CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Jaarstukken 2022 (inclusief addendum)

Raadsvergadering 11 juli 2023, gemeente BorneBij agendapunt: Jaarstukken 202229.668 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2022

Het addendum bij de jaarrekening 2022, d.d. 11 juli 2023 SO.00002103 E BPRB & W stuk Uit de controlewerkzaamheden op de jaarrekening 2022 zijn nog een aantal aanvullingen en kleine wijzigingen voort gekomen. Het gaat hierbij om de volgende aanvullingen: Jaarstukken: Paragraaf grondbeleid – exploitaties van derden blz. 70: In de paragraaf grondbeleid is nog opgenomen dat er sprake is van een winst bij de RBT. Deze winst is er, er is echter door het RBT het besluit genomen om deze winst opnieuw te investeringen in het regionale bedrijventerrein. Hierdoor is tabel 4 onjuist :

Tabel 4: openstaande exploitaties van derden bedragen x € 1.000 m utatie voorziening complex voorziening per 1-1-2022 voorziening

RBT* saldo

-

per 31-12-2022

m utatie w instnem ing

w instnem ing per 31-12-2022

-

292 292

464 464

-

* op basis van concept jaarstukken 2022, getallen staan voor Borns aandeel

De winstneming had € 0 uit moeten komen.

Jaarrekening Hoofdstuk 3 - Grondslagen voor de waardering en de bepaling van het resultaat, blz. 78: In de waarderingsgrondslagen dient de volgende passage nog te worden opgenomen: De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. De continuïteit van gemeenten is op grond van artikel 12 van de financiële-verhoudingswet verankerd. Om die reden is de continuïteit van gemeente Borne in voldoende mate gewaarborgd. Tevens zijn in de begroting 2023 of andere besluiten geen stellige voornemens om majeure aanpassingen te doen in beleid, taken, activiteiten of locaties die mogelijk materiele effecten hebben op vermogen of resultaat. Dit leidt er toe dat gemeente Borne onder repressief toezicht van Provincie Overijssel staat.

Pagina 2

Jaarstukken 2022

Hoofdstuk 4.4 Vlottende passiva, overlopende passiva blz. 105 Op blz. 105 van de jaarstukken is een specificatie van de overlopende passiva weergegeven. In deze tabel zijn per abuis in een aantal gevallen de verminderingen en vermeerderingen gesaldeerd. De onderstaande tabel is de juiste tabel. De begin- en eindstand wijkt hierin niet af.

(* € 1.000)

31 dec '21 Ontvangst/betaling Besteding Vrijval 31 dec '22

Rijk:

E20 Min I&W verkeersveiligheid G4 Min SZW ToZo C55 Min BZK Aanpak energiearmoede D14 Min OCW NPO gelden D8 Min OCW OAB Middelen G10 Min SZW Wet Inburgering 2021 E84 Min I&W verkeersmaatregelen C85 Min BZK Flexwonen G2 Min SZW gebundelde uitkering H8 Min VWS Sportakkoord G13 Min SZW Onderwijsroute C1 Min BZK RRE subsidie H4 Min VWS SPUK Sport 2020 H4 Min VWS SPUK Sport 2021 B2 Min FIN Toeslagenaffaire F9 RvON Warmtetransitie

2.182

-

138

-

2.044

590

-80

37

-

473

-

-

421

60

147

421

4

-

202

95

120

54

-

161

-

148

41

-

107

-

107

-

-

107

-

72

-

-

72

71

-

18

-

53

69

38

54

-

52

20

3

-

17

217

-

-

217

-

108

-108

-

-

-

93

-64

-

29

-

10

16

-

26

-

21

-

342

-

21

-

-

-

342

Provincie:

Asbest 2021 Vloedbeltverbinding Asbest 2022 IBP Groene Poort WUP Wensink Zuid Verkeersveiligheid 2022 Stadsarrangement Cultuur aan de basis 2.0

-

280

-

-

-

280

-

960

754

-

206

19

-

59

-

45

-

31

-

31

-

78 45

-

31

-

11

-

11

-

-

4.224

1.922

1.170

272

4.703

-

-

47

16 -

Overig: Totaal

Pagina 3

Jaarstukken 2022

Hoofdstuk 4.4 Vlottende passiva - Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen, blz. 106 Er is een rechtszitting geweest met een ex medewerker. De gemeente is hierin in het gelijk gesteld. De ex medewerker kan mogelijk nog in beroep gaan. Een gevolg hiervan kan zijn dat de gemeente deze medewerker opnieuw in dienst dient te nemen en een vergoeding dient te betalen. Hoofdstuk 4.4 Vlottende passiva, gebeurtenissen na balansdatum blz. 107 Het project ’t Wooldrik is in 2023 stopgezet en het contract met de aannemer is opgezegd. Hierdoor is er in 2022 voor € 402.000 aan materiële vaste activa afgeboekt. Dit blijkt ook uit de afwaardering in de materiële vaste activa door € 402.000 op blz. 84 van de jaarstukken.

Pagina 4

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................... 7 Deel A.: Jaarverslag .......................................................................................................................................... 8 1 Bestuurlijke en financiële hoofdlijnen ........................................................................................................... 9 1.1 Bestuurlijke hoofdlijnen .................................................................................................................................... 9 1.2 Financiële hoofdlijnen ..................................................................................................................................... 11 2 Programma's ............................................................................................................................................... 14 2.1 programma Solidair Borne .............................................................................................................................. 15 2.2 programma Duurzaam Borne .........................................................................................................................

23 2.3 programma Verbindend Borne ....................................................................................................................... 28 2.4 programma Borne Algemeen .......................................................................................................................... 32 3 Paragrafen ................................................................................................................................................... 36 3.1 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................................. 37 3.2 Paragraaf Financieel Weerstandsvermogen en Risicobeheersing .................................................................. 46 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................ 48 3.4 Paragraaf Financiering .................................................................................................................................... 56 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 59 3.6 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................

64 3.7 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................................... 69 Deel B.: Jaarrekening ..................................................................................................................................... 77 1 Balans per 31 december 2022............................................................................................................................ 78 2 Overzicht van baten en lasten 2022……………………………………………………………………………………………………………… 74 3 Grondslagen voor de waardering en de bepaling van het resultaat .................................................................. 82 4 Toelichting op de balans per 31 december 2022 ............................................................................................... 87 5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2022 ................................................................................... 112 6 Incidentele baten en lasten.............................................................................................................................. 120 7 Structurele en incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ………………………………………………….. 123 8 Informatie Wet normering topinkomens .........................................................................................................

124 9 Begrotingsrechtmatigheid................................................................................................................................ 126 10 Bijlagen ........................................................................................................................................................... 127 Deel C.: Overig ............................................................................................................................................. 142 1 Basisgegevens Verbonden partijen ……………………………………………………………………………………………………………. 143 2 Verplichte beleidsindicatoren .......................................................................................................................... 153

Pagina 5

Jaarstukken 2022

Inleiding De jaarstukken zijn het instrument waarmee het college verantwoording aflegt aan de Raad over wat er in de Programmabegroting is afgesproken. Het betreft de afronding van de raadsperiode 2018-2022. De jaarstukken vallen uiteen in het jaarverslag (deel A.) en de jaarrekening (deel B.). Het jaarverslag start met bestuurlijke- en financiële hoofdlijnen die een samenvatting vormen. Daarnaast zijn de verplichte programmaverantwoordingen en de paragrafen opgenomen in het jaarverslag. Het BBV vereist gelijke indeling met de betreffende programmabegroting. Vandaar deze jaarstukken teruggaan naar de vier programma's uit de raadsperiode 2018-2022. De programma's zijn een samenhangend geheel van activiteiten. In deze raadsperiode heeft Borne vier programma's:  Solidair Borne  Duurzaam Borne  Verbindend Borne  Borne Algemeen In deze raadsperiode zijn de programma's onderverdeeld in deelprogramma's ook wel thema's genoemd. In de programmaverantwoording worden voor elk programma afzonderlijk de gerealiseerde maatschappelijke effecten beschreven, de wijze waarop die zijn nagestreefd en voorzien van een overzicht van de baten en lasten. Voor een toelichting op de baten en lasten wordt veelal verwezen naar het overzicht van de baten en lasten in de jaarrekening.

