Bijlage: Bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1, Hertme
Tekst van het document
Toelichting
53
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Nadere eisen (indien van toepassing): in deze bepaling wordt een opsomming gegeven van de regels waaraan burgemeester en wethouders nadere eisen kunnen stellen. Alleen daar waar het wenselijk is om bij de vergunningverlening sturend te kunnen optreden, heeft de bevoegdheid tot het stellen van nadere eisen toegevoegde waarde. De bevoegdheid tot het stellen van nadere eisen dient objectief begrensd te zijn en duidelijke criteria te bevatten; Afwijken van de bouwregels (indien van toepassing): in deze regel is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven om bij een omgevingsvergunning af te wijken van de bouwregels in het plan; Specifieke gebruiksregels (indien van toepassing): in dit onderdeel is aangegeven welke vormen van gebruik in ieder geval zijn toegestaan dan wel strijdig zijn met de bestemming. Daarbij zijn niet alle mogelijke toegestane en strijdige gebruiksvormen genoemd, maar alleen die functies, waarvan het niet op voorhand duidelijk is. Het gaat hierbij in feite om een aanvulling/verduidelijking op de in de bestemmingsomschrijving genoemde functies; Afwijken van de gebruik sregels (indien van toepassing): in dit onderdeel is aangegeven dat met een omgevingsvergunning afgeweken kan worden ten behoeve van functies, die inherent zijn aan de in de bestemmingsomschrijving opgenomen functies.
Via deze afwijkingsmogelijkheid kunnen geen 'nieuwe' functies worden toegestaan. Met andere woorden: de afwijkingsregeling kan worden opgenomen voor kleinere, planologisch minder ingrijpende, onderwerpen. Functiewijzigingen en grotere, ingrijpende ruimtelijke ingrepen worden geregeld via een wijzigingsbevoegdheid; Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werk zaamheden (indien van toepassing): werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden die niet mogen worden uitgevoerd zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning van bevoegd gezag; Wijzigingsbevoegdheid (indien van toepassing): in deze regel is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven het plan te wijzigen. 6.2.3
Algemene regels
Anti-dubbeltelregel: deze bepaling is opgenomen om te voorkomen dat, wanneer volgens een bestemmingsplan bepaalde gebouwen en bouwwerken niet meer dan een bepaald deel van een bouwperceel mogen beslaan, het opengebleven terrein nog eens meetelt bij het toestaan van een ander gebouw of bouwwerk, waaraan een soortgelijke eis wordt gesteld; Algemene bouw- en gebruiksregels: deze bepaling bevat een algemene regel omtrent ondergronds bouwen of het gebruik; Algemene afwijkingsregels: in deze bepaling is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven om af te wijken van bepaalde, in het bestemmingsplan geregelde, onderwerpen. De criteria, die bij toepassing van de afwijkingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn aangegeven; Algemene wijzigingsregels: in deze bepaling is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven het plan te wijzigen. Het gaat hier om wijzigingsbevoegdheden met een algemene strekking. De criteria, die bij toepassing van de wijzigingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn aangegeven; Algemene procedureregels: in deze bepaling staat aangegeven welke procedure dient te worden gevolgd bij de voorbereiding van een besluit tot het stellen van nadere eisen en het toepassen van een ontheffings- en een wijzigingsbevoegdheid. Overige regels: in dit artikel zijn bepalingen opgenomen ten aanzien van parkeren, laden en lossen. 6.2.4
Overgangs- en slotregels
Overgangsrecht: - Bouwwerken welke op het moment van inwerkingtreding van het bestemmingsplan bestaan (of waarvoor een bouwvergunning is aangevraagd) mogen blijven bestaan, ook al is er strijd met de bebouwingsregels. De overgangsbepaling houdt niet in dat het bestaand, illegaal opgerichte, bouwwerk legaal wordt, noch brengt het met zich mee dat voor een dergelijk bouwwerk alsnog een bouwvergunning kan worden verleend. burgemeester en wethouders kunnen in beginsel dus nog gewoon gebruik maken van hun handhavingsbevoegdheid; Het overgangsrecht is opgenomen zoals
54
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
opgenomen in artikel 3.2.1 Bro; - Het gebruik van de grond en opstallen, dat afwijkt van de regels op het moment van inwerkingtreding van het plan mag eveneens worden voortgezet; Slotregel: deze bepaling geeft aan op welke manier de regels kunnen worden aangehaald.
6.3
Bestemmingen
In voorliggend bestemmingsplan is de bestemming aangepast in verband met de gewenste ontwikkeling en ter verduidelijking van hetgeen ter plaatse is toegestaan. Hieronder wordt kort ingegaan op de bestemming in voorliggend bestemmingsplan. Agrarisch met waarden De bestemming 'Agrarisch met waarden' is overgenomen uit het geldende bestemmingsplan. Ook de geldende aanduidingen zijn overgenomen, te weten: 'specifieke vorm van agrarisch met waarden hoogteverschillen', 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - beplantingselementen' en 'specifieke vorm van agrarisch met waarden - bijzondere waterhuishoudkundige situatie'. Horeca De bestemming 'Horeca' is overgenomen uit het geldende bestemmingsplan. Ook de geldende aanduidingen zijn overgenomen, te weten: 'functieaanduiding hotel' en 'specifieke vorm van horeca hotelappartement'. Verder geldt er een bouwvlak met de maatvoering 'maximum bouwhoogte: 10 m' en 'maximum goothoogte: 6 m'. Recreatie De bestemming 'Recreatie' is toegekend aan het plangebied. Elke recreatiewoning is met een functieaanduiding op de verbeelding vastgelegd. Per aanduiding mag maximaal 1 recreatiewoning komen. De bouwhoogte per recreatiewoning bedraagt maximaal 6,5 meter en de maximale inhoud bedraagt 250 m3 per recreatiewoning.
Verder zijn de gronden bedoeld voor wegen en paden, tuinen, erven en terreinen, parkeer- en groenvoorzieningen en water en waterhuishoudkundige voorzieningen. In de specifieke gebruiksregels is een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor de landschappelijke inpassing van het plangebied. Hiermee is geborgd dat de beoogde landschapsmaatregelen worden gerealiseerd en in stand worden gehouden. Binnen de bestemming 'Recreatie' zijn tevens grondgebonden zonnepanelen voorzien. De zonnepanelen zijn aangeduid als 'specifieke vorm van recreatie - zonnepanelen'. De zonnepanelen mogen maximaal 1 meter boven het maaiveld worden gerealiseerd. Ook is een biomeiler voorzien welke ook met een aanduiding - 'specifieke vorm van recreatie - biomeiler' - is vastgelegd. Het is niet gewenst dat er auto's worden geparkeerd bij de recreatiewoningen. Daarom is er voor de ingang een parkeerterrein voorzien. Het parkeerterrein is aangeduid met de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - parkeerterrein'. Verkeer De bestemming 'Verkeer' is 1-op-1 overgenomen uit het geldende bestemmingsplan.
Toelichting
55
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
56
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Hoofdstuk 7
Economische uitvoerbaarheid
Artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening stelt dat de gemeenteraad gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan moet besluiten om al dan niet een exploitatieplan vast te stellen. Hoofdregel is dat een exploitatieplan moet worden vastgesteld bij elk bestemmingsplan. Er zijn echter uitzonderingen. Het is mogelijk dat de raad verklaart dat met betrekking tot een bestemmingsplan geen exploitatieplan wordt vastgesteld indien het verhaal van kosten van de grondexploitatie anderszins is verzekerd of het stellen van nadere eisen en regels niet noodzakelijk is. In voorliggend geval is er een overeenkomst gesloten tussen initiatiefnemer en de gemeente. Hierin is verzekerd dat het risico van planschade voor rekening van de initiatiefnemer komt. De gemeentelijke kosten worden verhaald middels de legesverordening, waardoor het kostenverhaal voor de gemeente volledig is verzekerd. Dit brengt met zich mee dat vaststelling van een exploitatieplan achterwege kan blijven.
