CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2026 - 2041 - gemeente Borne

Raadsvergadering 9 december 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 gemeente Borne14.418 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 Gemeente Borne

Opdrachtgever Opgesteld door Kenmerk Status Datum

Gemeente Borne Floor Lensing en Valerie Boon U25336 Definitief 29 september 2025

Voorwoord In 2025 hebben gemeente Borne en de schoolbesturen samen een plan gemaakt voor de schoolgebouwen in onze gemeente, het integraal huisvestingsplan (IHP). Het beschrijft hoe we ervoor zorgen dat de schoolgebouwen goed, veilig en duurzaam blijven. Als gemeente vinden we het belangrijk dat alle kinderen een fijne en goede plek hebben om te leren en zich te ontwikkelen. Daarom hebben we samen met de schoolbesturen gekeken naar wat er de komende jaren nodig is. Het IHP gaat verder dan alleen gebouwen. Het kijkt breder naar het onderwijs en de samenleving. Bij de totstandkoming van dit IHP hebben we verschillende onderwerpen besproken, zoals hoe kinderen van 0 tot 15 jaar stap voor stap kunnen leren en groeien, dat alle kinderen kunnen meedoen op school, het kindcentrum als plek om te leren en elkaar te ontmoeten, de spreiding van onderwijs in onze gemeente en duurzaamheid van schoolgebouwen. Ook de kinderopvangorganisaties hebben meegedacht bij het maken van dit plan, waardoor dit plan zich niet alleen richt op het onderwijs maar ook op de verbinding met de voorschoolse periode.

Met vriendelijke groet, Namens gemeente Borne en de schoolbesturen, Arthur Lammers Wethouder Onderwijs, Gemeente Borne Ralf Dwars Bestuurder Stichting Brigantijn Mirelle Schuurman Voorzitter College van Bestuur Stichting Katholiek Onderwijs Twenterand Evelien Leurs Directeur bedrijfsvoering Scholengroep Carmel Hengelo

Dit plan geeft duidelijkheid voor de onderwijsinstellingen en gemeente Borne. Zo zorgen we samen voor goede en toekomstbestendige schoolgebouwen. Het IHP helpt gemeente, onderwijs, kinderopvang en andere maatschappelijke organisaties beter samenwerken en voorzieningen op elkaar afstemmen. De keuzes die we in dit plan maken, dragen eraan bij dat onze gemeente een fijne en gezonde plek blijft voor iedereen, nu én in de toekomst. We zijn trots op het resultaat en kijken met vertrouwen uit naar uitvoering van het plan. In gemeente Borne blijven we samen werken en aan goed onderwijs, dat klaar is voor de toekomst en waar alle kinderen kunnen meedoen.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 2 van 40

Managementsamenvatting De gemeente Borne heeft samen met de schoolbesturen in de gemeente een gedragen, beleidsrijk Integraal Huisvestingsplan ontwikkeld voor de huisvesting van het primair onderwijs en voortgezet onderwijs in de gemeente. Het “Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 gemeente Borne” vormt een planningsinstrument voor het plannen en beheren van de onderwijshuisvesting in de gemeente. Dit Integraal Huisvestingsplan (vanaf hier: IHP) heeft als doel om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting. Het IHP is een dynamisch document dat elke vier jaar wordt geëvalueerd en geactualiseerd. Deze managementsamenvatting biedt een beknopte weergave van de belangrijkste elementen van het rapport. Vanuit het inhoudelijk kader zijn gezamenlijk denkrichtingen bepaald voor plannen met betrekking tot onderwijshuisvesting in de gemeente. Het inhoudelijk kader is samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties uitgewerkt in vier thema’s: doorgaande leer- en ontwikkelingslijn, inclusiever onderwijs, kindcentrum als werk- en ontmoetingsplek en spreiding van het onderwijs en duurzaamheid. Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn De schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en gemeente Borne streven naar een sterke samenwerking om kinderen van 0 tot 15 jaar1 een samenhangende leer- en ontwikkelomgeving te bieden.

De focus ligt op samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs in een kindcentrum voor 0 tot 13-jarigen. Verder wordt voor PO en VO ingezet op inhoudelijk afstemming, onder andere via een verkenning op Kansrijk Kiezen. Voor de kindcentra van 0 tot 13 jaar wordt waar mogelijk en wenselijk gestreefd naar een integratie van onderwijs en kinderopvang in één gebouw met het oog op kwaliteit, ruimte en samenwerking. Er wordt rekening gehouden met flexibiliteit in de

onderwijshuisvesting, zodat de onderwijshuisvesting zich kan aanpassen aan de veranderende behoeften. Inclusiever onderwijs In de gemeente Borne streven de gemeente, kinderopvangorganisaties en schoolbesturen naar een omgeving waarin alle kinderen, ongeacht achtergrond of ondersteuningsbehoefte, zich samen kunnen ontwikkelen in een kindcentrum in hun eigen wijk of kern, tenzij gespecialiseerde zorg nodig is. Dit bevordert sociale diversiteit, vermindert leerlingenvervoer en vergroot de toegankelijkheid tot ondersteuning. Om dit te realiseren, werken gemeente, schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en maatschappelijke partners intensief samen. Brede voorzieningen in de wijk verlagen drempels voor hulp en maken maatwerk mogelijk. Huisvesting speelt hierin een cruciale rol. Voor inclusiever onderwijs is flexibele onderwijshuisvesting wenselijk, om de onderwijshuisvesting eenvoudig aanpasbaar te maken. Het kindcentrum als werk- en ontmoetingsplek De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties streven naar meer ouderbetrokkenheid en een sterke rol van kindcentra als maatschappelijke werk- en ontmoetingsplek. Het streven is om kindcentra uit te laten groeien tot hubs waar ouders, verenigingen en wijkbewoners samenkomen voor ontmoeting, ondersteuning en participatie, afhankelijk van de wijkbehoeften.

Het is gewenst dat huisvesting deze maatschappelijke rol van kindcentra ondersteunt. Verder is de ambitie om alle schoolpleinen openbaar toegankelijk te maken voor de wijk. Spreiding van het onderwijs De schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en gemeente streven naar een goede spreiding van onderwijs en kinderopvang, met een pluriform aanbod dat aansluit bij de behoeften van kinderen en ouders.

1 De gemeente Borne kent een VO onderbouwlocatie voor leerjaar 1 en leerjaar 2

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 3 van 40

Een gezonde balans tussen vraag en aanbod in elke wijk en kern en onderwijs en kinderopvang in de nabijheid van elk kind is belangrijk. Onderwijshuisvesting wordt strategisch ingezet om spreiding van het onderwijs en kwaliteit te ondersteunen. In het IHP is rekening gehouden met demografische groei binnen de gemeente, maar de ambitie voor de groei naar 30.000 inwoners is nog niet meegenomen in dit plan. Het behoud van de zeven instroompunten is een gezamenlijke wens en verantwoordelijkheid. Indien nodig worden voorzieningen geclusterd om duurzaam en toekomstgericht te investeren.

Met het opstellen van het IHP anticiperen de gemeente en de schoolbesturen op de wettelijke verplichting tot het opstellen van een IHP (Wetsvoorstel Doelmatige aanpak onderwijshuisvesting). Partijen nemen samen de verantwoordelijkheid voor goede onderwijshuisvesting, gekoppeld aan en gebaseerd op een inhoudelijk kader. Gemeente en schoolbesturen leggen het onderwijshuisvestingsbeleid vast voor een periode van vier jaar, met een doorkijk van twaalf jaar na deze eerste periode. Op deze manier leidt het IHP tot een meer proactief onderwijshuisvestingsbeleid en tot meer zekerheid voor zowel de schoolbesturen als de gemeente.