Die keuze is gemaakt om de zelfstandige leesbaarheid van de jaarrekening te behouden en omdat de programmaverantwoording in principe geen object van de accountantscontrole is terwijl de jaarrekening dat wel is. Het laatste deel van het jaarverslag bestaat uit de paragrafen. De onderwerpen van de paragrafen zijn voorgeschreven door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het gaat hierbij om de volgende paragrafen:  Lokale heffingen  Financieel weerstandsvermogen en risicobeheersing  Onderhoud kapitaalgoederen  Financiering  Bedrijfsvoering  Verbonden partijen  Grondbeleid Deze paragrafen worden opgenomen omdat ze grote politieke betekenis hebben, grote financiële impact hebben of van belang zijn voor de uitvoering van de programma's. De onderwerpen in de paragrafen zitten vaak versnipperd in de begroting en jaarrekening. De paragrafen zijn daarom eigenlijk dwarsdoorsnedes van deze onderwerpen. De jaarrekening bestaat uit de balans en een toelichting op de balans. Het overzicht van baten en lasten per programma en thema en de bijbehorende financiële verantwoording. Ook de incidentele baten, de reservemutaties en informatie over de Wet Normering Topinkomens komen terug in de jaarrekening. Tot slot gaat de jaarrekening in op begrotingsrechtmatigheid.

Tot slot zijn de verplichte beleidsindicatoren, basisgegevens over de verbonden partijen en het overzicht van baten en lasten per taakveld in de bijlage opgenomen. De bedragen weergegeven in de jaarstukken zijn afgerond op duizendtallen. Door deze afronding wordt de leesbaarheid bevorderd. Het kan echter voorkomen dat er hierdoor afrondingsverschillen in de tabellen ontstaan.

Pagina 7

Jaarstukken 2022

Deel A.: Jaarverslag

Pagina 8

Jaarstukken 2022

1 Bestuurlijke en financiële hoofdlijnen 1.1 Bestuurlijke hoofdlijnen Deze jaarstukken hebben betrekking op de verantwoording van de begroting 2022. De begroting 2022 was de laatste begroting die is gebaseerd op de uitgangspunten van het raads- en coalitieakkoord 2018-2022. Het vertrekpunt hierbij was onze visie 'Toekomstvisie 2030: Dynamische Dorpen' (MijnBorne2030). Visie en prioriteiten Dynamische dorpen - Toekomstvisie van de Bornse gemeenschap Welzijn en samenleving in 2030 Gewilde locatie om te wonen. Dorpse identiteit, groene gemeente, stedelijke voorzieningen dichtbij. Zelfstandigheid behouden. Noaberschap en gastvrijheid. Inwoneraantal is gegroeid. Aansprekende voorzieningen voor de jeugd. Centrum ontmoetingsplek voor bewoners. Goede verbindingen van de wijken naar het centrum. Uitnodigende uitstraling van het centrum. Aantrekkelijk voor de jeugd door vele uitgaansgelegenheden en terrasjes. Het Kulturhus is een bindende factor in de gemeenschap. Door culturele activiteiten leren bewoners elkaar beter kennen en integreren nieuwe inwoners makkelijk. Ruimte en wonen in 2030 De structuur en aanblik van Borne, Hertme en Zenderen is zoveel mogelijk gelijk gebleven. Er zijn nieuwe woningen gebouwd door effectief van de open ruimte in de dorpskernen gebruik te maken. Oude woningen en bedrijfsruimtes zijn indien nodig vervangen door nieuwbouw.

Bornenaren in alle leeftijdsfasen wonen gelukkig in Borne. Zorgwoningen voor bewoners die extra zorg behoeven. Levensloop geschikte woningen in de nieuwbouw. Veel senioren uit de omgeving gevestigd in diverse woonservice-zones. Economie en ondernemen in 2030 De aantrekkingskracht van Borne uit zich in nieuwe bedrijvigheid. Er zijn diverse kennisintensieve zelfstandige bedrijven gevestigd. Ook komen door het groene karakter van de gemeente en de vele culturele activiteiten ieder jaar meer toeristen naar Borne en de kerkdorpen. Er is hierdoor meer werkgelegenheid in de horeca ontstaan. Duurzaamheid in 2030 Alle nieuwbouw van de afgelopen jaren is gebouwd op basis van duurzame principes. Projectontwikkelaars gebruiken 100% herbruikbaar materiaal voor hun nieuwbouw. De nieuwe woningen zijn energieneutraal. Borne heeft zijn duurzaamheid in een convenant met alle Bornse bedrijven en organisaties vastgelegd. Daarin hebben alle partijen zich verbonden groene energie en minimaal 50% fairtrade producten te gebruiken.

Pagina 9

Jaarstukken 2022

Bestuurlijke agenda 2018-2022 De bestuurlijke agenda 2018-2022 bestond uit het raadsakkoord en het coalitieakkoord. Hierin waren de prioriteiten voor deze raadsperiode benoemd:  Stimuleren (burger- en overheids)participatie Solidair Borne  Sport, welzijn en cultuur  Veiligheid en Leefbaarheid  Arbeidsmarkt en werkgelegenheid  Sociaal Domein  Centrumontwikkeling  Spoorveiligheid (coalitieakkoord) Duurzaam Borne  Duurzaamheid  Fietsers en voetgangers  Elhorst Vloedbelt  Onderwijshuisvesting/Brede school  Infrastructuur (coalitieakkoord)  Wonen (coalitieakkoord) Verbindend Borne  Bestuurlijke vernieuwing  Regisserende gemeente Borne  Serviceloket/Dienstverlening  Regionale samenwerking Prioriteiten en ruimte De prioriteiten uit het raads- en coalitieakkoord zijn uitgewerkt in concrete voorstellen. Om de voorstellen te kunnen afwegen tegen andere prioriteiten, is voor deze prioriteiten een indicatieve inschatting van de lasten gegeven. Daarnaast is voor een goede afweging inzicht nodig in de beschikbare financiële ruimte.

Pagina 10

Jaarstukken 2022

1.2 Financiële hoofdlijnen Het gerealiseerde resultaat in 2022 bedraagt € 4.221.000 (V). In onderstaande tabel is dit resultaat weergegeven: ( x € 1.000) Lasten: PR1 Solidair Borne PR2 Duurzaam Borne PR3 Verbindend Borne PR4 Borne Algemeen Totaal lasten Baten: PR1 Solidair Borne PR2 Duurzaam Borne PR3 Verbindend Borne PR4 Borne Algemeen Totaal baten Resultaat

Primitief begroot

Actueel begroot

Realisatie

Verschil

37.646 20.459 2.479 11.537 72.121

40.821 13.544 2.623 22.469 79.457

41.793 15.596 2.744 20.247 80.380

-972 -2.053 -121 2.222 -923

N N N V N

9.827 15.015 311 46.968 72.121

8.924 7.737 364 62.433 79.457

8.690 10.202 739 64.970 84.601

-234 2.465 375 2.538 5.144

N V V V V

-

-

4.221

4.221 V

In dit boekwerk sluiten de primitieve en actuele begroting steeds op € 0. Tekorten en overschotten worden gestort in de algemene reserves of onttrokken uit de algemene reserves. De wijzigingen tussen de primitieve begroting en de actuele begroting zijn het afgelopen jaar uitgelegd in de bestuursrapportage en in de financiële eindejaarwijzigingen. Deze laatste betrof wel een wijziging van de begroting, maar geen beleidsinhoudelijke wijziging en had ook geen wijziging van het exploitatiesaldo tot gevolg. In deze jaarstukken worden de wijzigingen uitgelegd tussen deze bestuursrapportage (vastgesteld in september 2022) en de financiële eindejaarwijzigingen (vastgesteld in december 2022) enerzijds en het jaarrekeningresultaat anderzijds. In dit hoofdstuk wordt echter eerst ingegaan op het verloop van het saldo door het jaar heen. Hoe we van de primitieve begroting tot de actuele begroting gekomen zijn alvorens de verschillen in de jaarstukken worden toegelicht.

