CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Besluit op Woo-verzoek Stichting Borne Boeit - project 't Wooldrik

Beeldvormende commissievergadering 13 januari 2026, gemeente BorneBij agendapunt: Besluit op Woo-verzoek Stichting Borne Boeit19.223 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Op de aanwezige platte daken dienen PV-panelen aangebracht te worden, dit heeft bouwkundige consequenties waarmee rekening gehouden moet worden met name vanuit eisen van de opstalverzekeraar. Eis verzekeraar: De dakisolatie moet voldoen aan Euro brandklasse A. Als dat niet mogelijk is dan dient het totale dak pakket te voldoen aan euro brandklasse B. Daarbij dient dan een PIR isolatie te worden toegepast die een FM approval heeft. Andere kunststof isolatie is niet toegestaan zonder aanvullende voorwaarde; Boven op de dakisolatie een enkel laags waterkerende dakbedekking welke volledig gekleefd is aan de ondergrond, EPDM, PVC of TPO dakbedekking. Bitumen is niet toegestaan. In het bestek is een PIR plaat met brandklasse D opgenomen, deze komt op een eerder gelegde EPS afschotlaag, aangebracht op alle platte daken. Een PIR plaat met brandklasse D komt op de staaldaken. Volgens de aandachtspunten uit het document “WTW-insights” dient bij toepassing van een PIR plaat met brandklasse D aan de bovenzijde extra voorzieningen getroffen te worden in de vorm van een minirale wol, foamglass of afdekplaat (dit is niet opgenomen in het bestek). In het bestek wordt een gewapende bitumineuze dakbedekking voorgeschreven, dit is dus volgens eis verzekeraar niet toegestaan.

Zonder deze extra voorzieningen wordt geadviseerd om vooraf het beoogde lagenpakket van de dakopbouw voor te leggen aan de verzekeraar. Er wordt wel in het bestek opgemerkt dat de dakconstructie totaal moet voldoen aan brandklasse B. Eis verzekeraar: De berekening van de constructeur, waaruit blijkt dat de PV installatie veilig op het dak kan staan, dient direct voorhanden te zijn na een calamiteit. De berekening dient bij schade te worden overlegd voordat men de schade kan gaan uitkeren. Er is rekening gehouden met extra vloerbelasting door het toepassen van PV-panelen op de volgende daken: Dak sporthallen 8500+ Dak commercieel 8000+

stom

BOUW- ĒS VASTGQÉÜMANAGERS

10-15 FO-22-3/2

-

Dakvloer School/KDV 3700+ Dakvloer technische ruimte 7400+ Dakvloer School (eventuele uitbreiding) 7400+

Hoofdberekeningen zijn wel gemaakt, maar de detailberekeningen moeten straks door de staalleverancier gemaakt worden, dit geldt ook voor de stalen dakplaten. In het document “WTW-insights” wordt voor de constructie tevens het volgende gesteld: In de dakconstructieberekening is het toepassen van een reductiefactor 0,8 in verband met de verwachte levensduur van de PV installatie, korter dan 50 jaar, niet worden toegepast vanuit verzekeraarsoptiek. Als het pand vrijstaand is past men conform de wetgeving een reductie factor van 0,7 in de dakconstructieberekening toe. Deze reductiefactor is door de verzekeraar niet toegestaan. Bij navraag door|m| bij de constructeur, is door de constructeur aangegeven dat er bij het gehele gebouw geen reductiefactoren zijn toegepast. Liftinstallatie Voor PD2b (School) is voor de toekomstige uitbreiding op de verdieping een reservering gemaakt voor een lift. Met de gebouwinstallaties in de technische ruimte is hiermee rekening gehouden. Op tekening is een liftschacht in PD2a getekend met een schachtafmeting van 1.600 x 2.450 mm. In het bestek staat een 13 persoons Kone Monospace 500 lift beschreven. Bij deze combinatie is een maximale vrije deurdoorgang mogelijk van 900 mm. Volgens het PvE moet dit minimaal 1.200 mm zijn. Tijdens de ontwerpteamoverleggen is echter door de gemeente akkoord gegeven op deze afwijking.

