Bijlage bij het raadsmemo: Mutaties gemeentefonds meicirculaire 2025
Tekst van het document
Bijlage mutaties gemeentefonds meicirculaire 2025 Hieronder ziet u de ontwikkeling van het gemeentefonds. Hierbij wordt er gekeken naar het verschil tussen de decembercirculaire 2024 en de meicirculaire 2025. Tabel 1: Verschil tussen circulaires decembercirculaire 2024 meicirculaire 2025 Totaal bruto positief verschil dec en mei
AF: taakmutaties Totaal netto positief verschil dec en mei
2025 48.665.000 49.783.000 1.118.000 177.000 941.000
2026 47.841.000 50.727.000 2.886.000 0 2.886.000
2027 49.613.000 52.124.000 2.511.000 0 2.511.000
2028 51.271.000 52.536.000 1.265.000 0 1.265.000
2029 51.271.000 54.042.000 2.771.000 0 2.771.000
Jaarschijf 2029 In de circulaires worden het huidige jaar plus de daarop vier volgende jaren gepresenteerd. Op begrotingsbasis wordt het begrotingsjaar en de drie daarop volgende jaren gepresenteerd. Uitgangspunt hierbij is dat de laatste (nieuwe) jaarschijf een kopie is van de oude laatste jaarschijf. Hierdoor ontstaat er een verschil in het gemeentefonds van € 1.037.000. Dit is het verschil tussen € 51.271.000 en 52.308.000 (uitgangspunt septembercirculaire jaarschijf 2029). Dit voordeel is niet eerder verwerkt, omdat de indexaties in de nieuwe bijkomende jaarschijf ook niet zijn verwerkt en dit anders tot een te positief beeld zou leiden. Onderstaande tabel laat de aansluitingen en de verwerkingen van het saldo van jaarschijf 2029 zien:
Jaarschijf 2029
Omvang (* € 1.000)
Uitgangspunt 2028 = 2029
51.271
Septembercirculaire 2024
52.308
Verschil
1.037
effect stelposten
-1.037
Decembercirculaire 2024
52.610
Verschil decembercirculaire - septembercirculaire (onderdeel resultaat kadernota)
302
Aanvullend accres meicirculaire 2025
1.432
Saldo meicirculaire 2025
54.042
1
Overzicht mutaties bedragen x € 1.000 Specificatie verschil Algemene ontwikkelingen Accresontwikkeling (jaarschijf 2029 toegevoegd) Ontwikkeling uitkeringsbasis A. Saldo algemene ontwikkelingen
2025
2026
2027
2028
2029
272 18 290
586 153 739
553 234 787
543 300 843
1.956 383 2.339
Taakmutaties Demping terugval gemeentefonds Tekorten voor rekening Rijk Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Eigen bijdrage jeugdzorg Sturen op trajectduur jeugdzorg Indexeren opbrengst Hervormingsagenda Hervormingsagenda jeugd aanvullende post Uitstel vervanging abonnementstarief WMO WMO Hulpmiddelen IBO problematische schulden Saldo mutaties < € 5.000 B. Saldo taakmutaties
0 479 0 0 0 0 0 0 0 17 2 494
458 480 570 0 0 0 381 267 12 0 0 2.168
495 493 526 0 0 0 295 0 0 0 -1 1.810
496 506 0 -292 -76 -569 348 0 0 0 -1 414
512 519 0 -299 -78 -584 389 0 0 0 0 459
Mutaties decentralisatie uitkeringen Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet Alleenverdienersproblematiek Saldo mutaties DU < € 5.000 C. Saldo mutaties decentralisatie uitkeringen
117 33 8 158
0 0 4 4
0 0 2 2
0 0 2 2
0 0 3 3
D. Saldo mutaties integratie uitkeringen
176 176
-25 -25
-88 -88
6 6
-30 -30
Totaal verschil (A+B+C+D)
1.118
2.886
2.511
1.265
2.771
Mutaties integratie uitkeringen Participatie
A. Algemene ontwikkelingen: Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Daarnaast zit er binnen deze post ook ontwikkeling van uitkeringsbasis, dit is de macro ontwikkeling van de totale omvang van het gemeentefonds. B. Saldo taakmutaties: B.1. Demping terugval gemeentefonds: Er wordt structureel € 424 miljoen beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. In 2026 is het een bedrag van € 400 miljoen en voor 2030 en verder een bedrag van € 424 miljoen. In de Voorjaarsnota is dit reeds toegelicht. B.2. Tekorten voor rekening Rijk Om het nadelig effect vanaf begrotingsjaar 2026 te dempen heeft het Rijk in de Voorjaarsnota besloten om een deel voor haar eigen rekening te nemen. B.3. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Dit betreft het ingroeimodel zodat de hervormingsagenda volledig en juist geïmplementeerd kan worden.