Verloop van primitieve naar actuele begroting De primitieve begroting sloot met een voordelig saldo van € 1.016.000. Na vaststelling van de eerste wijziging werd dit € 976.000. In de bestuursrapportage is het overschot bijgesteld naar € 1.963.000. Een aanvullend voordeel van € 987.000. Dit voordeel ontstond vooral door een positieve meicirculaire. Hiertegenover stonden nadelen als een aanvullende afschrijving op het huidige gemeentehuis, het woonplaatsbeginsel, hersteloperaties op het gebied van sport en hogere indexaties en energiekosten. Om inhaalindexaties binnen het sociaal domein op te kunnen vangen is de stelpost Sociaal Domein vrijgevallen. Het overschot is gestort in de algemene reserve beleidsontwikkeling. Ten opzichte van de bestuursrapportage en het per saldo positieve resultaat van € 1.963.000 wijzigt het saldo nog eens aanvullend met € 4.221.000 positief. Dit is het saldo dat in de jaarstukken wordt verklaard.

Pagina 11

Jaarstukken 2022

Analyse op hoofdlijnen In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen uitgelegd waar het verschil van € 4.221.000 door ontstaat. Een gedetailleerde analyse staat in de jaarrekening. Per programma wordt aangegeven waar de grootste wijzigingen zich hebben voorgedaan. Solidair Borne Het programma Solidair Borne sluit op een nadeel van € 1.206.000. Dit nadeel bestaat vooral uit één incidenteel groot nadeel binnen dit programma en veel incidentele voordelen. Er is voor € 1,1 miljoen uitgekeerd in verband met de eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen. Er is door het Rijk voor € 1,7 miljoen aan compensatie gegeven. Dit wordt echter verantwoord binnen het gemeentefonds in het programma Borne Algemeen. In de resultaatbestemming bij het raadsvoorstel wordt voorgesteld om dit verschil over te hevelen naar 2023. Er wordt kritisch gekeken naar het uitvoeren van het groot onderhoud van ons vastgoed. Doordat niet alles uitgevoerd hoefde te worden ontstaat er een voordeel van bijna € 300.000. Tegenover dit voordeel staat weer eenzelfde nadeel binnen het programma Borne Algemeen, doordat hiervoor de bestemmingsreserve groot onderhoud vastgoed niet is aangesproken. Dit geld blijft daarmee in de toekomst beschikbaar voor het groot onderhoud aan ons vastgoed. Binnen het thema werk en inkomen zorgen lagere lasten op het gebied van participatie tot een voordeel van € 100.000.

En een incidentele afrekening uit een vorig boekjaar zorgde voor een meevaller van bijna € 300.000 binnen het thema Maatschappelijke participatie en voor € 150.000 binnen het thema sport. De bedrijventerreinen leverden een incidentele winst op van per saldo € 161.000. Duurzaam Borne Het programma Duurzaam Borne sluit op een voordeel van € 412.000. Onderbestedingen door onder andere langere aanlooptijden veroorzaken binnen de thema's Duurzaamheid, Mobiliteit en Omgeving en binnen de implementatie van de Omgevingswet per saldo een voordeel van € 680.000. Meer bouwvergunning aanvragen en met een grotere omvang zorgen voor een voordeel van € 600.000. Om alles goed te kunnen afhandelen is er wel voor € 150.000 meer ingehuurd. Het resultaat op de grondexploitaties verminderde met € 609.000. Dit negatieve resultaat wordt vooral veroorzaakt door de winstafslag van ongeveer € 1,2 miljoen op de complexen in de Bornsche Maten. Verbindend Borne Het programma Verbindend Borne levert een voordeel van € 255.000 op. Dit wordt verklaard doordat de rekenrente op grond van de pensioenwet voor politieke ambtsdragers is verhoogd, waardoor de voorziening die hiervoor wordt getroffen kan worden verlaagd. Daarnaast laten de leges grafrechten een voordeel zien van € 70.000. Het voordeel is ontstaan door een na-ijleffect op de omzetting van algemene graven in koopgraven twintig jaar geleden.

Deze twintig jarige graven liepen in 2022 af en zijn opnieuw verkocht aan de rechthebbenden voor tien jaar in 2022. Borne Algemeen Het programma Borne Algemeen sluit op een voordeel van € 4.760.000. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door onderuitputting op de Oekraïne middelen (€ 2.476.000), maar ook doordat er een voordeel van € 416.000 wordt gerealiseerd doordat de invulling van Maria Mediatrix ingrijpend is veranderd vanwege de Russische invasie in Oekraïne en de daardoor ontstane vluchtelingenstroom. In de resultaatbestemming bij het raadsvoorstel wordt voorgesteld om de onderuitputting op de Oekraïne middelen in een bestemmingsreserve te stoppen.

Pagina 12

Jaarstukken 2022

De september circulaire en december circulaire zijn niet vertaald naar de begroting 2022. In deze circulaires zit voor het jaar 2022 een voordeel van € 2.350.000. In deze middelen zit voor ongeveer € 1.700.000 aan energietoeslag. Hiervan is ongeveer € 1.100.000 uitgegeven binnen het programma Solidair Borne. De overige voordelen binnen het gemeentefonds worden vooral veroorzaakt door taakmutaties. Taakmutaties zijn nieuwe of uitgebreide taken waarvoor het Rijk geld beschikbaar heeft gesteld. Doordat deze middelen pas in september of december ter beschikking zijn gesteld heeft dit nog niet geleid tot extra uitgaven. In de resultaatbestemming bij het raadsvoorstel wordt dan ook voorgesteld om deze middelen over te hevelen naar 2023. Het restant saldo op de stelposten, coronamiddelen, post onvoorzien en algemene middelen is € 643.000. Ten dele staan hier nadelen in andere programma's tegenover. Voor de bovenstaande voordelen geldt dat deze specifiek worden betrokken in de resultaatbestemming in het raadsvoorstel en -besluit behorende bij deze jaarstukken. Dit vanwege de onzekerheid en de problematiek die speelt door de Russische invasie in Oekraïne. Denk hierbij bijvoorbeeld aan huisvesting, maar ook hoge indexaties en energietoeslagen en de onzekerheid over de vergoedingen vanuit het Rijk die hier tegenover staan.

Hetzelfde geldt voor de middelen vanuit het gemeentefonds doordat er een termijn wordt gehanteerd van één jaar voor het ontwikkelen van beleid op taakmutaties. Hogere dividend- en OZB-opbrengsten zorgen voor een incidenteel voordeel van € 300.000. Tegenover alle bovenstaande voordelen staan ook twee grote nadelen: Er is minder onttrokken aan de bestemmingsreserves dan begroot. Dit zorgt voor een nadeel van € 595.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder groot onderhoud is gepleegd dan begroot. Hier staat wel voor eenzelfde bedrag aan lagere onderhoudslasten tegenover binnen de overige programma’s en thema’s. Per 1 januari 2022 zijn de fiscale regels veranderd. Deze wijziging zorgt ervoor dat er gemaakte winsten eerder Vennootschapsbelasting (Vpb) betaald dient te worden. Dit zorgt voor een nadeel van € 770.000 aan Vpb.

Pagina 13

2 Programma's

Jaarstukken 2022

2.1 programma Solidair Borne 2.1.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: Een van onze uitgangspunten is en blijft dat iedereen in Borne in staat moet worden gesteld om volwaardig in onze samenleving mee te doen. Mensen moeten mee willen doen, maar ook ruimte krijgen om daadwerkelijk mee te kunnen doen. Dat vraagt inzet van ons allemaal. Het Sociaal Fonds is een van de middelen om ons doel te bereiken. THEMA'S PROGRAMMA SOLIDAIR BORNE

Doelen per thema

Cultuur en vrije tijd

Inwoners kunnen zich ontspannen en ontplooien door toegankelijke cultuur- en vrijetijdsvoorzieningen.

Economie

Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en voorzieningen in de buurt.

Educatie

Kinderen en jongeren kunnen zich ontwikkelen en veilig (op-)groeien naar zelfstandigheid.