Duurzaamheid De gemeente en schoolbesturen streven naar een duurzame leeromgeving waarin kinderen en medewerkers bewust omgaan met milieu en toekomst. De onderwijshuisvesting moet zowel geschikt zijn voor het huidige gebruik en ook flexibel en toekomstbestendig zijn. De partijen zetten in op duurzame onderwijshuisvesting met een goed binnenklimaat om de kwaliteit van onderwijs te verbeteren. Ze richten zich op energieneutrale gebouwen (ENG) tijdens renovatie of nieuwbouw en participeren in duurzaamheidsinitiatieven en subsidies. Verder nemen ze gezamenlijk de verantwoordelijkheid om verduurzamingsmaatregelen waar mogelijk te implementeren op natuurlijke momenten van (ver)nieuwbouw of renovatie. Meerjarenuitvoeringsplan en Meerjareninvesteringsplan Het inhoudelijk kader is vertaald naar opgaven en denkrichtingen en deze zijn weggezet in tijd en zijn financieel door vertaald. Het IHP bevat een meerjarenuitvoeringsplan waarin de volgorde en planning van projecten zichtbaar wordt. Daarnaast worden de kaders voor haalbaarheidsonderzoek, die voor ieder project gelden, weergegeven. Ten slotte is het meerjarenuitvoeringsplan vertaald in een meerjareninvesteringsplan.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 4 van 40

4.1.2 Opgaven per school – Kern Hertme 4.1.3 Opgaven per school – Kern Zenderen 4.2 Voortgezet onderwijs

23 24 24

5

Meerjarenuitvoeringsplan 5.1 Prioritering projecten tot meerjarenuitvoeringsplan 5.2 Tijdvak 0: 2025 5.3 Tijdvak 1: 2026-2029 5.4 Tijdvak 2: 2030-2033 5.5 Tijdvak 3: 2034-2037 5.6 Tijdvak 4: 2038-2041 5.7 Meerjarenuitvoeringsplan Integraal Huisvestingsplan 5.8 Haalbaarheidsonderzoek

25 25 25 25 25 25 25 26 26

6

Financiën 6.1 Uitgangspunten meerjareninvesteringsplan

27 27

7

Vervolg IHP 30 7.1 Uitvoering IHP-niveau 30 7.1.1 Monitoring IHP 30 7.1.2 Evaluatie en actualisatie IHP 30 7.1.3 Inhoudelijke ambities 30 7.2 Uitvoering op projectniveau 31 7.2.1 Bouwheerschap 31 7.2.2 Kredietverlening: projectdefinitie/haalbaarheidsonderzoek 31 7.2.3 Kredietverlening: voorbereidingskrediet 32 7.2.4 Kredietverlening: uitvoeringskrediet 32

8

Conclusies en aanbevelingen 8.1 Conclusie 8.2 Aanbevelingen

Inhoudsopgave Voorwoord

2

Managementsamenvatting

3

1

Inleiding 1.1 Aanleiding en doel van het IHP 1.2 Proces en betrokkenen 1.3 Wet- en regelgeving 1.4 Leeswijzer

7 7 7 7 8

2

Inhoudelijk kader 2.1 Inleiding 2.2 Wensbeeld voor het onderwijs in de gemeente Borne 2.3 Thema’s 2.4 Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 2.5 Inclusiever onderwijs 2.6 Het kindcentrum als werk- en ontmoetingsplek 2.7 Spreiding van het onderwijs 2.8 Duurzaamheid

9 9 9 9 10 11 13 14 15

3

4

De huidige situatie 17 3.1 Algemeen 17 3.2 Basisonderwijs 17 3.3 Leerlingenontwikkeling en leerlingenprognoses 17 3.4 Basisonderwijs per kern 18 3.5 Voortgezet onderwijs 19 3.6 (Voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs 20 Opgaven en denkrichtingen 4.1 Basisonderwijs 4.1.1 Opgaven per school – Kern Borne

Ruimte om te zijn

33 33 33

21 21 21

U25336

Pagina 5 van 40

Bijlage 1 - Leerlingenprognoses

35

Bijlage 2 - Ruimtebehoefte versus capaciteit

36

Bijlage 3 – Gebouwenkaarten en schouwrapporten

38

Bijlage 4 - Berekeningen investeringskosten

39

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 6 van 40

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel van het IHP De gemeente Borne en de schoolbesturen voor primair onderwijs en voortgezet onderwijs in de gemeente Borne hebben de ambitie om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting binnen een beleidsrijk kader. Het voorliggende Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2041 gemeente Borne (vanaf hier: IHP) is het resultaat van een proces waarbij vanuit een inhoudelijke visie en ambities op diverse thema’s is gekeken naar de vraagstukken rondom onderwijshuisvesting in de gemeente Borne. Huisvesting kan faciliteren en stimuleren in het uit laten komen van inhoudelijke ambities en doelen.

1.2

Proces en betrokkenen Op basis van diverse individuele gesprekken met de schoolbesturen, gemeente en kinderopvangorganisaties en gezamenlijke bijeenkomsten met gemeente en schoolbesturen, is het IHP tot stand gekomen. De kinderopvangorganisaties zijn betrokken geweest vanaf de start van het proces tot en met het opstellen van het inhoudelijk kader. Kinderopvangorganisaties zijn geen wettelijke partners in onderwijshuisvesting, maar vormen wel een kernpartner in het ontwikkelen van een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn. Het IHP is een dynamisch document dat aan verandering onderhevig is. De ontwikkeling van leerlingenaantallen, ruimtelijke ontwikkelingen, maar ook wijzigingen in de wet- en regelgeving kunnen van invloed zijn op het IHP. Voor aanvang van ieder nieuw tijdvak van vier jaar wordt het vorige tijdvak geëvalueerd en het IHP geactualiseerd.

Ruimte om te zijn

De betrokken schoolbesturen zijn: Stichting Brigantijn (PO) Stichting Katholiek Onderwijs Twenterand (PO) Stichting Carmelcollege (VO) De betrokken kinderopvangorganisaties zijn: Kinderopvang Ludiek Partou Kinderopvang Parbédie Kinderdagverblijf De Drie Biggetjes Kinderopvang Duimelot 1.3

Wet- en regelgeving De gemeente heeft een wettelijke taak als het gaat om onderwijshuisvesting. Deze is geborgd in de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs. In deze wetten is vastgelegd dat de gemeente een zorgplicht heeft voor onder andere uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Voor uitvoering van deze wettelijke taak heeft de gemeente een Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 opgesteld. Door middel van deze verordening kunnen schoolbesturen ieder jaar een aanvraag indienen voor bijvoorbeeld vervangende nieuwbouw van hun school. De gemeente beoordeelt deze aanvragen en neemt een besluit. Veel gemeenten en schoolbesturen kiezen ervoor om een IHP op te stellen waar een meerjarenperspectief in opgenomen staat. Op dit moment is een IHP nog een gentlemen’s agreement en heeft tot op heden geen juridische grondslag. De wetgever bereidt

U25336

Pagina 7 van 40

echter een wet voor waarin het opstellen van een IHP een wettelijke verplichting wordt2. Gemeente en schoolbesturen stellen een IHP op voor een periode van zestien jaar, waarbij de investeringen voor de eerste vier jaar opgenomen moeten worden in het meerjareninvesteringsplan van de gemeente. Met de verplichting tot het opstellen van een IHP komt er voor de schoolbesturen een verplichting tot het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan. Doordat in de onderwijswetgeving sprake is van een gesplitste verantwoordelijkheid (gemeente voor de investering en schoolbesturen voor de exploitatie), is het van belang om met het meerjarenonderhoudsplan zicht te krijgen op de geplande onderhoudswerkzaamheden en kosten, om zo een zorgvuldige afweging te maken over de toekomst van het gebouw. Met het opstellen van het IHP sorteren gemeente en schoolbesturen voor op deze wet. Voor het uitvoeren van de zorgplicht voor onderwijshuisvesting ontvangt de gemeente middelen in het gemeentefonds. Deze zijn niet geoormerkt. Het schoolbestuur ontvangt een lumpsum-bekostiging van het Rijk voor het uitvoeren van haar taken. 1.4

over diverse thema’s beschreven. Elk thema wordt inhoudelijk en ruimtelijk beschreven. Tevens wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de huidige situatie (leerlingenaantallen, prognoses en onderwijshuisvesting) van het onderwijs in de gemeente Borne. In hoofdstuk 4 zijn de vraagstukken en denkrichtingen van het totale scholenlandschap geschetst voor de gemeente Borne. In hoofdstuk 5 is het meerjarenuitvoeringsplan opgenomen, waarbij de vraagstukken en denkrichtingen uit hoofdstuk 4 zijn geprioriteerd en ingedeeld in vier tijdvakken van ieder vier jaar. De kaders voor de gezamenlijke haalbaarheidsonderzoeken, die per project uitgevoerd worden, zijn hier benoemd. Hoofdstuk 6 bevat de financiën met een meerjareninvesteringsplan, waarbij voor iedere maatregel de investeringslasten zijn opgenomen in het betreffende tijdvak. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op het vervolg van het IHP. In dit hoofdstuk staan de uitvoeringsafspraken, zodat er op een goede manier uitvoering gegeven kan worden aan het IHP en de projecten die uit het IHP voortvloeien. In hoofdstuk 8 worden conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan.