Toelichting
57
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
58
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Hoofdstuk 8 8.1
Overleg en inspraak
Inleiding
De procedures voor vaststelling van een bestemmingsplan zijn door de wetgever geregeld. Aangegeven is dat tussen gemeente en verschillende instanties, waar nodig overleg over het plan moet worden gevoerd alvorens een ontwerpplan ter visie gelegd kan worden. Daarnaast is er de gelegenheid om in het voortraject belanghebbenden te laten inspreken conform de gemeentelijke verordening. Pas daarna wordt de wettelijke procedure met betrekking tot vaststelling van het bestemmingsplan opgestart (artikel 3.8 Wro).
8.2
Vooroverleg
8.2.1
Rijk
In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke plannen. Geoordeeld wordt dat dit bestemmingsplan geen nationale belangen schaadt. Daarom is afgezien van het voeren van vooroverleg met het Rijk. 8.2.2
Provincie Overijssel
Het plan wordt in het kader van het vooroverleg naar de provincie worden toegezonden. 8.2.3
Waterschap Vechtstromen
Het waterschap is geïnformeerd over het plan door gebruik te maken van de digitale watertoets. Het waterschap heeft een positief wateradvies afgegeven (zie ook bijlage 5 bij deze toelichting).
8.3
Vooroverleg met de omgeving
Tijdens de planvorming is gesproken met de eigenaren van de twee bestaande recreatiewoningen in het bosperceel aan de Zwartkotteweg 1. De eigenaren zijn positief over de ontwikkeling. Aandachtspunten zijn verwerkt in het plan. Ook de eigenaar van de bestaande woning in het bosperceel is positief over de ontwikkeling.
8.4
Zienswijzen
Het ontwerpbestemmingsplan heeft gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegen. Binnen deze periode kon eenieder zijn of haar zienswijze ten aanzien van dit bestemmingsplan kenbaar maken. Tijdens de termijn van de terinzagelegging zijn geen zienswijzen binnengekomen. Wel zijn er een relatief beperkt aantal ambtelijke aanpassingen verricht. Dit heeft met name betrekking op de aanduidingen van de recreatiewoningen zodat deze beter aansluiten op de situering in het beeldkwaliteitsplan.
Toelichting
59
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
60
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Bijlagen bij de toelichting
Bijlagen bij de toelichting
61
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Bijlage 1 Landschapsplan en KGO-berekening
62
Bijlagen bij de toelichting
LANDSCHAPSPLAN ZWARTKOTTEWEG 1 BORNE
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
Concept
status
INHOUDSOPGAVE
1.
Inleiding 3
2.
Historie 4
3.
Huidige situatie 6
4.
Beleid en visie 11 4.1 Omgevingsvisie Overijssel 4.2 Groene Poort 4.3 Structuurvisie Borne 4.4 Bestemmingsplan
5.
Landschapsplan 16
Colofon
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
2
blad
1.
INLEIDING
Zwartkotteweg 1 in Hertme, is het adres van een leegstaande tenniskantine en twee naastgelegen tennisbanen. De huidige tennisbanen, die voorheen onderdeel uitmaakten van het nabijgelegen Hotel Restaurant Jachtlust aan de Weerselosestraat te Hertme, verkeren in een plausibele staat van onderhoud. Initiatiefnemer en eigenaar van de tennisbanen, de heer Martin Bosch, staat voor de afweging of het zinvol is om de tennisbanen te renoveren. Tennisbanen die in het verleden nogal eens overlast hebben veroorzaakt in de buurt, zijn de laatste jaren niet meer als zodanig in gebruik maar hebben tijdelijk dienstgedaan als speelterrein van een kinderdagverblijf. Voor de heer Bosch, een geboren en getogen Hertmenaar, is een revitalisatie van de tennisbanen niet gewenst. Hij moet dan op zoek naar nieuwe leden, de banen ’s avonds open-
HERTME
stellen inclusief de benodigde baanverlichting en de bestaande kantine weer op orde te brengen om de tennissers te kunnen ontvangen. Hetgeen juist de genoemde overlast veroorzaakte.
PLANGEBIED
De heer Bosch heeft samen met de eigenaren van Hotel Restaurant Jachtlust, respectievelijk neef en broer van de initiatiefnemer, een plan ontwikkeld om Jachtlust duurzaam en innovatief uit te breiden op het terrein van de tennisbanen. Zij zagen hier de mogelijkheid om kleinschalige buitenverblijven te organiseren: recreatieve overnachtingsplaatsen waar natuurbeleving, rust en ruimte centraal staat. Deze rapportage is een onderdeel van de bestemmingsplanwijziging dat nodig is om recreatiewoningen op de locatie aan de Zwartkotteweg te mogen realiseren. Met dit landschapsplan wordt er, naast de basisinspanning bestaande uit de landschappelijke inpassing van de recreatiewoningen, in het kader van de kwaliteitsimpuls groene omgeving (KGO) van de provincie overijssel aangegeven hoe de ruimtelijke kwaliteit ook in de directe omgeving van het
Luchtfoto met het plangebied.
plangebied wordt verbeterd.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
3
blad
2.
HISTORIE
Het plangebied ligt ten oosten van de buurtschap Hertme en noordoostelijk van de dorpskern Borne. Rond 1900 was er al sprake van een aantal boerenerven rondom het plangebied. Er was nog vooral sprake van woeste gronden, heidevelden met bos en vennetjes. Het landschap kende relatief veel hoogteverschillen; de hogere essen 15.7 en lagere gebieden nabij de Gammelkerbeek 14.9 en het Piepersveld 13.4. Er was sprake van een kleinschalig landschap, open essen die omzoomd werden door houtwallen met daartussen bospercelen en heidevelden. De heideontginningen zijn veelal bebost, terwijl de veldontginningen een veel opener karakter hebben. Wegenstructuur De Weerselosestraat is al sinds 1900 een belangrijke verbinding tussen de plattelandsdorpen en de Twentse steden en Borne dat als enige dorp onderdeel uitmaakt van Netwerkstad Twente. In de loop der jaren is het aantal wegen verdwenen. De doorgaande weg vanaf het plangebied kruiste
Topografische kaart 1914
Topografische kaart 1935
Topografische kaart 1990
Topografische kaart 2020
eerst de Weerselosestraat. Deze weg is noordelijk van de Weerselosestraat komen te vervallen en op deze plek is nu een klootschietbaan gekomen. De oude (kerke)paden zijn deels nog behouden een aantal is door schaalvergroting in de landbouw vervallen. De Gammelkerbeek noordelijk van het plangebied is een meanderende beek. De beek is permanent watervoerend. Opvallende ontwikkeling in de tijd is dat het plangebied eerst een open ruimte was tussen bosranden en houtwallen. Een open veld met vennen. Het gebied heeft aannemelijk een soortgelijk karakter gehad als natuurgebied Het Molenven dat noordelijk van de Gammelkerbeek gelegen is.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
4
blad
Historische kaart medio 1891. Plangebied bestond uit woeste grond en nattere delen bij Jachtlust. Het bos van de vervallen tennisbanen was er nog niet. Het gebied was meer open en de aangrenzende randen in het landschap waren meer verdicht met groen. Bospercelen, houtwallen, groensingels.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
5
blad
3.