Vaste keukenvoorzieningen De keuken en spoelkeuken van de horeca dient voorzien te zijn van een vaste keukeninrichting, deze is niet op tekening uitgewerkt. In het bestek wordt verwezen naar de offerte van BKS bedrijfskeukens, echter deze is niet aangeleverd. Daarom is het niet te achterhalen of de bouwkundige werken en de installaties juist zijn afgestemd op de vaste keukeninrichting van de horeca. Diverse ruimten zijn in het ontwerp voorzien van de nodige pantryblokjes, lockers, keukenblokjes, etc. en tevens in plattegronden, aanzichten, doorsneden en 3D uitgewerkt. In het bestek wordt verwezen naar de offerte van Harmeling Interieurs, waarin deze inrichtingselementen inclusief inbouwapparatuur zijn beschreven en maakt daarom deel uit van het bestek. Vaste sanitaire voorzieningen Sanitaire ruimten dienen voorzien te zijn van de noodzakelijke closetrolhouders, borstels, afvalbakken, kledinghaken, spiegels e.d., zodanig dat de ruimten functioneel bruikbaar zijn. Deze voorzieningen zijn niet op tekeningen of in het bestek nader gespecificeerd. Voor bouwdeel PD2b (School/KDV) is hiervoor een spelpost opgenomen van ë 3.000,—, voor bouwdeel PD2a (Sport) is hiervoor geen stelpost opgenomen. De inrichting van de kleedruimten I ruimte scheidsrechter I miva etc. is niet eenduidig gespecificeerd in het bestek en niet uitgewerkt op tekening.

Zitbanken zijn wel in het bestek beschreven, maar waar deze toegepast worden is niet omschreven. Vaste onderhoudsvoorzieninqen Volgens het PvE moeten alle dakvlakken voorzien worden van permanente valbeveiliging. Op tekeningen is aangegeven dat de bestaande dakvlakken van de sporthal en zwembad worden

slim

BOUW- gN VAST GOEDMANAGERS

11 - 15 FO-22-3/2

meegenomen in uitvoering voorstel conform opgave leverancier. Volledige uitwerking valbeveiliging zal tijdens uitvoering volgen. Vaste opslaqvoorzieninqen Garderobevoorziening voor de diverse gebruikers is niet opgenomen in bouwdeel PD2a. Voor het zwembad is wel een garderobevoorziening op tekening aangegeven, echter niet in het bestek gespecificeerd. Vaste inrichting overig Voor zowel bouwdeel PD2a (Sport) als voor PD2b (School/KDV) is in het bestek een stelpost opgenomen voor een postkast. Hoe deze geïntegreerd wordt in de gevel is niet uitgewerkt. Gevelbelettering staat op geveltekeningen aangegeven voor zowel PD2a als ook voor PD2b. In het bestek is hiervoor een stelpost opgenomen elk groot ē 5.000,—. Deze belettering dient volgens het PvE verlicht te zijn. De hoogte van de stelpost wordt hiervoor zeer minimaal geacht. Terrein De werkzaamheden zijn in een RAW bestek beschreven; 2191105 BESTEK INFRA BUITENRUIMTE 221221. Bij het Technisch Ontwerp is alleen een tekening van de bovengrondse infrastructuur toegevoegd. Met uitzondering van de riolering is van de ondergrondse infrastructuur geen ontwerp aangeleverd. In ontwerpteamoverleggen zijn wel tekeningen van de KLIC-meldingen besproken, echter de uitwerking op tekening(en) is niet bij de TO-documenten aangeleverd. Architectuur/ Bouwkunde Technisch ontwerp: Aanvullend op voorgaande opmerkingen t.a.v.

de spiegeling op het Technisch Programma van Eisen zijn aanvullend, op basis van de bouwkundige tekeningen en bestek van VDNDP, op hoofdlijnen de navolgende opmerkingen te plaatsen: Sportcomplex, PD2a » Het bestek: hoofdstuk “voor het werk geldende voorwaarden” is opgenomen in aannemingsovereenkomst. De garantiebepalingen, zoals in het bestek beschreven, dienen te vervallen, hiervoor de aannemingsovereenkomst aanhouden. » Het bestek: hoofdstuk “bouwplaatsvoorzieningen” ontbreekt. Deels is dit ondergebracht bij NTP en door NTP beschreven in een bestek “bouwplaatsinrichting”. » Niet op tekeningen of bestek staat aangegeven wat er aan (tijdelijke) werkzaamheden uitgevoerd wordt bij de overgangen van nieuw naar bestaand. Slooptekening ontbreekt waarop aangegeven staat wat er aan de te handhaven bouwdelen gesloopt gaat worden. « Diverse details voldoen niet en dienen beter uitgewerkt te worden. School I KBV, PD2b « Voor dit bouwdeel gelden dezelfde opmerkingen m.b.t. het bestek als voor bouwdeel PD2a. « Diverse details voldoen niet en dienen beter uitgewerkt te worden. Constructie