Gezondheid

Inwoners zijn zo lang mogelijk gezond.

Maatschappelijke participatie

Inwoners kunnen meedoen aan onze samenleving.

Sport

Inwoners kunnen sporten en bewegen door toegankelijke sportvoorzieningen.

Veiligheid

Inwoners wonen en leven in een veilige leefomgeving

Werk en inkomen

Inwoners hebben bevredigend werk en voldoende geld om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Sport, welzijn en cultuur:  Regie op samenhang tussen cultuur, sport, welzijn. Onderzoek wordt gedaan naar de rol en positie van het welzijnswerk en overige activiteiten binnen het Kulturhus.  De cultuuragenda wordt uitgevoerd.  Subsidies zijn makkelijk te vinden en voorwaarden zijn duidelijk voor aanvragers.  Eerste fase ’t Wooldrik (zwembad, sporthal, beach, duurzaamheid) is in uitvoering.

Pagina 15

Jaarstukken 2022

Veiligheid en leefbaarheid:  Sluitende aanpak personen met verward gedrag  Woonoverlast neemt af  Ondermijning wordt programmatisch aangepakt  Agendering van Integraal veiligheidsbeleid in 2020 Arbeidsmarkt en werkgelegenheid:  Participatiebeleid: doel is iedereen mee laten doen naar vermogen, bij voorkeur in de vorm van betaald werk of als zelfstandige. De werk gerelateerde uitstroom groeit jaarlijks met 15%.  De vrijetijdseconomie leidt tot een groei van bestedingen en banen in Borne.  De rol van de accountmanager bedrijven is samen met de BBO structureel geborgd. Sociaal domein:  Vroegsignalering van problematische situaties rondom echtscheidingen worden voorkomen. Denk hierbij aan nadelige gevolgen voor kinderen die betrokken zijn bij problematische echtscheidingen.  In 2020 is minimaal 90% van de sub-doelgroep ‘ouders van kinderen uit armoedegezinnen’ geattendeerd op het Sociaal Fonds.  In 2020 is een aanpak gerealiseerd waarin expliciete aandacht is voor de groep ‘inwoners met een laag inkomen’ (o.a. eenoudergezinnen met minderjarige kinderen, ouderen en zelfstandigen/ondernemers).  Begin 2019 wordt gestart met een ‘sociaal makelaar’. De taken van de ‘sociaal makelaar’ zijn meerledig:  voorlichting over mogelijkheden in het kader van armoedepreventie/Sociaal Fonds aan doelgroep én intermediairs (b.v.

scholen) zodat doelgroep beter wordt bereikt  bevorderen van samenwerking tussen verschillende organisaties en initiatieven  het algemeen maatschappelijk bewustzijn over armoede vergroten zodat maatschappelijk en sociaal kapitaal wordt vergroot (zie: Movisie, wat werkt bij de aanpak van armoede)  effectieve aanpak van achterliggende problemen en versterken van o.a. vaardigheden, zelfbeeld, veerkracht en creativiteit bij de doelgroep. Aanvullend op het raadsakkoord bereikt het college de volgende resultaten:  In 2020 is ‘verlengde jeugdhulp’ geborgd opdat de overgang van Jeugdzorg naar Wmo soepel verloopt als een jongere 18 wordt.  Verlengde ondersteuning van pleeggezinnen tot 22 jaar als een pleegkind thuis woont.  In 2018 is gestart met een integrale aanpak voor ondersteuning van personen met verward gedrag (inclusief psycholance). Deze aanpak resulteert onder andere in een voorstel over hoe gemeente Borne voldoende passende opvang, zorg en ondersteuning voor personen met verward gedrag zelf en hun omgeving kan organiseren.  Er is in 2022 een aanpak gerealiseerd voor stageplekken voor de specifieke doelgroepen ‘voormalig Wajongers’ en ‘statushouders’ naar het model ‘Borne Werkt’, maar aansluitend bij doelgroep.

Centrumontwikkeling:  Strategisch project Centrum Borne is afgerond: o Gebied Nijstad / Bakkerssteeg o Parkeerterrein De Haven (voor het Kulturhus)  Besluitvorming over het uitbreiden van autoluw gebied centrum is afgerond.  Groene componenten zijn in het centrum toegevoegd. Onderwijshuisvesting/brede school:  Instroompunten Bornsche Maten, Reuvekamp en Stroom Esch zijn gerealiseerd.  Visie op Integrale kindcentra is in uitvoering.

Pagina 16

Jaarstukken 2022

Spoorveiligheid:  Het risicobewustzijn en kennis over het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen bij de inwoners van Borne wordt vergroot.  Het aantal stremmingen op de spoorwegovergangen in gemeente Borne wordt tot een minimum beperkt.  Het verkeersgedrag van de weggebruikers in de gemeente is op positieve wijze veranderd.  Met ProRail zijn afspraken gemaakt over maximale bereikbaarheid, minimale storingen, onbewaakte overwegen en minimale dichtligtijden.  Daartoe worden in de komende vier jaar in overleg met ProRail zo mogelijk maatregelen genomen.

2.1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder is, per thema, een beschrijving gegeven van de acties die zijn ondernomen om de gedefinieerde doelen te behalen. Cultuur en vrije tijd In 2022 zijn de culturele activiteiten zoals opgenomen in de Cultuuragenda voortgezet. Tevens is bij de provincie Overijssel een aanvraag ingediend voor de regeling Cultuurmakelaars, waarmee de gemeente een cultuurmakelaar voor vier uur per week in 2023-2024 wil aanstellen. In juni 2022 is het Lokaal Muziekakkoord getekend door de stichting Brigantijn, St. Stephanus Zenderen, drie lokale muziekverenigingen, Kulturhus, het Lokaal Fonds Borne, de stichting Meer Muziek in de Klas en gemeente Borne. De ambitie: Structureel muziekonderwijs aan alle groepen van alle basisscholen in de gemeente. 'Meer Muziek in de Klas' heeft binnen acht jaar een plek in het curriculum van het basisonderwijs. Eind 2022 is er een verzoek bij de provincie Overijssel ingediend voor een hogere bijdrage vanuit de regeling cultuureducatie voor de periode 2023-2025. Uitsluitsel hierover wordt verwacht in 2023, deze extra middelen komen ten goede aan de ambitie van het muziekakkoord. In 2022 is er gewerkt aan een kerkenvisie waarbij in samenspraak met de verschillende kerkgemeenschappen is gesproken over het toekomstperspectief. Economie Het centrum van Borne klom uit een diep dal na de coronaperiode.

De hoge energiekosten, effecten van de oorlog in Oekraïne en gebrek aan personeel waren drie belangrijke thema’s in 2022. In het centrum zijn een aantal nieuwe ondernemers zich gaan vestigen en er hebben weer verschillende evenementen plaatsgevonden na de coronaperiode. Op bedrijventerrein Molenkamp is veel bedrijvigheid en er is vrijwel geen leegstand. Tevens is hier in 2022 het KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen) certificaat behaald. Op het bedrijventerrein Westermaat De Veldkamp is in 2022 bijna 40.000 m2 grond verkocht. De geactualiseerde concept grondexploitatie op het RBT bedrijventerrein in Almelo sluit op een totale winst van € 11,5 miljoen en verbetert dus met € 3,8 miljoen op eindwaarde. Hiervan is 8% bestemt voor gemeente Borne. Eind december is er een begin gemaakt aan de economische visie. Deze wordt in 2023 afgerond. De rol van de accountmanager bedrijven/dorpsmanager bewijst zijn waarde in Borne. Ondernemers wisten de weg naar de gemeente veelal via de accountmanager goed te vinden en zijn positief over het ondernemersklimaat.