BESTAANDE SITUATIE
Het plangebied voor de recreatiewoningen is gelegen in het bos bij de hoek Zwartkotteweg en Wetering. Het bos is zichtbaar vanaf de Weerseloseweg, waarbij het een gescheiden fietspad langs de zijde van Restaurant Hotel het Jachtlust gelegen is. Het is een fraai gemengd bos met eiken, dennen, berken en een struweellaag met inheemse heesters. Aan de zijde van de Wetering staat een rij met gebiedsvreemde coniferen. Rondom het terrein van de tennisbanen staan nog enkele gebiedsvreemde solitaire conifeer-achtigen. Het gebied is op loopafstand van de wijk Stroomesch te Borne. Ligt nabij Saasveld en maakt onderdeel uit van de dorpskern Hertme. Vooral aan de zijde van Hertme zijn veel wandelpaden gelegen. Vanaf Jachtlust kan je richting langs de bossen bij een oud Landgoed en richting de klootschietbanen. Rondom het plangebied voor de toekomstige recreatiewoningen gaan fietsroutes. Fraai zijn de gemengde bossen waarbij we eik, den, berk
Inrit van Weerselosweg naar Wetering. Nieuwe aanplant van
Langs de Wetering staat aan de zijde van Jachtlust bossage
bomen langs deel van de weg. Structuur loopt niet door.
met enkele poelen. Linksachter is het bos v/d tennisbanen.
en beuk als soort tegenkomen. De oude eiken langs de Weerselosestraat zijn karakteristiek voor de plek. Aan de zijde van Hotel en restaurant Jachtlust en de ontwikkellocatie zien we nieuwe aanplant echter niet in een doorgaande structuur. Een deel is beplant een deel niet. Soms met onderbeplanting, soms niet. Het parkeerterrein bij Jachtlust is zeer groot en voelt niet prettig aan. Het is enkel steen (verharding), een enkele haag en er staan zeer hoge lantaarns, die veel licht uitstralen naar het landschap.
Bosperceel op grens Zwartkotteweg en Wetering. Op deze locatie in het bos bij de voormalige tennisbanen worden verblijfsaccomodaties gerealiseerd. Langs Wetering is een aantal bomen in los ritme aangeplant; den, berk en linde. De boomstructuur is niet altijd doorgaand.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
6
blad
Bocht Zwartkotteweg met rechts en links op foto Wetering. Op achtergrond Jachtlust en rechts het bos met voormalige tennisbanen.
Rechts de inrit vanaf Zwartkotteweg naar bos bij voormalige
Opvallend aan de nieuwe aanplant is de niet doorgaande structuur.
tennisbanen. Niet passend zijn de gebiedsvreemde coniferen.
De voormalige doorgaande weg via de Wetering naar Hertme is
Restaurant en hotel Het Jachtlust is gelegen aan de Weerselo-
Parkeerterrein Jachtlust. Het ziet er zeer stenig uit en heeft
afgesloten met een stalen hek.
seweg. De entree oogt rommelig; stenig, hekken, bakken.
hoge lantaarns, subtiele aanlichting ontbreekt.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
7
blad
BESTAANDE SITUATIE
WE ER SE LO
SE ST RA AT
Klootschietvereniging Hertme
Landgoed Weleveld
HE
RT
ME
W
RW
ET
EG
ER
IN
G RT
ZWA
WEG
TE KOT
Hotel & restaurant Jachtlust
!
"
Plankaart met globaal het plangebied gemarkeerd. Aan de oostzijde de voormalige tennisbanen met hoge lichtmasten opgenomen in het bestaande bos. Aan de westzijde het terrein van restaurant en hotel Jachtlust.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
8
blad
BESTAANDE SITUATIE MET ANALYSE VAN DE PLEK
!
"
Tijdens een veldbezoek viel op dat doorgaande structuren ontbraken in de beplanting. Terugkijkend naar de tijdslaag 1891 is dit goed verklaarbaar. De weg ‘Wetering’ is verplaatst, stukken land zijn anders in gebruik genomen; onder andere door schaalvergroting in de landbouw. Groen als structuurdrager in een nieuwe tijdsgeest toepassen biedt kansen! Uiteraard met respect voor de bestaande bebouwing. Niet terug in de tijd, maar vooruit in de tijd, met nieuwe dragers.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
9
blad
Diverse wandelroutes (zoals het Kloosterpad) en fietsroutes lopen door het Twentse landschap, waar de locatie aan de Zwartkotteweg ook deel van uitmaakt. Langoed Weleveld is nabij en interessant om te bezoeken. De dorpen Borne, Hertme, Saasveld, Zenderen liggen op loopafstand. Daarnaast zijn er verschillende toeristische organisaties te vinden rondom de locatie. Zo is er in Hertme het Openlucht Theater en de klootschietbaan van de Klootschietersvereniging. Maar ook kan er kano gevaren worden bij Buitensport Twente en zijn er golfclinics bij Golfpark Weleveld in Zenderen. Iets noordoostelijker van het plangebied is er nog de Weerselose markt, dat wekelijks veel bezoek ontvangt.
Volop wandelroutes in het gebied.
Kaart AHN (Algemene Hoogtekaart Nederland). Geel-oranje de hogere essen, donkerblauw nat gebied bij bos Hertme.
Routenetwerken met name westelijk van Weerselosestraat.
werknummer datum
Openluchttheater Hertme.
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
10
blad
4.
BELEID EN VISIE
4.1 Omgevingsvisie Overijssel
Laag van het agrarisch cultuurlandschap Jong heide- en broekontginningslandschap
Natuurlijke laag Dekzandvlakte en ruggen
Kenmerken De grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge
Typering
heidegronden was oorspronkelijk functioneel verbonden met
De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de
het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en
oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote
werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste
delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap
plaggen dienden als structuur- verbeteraar en bemesting
achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen
voor de akker- gronden op de essen. Na de uitvinding van
tussen hoog/droog en laag/ nat gebied. Soms vlak bij elkaar,
kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden
soms verder van elkaar verwijderd.
grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de
Ambitie
ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de
Sturing
jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden
De ambitieis de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag
ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waar- door
en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleef-
de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis
baar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk
vertonen. Daarnaast zijn vanaf 1750 vanuit de landgoederen
watersysteem en door beplanting met ‘natuurlijke’ soorten. En
en buitens ook veel van de voormalige heidegronden voor
door de (strekkings)richting van het landschap te benutten in
de jacht en houtproductie bebost. Dit heeft geresulteerd in
gebieds- ontwerpen.
grote en kleinere landbouwontginningslandschappen en in
Natuurlijke laag: Dekzandvlakte en ruggen
landschappen van grote boscomplexen en (nooit ontgonnen) • Richting
heidevelden, zoals op de Sallandse Heuvelrug. Ten opzichte
- Als ontwikkelingen plaatsvinden, dan dragen deze bij aan het
van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouw-
beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen
ontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd
en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)
door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg
inrichting.
geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden.