Leeswijzer Het IHP-rapport is opgebouwd aan de hand van de volgende hoofdstukken. In hoofdstuk 2 staat het inhoudelijk kader van de gemeente Borne, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties

2 De wetswijziging heeft als doel om gemeenten en schoolbesturen meer planmatig te laten

samenwerken bij de bouw en het onderhoud van schoolgebouwen. Hiervoor wordt het verplicht voor scholen om een meerjarenonderhoudsplan op te stellen en voor gemeenten om een integraal huisvestingsplan op te stellen en hierover met elkaar te overleggen

Ruimte om te zijn

(Wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting naar Tweede Kamer VO-raad).

U25336

Pagina 8 van 40

2

Inhoudelijk kader

2.1

Inleiding Het IHP is een beleidsrijk IHP. Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties beschouwen gebouwen als middel (en geen doel) om bredere onderwijskundige en pedagogische ambities te faciliteren en stimuleren. Gezamenlijk zijn deze bredere ambities geformuleerd en is nagedacht over wat wij graag willen bereiken met het basisonderwijs, voortgezet onderwijs (onderbouw tot 15 jaar) en de kinderopvang in de komende jaren.

kern of de wijk. Het gebouw is duurzaam, fris en energieneutraal (ENG). De volgende paragraaf gaat in op deze ambities, nuanceert deze waar nodig, geeft aan wat er nu al gebeurt in de gemeente en geeft een beschrijving van wat dit betekent voor de huisvesting. Wat willen wij met elkaar vastleggen en afspreken om de ‘ideale’ gebouwen te kunnen realiseren?

Vanuit deze ambities is de vertaalslag gemaakt naar huisvesting. Dit hoofdstuk beschrijft de ambities en ruimtelijke vertaling per thema. 2.2

Wensbeeld voor het onderwijs in de gemeente Borne De afbeelding hiernaast geeft een wensbeeld voor het onderwijs in de gemeente Borne. De gemeente en onderwijs- en kinderopvangpartners in de gemeente Borne versterken de samenwerking verder, zodat kinderen een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn wordt geboden van 0 tot 15 jaar. Het inhoudelijk aanbod van onderwijs en kinderopvang wordt gezamenlijk vormgegeven en doorontwikkeld. Er wordt gestreefd naar een inclusieve omgeving waarin elk kind zich kansrijk kan ontwikkelen. In de gebouwen waar het onderwijs (eventueel met kinderopvang) is gehuisvest, is daarom plek voor ieder kind, met of zonder beperking. Hierdoor kunnen kinderen met verschillende achtergronden, mogelijkheden en behoeften samen opgroeien en leren, wat bijdraagt aan sociale diversiteit en begrip. Daarnaast kunnen de schoolgebouwen in de gemeente Borne een belangrijke plek zijn voor ontmoeting, samenwerking, ondersteuning en participatie voor ouders, verenigingen en de

Ruimte om te zijn

2.3

Thema’s Tijdens de één-op-één gesprekken met de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zijn inhoudelijke thema’s aan bod gekomen. Deze thema’s zijn in de gezamenlijke visiebijeenkomst op 2 april 2025 besproken en uitgewerkt. In de navolgende paragrafen zijn de ambities rondom de diverse thema’s weergegeven en is gekeken hoever de partners op dit moment zijn in het bereiken van de ambities.

U25336

Pagina 9 van 40

Vervolgens zijn de bijbehorende consequenties voor de onderwijshuisvesting uitgewerkt in een ruimtelijke component. Naast de ruimtelijke component worden de verantwoordelijkheden en taken van de gemeente en schoolbesturen rondom de thema’s toegelicht. De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hanteren de volgende definitie voor de term ‘kindcentrum’: een plek waar kinderen onderwijs krijgen in samenwerking met verschillende (maatschappelijke) partners. Dit betekent dat voor het ‘zijn van een kindcentrum’ het niet noodzakelijk is om gezamenlijk met deze partners gehuisvest te zijn. 2.4

Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn Visie en ambitie De gemeente en de onderwijs- en kinderopvangpartners in de gemeente Borne hechten waarde aan een goede samenwerking. Zij achten het allen van belang om deze samenwerking verder te versterken, zodat kinderen een samenhangende ontwikkel- en leerervaring hebben van 0 tot 15 jaar. Door een afgestemd aanbod van onderwijs en kinderopvang worden de ontwikkelkansen van kinderen vergroot. Er is op dit moment geen ambitie om leerjaren 3 en verder (bovenbouw) in het voortgezet onderwijs op te zetten in Borne. De intentie is om de samenwerking te verdiepen en verder te ontwikkelen op zowel inhoud als op het gebied van huisvesting. Dat betekent dat er een kwalitatief en kwantitatief volwaardig aanbod kinderopvang (KDV, VVE en peuterwerk en BSO) wordt aangeboden in de gemeente. Onderwijs- en kinderopvangpartners werken toe naar kindcentra waarin kinderopvang en onderwijs wordt aangeboden aan kinderen van 0 tot 13 jaar. Per situatie wordt bekeken in hoeverre gezamenlijke huisvesting wenselijk en haalbaar is. Afhankelijk van de specifieke situatie en behoeften is het niet

Ruimte om te zijn

altijd noodzakelijk om in één gebouw gehuisvest te zijn om intensief met elkaar samen te werken. De ambitie voor de samenwerking tussen PO en VO (12- tot 15-jarigen) is om deze relatie op inhoudelijk vlak te versterken. Het PO en VO in Borne hebben de intentie om gezamenlijk aan te sluiten op de ontwikkeling ‘kansrijk kiezen’, waarbij het selectie-moment in groep 8 wordt uitgesteld. Hoe ver zijn wij op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? Binnen de gemeente Borne is een ‘Protocol doorgaande lijn 2024’ opgesteld dat zich richt op een doorgaande lijn van Voorschool naar Vroegschool voor alle kinderen van 2,5 tot 6 jaar in de gemeente Borne. Daarnaast heeft Stichting Brigantijn in afstemming met SKOT, kinderopvang-organisaties, de gemeente Borne en de gemeente Hof van Twente het document ‘Kinder-opvang en onderwijs Hand in Hand’ opgesteld. In de twee documenten zijn (proces)afspraken vastgelegd ten behoeve van de samenwerking van onderwijs en kinderopvang. Daarnaast is er een overdracht van leerlingen tussen de poscholen en de vo-school in de gemeente Borne. Op dit moment wordt de ontwikkeling ‘kansrijk kiezen’ gezamenlijk verkend. De ontwikkeling van doorgaande leer- en ontwikkelingslijnen wordt verder opgepakt in de LEA (Lokaal Educatieve Agenda).

Wat betekent het wensbeeld voor onderwijshuisvesting? Ten aanzien van de ruimtelijke component hebben de betrokken partners de ambitie om te streven naar zoveel mogelijk intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang, gericht op de doelgroep 0 tot 15-jarigen. Per locatie wordt de

U25336

Pagina 10 van 40

integratie van onderwijs en kinderopvang in één gebouw bekeken.

onderwijs. De gemeente is niet verantwoordelijk voor het huisvesten van kinderopvang.

De gemeente en schoolbesturen onderzoeken bij nieuwbouw of renovatie van onderwijshuisvesting de inrichting van een brede voorziening voor onderwijs en kinderopvang, passend bij de behoefte van kinderen en hun ouders. Er wordt per situatie onderzocht of voorfinanciering van kinderopvangruimten door de gemeente haalbaar en wenselijk, of dat kinderopvangorganisatie indien mogelijk zelf vastgoed/grond kan verwerven.

Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het exploiteren van de gebouwen, door middel van inzet van hun Rijksbekostiging. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor het uitvoeren van voldoende en adequaat onderhoud (klein, groot en schoonmaakonderhoud). Hiervoor stellen de schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op dat, vooruitlopend op het wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting, beschikbaar wordt gesteld aan de gemeente Borne.

Met betrekking tot het bestaande gebouwenbestand willen partijen de doorgaande leer- en ontwikkelingslijn graag vormgeven binnen de huidige gebouwcapaciteit. Indien van toepassing kan overcapaciteit effectief ingezet worden door ruimten te verhuren aan kinderopvangpartners (of aan andere (kind)voorzieningen3). De gemeente en schoolbesturen maken aan de voorkant duidelijke afspraken over het gebruik van (onderwijs) vierkante meters, zodat de kinderopvang weet waar ze aan toen zijn. Dit betekent maatwerk per school en situatie. Voor de intensieve samenwerking tussen PO en VO wordt op een natuurlijk moment van investeren (vervangende nieuwbouw-/ renovatie) of bij langdurige overcapaciteit gezamenlijke huisvesting onderzocht, afhankelijk van de specifieke situatie en actuele behoeften. Taken en verantwoordelijkheden De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Dit houdt in dat de gemeente verantwoordelijk is voor voldoende en adequate huisvesting (door middel van (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding) voor het verzorgen van

3

2.5

Inclusiever onderwijs Visie en ambitie We streven naar inclusiever onderwijs en een inclusieve omgeving waarin elk kind zich kansrijk kan ontwikkelen. Hierdoor kunnen kinderen met verschillende achtergronden, mogelijkheden en behoeften samen opgroeien en leren, wat bijdraagt aan sociale diversiteit en begrip. Het betekent dat kinderen terecht kunnen op een reguliere school in de gemeente Borne, tenzij een gespecialiseerde setting beter tegemoetkomt aan de ondersteuningsbehoefte van het kind. Doordat we streven naar het volgen van onderwijs in de eigen wijk of het eigen dorp wordt ook het leerlingenvervoer verminderd. Om bovenstaande te waarborgen, werken scholen en kinderopvangorganisaties actief samen met elkaar en andere belangrijke samenwerkingspartners zoals de gemeente, gezondheidszorg en sociale diensten. Door het inrichten van een brede voorziening met deze samenwerkingspartners kan de drempel voor gezinnen om naar hulp te vragen worden verlaagd.

Voor andere (kind)voorzieningen zie paragrafen 3.2 en 3.3.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 11 van 40

Afhankelijk van de specifieke situatie en behoeften in de wijk of kern wordt maatwerk geboden wat bijdraagt aan een inclusieve omgeving. Hoe ver zijn wij op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? Gezamenlijk worden er door gemeente, onderwijs, kinderopvang en samenwerkingspartners geïntegreerde zorg- en ondersteuningsprogramma’s opgezet die gericht zijn op de ontwikkeling van kinderen en ondersteuning van gezinnen, zoals inloopspreekuren, Kansrijke Start en workshops voor ouders. Ook het aanbod van de BSO+ en KDV+, waarbij kinderopvang en gemeente samenwerken om kinderen beter te kunnen opvangen, draagt bij aan de inclusieve omgeving. Vanaf 2024-2025 is Stichting Brigantijn een Gildeklas gestart. De Gildeklas is een bovenschoolse voorziening voor leerlingen met een praktische onderwijsbehoefte. Leerlingen uit groep 7 en 8 kunnen een dag in de week gebruik maken van deze voorziening als aanvulling op het reguliere aanbod. Daarnaast kent Stichting Brigantijn een bovenschoolse voorziening, Lumis, voor meerbegaafde leerlingen uit groep 5 tot en met 8 in samenwerking met Stichting Symbio. De ontwikkeling van inclusiever onderwijs wordt verder opgepakt in de LEA (Lokaal Educatieve Agenda).

Wat betekent het wensbeeld voor onderwijshuisvesting? Inclusiever onderwijs vraagt om flexibele gebouwen waarin op eenvoudige wijze aanpassingen doorgevoerd kunnen worden. De flexibiliteit kan worden gezocht in: extra gespreksruimten voor professionals (zorg/ ondersteuning) die (waar nodig) afwisselend gebruikmaken van de ruimten;

Ruimte om te zijn

-

-

lesruimten voor kleine groepjes leerlingen om separaat les te kunnen krijgen; maatregelen om toegankelijkheid en bereikbaarheid te verbeteren van zowel de locaties als de individuele ruimten voor leerlingen met lichamelijke beperkingen; aanpasbare gebouwen om in te spelen op veranderingen in ambities, visies en doelgroepen.

Bovenstaande ambities vragen extra vierkante meters en/of middelen, die niet in de standaard bekostiging voor vervangende huisvesting van het onderwijs zijn opgenomen. Voor het realiseren van de ambities voelen gemeente en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Om inclusiever onderwijs in huisvesting te waarborgen, worden - waar mogelijk - passende onderwijsgebouwen gecreëerd. Dit betekent dat tijdens een natuurlijk moment van investeren (vervangende nieuwbouw-/renovatie) in gezamenlijk overleg wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn voor flexibiliteit, welke (toekomstige) doelgroepen het kindcentrum bedient en welke aanvullende voorzieningen voor zorgpartners hiervoor benodigd zijn. Waar mogelijk en nodig worden hiervoor extra middelen beschikbaar gemaakt. Integraal en in samenhang wordt onderzocht hoe de gewenste invulling van inclusiever onderwijs binnen de huidige gebouwen kan worden vormgegeven, bijvoorbeeld door het invullen van overcapaciteit. Indien van toepassing kan de overcapaciteit benut worden voor het realiseren van flexibiliteit en ruimte voor maatschappelijke partners. Dit betekent maatwerk per wijk/kern en per kindcentrum.

U25336

Pagina 12 van 40

Taken en verantwoordelijkheden Schoolbesturen hebben vanuit de ‘Werkagenda Route naar inclusiever onderwijs 20354’ de opgave inclusiever onderwijs te realiseren. De financiële gevolgen van huisvesting voor inclusiever onderwijs hebben vooralsnog geen plek in de zorgplicht onderwijshuisvesting. Gemeente en schoolbesturen onderzoeken gezamenlijk de behoefte aan aanvullende voorzieningen en de mogelijkheden voor het financieren ervan. Zowel gemeente als schoolbesturen ontvangen hiervoor geen aanvullende middelen, aanvullende voorzieningen en de financiering ervan is daarom maatwerk per situatie. Dit vraagt per situatie een apart besluit van de gemeenteraad. 2.6

Het kindcentrum als werk- en ontmoetingsplek Visie en ambitie Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties willen de betrokkenheid van ouders en de lokale gemeenschap verder vergroten bij de ontwikkeling van kinderen. We zetten ons daarom in voor de maatschappelijke belangen van de omgeving. Een kindcentrum kan een belangrijke plek zijn voor ontmoeting, samenwerking, ondersteuning en participatie voor ouders, verenigingen en de kern of de wijk. De ambitie is om vanuit de specifieke situatie en behoeften de ontwikkelingen, zoals het zijn van een ontmoetings- en werkplaats (maatschappelijke hub) voor de kern of de wijk, te omarmen en te ondersteunen. Verder is het de ambitie van de gemeente en de schoolbesturen om alle schoolpleinen openbaar te maken.

Hoe ver zijn wij op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? Op kleine schaal vindt er in schoolgebouwen medegebruik plaats door maatschappelijke initiatieven of organisaties na schooltijd. Hierbij valt te denken aan danslessen, activiteiten voor ouderen, typecursussen, repetities van de harmonie, et cetera. Daarnaast vindt er op casusniveau ook structurele verhuur aan maatschappelijke organisaties plaats. In de Wheele en vervolgens (vanaf 2026) in de nieuwbouw van Letteborg is Stichting KidsVooruit gehuisvest. Voor de dagbesteding van Stichting KidsVooruit wordt/is een (aangepast) lokaal gerealiseerd voor kinderen in de basisschoolleeftijd met (ernstige) beperkingen. Gedurende de dag zijn er meerdere sociale inclusiemomenten, zowel binnen als buiten, waarbij leerlingen uit andere klassen naar Stichting KidsVooruit komen of waarbij leerlingen van Stichting KidsVooruit deelnemen aan activiteiten in andere klassen. Wat betekent dit wensbeeld voor onderwijshuisvesting? Schoolbesturen en de gemeente spannen zich samen in om het gebouw voor, tijdens en na schooltijd multifunctioneel in te zetten voor de kern of de wijk. Bij overcapaciteit van bestaande onderwijshuisvesting wordt in gezamenlijk overleg gekeken welke mogelijkheden er zijn voor het ontwikkelen van een werk- en ontmoetingsplaats door het multifunctioneel inzetten van onderwijs vierkante meters.