Pagina 17

Jaarstukken 2022

Educatie Sinds maart 2022 vangt gemeente Borne Oekraïense vluchtelingen op. In overleg met gemeente Hengelo is een uitbreiding van de nieuwkomersschool De Horizon gerealiseerd aan de Hazenweg in Hengelo, waar kinderen in de basisschoolleeftijd uit de gemeentes Hengelo, Hof van Twente en Borne onderwijs krijgen. Kinderen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs ontvangen onderwijs binnen de Internationale Schakelklassen op Het Erasmus in Almelo. In 2022 is de uitbreiding bij basisschool Beekpark gerealiseerd en in oktober 2022 in gebruik genomen. Tevens is in 2022 gestart met de uitbreiding van basisschool De Vonder en kinderopvang, binnen het plangebied De Horsten in de wijk Bornsche Maten. Ten aanzien van de vervangende nieuwbouw van de basisscholen Jan Ligthart en ’t Oldhof, in de vorm van een kindcentrum, als onderdeel van het project ’t Wooldrik is met de diverse partners verdere uitvoering gegeven aan het technisch ontwerp. In 2022 is gewerkt aan het maken van afspraken voor de doorgaande leer- en ontwikkellijn tussen kinderopvang en het basisonderwijs. Daarnaast is in 2022 gestart met de uitvoering van de activiteiten onder het Nationaal Programma Onderwijs. De GGD zet de gezonde schoolaanpak in voor een gezonde leefstijl binnen de basisscholen. Binnen de gemeente zijn een extra jeugdconsulent en beleidsmedewerker tijdelijk aangesteld.

In 2022 heeft een accreditatie plaatsgevonden van het Taalhus (bibliotheek). Dit heeft geleid tot een actieplan ter versterking van basisvaardigheden (laaggeletterdheid). Gezondheid De afgelopen jaren heeft de coronacrisis laten inzien dat een goede gezondheid en preventie van essentieel belang zijn. In Twente wordt gewerkt vanuit een regionale bestuursagenda publieke gezondheid. Het doel is dat inwoners van Twente minimaal net zo lang in gezondheid leven als inwoners elders in Nederland. In de visie op het sociaal domein van gemeente Borne wordt uitgegaan van positieve gezondheid waarbij de nadruk ligt op veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen. Het gaat om vroegsignalering, accepteren en normaliseren. Vanuit deze speerpunten is in 2022 is een vervolg gegeven aan de uitvoering van het Lokaal Preventieakkoord. Daarnaast is de JOGG (gezonde jeugd gezonde toekomst) coördinator gestart om een gezonde toekomst voor kinderen te stimuleren. Samen met scholen en lokale partners wordt een integraal netwerk opgezet voor zorg op maat en goede ketenafspraken rondom preventie overgewicht en het stimuleren van een gezonde leefstijl. Zo is gestart met Valpreventie voor 65-plussers. Verder richt het Lokaal Preventieakkoord zich op de thema’s roken (rookvrije generatie) en alcohol, drugs en andere verslavingen.

Samenwerking met huisartsen wordt hierbij geïntensiveerd en er is een aanzet gegeven voor de nauwere samenwerking die in 2023 een vervolg krijgt. Gezondheid hangt samen met andere thema’s en krijgt een steeds prominentere plek in het integrale beleid, waaronder de Omgevingsvisie. Het gaat om het creëren van een gezonde sociale en fysieke omgeving waarin verschillende sectoren (onderwijs, sport, ruimtelijke ordening, sociaal domein, zorg, veiligheid en welzijn) zijn betrokken. Vanuit de verbinding zorg, gezondheid en veiligheid is een onderzoek uitgevoerd naar de behoefte van ouders/opvoeders om vanuit het platform Loes aan te sluiten bij de Risk Factory, waar alle groep acht leerlingen eens per jaar naar toe gaan. En de trainingen in het kader van destigmatisering en preventie aan vrijwilligers en professionals in het kader van het project Grip op verwardheid dat in 2020 is gestart, is afgerond en geëvalueerd. Er wordt gekeken om een vervolg op maat in te zetten als er behoefte aan is. Voor de mensen uit Oekraïne bij de opvanglocaties is een netwerk van zorg opgezet, waaronder huisartsenzorg, tandheelkundige zorg, GGZ zorg en vaccinaties en preventie en zorg rondom corona. Dit samen met lokale zorgprofessionals en vrijwilligers op de locaties.

Pagina 18

Jaarstukken 2022

Maatschappelijke participatie Integrale toegang Op 1 maart 2022 is het Sociaal Hus voor inwoners geopend: één plek voor alle ondersteuningsvragen waarbij inwoners snel en efficiënt worden geholpen, ongeacht de vraag of de hulpvraag voor de gemeente of voor de maatschappelijke partners is. Het Sociaal Hus is bedoeld om de route naar de best passende ondersteuning zo kort en zo eenvoudig mogelijk te laten zijn. Het is een belangrijk onderdeel van de transformatie binnen het sociaal domein. In het najaar van 2022 heeft er een interne evaluatie van het Sociaal Hus plaats gevonden. De samenwerking met en tussen de maatschappelijke partners is sterker, de lijnen zijn korter en het Sociaal Hus levert een wezenlijke bijdrage aan het werken volgens de Visie van het sociaal domein. Conform de Visie sociaal domein is een beweging ‘naar de voorkant in gang gezet’, is preventiever gewerkt en is het voorliggende veld versterkt. Voorliggende voorzieningen In het najaar van 2022 zijn drie nieuwe voorliggende voorzieningen van start gegaan: een ontmoetingsgroep, de vrijwillige vervoersdienst ANWB Automaatje en een was- en strijkservice. De ontmoetingsgroep is ondergebracht in de wijk Letterveld en wordt begeleid door vrijwilligers en een professional van Wijkracht.

Het gaat om het bieden van een laagdrempelige zinvolle daginvulling waarbij structuur, aandacht en sociale interactie met andere mensen centraal staat. Eind 2022 maakten acht ouderen hiervan gebruik. Het doel van de vrijwillige vervoersdienst ANWB Automaatje is dat mensen die minder mobiel zijn mee kunnen blijven doen in de samenleving. Zij worden door een vrijwillige chauffeur naar de gewenste plek van bestemming gereden tegen een kleine vergoeding. Deze dienst wordt gecoördineerd door Wijkracht. Voor het verzorgen van de was zijn bij de herindicatie 34 cliënten (van de 310) overgestapt naar de was- en strijkservice. Voor deze cliënten geldt een overgangstermijn van drie maanden, effectief zullen zij in het eerste kwartaal van 2023 gebruik gaan maken van de was- en strijkservice. Voor 29 inwoners blijft de wasverzorging een maatwerkvoorziening binnen de Wmo2015. Het merendeel van de cliënten heeft er van afgezien om gebruik te maken van de was- en strijkservice. Jeugdhulp De coronamaatregelen die in begin 2022 van toepassing waren, heeft de start van de samenwerking met de kinderopvangorganisaties en het basis- en speciaal onderwijs bemoeilijkt. De samenwerking kwam in de tweede helft van 2022 op gang. Er is meer afstemming met externe verwijzers (huisartsen en gecertificeerde instellingen) waardoor zij beter passende zorg hebben ingezet.

De overgang tussen jeugdhulp en Wmoondersteuning verloopt soepeler zodat jeugdigen ondersteuning blijven ontvangen. De Regiovisie Jeugdhulp is in 2022 door alle veertien Twentse gemeentes vastgesteld. In 2022 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) de gemeentelijke toegang voor jeugdhulp geïnspecteerd. Onderzocht is de vakbekwaamheid en cliëntgerichtheid bij de probleemanalyse en het gezinsplan. De conclusie van de inspectie was dat de gemeentelijke toegang ruimschoots aan de kwaliteitseisen voldoet. Cliëntervaringsonderzoeken Wmo en jeugd De cliëntervaringsonderzoeken (in 2022 afgenomen over de ervaringen in 2021) voor Wmo en jeugd laten een positief beeld zien. Cliënten zijn meer tevreden over het contact met de gemeente ten opzichte van voorgaande jaren. Zij ervaren de medewerkers als vriendelijk, deskundig, empathisch, meedenkend, behulpzaam en begripvol. 90% van de cliënten geeft aan dat de ondersteuning hen verder helpt. Huisvesting statushouders Borne heeft in 2022 meer dan voldaan aan de taakstelling. In samenwerking met Welbions en door de tussenlocatie Maria Mediatrix voor statushouders te gebruiken in afwachting van beschikbare woningen, is de taakstelling zoals deze door het Rijk is vastgelegd voor gemeente Borne behaald. Totaal zijn er 29 statushouders geplaatst waarbij er sprake was van veel huishoudens bestaande uit meerdere personen.