- Bij ontwikkelingenisde(strekkings)- richting van het landschap,
Vaak zijn het ‘inbreidings’- landschappen met en rommelige
gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het
driehoekstructuren als resultaat. Ook sommige recente
uitgangspunt.
heringerichte agrarische landschappen worden tot deze categorie gerekend, omdat van het oorspronkelijke landschap niets meer terug te vinden is. Ondergrond: dekzandvlaktes Ontstaan: vanaf ± 1820 Structuur: planmatig, rechtlijnig
Gebiedskenmerken: Jonge heide- en broekontginningslandschap (lichtgeel), Oude hoevenlandschap (limegroen), Maten- en flierenlandschap (paars), Essenlandschap (lichtbruin)
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
11
blad
Ondergrond: dekzandvlaktes
Richting
Ontstaan: vanaf ± 1820
• Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud
Structuur: planmatig, rechtlijnig
en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen,
Nederzetting: koloniedorpen van de maatschappij van
bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de
weldadigheid,
kenmerkende ruimtematen.
daarna alleen verspreide erven langs de ontginningswegen, enkel nieuw wegdorp Schaal erven: van oorsprong vaak kleine erven met carre van erfbeplanting Ontwikkelingen • Schaalvergroting bebouwing op agrarische erven. • Transformatie landbouwerven tot burgererven en de introductie van het ‘hobby’-vrijetijds/woon landschap met bijbehorende vormen van grondgebruik en dierhouderij (paardenbakken). Van werklandschap langzaam verandert in
Ontwikkelingsperspectief: Wonen en werken in het
vrijetijds- en consumptielandschap.
kleinschalige mixlandschap
• Door de broze samenhang en de geringe eigenstandige kwaliteit van dit landschapstype valt het uiteen in afzonderlijke onderdelen en/of verschuift het accent in de beleving van de open ruimte naar de bedrijfskavel. Ambitie De ambitie is de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden een stevige impuls te geven en soms een transformatie wan- neer daar aanleiding toe is. De dragende structuren worden gevormd door land- schappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Binnen deze raamwerken is ruimte voor verdere ontwikkeling van bestaande erven en soms de vestiging van nieuwe erven, mits deze een stevige landschappelijke jas krijgen.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
12
blad
4.2 Groene Poort Kansen landschap De Groene Poort • Versterken van de bestaande landschappelijke structuur met behoud van de huidige functies. • Versterken van de Zendersche Esch, als schakel tussen Twickel, Weleveld en Noordoost Twente. • Beken inzetten als landschappelijke en recreatieve verbindingen. • Versterken van de overgang stad-land, aandacht voor de stadsrandzones. • Behoud en versterken bestaande overgangen infrastructuur. • Versterken en beleefbaar maken cultuurhistorische elementen. De recreatieve verbinding met De Groene Poort en daarmee met Noordoost Twente is zeer beperkt. Alleen het fietsknooppuntenroutesysteem legt een recreatieve verbinding. Kansen: • Versterken landschappelijke structuur. • Versterken dorpsrandzone Borne. Het buitengebied van Borne vormt een verwevingsgebied, dat wil zeggen dat er ruimte is voor het naast elkaar ontwikkelen van verschillende vormen van landgebruik, zoals landbouw, wonen, natuur en recreatie. Kansen: • Verschillende functies optimaal op elkaar afstemmen.
Landinrichting Saasveld-Gammelke De landinrichting Saasveld-Gammelke is in verschillende deelprojecten uitgevoerd. In de gemeente Borne is de grootste verandering voor landschap, natuur en leefbaarheid het beste te zien in de ontwikkeling van het retentiegebied en klootschietbaan in Hertme. Dit project is rechtstreeks gerealiseerd uit de landinrichting en met inzet van De Groene Poort. werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
13
blad
4.3 Structuurvisie Borne In dit hoofdstuk zijn de beleidsambities van de Structuurvisie Borne belicht. In de planvorming moet met de volgende punten rekening worden gehouden.
Watersysteem en klimaat:
Energie:
behoud en versterking van de rijkdom aan plant- en diersoorten
watersystemen met goede ecologische en chemische kwaliteit,
een betrouwbare en veilige energievoorziening met beperking
(biodiversiteit);vitaal en samenhangend stelsel van natuurge-
die voor de lange termijn klimaatbestendig en veilig zijn; optima-
van uitstoot broeikasgassen; bevorderen van duurzame ener-
bieden (EHS, waaronder robuuste verbindingszones, Natura
le watercondities (kwaliteit en kwantiteit) voor landbouw, wonen,
gieopwekking (biomassa, wind, zon, bodem), bevorderen van
2000), behoud en versterking van verspreide bos- en natuur-
natuur en landschap; betrouwbare drinkwatervoorziening (kwali-
energiebesparing (in bebouwde omgeving).
waarden.
teit en kwantiteit); voorbereid zijn op langetermijngevolgen van
Natuur:
klimaatverandering (veiligheid en droogte).
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
14
blad
BESTEMMINGSPLAN 4.4 Bestemmingsplan Het vigerende bestemmingsplan op de kavel Zwartkotteweg 1, kadastraal bekend onder sectie M, nummer 168 gemeente Borne, laat de bouw van een dergelijk recreatiegebied niet toe. De huidige bestemming is “Sport” met functieaanduiding “tennisbaan”. Om de bouw van recreatieve overnachtingsplaatsen mogelijk te maken is een aanpassing van het bestemmingsplan noodzakelijk. Deze onderbouwing is een uiteenzetting voor de duurzame en innovatieve gebiedstransformatie, waarbij (beleving van) het landschap als uitgangspunt is genomen. enkelbestemming Recreatie functieaanduiding: recreatiewoning enkelbestemming: Wonen enkelbestemming: Bos
at
W
elo
ses
tra
et
enkelbestemming: Recreatie
er
in
functieaanduiding: recreatiewoning
g
ers We
Z
g
ewe
kott wart
enkelbestemming: Groen enkelbestemming: Horeca functieaanduiding: hotel specifieke vorm van horeca-hotelappartement maatvoering - maximum bouwhoogte: 10 meter - maximum goothoogte: 6 meter enkelbestemming: Agrarisch met waarden functieaanduiding: specifieke vorm van agrarisch met waarden; - beplantingselementen - bijzonder waterhuishoudkundige situatie - hoogteverschillen
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
15
blad
5.
LANDSCHAPSPLAN BASISINPANNING EN KWALITEITSIMPULS GROENE OMGEVING
1. Landschapsstructuren versterken door aanplant van bomen langs wegen, aanplant van heestergroepen en verwijderen gebiedsvreemde coniferen. 2. Water terugbrengen in gebied; klimaatadaptief, recreatief en biodivers. 3. Biodiversiteit vergroten door herstel voormalig heidelandschap rond 1900 bij gecultiveerd weiland tussen Hotel restaurant Jachtlust en ontwikkellocatie. 4. Wandelpad langs oude weg herstellen en openstellen voor publiek, koppelen aan routenetwerk. 5. Entree en parkeerterrein Jachtlust vergroenen; aanplant bomen, heesters en hagen.
We
ers
elo
se
str
aa
t
6. Energie, duurzaam opwekken met zonnepanelen en biomeiler.
He
rtm
W
erw
et
eg mog e uitbr lijk toe k e bij J iding v omstige a acht lust n hotel
er
in
g Z
g
tewe
kot wart
!
"
Basisinspanning: Landschappelijke inpassing recreatiewoningen (zwart omkaderd). Extra inspanning betreft: KGO Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (rood omkaderd). Schaal 1:2000
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
16
blad
LANDSCHAPPELIJKE INSPANNING - BASISINSPANNING Bij de basisinspanning is het van belang dat ten behoeve van de komst van de recreatiewoningen, de tennisbaan gesloopt wordt. De zone in het bos moet omgevormd worden naar natuur; de recreant is te gast in de natuur, per huisje komt er dus geen tuintje (afbakening met hekwerken of schutting). Bestaande gebiedsvreemde beplanting waaronder de coniferen moet verwijderd worden. Ter vergroting van beleving en afkoppelen hemelwater komt er een plek met natuurlijk water. Flora en fauna heeft hier een andere uitstraling dan op de hogere pleken. Rondom de huisjes wordt het land ingezaaid met een meerjarig bloemrijk mengsel. Pleksgewijs worden er enkele solitaire bomen en heesters aangeplant. Hierbij inzetten op inheems sortiment, passend bij Twents landschap en identiteit van de plek.