4 De werkagenda ‘Route naar inclusiever onderwijs 2035’ beschrijft de stappen

en maatregelen waarmee het onderwijs in Nederland uiterlijk in 2035 volledig inclusief moet zijn, zodat alle kinderen samen naar school kunnen.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 13 van 40

Op een natuurlijk moment van investeren (vervangende nieuwbouw-/renovatie) wordt ook in gezamenlijk overleg gekeken welke mogelijkheden er zijn voor het ontwikkelen van een werken ontmoetingsplaats door multifunctioneel gebruik van onderwijs vierkante meters en niet-onderwijs vierkante meters. Waar mogelijk en nodig worden voor deze niet-onderwijs vierkante meters extra middelen beschikbaar gemaakt. Integraal en in samenhang wordt onderzocht hoe de gewenste invulling van een maatschappelijke hub binnen de huidige gebouwen kan worden vormgegeven, bijvoorbeeld door het invullen van overcapaciteit. Dit betekent maatwerk per wijk/kern en per kindcentrum. Wat betekent dit wensbeeld voor de buitenruimte? Medegebruik van de schoolpleinen wordt gestimuleerd. Het huidige convenant over de buitenruimte van de scholen is met name gericht op het onderhoud en beheer van speeltoestellen. De ambities vragen om een actualisering van het convenant. Het doel is om op termijn het convenant te herzien en aanvullende afspraken te maken tussen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Taken en verantwoordelijkheden De gemeente Borne en schoolbesturen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid bij het aanleggen en inrichten van schoolpleinen. 2.7

Spreiding van het onderwijs Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties ambiëren een goede spreiding van het onderwijs en de kinderopvang over de gemeente Borne. De schoolbesturen en gemeente hechten waarde aan een pluriform aanbod in denominatie en onderwijskundig en pedagogisch concept, passend bij de

Ruimte om te zijn

behoefte van kinderen en hun ouders. Hierbij wordt gestreefd naar: een gezonde balans van vraag en aanbod in elke wijk en elke kern; voldoende nabijheid van onderwijs voor elk kind. Ook spannen ze zich samen in voor het gebruik van het schoolplein na schooltijd door de wijk. Gemeente, schoolbesturen en relevante partners zoals kinderopvang onderzoeken de haalbaarheid van het openbaar maken van de schoolpleinen in gezamenlijkheid. Indien dit haalbaar wordt geacht, worden er aan de voorkant duidelijke afspraken gemaakt over het medegebruik van het gebouw en plein. Hierbij zijn de afspraken over de praktische invulling van het medegebruik belangrijk. Hoe ver zijn we op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? Met input vanuit de Toekomstvisie op het Primair onderwijs in Borne 2016 is in het Integraal Huisvestingsplan 2016-2035 afgesproken om toe te werken naar een vijftal instroompunten in de kern Borne in de wijken Stroom Esch, Wensinkhof, Letterveld, Bornsche Maten (drie locaties) en Reuvekamp en een tweetal instroompunten buiten de kern Borne. Afgesproken is dat de scholen in Zenderen en Hertme behouden blijven, tenzij het schoolbestuur aangeeft dat het niet langer mogelijk is de school open te houden in verband met onder andere de kleine scholen financiering en het dalend aantal leerlingen.

Daarnaast geeft de toekomstvisie inzicht in hoe de schoolbesturen vanuit onderwijskundig oogpunt goed en kwalitatief onderwijs willen neerzetten, welke schoolgrootte hierbij het beste past en hoe de spreiding van scholen hierbij het beste aansluit.

U25336

Pagina 14 van 40

Wat betekent dit wensbeeld voor onderwijshuisvesting? Gemeente, schoolbesturen en kinderopvang streven naar een goede balans tussen vraag en aanbod van onderwijs en kinderopvang in de gemeente Borne. Gemeente en schoolbesturen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om het bestaansrecht van de zeven instroompunten te behouden. Huisvesting wordt als middel ingezet om tot een goede spreiding van het onderwijsaanbod te komen. Hierbij wordt – indien noodzakelijk – gekeken naar het clusteren van voorzieningen om een toekomstbestendige en duurzame manier van investeren te bevorderen. Taken en verantwoordelijkheden De Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs schrijven voor dat de gemeente een zorgplicht heeft voor uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Deze zorgplicht behelst een individuele benadering: per gebouw wordt bekeken wanneer deze in aanmerking komt voor vervangende huisvesting. Ook een verzoek tot uitbreiding wordt (afgezien van een mogelijke toekenning van capaciteit binnen verwijsbare afstand) individueel beoordeeld. Schoolbesturen en gemeente zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid dat vraag en aanbod integraal worden bekeken en aangestuurd.

Welke vraag zien we en welk onderwijsaanbod moet daar tegenover staan, rekening houdend met de behoefte aan pluriform en thuisnabij onderwijs? Het antwoord op die vraag kan leiden tot afspraken over bijvoorbeeld het doorverwijzen van leerlingen naar een andere school of een (bestuurlijke) samenwerking waarbij besloten kan worden tot het clusteren van voorzieningen.

2.8

Duurzaamheid Visie en ambitie Gemeente en schoolbesturen willen een duurzame omgeving creëren om kinderen en medewerkers bewust te maken van en te leren over een gezonde planeet en het milieu. We vinden dat we gebouwen zo moeten bouwen dat zij voldoen aan het huidige gebruik, maar ook toekomstbestendig zijn. We bouwen waar mogelijk flexibel. Met flexibel bouwen spelen we in op veranderingen in ambities en visies van de verschillende beleidsterreinen en maatschappelijke partners. Ook de roep om circulair bouwen wordt steeds groter. Door meer circulair gebruik van materialen kan het gebruik van primaire grondstoffen worden verminderd. Om zo goed mogelijk onderwijs te kunnen geven, heeft het onderwijs baat bij goede gebouwen met een goed binnenklimaat. We zetten in op het zoveel mogelijk ENG (Energieneutraal) maken van het vastgoed. Een ENG-gebouw wekt over een jaar gemeten evenveel energie op als het verbruikt. Dit draagt niet alleen bij aan lagere energiekosten, maar ook aan het verminderen van de CO2-uitstoot en het vergroten van de bewustwording rondom duurzaamheid. Daarnaast zetten we zoveel mogelijk in op een gemiddelde GPR-score van 8 en Frisse Scholen klasse B, met een optimalisatie naar klasse A op de onderdelen luchtbehandeling en thermisch comfort in de zomer. Het Frisse Scholen-programma is een richtlijn voor gezonde gebouwen.

Klasse A is de hoogste norm en zorgt voor een optimaal leer- en werkklimaat. Goede ventilatie en temperatuurregeling dragen bij aan de (leer) prestaties en gezondheid van kinderen en medewerkers. Gemeente en schoolbesturen nemen gezamenlijke verantwoordelijkheid om op de natuurlijke momenten van (ver)nieuwbouw of renovatie waar mogelijk maatregelen te treffen voor het verduurzamen van het vastgoed.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 15 van 40

Hoe ver zijn we op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? De geactualiseerde nota Vastgoedbeleid geeft de beleidskaders op strategisch niveau weer, zodat de gemeente Borne maatschappelijke, bedrijfseconomische en strategische afwegingen rondom vastgoed kan maken. Wat betekent dit wensbeeld voor onderwijshuisvesting? Bij vervangende nieuwbouw en renovatie wordt bij het ontwerp al gekeken naar toekomstige uitbreidings- dan wel krimpmogelijkheden of naar toekomstig medegebruik. Bij vervangende nieuwbouw wordt vooruitlopend op de wetgeving uitgegaan van de eisen van ENG. Bij vernieuwbouw en renovatie wordt verduurzaamd naar eindnorm ENG. Wanneer dit niet mogelijk is, wordt verduurzaamd naar de minimale de eisen voor BENG. Subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van bestaande huisvesting, zoals DUMAVA5, worden gezamenlijk door de gemeente en schoolbesturen onderzocht en overwogen. Vervangende nieuwbouw of renovatie realiseren we zo circulair mogelijk. De gemeente Borne wil de certificaten van materialen en installaties uitbreiden met materiaalpaspoorten. Het gebruik van nieuwe circulaire materialen bij nieuwbouw of bij het vervangen van bouwkundige onderdelen tijdens de renovatie stimuleert circulair gebruik op termijn.