Pagina 19

Jaarstukken 2022

Sport Het afgelopen jaar is gewerkt aan het opstellen en afronden van het Technisch Ontwerp en Bestek voor projectdeel twee van project 't Wooldrik. Het organisatieplan en de meerjarenexploitatiebegroting voor de oprichting van een gemeentelijke BV is in 2022 vastgesteld. Ook heeft de raad wensen en bedingen ten aanzien van de oprichting van een spotbedrijf ingebracht. Het instellingsbesluit van de Bestuurscommissie Lichamelijke Opvoeding en Sport (BLOS) is ingetrokken en in afwachting van de start van het sportbedrijf is een Adviescommissie sport en bewegen benoemd. In 2022 is uitvoering gegeven aan de vervanging van de toplaag van een kunstgrasveld op Sportpark 't Wooldrik. Ter voorbereiding op de start van 't Wooldrik zijn de beachvelden verplaatst naar 't Sportpark en is de toegang en fietsenstalling van de voetbalvereniging BVV Borne verplaatst. Ook is er een blaashal opgericht. Het volgens het MJOP opgenomen planmatig onderhoud voor 2022 bij sportzaal de Hooiberg en Sportcentrum de Wensinkhof zijn nog niet noodzakelijk gebleken en worden doorgeschoven. De vervanging van het filter in het zwembad is doorgeschoven naar de zomer van 2023 omdat de uitvoering van de werkzaamheden betekenen dat het zwembad drie weken lang niet kan worden gebruikt. De herijkte visie op sport en bewegen is vastgesteld door de gemeenteraad.

Vanuit het Lokale Sportakkoord is een verenigingscoach gestart met de ondersteuning voor vitale sportverenigingen en de uitvoering van het preventieakkoord. Contacten van de buurtsportcoaches met de diverse maatschappelijke partners, kinderopvang , onderwijs en sportverenigingen zorgen voor de gewenste verbindingen om inwoners preventief te stimuleren tot bewegen, een gezonde leefstijl en het aanpakken van bewegingsachterstanden (onder andere door corona). Veiligheid Integraal veiligheidsplan 2021-2022 In 2022 is uitvoering gegeven aan verschillende speerpunten uit het Integraal veiligheidsplan 2021-2022. Te denken valt aan de verdere uitrol van de Hulpkaart in samenwerking met het Zelfregieteam, de aanstelling van een tweede procescoördinator zorg en veiligheid voor de aanpak van multiprobleemcasuïstiek, de introductie van Hackshield onder de basisschooljeugd, de verlenging van de pilot bodycams voor onze boa's met een jaar, een dashboard wonen en zorg en afwegingskader voor nieuwe woon-zorginitiatieven voor de woonzorgvisie er en is door de uitvoering en implementatie van de weerbaarheidsscan en het Actieplan Weerbaar Borne de basis nagenoeg op orde bij de Bornse aanpak van ondermijning. In september is gestart met de actualisatie van het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Hiervoor zijn ook het BornePanel en de dorps- en wijkraden geraadpleegd.

Het nieuwe IVP zal in de in raad van februari 2023 worden vastgesteld. Om de opvang van ontheemden uit Oekraïne veilig te laten verlopen zijn voor het Zwanenhof en Maria Mediatrix veiligheids- en calamiteitenplannen opgesteld, deze zijn getoetst door de veiligheidsregio en beoefend door de brandweer. Om de overlast van het arrestantencomplex voor omwonenden verder te verkleinen zijn met de Buurtbus, Keolis en politie Oost-Nederland nadere afspraken gemaakt. Verkeersveiligheid Om de verkeersveiligheid in Borne verder te vergroten is de maximale snelheid op de Europastraat van 50 naar 30 km/uur gebracht. Bermen in het buitengebied zijn voorzien van brede betonstroken en de schoolomgeving in Hertme is veiliger gemaakt. Daarnaast zijn de inwoners met snelheidsindicatiesystemen bewuster gemaakt van de gereden snelheden in hun wijk en buurt en zijn er verkeerseducatieprojecten voor alle leeftijden georganiseerd.

Pagina 20

Jaarstukken 2022

Spoorveiligheid Met ProRail is het aanbestedingsdocument opgesteld voor de spoorwegonderdoorgangen. De aanbesteding voor het ingenieursbureau is gedaan en in 2023 wordt het ingenieursbureau gecontracteerd. Met de bedrijven en bewoners rondom de toekomstige spoorwegonderdoorgangen in de Oonksweg en de Bornerbroeksestraat is gesproken en er is een voorlichtingsavond gehouden. Met ProRail is een bestuurlijk overleg geweest over cameratoezicht op overwegen (in verband met veiligheid) en het station (in verband met zelfdodingen). Stremmingen zijn tot een minimum beperkt gebleven. Wel is aandacht geschonken over de begeleiding van verkeersregelaars bij een storing. Werk en inkomen Arbeidsmarkt en werkgelegenheid Participatiebeleid: doel is iedereen mee laten doen naar vermogen, bij voorkeur in de vorm van betaald werk of als zelfstandige. De werkgerelateerde uitstroom groeit jaarlijks met 15%. Absoluut gezien is de werk gerelateerde uitstroom met 1 gedaald in 2022 t.o.v. 2021. Relatief gezien is sprake van een stijging van werk gerelateerde uitstroom van 11 naar 12%. Dit heeft in grote mate te maken met een bestand welke steeds lastiger wordt om uit te stromen naar werk. Een ander aspect dat nog meespeelt is de conjunctuur. Totale uitstroom 2021 82 waarvan werk gerelateerd 32. (Gemiddeld bestand 282.5) = 11% van het bestand Totale uitstroom 2022 83 waarvan werk gerelateerd 31.

(Gemiddeld bestand 260,5) = 12% van het bestand Sociaal Domein In 2022 is bij meer dan 90% van de doelgroep eenmalige energietoeslag (cijfers uitvoeringsorganisatie gemeente Hengelo) verstrekt, waarbij er tevens aandacht is geweest voor het sociaal fonds - Sociaal hus. In 2022 is vastgesteld dat het realiseren voor stageplekken voor de specifieke doelgroepen 'voormalig Wajongers'en 'statushouders' naar het model 'Borne Werkt', wordt doorgeschoven naar 2023 waarbij bovenstaande onderdeel is van de brede evaluatie ten aanzien van BorneWerkt. Schuldhulpverlening In 2022 zijn er naast het project Vroeg erop Af constructieve gesprekken gevoerd met Stadsbank Oost Nederland om de dienstverlening op het gebied van (vroegtijdige) schuldhulp te versterken. Het Sociaal Hus is nauw betrokken bij deze nieuwe implementatie en is het eerste aanspreekpunt voor financiële hulpvragen om zodoende alle voorliggende voorzieningen te kunnen benutten. Doel: versterken voorliggend veld en betere aansluiting vinden bij de inwoner. Inburgering In 2022 is er een verhoogde taakstelling vastgesteld door het Rijk voor gemeente Borne voor statushouders. Dit heeft direct gevolgen gehad voor het aantal uitkeringsgerechtigden. Statushouders zijn hiermee een groeiende doelgroep. Statushouders worden zo snel mogelijk begeleidt naar een passende opleiding of baan.

In 2022 zijn er voorbereidingen getroffen om de financiële zelfredzaamheid bij statushouders te versterken door middel van financieel ontzorgen zodat er een betere focus kan zijn op werk- en/of leerroutes.