I
Bij de recreatiewoningen wordt duurzaam geinvesteerd. Zonnepanelen en een biomeiler krijgen plek in het veld en worden
III
landschappelijk ingepast. I:
W
IV et
er
Aanplant van inheemse bomen en struiken op terrein bosdeel
in
g
II
II:
Aanleg van een houten wandelpad
III:
Water opnemen in park (klimaat en beleving)
IV:
Zonnepanelen en biomeiler opnemen in landschap (klimaat en energie)
V:
Hoofdentree bij de recreatiewoningen krijgt een picknickplek met informatiebord
V !
biomeiler
"
Landschapsplan. Schaal 1:1000
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
17
blad
SFEERBEELDEN - BASISINSPANNING
I Inheemse bomen en struiken aanplanten in binnengebied en bij entree. Bij het Wie,water wat, natteminnende waar ben je en soorten waar kan alsjeels naartoe. en wilg. TOP Sortiment locatie bij conform plantlijst G.01 tekening. parkeerterrein restaurant en hotel Het Jachtlust.
I
I
Ontwikkeling natte natuur ‘relatie heide/ven’.
werknummer datum
II
Myrica gale - wilde gagel.
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
Vlonderpad van Twents eikenhout, losse vorm, verspringend passend bij natuurlijke karakter van de plek.
KGO - Landschapsplan
project
18
blad
SFEERBEELDEN - BASISINSPANNING
III
V
IV
Water in bos met natteminnende beplanting: dotterbloem en kat-
Klimaat en energie. Zonnepanelen opnemen in landschap,
Bij de entree recreatiewoningen een picknickplek. Koppelen
testaart.
omzoomen met een streekeigen, gemengde haag.
aan een informatiebord met met routes en natuur van de plek.
III
IV
V
De ruimte in het bos natuurlijk ontwikkelen. Inheems sortiment.
Streekeigen, gemengde haag. Haag jaarlijks 1x per jaar
Bezoeker is te gast in de natuur.
(bij)snoeien, haag moet lossere verschijningsvorm hebben.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
Informatiebord.
KGO - Landschapsplan
project
19
blad
SFEERBEELDEN - BASISINSPANNING
De ambitie is om de recreatiewoningen vrij in het bos te postioneren. Je bent te gast in het landschap. Ontwerp woningen Te Kiefte Architecten.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
20
blad
SFEERBEELDEN - KWALITEITSIMPULS GROENE OMGEVING (KGO)
A:
Aanplant van inheemse bomen
B:
Aanleg van een poel / vennetje
C:
Weiland omvormen naar heidelandschap
D:
Entree en parkeerterrein Jachtlust vergroenen.
E:
Aanleg van een wandelpad verbinding Jachtlust en bos met recreatiewoningen.
F:
Aanplant van heesters ter versterking biodiversiteit en beleving karakteristiek van heidelandschap
G:
Twents landhek opnemen (oostelijk van Jachtlust)
D
B mog e uitbr lijk toe ko eidin g va mstige bij J n ho acht tel lust
F
E
C
A
biomeiler
G !
"
Landschapsplan. Schaal 1:1000
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
21
blad
.
SFEERBEELDEN - KWALITEITSIMPULS GROENE OMGEVING (KGO) A:
Aanplant van inheemse bomen
B:
Aanleg van een poel
C:
Weiland omvormen naar heidelandschap 2.0
D:
Entree en parkeerterrein Jachtlust vergroenen.
E:
Aanleg van een wandelpad ter verbinding Jachtlust en bos met recreatiewoningen.
F:
Aanplant van heesters om randen te vergroenen en ter versterking van biodiversiteit en beleving landschap.
G:
Twents landhek opnemen (oostelijk van Jachtlust)
Bij de bestaande situatie en de analyse van de plek kwam naar voren dat er in de structuur heel wat gewijzigd is. Losse elementen, bomen, bosje, factor tijd; natuur omgevormd naar agrarisch weideperceel. Hier valt winst te halen door in
A
te zetten op een aaneengesloten groenstructuren en herstel
A
Landschapsstructuur versterken door aanplant van bomen; eik, berk, es langs de wegen (gebiedseigen soorten).
van natuurwaarden. Zo wordt er ingezet op de aanplant van
Quercus robur (zomereik). Sortimentskeuze van beplanting is aangeduid op G01-tekening met plantlijst.
inheemse bomen en heesters die passen bij het karakteristieke landschap. Het weiland wordt omgevormd naar het voormalige heidelandschap van rond 1900. Ambitie is afgraven van bodem tot de zaadlaag van oorspronkelijke heide. Het is verstandig om in overleg met een ecoloog dit landschap opnieuw laten te ontwikkelen met bijbehorende beplanting. Over deze nieuwe natuur ‘heide’ wordt een wandelpad gerealiseerd dat makkelijk begaanbaar is. Er komt een poel / ven in belang van waterberging en ter meerwaarde van flora en fauna. Het parkeerterrein bij Jachtlust worden vergroend door de aanplant van bomen en hagen. De entree wordt verzacht en hier wordt ingezet op het karakter en identiteit van het Twentse erf. Tot slot krijgt de voormalige toegangsweg oostelijk van het restaurant nog een fraai Twents houten landhek.
A
A
Fraxinus excelsior (Gewone es).
werknummer datum
Bij ontwikkeling van het nieuwe toekomstig hotel (uitbreiding bij Jachtlust) wordt er een landschappelijke haag rondom dit hotel
Pinus sylvestris (Grove den / Vliegden).
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
geplaatst.
KGO - Landschapsplan
project
22
blad
SFEERBEELDEN - KWALITEITSIMPULS GROENE OMGEVING (KGO)
B
D
C
Poel op locatie tussen Jachtlust en toekomstige
Weiland bij Jachtlust omvormen naar oorspronkelijk heideland-
recreatiewoningen in het bos. Biodiversiteit en klimaat.
schap (meer relief). Versterking biodiversiteit en beleving.
D mogelijk toekomstig hotel. (Maximaal 1.30 meter hoog, los).
werknummer datum
Wandelpad over te herstellen heidelandschap is ter verbinding recreatiewoningen en Jachtlust. Publiek toegankelijk.
21053 06-03-2024
hagen, warm welkom, passend bij identiteit Twents platteland.
E
E
Landschappelijke hagen langs parkeerterrein, zonnepanelen en
Entree en parkeerterrein Jachtlust vergroenen. Meer bomen,
te kiefte architecten bv
Parkeerterrein met aanduiding van wandelpad. Houten landelijke vormgeving, sober.
KGO - Landschapsplan
project
23
blad
F Onderdeel van vergroenen is aanplant met streekeigen heesters, conform plantlijst G.01 tekening.