Voor de bestaande onderwijshuisvesting investeert de gemeente niet in de verduurzaming van panden waar het beheer en onderhoud volledig voor langere tijd uit handen is gegeven aan

derden en waarvoor de gemeenten of het Rijk al kosten vergoedt ten aanzien van groot onderhoud, zoals bij basisschool De Vonder locatie de Veste in Borne. Taken en verantwoordelijkheden Vanuit de zorgplicht draagt de gemeente zorg voor de bekostiging van een gebouw dat voldoet aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor het realiseren van de landelijke, provinciale en gemeentelijke ambities ten aanzien van verduurzaming, voelen gemeente en schoolbesturen voor bovenwettelijke zaken een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Verduurzamingsmaatregelen leiden in de regel tot hogere investeringskosten (stichtingskosten), maar kunnen een (beperkt) reducerend effect op de structurele exploitatielasten hebben. Uitgangspunt is dat bekostiging van Frisse Scholen klasse B door de gemeente wordt gefinancierd. Voor de bekostiging van overige bovenwettelijke verduurzamingsmaatregelen bij renovatie en nieuwbouw, proberen gemeente en schoolbesturen door bundeling van middelen deze ambitie te bereiken. Dit kan bijvoorbeeld het financieren van de stap van BENG naar ENG zijn of het optimaliseren van de GPR-score en/of Frisse Scholen klasse A op luchtbehandeling en thermisch comfort. De gemeente en schoolbesturen brengen per project, via een gezamenlijke businesscase, de financiële bijdrage van de schoolbesturen voor verduurzaming in beeld.

Deze businesscase wordt in de definitiefase van het project opgesteld.

5 De DUMAVA-subsidie staat voor “Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed” en is een regeling die eigenaren van maatschappelijk vastgoed ondersteunt bij het verduurzamen van hun gebouwen.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 16 van 40

3

De huidige situatie

3.1

Algemeen De gemeente Borne telt acht scholen voor basisonderwijs. Zeven scholen worden bestuurd door schoolbestuur Stichting Brigantijn en één door schoolbestuur Stichting Katholiek Onderwijs Twenterand (SKOT). Verder heeft de gemeente Borne één school voor voortgezet onderwijs, die wordt bestuurd door Stichting Carmelcollege.

6 Voor onderwijshuisvesting is 1 oktober de teldatum, in tegenstelling tot de

3.2

Basisonderwijs In onderstaande paragraaf is een nadere analyse opgenomen van de leerlingenontwikkeling en leerlingenprognoses van het basisonderwijs. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de totale leerlingenprognoses. Verder is een nadere analyse weergegeven van de capaciteit van de onderwijshuisvesting versus de ruimtebehoefte voor basisonderwijs per kern. In bijlage 2 is dit voor de gehele looptijd van het IHP per school in beeld gebracht.

3.3

Leerlingenontwikkeling en leerlingenprognoses De basisscholen in de gemeente Borne telden op 1 oktober6 2024 in totaal 2.163 leerlingen7. Het leerlingenaantal is de afgelopen jaren gestegen. Volgens de prognose gaat het leerlingenaantal in de gemeente Borne de komende jaren stijgen en blijft dit aantal vanaf 2035 stabiel. De gemeente heeft op dit moment 24.693 inwoners en heeft de ambitie om te groeien tot 30.000 inwoners. Door de ambitie kan het leerlingenaantal harder groeien dan is geprognotiseerd. De gemeente laat elke twee jaar nieuwe leerlingenprognoses opstellen voor het basisonderwijs. Op deze manier kan de ontwikkeling van het leerlingenaantal goed gemonitord worden en kan ingespeeld worden op deze ontwikkeling.

7 Bron: aantal leerlingen per onderwijssoort, cluster en leeftijd, DUO.

bekostiging van scholen, daarvoor geldt 1 februari als teldatum.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 17 van 40

3.4 naam school Sint Aegidius-School Basisschool De Optimist** Jan Ligthartschool* Basisschool 't Oldhof* Het Prisma** Beekpark Rooms Katholieke Basisschool Flora Rooms Katholieke Basisschool de Wheele Katholieke Basisschool de Vonder*** Basisschool Sint Stephanus Totaal

2019 2020 2021 2022 2023 2024 58 64 70 66 65 67 245 240 223 327 321 324 173 173 182 200 208 223 114 114 99 98 92 88 148 132 117 0 0 0 177 200 221 225 220 232 207 193 183 171 161 162 352 338 342 347 307 310 499 545 592 636 667 660 99 109 103 101 103 97 2.072 2.108 2.132 2.171 2.144 2.163

Tabel 1a. Leerlingenontwikkeling per school (2019-2024)

* ** ***

Basisschool Jan Ligthart en basisschool ’t Oldhof zijn per 1 augustus 2025 gefuseerd tot één school; Letteborg. Bassischool De Optimist is per 1 augustus 2023 ontstaan uit een fusie tussen Het Prima en de ‘t Iemnschelf. Locatie de Horsten en locatie de Veste.

naam school Sint Aegidius-School Basisschool De Optimist Letteborg* Beekpark Rooms Katholieke Basisschool Flora Rooms Katholieke Basisschool de Wheele Katholieke Basisschool de Vonder*** Basisschool Sint Stephanus Totaal

2025 63 310 314 225 162 301 684 104 2.163

2030 2035 60 58 304 317 331 340 258 274 166 171 294 296 805 864 105 109 2.323 2.429

2040 60 327 350 269 177 297 838 111 2.429

Tabel 1b. Leerlingenprognose per school (2025-2040). De leerlingenprognose is afkomstig uit 2023. Het voortgezet onderwijs is hierin destijds niet meegenomen.

* ***

Basisonderwijs per kern De capaciteit waarmee in het IHP gerekend wordt, is de werkelijke capaciteit van het gebouw. Dit betreft alleen de binnenruimte. De ruimtebehoefte van een school wordt op basis van een formule berekend. Hierbij wordt de benodigde onderwijscapaciteit bepaald met de vastgestelde Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 gemeente Borne. Wanneer er op basis van een vergelijking tussen de ruimtebehoefte en de capaciteit sprake is van een overschot, betekent het niet dat deze capaciteit leegstaat. Het is een formeel overschot. In de praktijk wordt dit overschot ingezet voor het onderwijs, voor kinderopvang of andere maatschappelijke partners. Dit betekent wel dat scholen met een formeel overschot nog kunnen groeien in leerlingenaantal. De buitenruimte staat los van de gebouwcapaciteit. De buitenruimte wordt op basis van een andere norm berekend. Kern Borne In de kern Borne zijn op dit moment zes bassischolen gevestigd: De Optimist (verder: Optimist), basisschool Jan Ligthart en Basisschool ’t Oldhof (per augustus 2025 gefuseerd tot de Letteborg), Beekpark, Rooms Katholieke Basisschool Flora (verder: Flora), Rooms Katholieke Basisschool de Wheele (verder: de Wheele), Katholieke Basisschool de Vonder (verder: de Vonder) met twee locaties: de Veste en de Horsten.

Letteborg krijgt nieuwbouw op de plek waar voorheen basisschool Jan Ligthart gevestigd was en wordt eind 2025 opgeleverd. Tot slot zijn diverse wijken in de kern Borne aan het groeien. Deze groei kan effect hebben op de groei in leerlingenaantal in de kern Borne.