Pagina 21

Jaarstukken 2022

2.1.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel worden de begrote en gerealiseerde baten en lasten van dit programma weergegeven. Door het afronden op duizendtallen kunnen er afrondingsverschillen ontstaan. Primitief begroot

Actueel begroot

Realisatie

Verschil

Lasten: Cultuur en vrije tijd Economie Educatie Gezondheid Maatschappelijke participatie Sport Veiligheid Werk en inkomen

1.555 3.002 2.323 1.002 15.188 2.636 1.803 10.137

1.591 1.358 3.003 1.050 16.851 4.377 1.931 10.661

1.489 1.529 2.911 1.124 16.889 4.531 1.808 11.511

102 -171 92 -74 -38 -154 123 -851

V N V N N N V N

Totaal lasten

37.646

40.821

41.793

-972

N

Baten: Cultuur en vrije tijd Economie Educatie Gezondheid Maatschappelijke participatie Sport Veiligheid Werk en inkomen

410 2.631 339 0 198 1.085 0 5.165

410 968 486 20 539 1.287 0 5.215

437 836 325 66 863 1.433 3 4.727

28 -131 -160 46 323 145 3 -487

V N N V V V V N

Totaal baten

9.827

8.924

8.690

-234

N

-27.819

-31.898

-33.103

-1.206

N

( x € 1.000)

Saldo PR1 Solidair Borne

Voor een toelichting wordt verwezen naar de jaarrekening.

Pagina 22

Jaarstukken 2022

2.2 programma Duurzaam Borne 2.2.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: Ook lokaal ligt er een grote opgave op het gebied van duurzaamheid. Het is een containerbegrip, dat meer is dan het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen, CO2-uitstoot en restafval. In deze raadsperiode willen we onze doelen concreet maken en stappen zetten om die doelen te bereiken. THEMA'S PROGRAMMA DUURZAAM BORNE

Doelen per thema

Duurzaamheid

Inwoners leven in een duurzame, klimaatneutrale samenleving.

Mobiliteit

Inwoners kunnen makkelijk en veilig komen waar ze moeten zijn.

Omgeving

Inwoners leven in een schone, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Wonen

De inwoners wonen in een betaalbare, nette en veilige woning.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Duurzaamheid:  In 2030 is 30% van het gebruik van elektriciteit in Borne duurzaam opgewekt.  In 2030 is 20% van de gebouwde omgeving in Borne aardgasvrij.  De CO2-uitstoot is in 2025 met 25% verminderd ten opzichte van 1990.  Qua energiebesparing streven we in 2023 naar het niveau van energieverbruik van 1990. Van daaruit streven we naar een verdere jaarlijkse besparing van 2%.  Qua energielabel zijn alle woningen in 2025 betrouwbaar gelabeld. Voor nieuwbouw gelden vanaf 2020 BENG normen (Bijna Energie Neutraal) en vanaf 2025 dient alles volledig energie neutraal te zijn. Gemeentelijk vastgoed en kantoren vereisen vanaf 2023 een Energielabel C.  Gemiddeld produceren inwoners van Borne maximaal 120 kg restafval per persoon. Om dit te bereiken wordt het afvalbeleid gemonitord, geëvalueerd en (stapsgewijs) geoptimaliseerd (zonder de lange termijnvisie los te laten). Scenario’s met behoud van de zwarte afvalcontainer worden uitgewerkt. Voorlichting blijft essentieel.  Binnen de Groene Poort blijven we inzetten op o.a. vergroting van het toeristische en recreatieve aanbod, plattelandsontwikkeling (behoud leefbaarheid) en verbetering van biodiversiteit.

Pagina 23

Jaarstukken 2022

We voeren het vastgestelde 'Plan van aanpak asbestdaken' uit en onderzoeken hierbij de mogelijkheid van een stimuleringsregeling voor particulieren.

Fietsers en voetgangers:  Fietsplan is gereed en in uitvoering.  Binnendorps deel F35 is afgerond, inclusief onderdoorgang Bornerbroeksestraat (stapsteen drie van de Totaalvisie).  Alle wijken zijn duurzaam veilig ingericht (inclusief 30 km zones). Infrastructuur:  Een gemeentelijke verbindingsweg met ondertunneling.  Een goede en duidelijke oplossingsvariant gekozen voor de verkeersproblematiek in Zenderen.  Blijvende lobby voor knip in de rondweg. Elshorst-Vloedbelt:  Uitgangspunt is dat ontwikkelingen op deze locatie de leefbaarheid en veiligheid in Zenderen en het buitengebied niet negatief beïnvloeden, maar juist bijdragen aan versterking hiervan.  Dit is ook het uitgangspunt met betrekking tot het plan van de eigenaar Twence voor de realisatie van een mestverwaardingsinstallatie op de locatie Elhorst Vloedbelt. Als dit plan wordt doorgezet, moeten kansen worden benut voor de doorontwikkeling van deze locatie en moet de samenleving kunnen profiteren van de energieopbrengst.  Waar dit mogelijk is en bijdraagt aan de leefbaarheid en veiligheid van Zenderen, zoeken wij de verbinding met infrastructuur en duurzaamheid, in het bijzonder de verkeersafwikkeling en bereikbaarheid van Zenderen en de werklocaties in Twente.

 Bij een nieuwe invulling van de Elhorst Vloedbelt is voor ons een voorwaarde dat op deze locatie naast eventuele mestverwaarding- geen nieuwe stortactiviteiten en/of opslag van afval c.q. vrijkomende materialen, zoals asbest, meer mogelijk is. Wonen:  Een evenwichtige en toekomstbestendige woningvoorraad die past bij de woningvraag van de toekomst. Daarbij vooral kijkend naar specifieke doelgroepen als jongeren, ouderen en statushouders. Het gaat dan bijvoorbeeld niet alleen om levensloopbestendig bouwen, maar ook om aandacht binnen woonomgevingen voor kwetsbaren.  Duurzaamheid moet de komende jaren ook bij 'wonen' een duidelijker thema worden, waarbij particuliere initiatieven uitdrukkelijk in de afwegingen worden meegenomen.  Concreet betekent dit voortdurend goed kijken of we de juiste woningen op de juiste plek realiseren.

Pagina 24

Jaarstukken 2022

2.2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder is, per thema, een beschrijving gegeven van de acties die zijn ondernomen om de, in het vorige onderdeel, gedefinieerde doelen te behalen. Duurzaamheid Energietransitie Na de vaststelling van de Energievisie in 2021 is het programma Energietransitie in uitvoering. Langs drie strategische pijlers is in 2022 aan een veelheid aan projecten en acties gewerkt om de doelen te realiseren. De stip op de horizon is een klimaatneutraal (CO-2 neutraal) Borne in 2050. Binnen de pijler 'Energiebesparing' zijn stappen gezet om het digitale Energieloket verder te professionaliseren. Mede als gevolg van de sterke stijging van de aardgasprijzen is het bewustzijn onder inwoners gegroeid om energie te besparen. Het aantal Energiecoaches en het aantal adviesgesprekken in 2022 is dan ook verviervoudigd naar acht. Ook is in 2022 gestart met wijkgerichte collectieve inkoopacties, met nadruk op het aanbrengen van isolatiemaatregelen en plaatsen van zonnepanelen. Het zakelijk Energiefonds Borne is in 2022 niet van de grond gekomen doordat het gecontracteerde fondsmanagement en -beheer tekortschoot in de dienstverlening. Uiteindelijk heeft dat geresulteerd in een opzegging van de samenwerking. In 2023 wordt een herstart gemaakt.

In de wijk Wensink-Zuid zijn een aantal wijkbijeenkomsten geweest om draagvlak te creëren om als inwoners zelf de richting te kunnen bepalen hoe de wijk rond 2030 van het aardgas afgekoppeld kan worden. Dit is een langjarig proces dat in 2023 voortgezet wordt. De optie 'warmtenet' kan alleen een duurzaam warmte alternatief voor aardgas worden voor wijken in Borne indien er ook sprake is van een duurzame, betrouwbare en betaalbare warmtebron. Om dat te kunnen bepalen participeert gemeente Borne in een haalbaarheidsonderzoek voor een regionaal warmte transportnet met restwarmte van de afvalverbrandingsinstallatie Twence als voorlopige bron. Voor de grootschalige duurzame opwek heeft stagnatie plaatsgevonden in het opstellen en vaststellen van specifieke beleidsregels voor zonnevelden. Deze zijn nodig om verzoeken voor de vestiging van zonnevelden te kunnen beoordelen en vergunnen. Wel zijn er weer een aantal grote daken belegd met zonnepanelen, en is vooral het particuliere aandeel zonnepanelen op eigen daken flink gegroeid. Eind 2022 zijn gesprekken begonnen om te komen tot een participatie van inwoners in het eigendom van het zonnepark op de ElhorstVloedbelt, een initiatief van Twence. De verwachting is dat in de loop van 2023 een overeenkomst opgeleverd wordt inzake lokaal eigenaarschap in een deel van het te realiseren zonnepark.