G Twents landhek bij toegangsweg oostelijk van Jachtlust. Gebiedsvreemde betonblokken op deze locatie verwijderen.
werknummer datum
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
24
blad
COLOFON
Document: Landschapsplan Zwartkotteweg 1 te Hertme
Datum: 06-03-2024
Projectnummer:
21053
Opgesteld door: Te Kiefte Architecten B.V Afdeling Tuin- & landschap Molenstraat 124 Weena 723 (Groot Handelsgebouw) 7622 NG Borne 3013 AM Rotterdam t: 074-2662430 t: 010-2038595 Opdrachtgever:
werknummer datum
Mani Holding BV te Borne
21053 06-03-2024
te kiefte architecten bv
KGO - Landschapsplan
project
25
blad
RAMING STICHTINGSKOSTEN TERREININRICHTING KGO project
werknummer
21053
Nieuwbouw recreatiewoningen ad Zwartkotteweg te Hertme
datum
06-03-2024
opdrachtgever
behandeld door
H. te Kiefte
Mani Holding BV te Borne
document:
Versie: 2
21053-RSK-KGO
BIJBEHORENDE TEKENINGEN EN DOCUMENTEN: bladnr.:
omschrijving
auteur
21053-R01 21053-S01 21053-V01 22int00936 SOW
PvE Onderbouwing Recreatiewoningen Hertme Schetsboek recreatiewoningen te Hertme Landschapsplan KGO Principeverzoek Zwartkotteweg Hertme Taxatie grondwaarde Zwartkotteweg Hertme
datum
TKA TKA TKA B & W voorstel gemeente Borne Uniek Makelaars
17-11-2021 18-11-2021 03-07-2023 15-03-2022 20-07-2023
PROJECTGEGEVENS: nr.
onderdeel
1 2
plangebied KGO oppervlakte parkeerterrein Hotel Jachtlust
aantal
eenheid
29.545,0 2.615,0
m2 m2
3 4
oppervlakte poel
661
m2
oppervlakte wandelpad (verbinding Jachtlust - recreatiewoningen)
531
m2
subtotaal
totaal
UITGANGSPUNTEN: nr.
onderdeel
1
PvE raming conform NEN 2699 gebruiksklaar opgeleverd bestaande tennisbanen worden gesloopt; kosten sloopwerk is in begroting recreatiewoningen opgenomen bestaande kantine voor een gedeelte gesloopt; kosten sloopwerk is in begroting recreatiewoningen opgenomen geen afvoer van grond, alles blijft op het terrein prijspeil 2024-Q1 exclusief vervangende huisvesting en verhuizing Taxatiewaarde huidige bestemming Sport € 200.000,00 Taxatiewaarde nieuwe bestemming Recreatie € 325.000,00 Meerwaarde ontstaan door aanpassing bestemming € 125.000,00 Te investeren in KGO : 25% van de waarvermeerdering € 31.250,00 minimaal
2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
D. TERREININRICHTING D1
Terreininrichting
12
Terreininrichtingen 1 aanplant inheemse bomen 2 aanleg poel 3 weiland omvormen tot bloemrijk grasland 4 vergroening entree- parkeerterrein Jachtlust 5 wandelpad Jachtlust-recreatiewoningen te kiefte architecten bv
aant
eenh
60,00 661,00 13.780,00 2.615,00 531,00
st m2 m2 m2 m2
€/eenheid
€ € € € €
blad 1 van 2
385,00 7,45 0,50 2,50 19,00
€
€ € € € €
subtotaal
23.100,00 4.924,45 6.890,00 6.537,50 10.089,00 21053-RSKT-Terreininrichting KGO PLAN-v2-2024-03-06.xlsx
6 7 8
aanplant van heesters voor randvergroening Twents landhek advieskosten
230,00 1,00 10,00
st € st € % €
35,00 5.000,00 64.590,95
€ € €
8.050,00 5.000,00 6.459,10 €
71.050,05
Totale Aanlegkosten excl. BTW €
G. Belastingen:
2,40
Totale Aanlegkosten incl. BTW
te kiefte architecten bv
blad 2 van 2
2,91
71.050,05
€
14.920,51
€
85.970,55
/m2 KGO gebied
21% BTW
€
€
/m2 KGO gebied
21053-RSKT-Terreininrichting KGO PLAN-v2-2024-03-06.xlsx
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Zwartkotteweg 1
Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan
90
Bijlagen bij de toelichting
BEELDKWALITEITSPLAN ZWARTKOTTEWEG 1 - HERTME
maart 2024 58februari 2024
INHOUDSOPGAVE
1.0
Inleiding
2
2.0 2.1 2.2
Landschap Landschappelijke analyse Landschappelijke kansen
3 3 3
3.0 3.1 3.2
Recreatie Recreatieve kansen Doelgroep
5 5 5
4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Uitgangspunten ontwerp Landschappelijke inpassing Bos- & Boomhuizen Innovatie in ecologisch bouwen Circulair bouwproces Exploitatie
6 6 6 7 8 8
5.0 5.1 5.2
Beeldkwaliteit Introductie Landschappelijk ontwerp - Waterpartij - Inheemse beplanting Ontsluiting - Entree en toegang tot huisjes - Richtlijnen parkeren - Richtlijnen verharding Huisjes - Afmeting en vorm - Materialisering - Zichtlijnen Buitenruimte
9 9 9
5.3
5.4
5.5
10
11
13
1.0 INLEIDING INITIATIEF GEBIEDSTRANSFORMATIE Zwartkotteweg 1 in Hertme, is het adres van een leegstaande tenniskantine en twee naastgelegen tennisbanen. De huidige tennisbanen, die voorheen onderdeel uitmaakten van het nabijgelegen Hotel Restaurant Jachtlust ad. Weerselosestraat te Hertme, verkeren in een plausibele staat van onderhoud. Initiatiefnemer en eigenaar van de tennisbanen, dhr. Martin Bosch, staat voor de afweging of het zinvol is om de tennisbanen te renoveren. Tennisbanen die in het verleden nogal eens overlast hebben veroorzaakt in de buurt, zijn de laatste jaren niet meer als zodanig in gebruik maar hebben tijdelijk dienstgedaan als speelterrein van een kinderdagverblijf.
het bestemmingsplan noodzakelijk. Deze onderbouwing is een uiteenzetting voor de duurzame en innovatieve gebiedstransformatie, waarbij (beleving van) het landschap als uitgangspunt is genomen om recreatie mogelijk te maken.