stom

BOUW- ËN VASTGOEDMANAGËRS

12 - 15 FO-22-3/2

Bij de ingediende stukken zijn de constructieve aanpassing t.b.v. het nog te realiseren peuterbad in PD1 toegevoegd. Brandveiligheid Er is een herijkt uitgangspuntendocument brandveiligheid (UPD) d.d. 11 juli 2022 aangeleverd, aangevuld met brandoverslagberekeningen (d.d. 21-12-2022), rapportage permanente vuurbelasting (d.d. 3-02-2022) en rapportage beheersbaarheid van brand (NEN6060) (d.d. 22-12-2022). Op basis van de ingediende aanvraag omgevingsvergunning d.d. 25 oktober 2022 heeft Brandweer Twente advies uitgebracht. Echter dit is op basis van oudere documenten, alleen het UPD (d.d. 11 juli 2022) en rapportage permanente vuurbelasting (d.d. 3-02-2022) zijn van dezelfde datum. Op basis genoemde documenten en advies Brandweer Twente (BT) kunnen navolgende opmerkingen geplaatst worden: » BT gaat ervan uit dat PD1 (Zwembad/bestaande sporthal) voldoet aan de geldende regelgeving, echter deze zal deels verbouwd worden t.b.v. het peuterbad en voor een juiste aansluiting op PD2. Deze verbouwing staat niet vermeld op de aanvraag omgevingsvergunning. « BT geeft aan dat de WBDBO-eisen, zoals gesteld in het UPD, onvoldoende zijn uitgewerkt op tekeningen en details, met name m.b.t. gevels en daken. M.b.t. brandoverslag is er een aanvullende brandoverslagberekening opgesteld. Echter geeft dit ook geen uitsluitsel hoe e.e.a.

gedetailleerd wordt en welke materialen worden toegepast, zodat aan de eisen wordt voldaan. « UPD: brandscheiding tussen bestaande sporthal en zwembad moet voldoen aan 30 min WBDBO (tweezijdig). Aan deze brandscheiding worden geen werkzaamheden verricht, echter uit een eerder uitgevoerde brandscan (april 2020) tijdens uitvoering PD1 is gebleken dat de bestaande brandscheidingen niet voldoen. » UPD: brandscheiding tussen bestaande sporthal en bouwdeel PD2a (Sport) moet voldoen aan 60 min WBDBO (tweezijdig). Aan de zijde van de bestaande sporthal wordt aan deze brandscheiding geen werkzaamheden verricht, echter uit een eerder uitgevoerde brandscan (april 2020) tijdens uitvoering PD1 is gebleken dat de bestaande brandscheidingen niet voldoen. Tevens is destijds aangegeven dat deze brandscheiding vanuit rechtens verkregen niveau een brandwerendheid zou moeten hebben van 30 min. M.a.w. vanuit de sporthal gezien voldoet deze scheiding niet aan de gestelde 60 min. WBDBO-eis. « UPD: brandscheiding tussen zwembad en bouwdeel PD2a (Sport) moet voldoen aan 60 min WBDBO (tweezijdig). Op tekeningen en details is dit niet uitgewerkt, toetsing of deze scheiding voldoet is niet mogelijk. » UPD: er wordt beschreven dat zich een aantal schachten in het gebouw bevinden welke brandwerend eenzijdig uitgevoerd moeten worden, deze zijn niet op tekeningen aangegeven. » UPD: o.b.v.

