorziening.
Wij constateerden dat aanvragen en meldingen voor EOS-installaties vaak onvoldoende informatie bevatten. Om dit te verbeteren, hadden wij in samenwerking met de Omgevingsdienst Twente (ODT) een informatieve flyer ontwikkeld. Deze flyer ondersteunde het bevoegd gezag bij het beoordelen van verzoeken voor plaatsing
5 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Activiteit
Toelichting
van een EOS en gaf inzicht in de benodigde documentatie om passende maatwerkvoorschriften vast te leggen. Daarnaast wezen wij gemeenten erop dat EOSinstallaties in de toekomst waarschijnlijk als aandachtsgebieden zouden worden aangemerkt. Het is daarom belangrijk dat hier bij de plaatsing nu al rekening mee wordt gehouden. Ook in de komende periode blijven wij inzetten op kennisdeling, samenwerking en het verder ontwikkelen van praktische handvatten, zodat de veiligheid bij energieopslag geborgd blijft. Propaantanks Aandacht voor de toename van propaantanks in de bebouwde omgeving ten gevolge van de energietransitie.
Aandachtsgebieden Gemeenten informeren en adviseren over de risico's van het plaatsen van (zeer) kwetsbare gebouwen binnen aandachtsgebieden.
Vanuit het perspectief van omgevingsveiligheid wezen wij gemeenten het afgelopen jaar actief op de aandachtsgebieden die propaantanks hadden gekregen door de invoering van de Omgevingswet. Deze aandachtsgebieden kunnen beperkingen opleggen aan de directe omgeving, bijvoorbeeld bij ruimtelijke ontwikkelingen of vergunningverlening. Door tijdig inzicht te geven in deze consequenties ondersteunden wij gemeenten bij het maken van verantwoorde keuzes en het waarborgen van de veiligheid in hun gebied. Bij onze advisering hielden wij rekening met de aandachtsgebieden die voortvloeien uit de Omgevingswet. Afhankelijk van de kwetsbaarheid van gebouwen kunnen hier aanvullende maatregelen bij horen, al dan niet vastgelegd door het bevoegd gezag via voorschriftgebieden. Om gemeenten richting te geven, hadden wij het ambitiedocument Oost5 opgesteld, dat als richtlijn diende bij onze adviezen.
Daarnaast onderhielden wij actief contact met de Omgevingsdienst Twente (ODT) en de GHOR. De GHOR werd specifiek betrokken wanneer initiatieven betrekking hadden op kwetsbare groepen, zodat ook de zorg- en veiligheidsperspectieven werden meegenomen in onze advisering. Deze samenwerking droeg bij aan een integrale benadering van omgevingsveiligheid en het realiseren van verantwoorde keuzes bij ruimtelijke ontwikkelingen.
6 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Programma Handhaving (Toezicht en handhaving) Het programma handhaving geeft inzicht in de werkzaamheden in de keten van bestemmen en vergunnen uitgevoerd door het team Voorlichting & Toezicht van Brandweer Twente. In dit hoofdstuk blikken we terug op onze bijdrage aan de geformuleerde doelen en focuspunten in 2025. THEMAGROEP EVENEMENTEN: Reguliere werkzaamheden: Type
Aantal
Controle A-Evenement
0
Controle B-Evenement
0
Controle C-Evenement
0
THEMAGROEP TOEZICHT BOUWEN EN BRANDVEILIG GEBRUIK: Reguliere werkzaamheden: Brandveilig Gebruik Thema
Prognose 2025
Gerealiseerd
Naleefgedrag*
Logies
1
0
-
Onderwijs en KDV
7
6
85,7 %
Zorg
3
4
50 %
Kamerverhuur
0
0
-
Publieke gebouwen
6
6
83,3 %
Totaal
17
16
73 %
Bijzonderheden: Eén locatie met het thema logies is niet geïnspecteerd in 2025 maar geïnspecteerd in december 2024. Eén locatie met het thema onderwijs is niet geïnspecteerd in 2025 maar geïnspecteerd in december 2024. *Percentage van de controles waarbij geen overtredingen zijn geconstateerd
Type
Aantal
Bouwactiviteit ‘Deelcontrole’
17
Bouwactiviteit ‘Oplevercontrole’
5
Incidentele controle
1
Integrale controle (MIA)
0
7 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025
Focuspunten:
Activiteit
Toelichting
Toezicht in centrumgebieden
In 2025 richtten wij ons op winkels, bijeenkomstgebouwen en kamerverhuurgebouwen in Gecombineerde Winkelfuncties / bijeenkomstgebouwen centrumgebieden. Deze focus kwam voort uit het / kamerverhuurgebouwen in dichtbebouwde kernen. Regionaal Risicoprofiel 2022, waarin brand in een dichte binnenstad als een realistisch scenario is benoemd, en sluit aan bij het aankomend risicoprofiel Twente 2026-2029, waarin dit risicotype opnieuw is aangemerkt. In dichtbebouwde binnensteden is het risico op branduitbreiding naar meerdere panden groot en kunnen slachtoffers vallen, terwijl smalle straten de bereikbaarheid en bluswatervoorziening bemoeilijken. Door aaneengesloten bebouwing is beeldvorming en bestrijding complex, wat extra inzet vanaf meerdere zijden noodzakelijk maakt. De stadsbrand in Arnhem op 6 maart 2025 benadrukte het belang van deze focus. Uit 455 controles in de hele regio Twente bleek dat de brandveiligheidsvoorzieningen over het algemeen op orde waren. De geconstateerde overtredingen waren divers en niet direct te herleiden tot één specifiek type tekortkoming.
8 Memo Jaarverslag Uitvoering & Handhaving 2025