Voor dhr. Bosch, een geboren en getogen Hertmenaar, is een revitalisatie van de tennisbanen niet gewenst. Hij moet dan op zoek naar nieuwe leden, de banen ’s avonds openstellen inclusief de benodigde baanverlichting en de bestaande kantine weer op orde te brengen om de tennissers te kunnen ontvangen. Hetgeen juist de genoemde overlast veroorzaakte. Dhr. Bosch heeft samen met de eigenaren van Hotel Restaurant Jachtlust, respectievelijk neef en broer van de initiatiefnemer, een plan ontwikkeld om Jachtlust duurzaam en innovatief uit te breiden op het terrein van de tennisbanen. Zij zagen hier de mogelijkheid om kleinschalige buitenverblijven te organiseren: recreatieve overnachtingsplaatsen waar natuurbeleving, rust en ruimte centraal staat. Het vigerende bestemmingsplan op de kavel Zwartkotteweg 1, kadastraal bekend onder sectie M, nummer 168 gemeente Borne, laat de bouw van een dergelijk recreatiegebied niet toe. De huidige bestemming is “Sport” met functieaanduiding “tennisbaan”. Om de bouw van recreatieve overnachtingsplaatsen mogelijk te maken is een aanpassing van
Afbeelding 2: huidige staat van de tennisbanen
Zwartkotteweg 1 Hertme Hotel Restaurant Jachtlust Bestemmingsplan Zwartkotteweg 1 Sectie M - nr. 168 - Gemeente Borne Afbeelding 1: locatiefoto Google Maps
13 / 2
Beeldkwaliteitsplan Zwartkotteweg 1 Hertme 21053
2.0 LANDSCHAP 2.1 LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE Hertme, in 1829 nog “Hettem” op de kaart, is gelegen tussen de Weerselosestraat, de Gammelkerbeek en de Deurningerbeek.1 Het jonge ontginningslandschap kon lange tijd niet gebruikt worden voor de landbouw, vanwege de voedselarme bodem. Pas na 1900 werden delen van het gebied ontgonnen en gebruikt voor agrarische doeleinden.2 Verschillende landschapstypen zijn hier te herkennen. De onregelmatige verkaveling van het landschap en de verschillende erven die hierop zijn gebouwd, zijn kenmerkend voor een (kleinschalig) kampenlandschap. Op de gekleurde kaart van 1897 is duidelijk dit kampenlandschap van Hertme te herkennen. Een fijnmazig patroon van houtwallen en houtsingels die de erven omlijnen en het landschap volgen.3 Deze beplantingsstructuur heeft het gebied aan de Zwartkotteweg ingesloten, waardoor er een (kleinschalig) bosrijk eiland is ontstaan te midden van de landbouwgrond. Het is bijzonder dat tussen het relatief laat ontgonnen landschap, dit gebied intact is gebleven. Aansluitend aan het eiland liggen hoger gelegen essen tussen de verschillende erven.4 (zie afbeelding volgende pagina)
Gammelkerbeek
Weerselosestraat Deurningerbeek
Afbeelding 3: Hertme 1815 (Topo Tijdreis)
Tot halverwege de 20e eeuw is dit bosrijke gebied intact gebleven, totdat in de jaren ’60 een eerste hap uit de bebossing wordt genomen. Op de kaarten tot aan 2020 kan een verder groeiende verharding van het gebied worden waargenomen. 2.1 LANDSCHAPPELIJKE KANSEN Het landschap van Hertme behoort tot ‘De Groene Poort’ van Twente. Een groot groengebied in de regio waarbinnen verstedelijking vanuit Enschede, Hengelo en Borne wordt tegengegaan om het buitengebied te kunnen behouden en waarin gestreefd wordt de recreatieve landschappelijke verbinding te versterken. “De Groene Poort wordt gezien als het kruispunt van de stedelijke en landschappelijke as van Twente.” 5 Het gebied grenzende aan de Zwartkotteweg neemt dus met haar ligging een centrale positie in, in een landschappelijk cultuurhistorisch waardevol landschap. Om de kwaliteit en beleving van het Twentse landschap te vergroten, is het belangrijk de bestaande landschappelijke structuur te behouden en deze te versterken. Het terugbrengen van de historische landschappelijke kenmerken op deze locatie kan hieraan bijdragen. Zo versterkt het herstel van het bosrijke gebied gelegen aan de Zwartkotteweg de groenstructuur in het gebied.
Afbeelding 4: Zwartkotte 1897 (Topo Tijdreis)
Afbeelding 5: Zwartkotte 1957 (Topo Tijdreis)
Hierbij is het niet het doel om het landschap te reconstrueren naar historisch voorbeeld, maar om het landschap te laten groeien naar een nieuwe historische tijdslaag. Op deze manier blijft de invloed zichtbaar die de mens heeft gehad Kaarten Hertme van Topo Tijdreis. Geraadpleegd op 20 juli 2021. Dienst Landelijk Gebied. (2007) Ontwikkelkader Groene Poort Borne. (p. 12) Gemeente Borne, projectbureau Groene Poort. Geraadpleegd op 20 oktober 2021. 3 Jaaltink, W. (2009) Gereedschapskist landschappelijke inpassing. Kromme Rijnlandschap, Kampenlandschap. Geraadpleegd op 19 oktober 2021. 4 Dienst Landelijk Gebied. (2007) Ontwikkelkader Groene Poort Borne. (p. 13) Gemeente Borne, projectbureau Groene Poort. Geraadpleegd op 20 oktober 2021. 5 Grontmij Nederland bv (2009) Landschappelijk en Recreatief verbinden. (p. 5) Projectbureau De Groene Poort. Geraadpleegd 19 oktober 2021. 1 2
21053
Bos- & Boomhuizen
Afbeelding 6: Zwartkotte 2020 (Topo Tijdreis)
3 / 13
gemeentegrens
erven es
locatie
HERTME
BORNE
Afbeelding 7: Landschapsstructuren in Groene Poort Twente.4
op het gebied, wat kenmerkend is aan het gecultiveerde landschap van Twente. De te maken landschappelijke ingrepen, scheppen dusdanige condities dat het gebied een eigen ecosysteem kan ontwikkelen. Hierdoor kan het landschap zichzelf op een natuurlijke wijze herstellen en onderhouden. Een dergelijke transformatie laat zien hoe gecultiveerd landschap, bos en ‘nieuwe natuur’ kunnen versmelten, wat gezien kan worden als een ecologische attractie. Een bijzonder pilotproject, waar de mens te gast is en kan toekijken. Dat vraagt om een andere benadering in het gebruik van het landschap door de mens.
Dienst Landelijk Gebied. (2007) Ontwikkelkader Groene Poort Borne. (p. 13) Gemeente Borne, projectbureau Groene Poort. Geraadpleegd op 20 oktober 2021. 5 Grontmij Nederland bv (2009) Landschappelijk en Recreatief verbinden. (p. 5) Projectbureau De Groene Poort. Geraadpleegd 19 oktober 2021. 4
13 / 4
Beeldkwaliteitsplan Zwartkotteweg 1 Hertme 21053
3.0 RECREATIE 3.1 RECREATIEVE KANSEN Overwegend heeft het Twentse landschap een agrarisch karakter gehad en zal dat in de toekomst ook blijven houden. Des te meer erkenning en waarde valt er te koppelen aan de dichtbij gelegen historische dorpskernen, de oude boerenerven en de natuurlijke kenmerken van het landschap. Zoals het (kleinschalige) kampenlandschap, de houtwallen, lanen en beken. De open structuur van de landbouwgrond en het verre zicht dat hiermee gepaard gaat, maakt het gebied gewild onder fietsers en voetgangers. Diverse wandelroutes (zoals het Kloosterpad) en fietsroutes lopen door het Twentse landschap, waar de locatie aan de Zwartkotteweg ook deel van uitmaakt. Daarnaast zijn er verschillende toeristische organisaties te vinden rondom de locatie. Zo is er in Hertme het Openlucht Theater en de klootschietbaan van de Klootschietersvereniging. Maar ook kan er kano gevaren worden bij Buitensport Twente en zijn er golfclinics bij Golfpark Weleveld in Zenderen. Echter is verblijfsrecreatie relatief weinig aanwezig, op uitzondering van Hotel Restaurant Jachtlust.5 Het is ook daarom dat de opdrachtgever in directe relatie met hen extra verblijfsrecreatie wil creëren, aansluitend op de recreatieve kwaliteiten van Twente.
Een innoverend concept van recreatief overnachten waarbij de belevingswaarde van het omliggende landschap centraal staat en overnachten in de natuur mogelijk wordt gemaakt. 3.2 DOELGROEP De opdrachtgever ziet met name kansen in het organiseren van kleinschalige recreatieve verblijfsvoorzieningen, waarin het mogelijk is om comfortabel te overnachten. Het is een doelgroep die op zoek is naar rust, comfort, ruimte, natuurlijke schoonheid en de beleving hiervan. De gast heeft geen behoefte aan een druk park met luidruchtige animaties en bezigheidsactiviteiten, zwembaden en pompeuze wellness, maar zoekt bewust een groene omgeving waar men de natuur kan beleven en biodiversiteit, flora en fauna kan ervaren. In alle rust kunnen fietsers hier hun tocht onderbreken en geheel zelfvoorzienend overnachten. Het plan biedt ruimte aan de gast die graag gebruik wil kunnen maken van de genoemde toeristische mogelijkheden die de gemeente Borne in het algemeen en Hertme in het bijzonder te bieden heeft. De reguliere hotelgast van Jachtlust zoekt het vertier en de gezelligheid van het landelijke hotel maar met dit initiatief hoopt men ook de gast te kunnen ontvangen die juist de rust zoekt van de natuur maar, indien gewenst, wel gebruik wil kunnen maken van het comfort van het restaurant.