vluchtcapaciteit kan niet het gewenste aantal van 1.290 personen in de wedstrijdhal, maximaal toelaatbaar is 1.105 personen. Door toevoeging van extra vluchtuitgangen kan dit verhoogd worden. « In het bestek staat niet aangegeven hoe de brandwerende doorvoeringen en afdichtingen uitgevoerd moeten worden. » Vluchtwegaanduidingen staan niet op tekeningen aangegeven. « De verzekeraar geeft adviezen m.b.t. de aan te brengen brandscheidingen I brandcompartimenteringen. De verzekeraar gaat uit van brandcompartimenteringen conform Bouwbesluit. Bij bouwdeel PD2a (Sport) wordt gebruik gemaakt van grote brandcompartimenten (NEN6060), hierbij wordt beroep gedaan op een gelijkwaardigheid t.o.v. het gestelde in het Bouwbesluit. In hoeverre dit is afgestemd met de verzekeraar is niet bekend.

sltm

BOUW- EN VASTGOEOMANAGERS

13-15 FO-22-3/2

Bouwfysica Voor zowel bouwdeel PD2a als ook voor PD2b is er een EP-berekening gemaakt. De berekende energielabel komt voor beide bouwdelen op A++++. Tevens wordt voor beide bouwdelen voldaan aan de huidige BENG-eisen. Voor bouwdeel PD2b (School) is een daglichtberekening gemaakt voor het toetsen op de eisen vanuit Frisse Scholen (FS). Er zijn drie representatieve lokalen getoetst. Alle lokalen voldoen aan de ondergrens van FS klasse C 2015. Waarvan één lokaal tevens voldoet aan FS klasse B 2021 en een lokaal tevens voldoet aan FS klasse C 2021. Fliermee voldoet het daglicht niet aan de eisen zoals aangegeven in het PvE, FS klasse B. Ontwerpinteqratie Het Technisch Ontwerp is bouwkundig, constructief en werktuigbouwkundig in een 3D model uitgewerkt, welke vanuit Autodesk BIM 360 zijn in te zien (behoudens het integrale model). De elektrotechnische installaties zijn echter niet in een 3D model uitgewerkt. Tijdens ontwerpteamoverleggen is een integraal 3D model, waarin alle disciplines (behoudens E-installaties) zijn verwerkt, alleen op onderdelen besproken. Toetsing of alle "claches” zijn verholpen is echter niet mogelijk. Er is geen integraal STABU bestek opgesteld met daarin alle onderdelen/disciplines, hierdoor bestaat er grote kans dat bepaalde werkzaamheden tussen “wal en schip” komen te vallen en niet zijn opgenomen.

Bestekken In vorige paragrafen zijn reeds opmerkingen geplaatst in relatie tot de bestekken. Onderstaand volgen nog een aantal aandachtspunten specifiek m.b.t. de bestekken. Noot: l.v.m. de beperkte tijd voor toetsing van het TO zijn de bestekken steekproefsgewijs getoetst. ; Bouwkundig bestek PD2a en PD2b (werkzaamheden « Overzicht bijlagen ontbreekt. » Overzicht stelposten ontbreekt. » Grondwerk, buitenrioleringen i drainage en terreinverhardingen zijn ondergebracht bij NTP en beschreven in het RAW-bestek van NTP. » Tijdelijke voorzieningen zijn niet beschreven. Bestek grondwerk bouw PD2a en PD2b (werkzaamheden NTP): » Betreft alleen een technische beschrijving, algemene bepalingen zijn hierin niet opgenomen. » Uitgangspunt; gronddepot aan de Twickelerblokweg. « Zand t.b.v. beachvolleybalhal staat niet beschreven of deze voldoet aan NOC*NSF klasse A. Bestek INFRA buitenruimte (werkzaamheden NTP): » Zand t.b.v. beachvolleybalvelden staat niet beschreven of deze voldoet aan NOC*NSF klasse A Bestek bouwplaatsinrichting (werkzaamheden NTP) * Betreft alleen voorbereidende en opruimingswerkzaamheden: o.a. verkeersmaatregelen, opnemen en afvoeren bestrating, verwijderen en afvoeren beplanting, tijdelijke verhardingen incl. grondwerk, e.d. Overige bouwplaatsinrichting zoals bouwketen e.d. zijn niet beschreven, ook niet in het bouwkundig bestek.