Fusieschool tussen basisschool Jan Ligthart en basisschool ’t Oldhof. Locatie de Horsten en locatie de Veste.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 18 van 40

Basisscholen Borne naam school

bouwjaar

renovati ejaar

norm bvo (2041)

capaciteit gebouw (m²)

Basisschool de Optimist

1985

1.850

2.638

20*

Letteborg

2025

1.971

1.966

15

788 -5

Beekpark

2008

Beekpark bijgebouw

2022

Rooms Katholieke Basisschool Flora

1971

Rooms Katholieke Basisschool de Wheele

2011

Katholieke Basisschool de Vonder (de Veste)

2015

Katholieke Basisschool de Vonder (de Horsten)

2023

Totaal

1.543 2006

1.389

11

243

1.099

1.610

8

1.699

3.375

18

511 1.676

4.370 12.532

397

Kern Hertme In de kern Hertme is één school voor basisonderwijs: Sint Aegidius-School (verder: Sint Aegidius). Deze onderwijslocatie heeft een gebouwcapaciteit van 785 m². In de kern Hertme is volgens de prognose in 2041 een formele overcapaciteit van 278 m2.

verschil norm en capaciteit (m²)

aantal lokalen (wpo)

2.494

17

2.500

18

16.369

Basisschool Hertme

624 3.837

bouwjaar

renovatiejaar

norm bvo (2041)

capaciteit gebouw (m²)

1929

1969

507

785

Tabel 2. Gebouwgegevens per school – Kern Borne

naam school

*

Tabel 3. Gebouwgegevens per school – Kern Hertme

Sint Aegidius-School

Twee lokalen worden ingezet voor peuteropvang (niet onttrokken uit WPO)

verschil norm en capaciteit (m²)

aantal lokalen (wpo)

4

278

Kern Zenderen In de kern Zenderen is één school voor basisonderwijs: Basisschool St. Stephanus (verder: St. Stephanus). Deze onderwijslocatie heeft een gebouwcapaciteit van 768 m². In de kern Zenderen is volgens de prognose in 2041 een formele overcapaciteit van 406 m2 .

De onderwijslocaties hebben een gezamenlijke gebouwencapaciteit van 16.369 m2. Deze totale capaciteit is voldoende om de totale behoefte aan ruimte op te vangen. In de kern Borne is volgens de prognose in 2041 een formele overcapaciteit van 3.837 m2. In de praktijk wordt deze overcapaciteit ingezet voor het onderwijs, voor kinderopvang of andere maatschappelijke partners. Daarnaast hebben een aantal scholen te maken met relatief veel niet-functionele vierkante meters (bijvoorbeeld door veel verkeersruimten). Dit leidt in tot een discrepantie tussen vierkante meters en het aantal lokalen.

Basisschool Zenderen naam school

Basisschool Sint Stephanus

bouwjaar

1965

renovatiejaar

norm bvo (2041)

capaciteit gebouw (m²)

768

1.174

verschil norm en capaciteit (m²)

aantal lokalen (wpo)

8

Tabel 4. Gebouwgegevens per school – Kern Zenderen

3.5

Ruimte om te zijn

Voortgezet onderwijs Er is één school voor voortgezet onderwijs in de gemeente Borne: Het Twickel College (Verder: Twickel College). Deze school is gevestigd in de kern Borne. Deze onderwijslocatie is een zelfstandige onderbouwlocatie binnen de Scholengroep Carmel Hengelo. De school richt zich op de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs. Op de school wordt vmbo, havo en atheneum aangeboden. De locatie heeft een gebouwcapaciteit

U25336

Pagina 19 van 40

406

van 3.672 m2. In de kern Borne is er voor het voortgezet onderwijs volgens de prognose in 2041 een formele overcapaciteit van 1.329 m2. School voor voortgezet onderwijs Borne naam school

Het Twickel College Borne

bouwjaar

renovatiejaar

norm bvo (2041)

capaciteit gebouw (m²)

1968

2015

2.343

3.672

aantal lokalen

verschil norm en capaciteit (m²)

n.v.t

1.329

Tabel 5. Gebouwgegevens voortgezet onderwijs – Kern Borne

3.6

(Voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs In de gemeente Borne zijn geen voorzieningen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en voor speciaal basisonderwijs. Leerlingen die van deze voorzieningen gebruik moeten maken, zijn aangewezen op scholen buiten de gemeentegrenzen.

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 20 van 40

4

Opgaven en denkrichtingen

In dit hoofdstuk wordt per schoolgebouw in beeld gebracht welke opgaven er zijn ten aanzien van onderwijshuisvesting, gekoppeld aan de inhoudelijke visie en ambities zoals geformuleerd in hoofdstuk 2. Op basis van de ambities en visie zijn er uitgangspunten met betrekking tot de onderwijshuisvesting geformuleerd. Dit heeft geleid tot denkrichtingen op kernniveau, waarbij voor de kernen integraal wordt gekeken naar de verschillende gebouwen (waar dat aan de orde is), de opgave en hun onderlinge samenhang. Onder ‘vervangende huisvesting’ wordt renovatie of (ver)nieuwbouw bedoeld voor de onderwijs-huisvesting. Per gebouw is daarnaast een gebouwenkaart opgesteld, die gebouwenkaarten zijn opgenomen in bijlage 3 (separaat document). 4.1

Basisonderwijs Deze paragraaf beschrijft als eerste de huisvestingsvragen per gebouw. Hierbij ligt de focus op de staat van de onderwijshuisvesting en welke maatregelen (eventueel) nodig zijn. Vervolgens wordt de denkrichting voor de huisvestingsopgave toegelicht.

4.1.1 Opgaven per school – Kern Borne In de wijk Bornsche Maten, kern Borne, ligt in de toekomst een opgave om de groei van de wijk op te vangen. Schoolbesturen en gemeente zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het opvangen van deze groei. De groei wordt in eerste instantie opgevangen door de Vonder: locatie de Veste en de Horsten. Een denkrichting om de verdere groei op te vangen, is om de huidige overcapaciteit bij de Wheele en De Optimist als flexibele schil in te zetten. Er vinden verschillende verkeerskundige aanpassingen plaats, waardoor er een snellere verbinding mogelijk is. Tevens blijft de kavel ten oosten van De Vonder, locatie de Horsten

Ruimte om te zijn

conform bestemmingsplan tijdelijk gereserveerd voor eventuele uitbereiding van onderwijs en/of sport. Basisschool De Optimist Het gebouw van De Optimist dateert uit 1985. Het totale gebouw is oorspronkelijk gebouwd voor twee scholen. Recentelijk heeft Stichting Brigantijn de centrale hal verbouwd en daarnaast heeft er eerder een uitbereiding van vier lokalen plaatsgevonden. Uit de schouw blijkt dat de staat van het gebouw matig is. Technisch gezien voldoet het gebouw niet, onder andere op het gebied van ventilatie en temperatuurbeheersing in de zomer. Daarnaast is verduurzaming noodzakelijk (energielabel G). Een aandachtspunt voor De Optimist zijn de hoge energie- en onderhoudskosten ten opzichte van de andere scholen in de gemeente. De gemeente en het schoolbestuur nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor deze hoge kosten en maken indien mogelijk afspraken over hoe om te gaan met deze kosten tot de vervangende huisvesting. In het IHP is rekening gehouden met vervangende huisvesting voor De Optimist. Er wordt in 2030 een haalbaarheidsonderzoek opgestart naar vervangende huisvesting voor De Optimist, kinderopvang met instroom vanaf 0 jaar en mogelijk andere maatschappelijke voorzieningen. Indien voor renovatie wordt gekozen, wordt onderzocht hoe en in welke vorm vierkante meters voor kinderopvang gefaciliteerd worden.

Verder wordt de overcapaciteit binnen De Optimist ingezet als flexibele schil om de groei van de Bornsche Maten op te vangen. Tot slot kan de overcapaciteit van De Optimist mogelijk ingezet worden als tijdelijke huisvesting wanneer het project van de Sint Aegidius start.