Afbeelding 8: “Fietsen in Twente”. Een blog van Goedverblijf.nl promoot fietsvakanties in Twente.
21053
Bos- & Boomhuizen
5 / 13
4.0 UITGANGSPUNTEN ONTWERP 4.1 LANDSCHAPPELIJKE INPASSING
4.2 BOS- & BOOMHUIS
Omdat de huidige tennisbanen niet passen in de landschappelijke visie van de omgeving, is de opdrachtgever voornemens om deze te verwijderen. De open plek in het (kleinschalige) bosgebied biedt mogelijkheden om natuurelementen te introduceren die bijdragen aan het natuurlijke herstel van het landschap. Denk hierbij aan een waterpartij, welke aangesloten kan worden op de bestaande beken en sloten in het gebied. Oppervlaktewater heeft een belangrijke functie in het vasthouden en bergen van water, maar speelt ook een belangrijke rol in het vergroten van de biodiversiteit. De toename van flora en fauna in en rondom het water vergroot tevens de belevingswaarde van een overnachting in het gebied.
Daarom is er gezocht naar een passende invulling van een verblijfsruimte waar men comfortabel kan overnachten worden, maar zonder overbodige luxe en oppervlakte. Zo kunnen de gasten op dezelfde manier het bos en de omgeving ervaren zoals de andere bos- en boombewoners dit doen. Een overnachting zal daarom niet plaatsvinden in een ‘recreatiewoning’, maar in een bos- of boomhuis. Ervaar het landschap als een vos, aan de grond, of als een vogel, in de lucht.
open plek
bestaande bebouwing
nieuwe waterpartij
boomhuisje rondgang maken waterweg
nieuwe toegang woning
herstel bosrand
boshuisje
Afbeelding 9 (boven): huidige landschappelijke analyse Afbeelding 10 (beneden): nieuw landschappelijk concept 13 / 6
Beeldkwaliteitsplan Zwartkotteweg 1 Hertme 21053
De huidige tennisbanen worden verwijderd en het vrijgekomen terrein wordt ingericht als een kleinschalig ecosysteem waar men kan verblijven in bos- en boomhuizen. We verwachten dat het terrein ruimte kan bieden aan twee nieuwe ecologische grondgebonden boshuizen en twee bijzondere boomhuizen (op palen, in de lucht). Beide typen zijn klein in omvang. De bestaande tenniskantine wordt getransformeerd tot het type boshuis en zal in sfeer veel weg hebben van een traditionele ‘cottage’. De bos- en boomhuizen hebben een inhoud kleiner dan 250 m3.
Afbeelding 11: referentiebeeld boomhuis
Afbeelding 12: referentiebeeld boshuis
4.3 INNOVATIE IN ECOLOGISCH BOUWEN Ondanks dat ‘back to nature’ een hoofdthema is in dit concept, zien de ecologische bos- en boomhuizen er niet stoffig uit. De bijzondere architectonische verschijningsvorm laat zien hoe innovatief ecologisch en circulair bouwen kan zijn en is daarmee een toonaangevende attractie in de omgeving. Het innovatieve karakter zit hem allereerst in de nieuwe manier van overnachten die de opdrachtgever en Hotel Jachtlust willen aanbieden. De mogelijkheid om het Twentse landschap dag en nacht van dichtbij te kunnen beleven, waarbij een ervaring wordt aangeboden in plaats van alleen een overnachting. Maar ook de manier van bouwen is innovatief doordacht. Zo zijn de woningen klein van stuk, om zo een minimale impact op de natuur te hebben die om hen heen zal gaan groeien. De gekozen materialen sluiten daar naadloos op aan. Daarnaast is de bouwmethodiek bijzonder goed opgezet. De huisjes worden gemaakt van hernieuwbare, ecologische en 21053
Bos- & Boomhuizen
hergebruikte bouwmaterialen in een prefab droogbouwsysteem. De woning moet eenvoudig gedemonteerd kunnen worden en elders herbouwd, zonder dat de kwaliteit van het bouwmateriaal verloren gaat. De woningen zijn zelfvoorzienend in de energieopwekking door gebruik te maken van zonnepanelen en zonnecollectoren. De retentievijver dient niet alleen als opvangbak voor regenwater waarmee het water teruggegeven kan worden aan de aarde maar is ook de opslagbuffer voor warmte en koude waarmee de woningen, middels warmtewisselaars, worden verwarmd en gekoeld. Door de zorgvuldige situering op het terrein hebben de bos& boomhuizen veel privacy en een eigen buitenterras. Dichtbij de gezamenlijke parkeerplaats bevinden zich de grondgebonden woningen, zodat ook ouderen hier gemakkelijk hier kunnen verblijven. Terwijl aan de bestaande bosrand de boomhuisgasten niet door de auto’s hoeven te worden gestoord. 7 / 13
4.4 CIRCULAIR BOUWPROCES
4.5 EXPLOITATIE
Bij een circulair bouwproces wordt er zo veel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande materialen en grondstoffen. Dit betekent dat er minder nieuwe grondstoffen ontgonnen hoeven te worden en er minder afval geproduceerd wordt. Daarnaast worden materialen zoveel mogelijk hergebruikt, bijvoorbeeld door het demonteren en recyclen van oude gebouwen of het gebruik van gerecycled materiaal in nieuwe bouwwerken. Het circulaire bouwproces biedt ook voordelen op economisch vlak. Het gebruik van gerecyclede materialen kan bijvoorbeeld kostenbesparend zijn, omdat deze materialen vaak goedkoper zijn dan nieuwe.
De realisatie van een dergelijk bijzonder concept past uitermate goed in deze omgeving door de intensieve samenwerking die wordt opgezet met Hotel Restaurant Jachtlust. Jachtlust zal in dit initiatief de boekingen en de arrangementen organiseren. Ook is het hotel verantwoordelijk voor de schoonmaak, het beheer en onderhoud van de woningen. Bij het beheer en onderhoud van het terrein wil het hotel mensen inzetten met een beperking tot de arbeidsmarkt.
Om de bos- & boomhuizen circulair te kunnen bouwen is het belangrijk dit mee te nemen vanaf het beginstadium. In de ontwerpfase, betekent dit dat het zoeken naar materialen voorafgaat aan het ontwerpen aan de tekentafel. De kans is aannemelijk dat er materialen opgeslagen moeten worden, voordat deze kunnen worden toegepast. De huidige tenniskantine en de uitbouw daarvan, leent zich daar goed voor. Door de tenniskantine als laatste te renoveren, kan deze zo lang als materialenopslag fungeren. Het is dus niet mogelijk om van tevoren een afgerond ontwerp aan te leveren. De beschikbare materialen inspireren de architect tot de vormgeving van het bouwwerk, waarbij kundig de esthetiek bewaakt wordt.
Referentiebeelden van een cabin, gemaakt van hergebruikte materialen. Architect: Les Eerkes (Puget Sound, Washington)
13 / 8
Beeldkwaliteitsplan Zwartkotteweg 1 Hertme 21053