» Betreft alleen een technische beschrijving, algemene bepalingen zijn hierin niet opgenomen.

slim

BOUW- EN

VASTGOEOMANAGERS

14-15 FO-22-3/2

Duurzaamheid Bij aanvang van het project heeft de gemeente kenbaar gemaakt te streven naar optimale duurzaamheid. Het huidige ontwerp is echter op basis van de minimaal wettelijke vereisten uitgewerkt, extra bouwkundige duurzaamheidsmaatregelen zijn niet opgenomen. Conclusie en aanbeveling Op basis van de ingediende documenten en de daarbij geconstateerde bevindingen kan gesteld worden dat het Technisch Ontwerp op hoofdlijnen voldoet aan de opdracht I PvE. Echter, zijn er nog voldoende zaken welke binnen het Uitvoeringsgereed Ontwerp (fase UO) nog verder uitgewerkt moeten worden. Het is onbekend of tegenover de aanpassingen en hiaten een financiële dekking is, dit is niet zichtbaar in de begrotingen. Met betrekking tot Geld is er een enorme budgetoverschrijding van bijna C 9,5 mln. excl. btw (4907o overschrijding op het taakstellende budget van ê 19,4 mln.). Daarnaast zijn er grote stelposten opgenomen welke nog nader ingevuld moeten worden met de nodige financiële risico’s. Naast deze risico’s m.b.t. de nog niet ingevulde grote stelposten, zijn er de projectrisico's. zoals benoemd in de door J opgestelde TO-risicoanalyse. Conform dit overzicht, dat overigens incompleet is en niet in samenspraak met de opdrachtgever is opgesteld, kunnen de kosten oplopen tot meer dan C 310 k en worden veel risico’s bij de gemeente neergelegd.

Voor het Sportcomplex PD2a kan gesteld worden dat de totale bouwkosten binnen de bandbreedte vallen, echter de eenheidsprijzen van de installaties (excl. opties) zitten circa 200Zo boven marktconform. De totale bouwkosten van de School IKDV zitten circa 400Zo boven marktconform. Deze overschrijdingen zijn dusdanig dat aangenomen mag worden dat zonder in te boeten op kwaliteit geen overeenstemming over budget bereikt zal worden. Bij de uitvoering van projectdeel PD1 (Zwembad) is afgesproken om een deel van het werk tijdens de uitvoering van het Sportcomplex uit te voeren. Totaal resterend werk van PD1: ē 212 k, excl. btw (prijspeil mrt 2021). Het is onduidelijk of de werkzaamheden van PD1 nog voor datzelfde bedrag uitgevoerd kunnen worden. Gezien de enorme budgetoverschrijding en daar bovenop de nodige financiële risico’s en de nodige noodzakelijke uitwerkingen van diverse onderdelen, is het aan te bevelen om het gehele project in heroverweging te nemen of het financieel, politiek als ook maatschappelijk nog wel verantwoord is.

Bijlagen; « Bijlage 1, Te overleggen documenten in TO-fase PD2; (o.b.v. STB 2014-1) v2 » Alle documenten die zijn ingediend op Docstream in de map /projectdeel 2/06 TO (Technisch Ontwerp)AĴ3 Bouwcombinatie/05 Informatie inclusief bijhorende sub-mappen d.d. 23-12-2022, waarbij de codering “-h opm SBM” is toegevoegd aan de bestandsnaam.

slim

BOUW- EN VASTGOEDMANAGERS

15-15 F0-22-3/2

Gemeente

Borne

0 nysingh advocaten en notarissen

Memo - Intern/vertrouwelijk/niet openbaar Van Aan Kopie Datum

22 februari 2023 (definitieve versie)

Betreft

Afsluiting TO/Bestek+UO, afzien Realisatie Projectdelen 2aZ2b 't Wooldrik

Referentie

245722/WB

Inleiding en vraagstelling 1.1

De gemeente Borne (hierna te noemen: ‘de Gemeente") heeft Nysingh verzocht haar te adviseren over - de gevolgen van - haar voornemen om de samenwerking met haar contractpartner^^ļļ^^mimm^^ļ^^^l^^^^^ļ (hierna te V’ \ ^ B te beëindigen, voorzover het gaat om de (verrichte) ontwerpwerkzaamheden vanļ^^^Bļ en de (beoogde) uitvoeringswerkzaamheden voor de projectdelen 2a en 2b, te weten: (vervangende) nieuwbouw van het sporthallencomplex respectievelijk de nieuwbouw voor een basisschool en een kinderopvangorganisatie, e.e.a. gelegen op het sportpark ’t Wooldrik te Borne (hierna te noemen: “Projectdelen 2aZ2b"). Het ontwerp en de uitvoering van Projectdeel 1, te weten: renovatie en verduurzaming van een zwembadgebouw en een sporthal heeft de Gemeente reeds opgedragen en zijn inmiddels grotendeels voltooid.1