2
B.4. Eigen bijdrage jeugdzorg Er wordt vanaf 2028 een eigen bijdrage gevraagd voor jeugdzorg. De gemeente Borne wordt vanaf 2028 bijna gekort met € 300K. B.5. Sturen op trajectduur jeugdzorg Rijk en gemeenten gaan met de sector afspraken maken over hoe we beter kunnen sturen op trajectduur. Deze maatregel moet jaarlijks landelijk € 68 miljoen opleveren vanaf 2028. B.6. Indexeren opbrengst Hervormingsagenda De besparingsopgave van de Hervormingsagenda Jeugd is in prijs- en volumepeil 2019 ingeboekt. Er is een hogere besparing te veronderstellen aangezien prijs en volume sinds 2019 zijn gestegen. De omvang van deze besparing is jaarlijks € 507 miljoen vanaf 2028. B.7. Hervormingsagenda jeugd aanvullende post Deze post betreft het overboeken van op de Aanvullende Post gereserveerde middelen voor de Hervormingsagenda Jeugd. Het gaat om een bedrag van € 356 miljoen in 2026 variërend tot € 342 miljoen in 2030. Over de verdeling van een deel van deze middelen vindt nog gesprek plaats. In deze circulaire vindt de verdeling plaats van € 333 miljoen in 2026 tot € 320 miljoen in 2030. De te verdelen middelen worden toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen jeugd. B.8.
Uitstel vervanging abonnementstarief WMO In de Voorjaarsnota 2023 is besloten dat het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft en dat in de plaats daarvan vanaf 2026 de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo opnieuw wordt ingevoerd. Hiervoor wordt het wetsvoorstel Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 voorbereid. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 1 januari 2027 in plaats van per 1 januari 2026. Dat betekent dat de besparing van € 225 miljoen voor het jaar 2026, die in de Voorjaarsnota 2023 in het gemeentefonds is verwerkt vervalt. B.9. WMO Hulpmiddelen Het scheiden van wonen en zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz) leidt bij gemeenten tot meerkosten. Bepaalde hulpmiddelen die bij zorg met verblijf vanuit de Wlz worden gefinancierd, worden bij andere leveringsvormen vanuit de Wmo gefinancierd. De meerkosten van gemeenten worden gedekt vanuit de Wlz. Voor 2025 zijn er in de Voorjaarsnota 2024 reeds middelen overgeboekt naar het gemeentefonds. In 2026 gaat het om een totaalbedrag van € 10 miljoen. B.10. IBO Problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden3.
Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroegsignalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat om een totaalbedrag van € 18,7 miljoen.
3
C. Saldo decentralisatie uitkeringen: C.1. Invoerings- en uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. C.2. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Deze decentralisatie-uitkering maakt dit mogelijk. Er is voor de alleenverdienersproblematiek voor 2025 een bedrag van € 25,4 miljoen beschikbaar. C.3. Participatie Dit betreft de ingroei van het onderdeel participatie.
4