U25336

Pagina 21 van 40

Letteborg (Nieuwbouw Borne West) Letteborg is een fusieschool tussen Basisschool Jan Ligthart en Basisschool ’t Oldhof per 1 augustus 2025. De nieuwbouw wordt naar verwachting eind 2025 opgeleverd. Voor het kindcentrum is in de looptijd van dit IHP geen sprake van een huisvestingsopgave. Beekpark Het gebouw van Beekpark dateert uit 2008. In 2022 is de ‘Twentse schuur’ (bijgebouw Beekpark) gebouwd als uitbreiding met vier extra lokalen. De schouw van de gebouwen laat zien dat de gebouwen in goede staat zijn. Het gebouw is technisch en functioneel in orde. Beekpark is gehuisvest in de wijk Bornsche Maten. Deze wijk is aan het groeien. Het schoolbestuur verwacht op korte termijn een leerlingenstop voor deze school te moeten invoeren. De overcapaciteit in De Optimist en de Wheele wordt ingezet als flexibele schil om de groei van de Bornsche Maten op te vangen. In de looptijd van dit IHP is er voor Beekpark geen sprake van een huisvestingsopgave. Echter de groei van de wijk moet gemonitord blijven.

Rooms Katholieke Basisschool Flora Het gebouw van Flora dateert uit 1971. De schil van het gebouw heeft in 2006 esthetisch gezien een upgrade gehad. De schouw heeft laten zien dat het gebouw in slechte staat is. Het gebouw voldoet technisch en functioneel niet. Daarnaast ligt er een verduurzamingsopgave (energielabel G). Nabij Flora is kinderopvanglocatie Kind Centrum De Wingerd van Kinderopvang Ludiek gehuisvest. Zij hebben ook een huisvestingsvraagstuk en worden daarom meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek van de denkrichting. De denkrichting voor Flora is renovatie van het huidige gebouw met ruimte voor kinderopvang en mogelijk andere maatschappelijke voorzieningen. In het IHP is rekening gehouden met vervangende huisvesting voor Flora. Stichting Brigantijn heeft hiervoor al renovatieplannen opgesteld. In 2025 worden de renovatieplannen van Flora door de gemeente beoordeeld op haalbaarheid. Wanneer het huidige gebouw van Flora wordt gerenoveerd, kan het oude gebouw van ’t Oldhof mogelijk fungeren als tijdelijke huisvesting voor Flora. Rooms Katholieke Basisschool de Wheele De Wheele is gehuisvest in een gebouw uit 2011. Het totale gebouw is oorspronkelijk gebouwd voor twee scholen, kinderopvang en sport. Stichting Brigantijn heeft in 2025 de centrale hal verbouwd om een hart in de school te krijgen.

Tijdens de schouw zijn bij de voorzijde van het gebouw vochtplekken in de gevel geconstateerd als gevolg van zakwater

Ruimte om te zijn

U25336

Pagina 22 van 40

en of condensatie in het metselwerk. Daarnaast ligt er een verduurzamingsopgave voor dit gebouw (in afstemming met de andere eigenaren van dit gebouw zoals Kinderopvang Ludiek). De overcapaciteit binnen de Wheele wordt ingezet als flexibele schil om de groei van de Bornsche Maten op te vangen. In de looptijd van het IHP is er geen rekening gehouden met een huisvestingsopgave voor de Wheele. Katholieke Basisschool de Vonder (locatie de Veste) De Vonder, locatie de Veste, is gehuisvest in een gebouw uit 2015. De schouw heeft laten zien dat het gebouw in goede staat is. Het gebouw voldoet functioneel en technisch. De eigendomsvorm en afspraken over beheer en onderhoud worden op dit moment door gemeente, ontwikkelaar, Kinderopvang Ludiek en Stichting Brigantijn geëvalueerd. Waar nodig, moeten afspraken worden bijgesteld. Deze locatie vangt als eerste instantie de groei van de Bornsche Maten op (onderbouw). In de looptijd van het IHP is er geen rekening gehouden met een huisvestingsopgave voor de Vonder, locatie de Veste. Katholieke Basisschool de Vonder (locatie de Horsten) Het gebouw van de Vonder, locatie de Horsten, dateert uit 2023. De schouw heeft laten zien dat het gebouw in goede staat is. Het gebouw voldoet functioneel en technisch.

Deze locatie vangt als eerste instantie de groei van de Bornsche Maten (bovenbouw) op en zal waarschijnlijk ook leerlingen gaan opvangen die woonachtig zijn in de nieuwbouwwijk in

Ruimte om te zijn

Hengelo. In de looptijd van het IHP is er geen rekening gehouden met een huisvestingsopgave voor de Vonder, locatie de Horsten. De kavel ten oosten van de Horsten blijft, conform bestemmingsplan, gereserveerd voor eventuele uitbereiding van onderwijs en/of sport. Basisschool ’t Oldhof Basisschool Jan Ligthart en basisschool ’t Oldhof zijn per 1 augustus gefuseerd één school; Letteborg. Letteborg is op dit moment gehuisvest in het gebouw van ’t Oldhof en betrekt eind 2025 de nieuwbouw op de plek van basisschool Jan Ligthart. Het gebouw van 't Oldhof blijft voorlopig als tijdelijke onderwijshuisvesting fungeren voor een andere school. De gemeente en Brigantijn maken afspraken over de voorlopige instandhouding van deze locatie. 4.1.2 Opgaven per school – Kern Hertme Sint Aegidius Het gebouw van Sint Aegidius komt uit 1929 en is in 1969 gerenoveerd. De schouw heeft laten zien dat de staat van het gebouw matig is. Technisch gezien voldoet het gebouw niet, met name op het gebied van ventilatie en temperatuurbeheersing in de zomer. Daarnaast is verduurzaming noodzakelijk (energielabel G). In de looptijd van het IHP is rekening gehouden met vervangende nieuwbouw voor Sint Aegidius. In relatie tot de levensvatbaarheid van Sint Aegidius wordt onderzocht hoe de omgevingsvisie kan bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de school.

In november 2025 wil de gemeente Borne de omgevingsvisie door de Raad laten vaststellen. Tot slot kan de overcapaciteit in het gebouw van De Optimist mogelijk ingezet worden als tijdelijke huisvesting als het project van Sint Aegidius start.

U25336

Pagina 23 van 40

4.1.3 Opgaven per school – Kern Zenderen Basisschool St. Stephanus De St. Stephanus is gehuisvest in een gebouw uit 1965. De schouw heeft laten zien dat de staat van het gebouw matig is. Het gebouw voldoet functioneel gezien. Ondanks dat het gebouw goed onderhouden is voldoet het technisch gezien niet (onder andere ten aanzien van de ventilatie). Ook ligt hier een verduurzamingsopgave; de energiekosten zijn hoog. In de kern Zenderen heeft de dorpsraad het initiatief genomen om onderzoek te doen naar een gebiedsontwikkeling, onderdeel daarvan is een voorziening waarin onderwijs, kinderopvang en sport en verenigingen worden geclusterd. Een mogelijke Multifunctionele Accommodatie (MFA) kan de levensvatbaarheid van de kern Zenderen versterken.

4.2

Voortgezet onderwijs Het Twickel College Borne Het gebouw van het Twickel College Borne dateert uit 1968 en is in 2015 gerenoveerd. De schouw heeft laten zien dat de staat van het gebouw goed is. Het gebouw voldoet functioneel en technisch gezien. Op termijn ligt hier wel een opgave om een verduurzamingsslag te maken met betrekking tot de ventilatie en verlichtingsinstallatie. In de looptijd van het IHP is er geen rekening gehouden met een huisvestingsopgave voor het Twickel College Borne.

In het IHP is rekening gehouden met vervangende huisvesting voor St. Stephanus. Voor de school zijn twee denkrichtingen. De eerste denkrichting is dat St. Stephanus onder voorwaarden meegaat in het onderzoek naar de nieuwe geclusterde voorziening in Zenderen. Dit betekent dat St. Stephanus een nieuwe huisvesting krijgt in een geclusterde voorziening samen met kinderopvang, sport en verenigingen. Een voorwaarde om mee te gaan, is dat het onderwijs een centrale positie krijgt in deze ontwikkeling en het schoolbestuur nauw betrokken wordt bij het onderzoek. Daarnaast wordt de rol van de gemeente Borne prominenter in het onderzoek als de St. Stephanus meegaat in het onderzoek. De tweede denkrichting voor de St. Stephanus is dat er een haalbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd naar vervangende huisvesting voor het onderwijs, kinderopvang en mogelijk andere maatschappelijke voorzieningen op of nabij de huidige locatie van de school.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=b2cbe9d1-a5ea-4c39-95ff-80868fd0673e