1.2

Voorts heeft de Gemeente aan Nysingh verzocht te adviseren over - de ínhoud en de wijze van — communicatie door de GemeentemetH|j^J in aanloop naar en na afloop van de beëindiging van de samenwerking metj - . Į

1.3

memo niet handelt over eventuele aanbestedingsrechtelijke aspecten in geval van c.q. nadat de Gemeente de samenwerking metļm ten aanzien van Projectdelen 2aZ2b heeft beëindigd. Desgewenst kan Nysingh daarover nog adviseren.

1 Het gedeelte dat onder Projectdeel 1 nog niet is afgerond ziet onder andere op de aanpak van de (vanwege brandveiligheid kritische) scheidingsmuur tussen Projectdeel 1 en Projectdeel 2a. Er is kennelijk discussie tussen partijen of deze nog uitgevoerd moet worden onder Projectdeel 1 of dient te worden meegenomen in Projectdeel 2a. Dit geschilpunt blijft in dit memo buiten beschouwing. Dat ook op andere bouwkundige en installatietechnische onderwerpen nog raakvlakken, interferenties zowel in ontwerp als uitvoering bestaan tussen Projectdelen 1 en 2aZ2b, waarbij discussie gevoerd wordt of deze op integrale wijze beproefd zouden moeten worden (wens Gemeente) of gescheiden zouden moeten worden benaderd (wens^^^^H komt hierna wel aan de orde. 1

van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

1.4

In het navolgende zullen in de eerste plaats de relevante feiten en omstandigheden worden weergegeven2, vervolgens zal de beoordeling daarvan in het licht van de vraagstelling van de Gemeente worden uiteengezet, en afsluitend worden conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan voor het vervolg.

Relevante feiten en omstandigheden 2.1

Op 20 december 2019 hebben de Gemeente en de Overeenkomst Algemeen Deel gesloten voor het ontwerp, de bouw en optioneel het onderhoud en energie-exploitatie in verband met het gehele Project (hierna te noemen: “de Overeenkomst Algemeen Deel ). Op basis van en tegelijkertijd met de Overeenkomst Algemeen Deel hebben partijen, voor zover nu relevant, tevens Addenda 1b en 1c Ontwerpfase Projectdeel 2a en Projectdeel 2b gesloten (hierna te noemen: “de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b“).

2.2

Volgens de Overeenkomst Algemeen Deel geldt binnen Projectdelen 2a en 2b (evenals bij Projectdeel 1) de volgende fasering: » Fase 1: Ontwerpfase » Fase 1A Ontwerpvoorbereiding « » » » »

2.3

Fase 1B Geaccepteerd Voorlopig Ontwerp Fase 1C Geaccepteerd Definitief Ontwerp, incl. Omgevingsvergunning Fase 1D Geaccepteerd Technisch Ontwerp en Bestek Fase 2 Realisatie (Uitvoering en oplevering) Fase 3 (optioneel) Onderhoud en de energie-exploitatie (max. 25 jaar)

De Gemeente geeft steeds per fase op basis van een “go/no beslissing” opdracht aan Į In de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b (art. 12.5) is telkens een taakstellend bouwkostenbudget vermeld, dat volgens art. 12.4 van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b uitgangspunt zal zijn bij het nemen van de “go/no go beslissing" door de Gemeente ten aanzien van het opdragen van de verschillende fasen.3

2.4

Volgens de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b (art. 7.5) heeft de Gemeente het recht om te allen tijde deze Addenda in geval van een “no-go besluit” te beëindigen. In art. 7.5 van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b is met zoveel woorden bepaald dat een “go/no go beslissing” in ieder geval afhangt van het al dan niet geven van goedkeuring door de Gemeente aan het Technisch Ontwerp en Bestek, maar ook dat de Gemeente in haar afweging betreffende de “go/no go beslissing" tevens bevindingen uit “de (parallel) lopende politieke besluitvormingsprocessen" zal betrekken.