Mobiliteit Samen met de provincie Overijssel, de gemeente Almelo en ingenieursbureau Sweco is er voor de Regionale Randweg (Vloedbeltverbinding) een PlanMER uitgevoerd. In deze PlanMER zijn vier alternatieven beoordeeld. Het alternatief 'bundeling A1/A35' is als meest milieuvriendelijkste alternatief beoordeeld. Na vaststelling van dit alternatief is deze uitgewerkt en is er een scopedocument opgesteld met uitgangspunten voor de nieuwe Vloedbeltverbinding. Hier is ook veel contact geweest met de omgeving. Hierna is er een Provinciaal Inpassingsplan gemaakt. Deze is in 2023 ter inzage gelegd. De maximale snelheid op de Europastraat is aangepast van 50 naar 30 km/uur. Dit is het voorbeeld hoe we ook andere wegen in Borne klimaataddaptief en duurzaam gaan inrichten. Er is een regionale laadpalen aanbesteding geweest. Voor Borne is een laadvisie opgesteld inclusief een visiekaart waar de laadpalen komen. Er zijn en worden veel laadpalen geplaatst in de gemeente. Voor de F35 Noord vanaf de Azelosestraat tot aan de Oonksweg is een integraal ontwerp gemaakt, deze is met de inwoners uit deze omgeving besproken. Het ontwerp is gereed en in 2023 is de aanbesteding van het werk.

Pagina 25

Jaarstukken 2022

Het proces en de vijftien uitgangspunten zijn vastgesteld voor het actualiseren van de Mobiliteitsvisie. Omgeving De mestverwaardingsinstallatie is eind 2022 in gebruik genomen. De omgevingsvergunning om een zonnepark van ongeveer 1,5 hectare te realiseren is eind 2022 onherroepelijk geworden. Voor de Vloedbeltverbinding, een nieuwe weg die met name bedoeld is Zenderen en deel van Borne te ontlasten van te grote verkeersdruk en regionaal verkeer beter te laten doorstromen, is in 2022 de Mileu Effect Rapportage (mer) procedure doorlopen. Het ontwerp PIP (Provinciaal inpassingsplan) Vloedbeltverbinding zal begin 2023 ter inzage worden gelegd. Begin 2023 komt er een bestuurlijk overleg tussen de provincie, gemeente en Twence met als insteek de mogelijkheden te onderzoeken om te komen tot afspraken over sluiting van de stortplaats Elhorst Vloedbelt. Wonen Zowel lokaal als regionaal wordt er middels monitoring en behoefteonderzoek continu gelet op de woningbehoefte, niet alleen in kwantitatieve, maar vooral ook in kwalitatieve zin. Lokaal is er voor onze gemeente een digitale woningmarktmonitor opgesteld, waarmee we ons beleid op het gebied van wonen en volkshuisvesting actueel kunnen houden. Het woningbouwaanbod wordt daarop zo goed mogelijk aangepast. Mede op basis van deze monitor is de ‘Woonvisie gemeente Borne 2018-2028’ geactualiseerd.

In navolging daarvan wordt de ‘Woonvisie gemeente Borne 2022+’ in mei 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Met betrekking tot de kwantitatieve en de kwalitatieve behoefte, zijn en worden er op diverse niveaus afspraken gemaakt. Zo is door de provincie en de veertien Twentse gemeenten, de ‘Woondeal Twente’ ondertekend. De basis voor deze Woondeal wordt gevormd door de Regionale Woonagenda Twente. Hierin ligt de focus op de aangewezen sleutelprojecten, waaronder de Bornsche Maten met 400 extra woningen. Ook de prestatieafspraken met Welbions worden continu gemonitord en worden in 2023 geactualiseerd. In deze prestatieafspraken worden door de corporatie, in samenwerking met de gemeente en met de huurdersvereniging, afspraken gemaakt over betaalbaarheid & beschikbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en kwetsbare doelgroepen. Tenslotte is in 2022 gestart met een traject ten behoeve van de versnelde ontwikkeling van sociale huurwoningen (zowel flexwoningen als permanent) voor een brede doelgroep (jongeren, gescheiden mensen, statushouders, uitstromers uit de maatschappelijke opvang, senioren etc.).

Pagina 26

Jaarstukken 2022

2.2.3 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel worden de begrote en gerealiseerde baten en lasten van dit programma weergegeven. Door het afronden op duizendtallen kunnen er afrondingsverschillen ontstaan. Primitief begroot

Actueel begroot

Realisatie

Verschil

Lasten: Duurzaamheid Mobiliteit Omgeving Wonen

4.577 2.211 2.497 11.174

4.810 2.219 2.541 3.974

5.291 2.700 2.611 4.994

-481 -481 -70 -1.021

N N N N

Totaal lasten

20.459

13.544

15.596

-2.053

N

Baten: Duurzaamheid Mobiliteit Omgeving Wonen

4.601 26 29 10.359

4.749 26 29 2.934

5.561 526 153 3.962

813 500 124 1.028

V V V V

Totaal baten

15.015

7.737

10.202

2.465

V

Saldo PR2 Duurzaam Borne

-5.444

-5.806

-5.394

412 V

( x € 1.000)

Voor een toelichting wordt verwezen naar de jaarrekening.

Pagina 27

Jaarstukken 2022

2.3 programma Verbindend Borne 2.3.1 Wat willen we bereiken? Raadsakkoord Borne 2018-2022: We leven in een complexe wereld waarin alles met elkaar samenhangt. Toch is het niet vanzelfsprekend dat de verbinding wordt gemaakt tussen ontwikkelingen en onderwerpen die met elkaar samenhangen en die elkaar beïnvloeden. De gemeente -bestuur en organisatie- gebruikt regievoering, overheidsparticipatie, samenwerking en bestuurlijke vernieuwing om verbinding te maken en te houden met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We roepen onze inwoners en organisaties op, om met ons mee te denken over het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en het nemen van initiatieven. THEMA'S PROGRAMMA VERBINDEND BORNE

Doelen per thema

Bestuur

Inwoners hebben vertrouwen in het gemeentebestuur waarmee ze samenwerken aan maatschappelijk opgaven.

Dienstverlening

Inwoners hebben makkelijk toegang tot gemeentelijke diensten, informatie en voorzieningen.

Aanvullend zijn voor 2018 - 2022 de volgende resultaatafspraken gemaakt. Stimuleren burger- en overheidsparticipatie:  De blanco paragraaf in het Raadsakkoord biedt ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving. Deze initiatieven worden getoetst aan de ambities van het Raadsakkoord en wanneer deze een positieve bijdrage leveren aan het bereiken van onze doelen, worden ze opgenomen in het Raadsakkoord.  Deze initiatieven worden ondersteund vanuit de ambtelijke organisatie. Indien wenselijk worden één of meerdere raadsleden/commissieleden gelinkt aan het initiatief (o.a. afhankelijk van de omvang).  Voor kansrijke initiatieven kan een budget beschikbaar worden gesteld om initiatieven aan te jagen. Initiatiefnemers worden hierbij ook ondersteund in het aanvragen van financieringsmogelijkheden bij externe partijen.  In 2018 wordt een plan van aanpak ‘Stimuleren en ondersteunen burgerinitiatieven’ ontwikkeld, zodat vanaf begin 2019 gestart kan worden.  In de komende raadsperiode wordt bestuurlijke vernieuwing beschouwd als twee met elkaar samenhangende processen, te weten:  optimalisering van het besluitvormend proces van de gemeenteraad, waarbij inwoners optimaal worden betrokken bij de totstandkoming van beleid (en uitvoering).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=4170d101-ed16-4df9-b506-c25e94e8cc47