2.5

Volgens de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b (art. 13.1) kan daarnaast ieder der partijen deze Addenda beëindigen, bijvoorbeeld:

2 Op basis van de namens de Gemeente verstrekte informatie en stukken.. 3 De taakstellende budgetten waren ë 14.100.000 resp. ë 3.900.000; samen C 18.000.000 excl. BTW. 2 van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

(sub a) indien geen overeenstemming wordt bereikt (of kan worden bereikt) over de aanneemsom en/of de overige ínhoud van Addenda 2b en 2c Realisatie (d.i. een aannemingsovereenkomst); of (sub e) indien tijdens de ontwerpfasen “informatie en/of bezwaren" (waaronder “eventuele beperkingen uit politieke besluitvormingsprocessen”) bekend worden die het voor één der partijen “niet verantwoord maakt/makerí' Addenda 2b en 2c Realisatie (d.i. een aannemingsovereenkomst) aan te gaan. 2.6

heeft voor Projectdelen 2al2b (uiteindelijk) het Definitief Ontwerp vervaardigd, alsmede de aanvraag voor de omgevingsvergunning gedaan.4

2.7

In afwijking van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b heeft de Gemeente niet een ‘‘go beslissing” genomen voor de volgende ontwerpfase, maar op 15 juli 2022 een opdracht tot het vervaardigen van het Technisch Ontwerp en Bestek verleend, aangevuld met het Uitvoeringsgereed Ontwerp (hierna te noemen: “de Opdracht TO/Bestek en UO").

2.8

Uit de considerans van de Opdracht TO/Bestek en UO blijkt dat partijen hebben vastgesteld dat de Realisatie van Projectdelen 2aZ2b niet meer mogelijk is binnen de in de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b vermelde taakstellende bouwkostenbudgetten. Voorts blijkt uit de considerans van de Opdracht TO/Bestek en UO dat partijen eventuele verdere prijsstijgingen5 in verband met de (sancties vanwege) oorlog in Oekraïne gedurende de Opdracht TO/Bestek en UO in beginsel voor rekening van de Gemeente komen.

2.9

Op grond van art. 1.5 van de Opdracht TO/Bestek en UO heeft de Gemeente uitsluitend opdracht gegeven aanļ^^^ voor het vervaardigen van het Technisch Ontwerp en het Bestek, aangevuld met het Uitvoeringsgereed Ontwerp. Tevens bepaalt art. 1.5 van de Opdracht TO/Bestek en UO niet het recht heeft op een opdracht tot Realisatie van Projectdelen 2al2b en dat|^^^Jniet verplicht is een dergelijke opdracht te aanvaarden zolang er geen overeenstemming over de aanneemsom is bereikt, met dien verstande dat partijen wel met elkaar in onderhandeling treden over de ínhoud van Addenda 2b en 2c Realisatie (d.i. een aannemingsovereenkomst). Deze laatste verplichting van partijen volgde al uit art. 12.3 van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2al2b, maar is gepreciseerd in art. 2.4 van de Opdracht TO/Bestek en UO door de bepaling dat partijen weliswaar over de ínhoud van een concept-aannemingsovereenkomst overeenstemming proberen te bereiken, maar dan (nog) zonder de aanneemsom.

4 Bij brief van 19 maart 2021 heeft de Gemeente op basis van projectinhoudelijke toetsing aan l; | meegedeeld om de opdracht voor de DO-fase van Projectdelen 2a en 2b niet op te dragen en de samenwerking te beëindigen. Vervolgens hebben diverse gesprekken en herstel/voorbereidingshandelingen aan de zijde van^^^ļ plaatsgevonden teneinde alsnog aan alle verplichtingen te voldoen. Uiteindelijk hebben de gesprekken er toe geleid dat de Gemeente de DOfase van Projectdelen 2a en 2b toch aan^^^J heeft opgedragen. 5 T.o.v. de bij de Opdracht TO/Bestek en UO gevoegde raming met prijspeil februari 2022. 3 van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

2.10

In aansluiting op, maar wel in afwijking van, art. 12.4 en art. 12.5 van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2al2b bepalen art. 2.1 en art. 7.1 van de Opdracht TO/Bestek en UO dat de toetsing van het TO en Bestek door de Gemeente weliswaar plaatsvindt op basis van de zg. GROTIK-elementen6, echter zonder het G(e!d)-element. Dat het TO en Bestek niet uitvoerbaar zullen zijn binnen de eerder overeengekomen taakstellende bouwkostenbudgetten van de Gemeente zal geen reden tot afkeuring van het TO en Bestek mogen zijn, aldus art. 2.1 en art. 7.1 van de Opdracht TO/Bestek en UO. Ofschoon in voornoemd art. 7.1 een aantal eisen aan het TO en Bestek is opgesomd, blijven de in art. 1.3 van de Opdracht TO/Bestek en UO genoemde contractdocumenten en de overige GROTIK-elementen (behalve het element Geld) de toetsingsmaatstaven.

2.11

Overigens bepaalt art. 2.2 van de Opdracht TO/Bestek en UO dat de daarbij gevoegde raming (met prijspeil februari 2022) slechts als uitgangspunt voor het TO en Bestek v/ordt beschouwd, maar niet heeft te gelden als "definitieve begroting" voor Projectdelen 2al2b.7 Daaruit kan worden afgeleid dat partijen een overschrijding van bedoelde raming op haar beurt niet als reden zullen beschouwen voor afkeuring van het TO en Bestek.

2.12

Omdat partijen in art. 5.3 van de Opdracht TO/Bestek en UO nieuwe uiterste opleverdata voor Projectdelen 2a en 2b waren overeengekomen, hebben zij in art. 5.4 sub (vi) en art. 5.6 bepaald dat direct na gereedkomen van het TO (dus vóór goedkeuring) materialen mag inkopen en onderaannemers/leveranciers mag contracteren, onder de voorgaarde dat als de Gemeente besluit Projectdelen 2aZ2b niet te realiseren (“no go”), de Gemeente de schade aan^^^ļ zal vergoeden bestaande uit afkoopsommen wegens beëindiging van de voorinkoop.8 Onbekend is of^|^H hiervan gebruik heeft gemaakt.

2.13

Art. 6.3 van de Opdracht TO/Bestek en UO bepaalt datļ^^ jegens de Gemeente niet verantwoordelijk is voor het (tijdig) verleend krijgen van de benodigde omgevingsvergunning en, indien verleend, (tijdig) onherroepelijk worden van deze omgevingsvergunning (tenzij sprake is van een gebrek in de vergunningaanvraag die I kan worden toegerekend).9

2.14

Art. 8 van de Opdracht TO/Bestek en UO bepaalt dat ieder der partijen de Opdracht TO/Bestek en UO tussentijds kan beëindigen in de gevallen als opgesomd in art. 13.1 van de Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2al2b.

2.15

Op 26 september 2022 heeft^^^ļ gemeld dat het TOj/Bestek) is gereedgekomen. Uit de toetsing die daarna door de Gemeente is uitgevoerd bleek echter dat het TO/Bestek nog niet aan het door Gemeente gestelde kwaliteitsniveau voldeed en nog de nodige onduidelijkheden bevatte. Partijen hebben daarom afgesproken datļļ^^ de rest van het jaar 2022 gebruikt voor het afronden van het TO/Bestek.

6 Zie ook art. 1.1 van de Raamovereenkomst. 7 Verder is daar bepaald dat deze raming de taakstellende budgetten overschrijdt; deze raming sloot op f 17.220.208 (Projectdeel 2a) resp. f 5.224673 (Projectdeel 2b); samen C 22.444 881 exct. BTW 6 Tot In beginsel maximaal ë 650.000 excl BTW. 9 Dit in afwijking van (eerder overeengekomen) art 6.1 Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2aZ2b. 4 van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

2.16

Verder hebben partijen afgesproken datļ

op 1 november 2022 een “financiële tussenstand' (voorlopige raming) zou geven ten aanzien van haar prijsaanbieding voor de bouwkosten van Projectdelen 2al2b.w Partijen hebben een overigens gewijzigde marsroute vastgesteld, aldus: Financiële‘tussenstanďļ 1 1 november 2022 23 december 2022 20 januari 2023 3 februari 2023 1 juni 2024 5 juli 2024

Technisch Ontwerp en Bestek gereed Afgifte definitieve prijsaanbieding |

J

Realisatieovereenkomst Projectdelen 2aZ2b getekend Oplevering Projectdeel 2b (was december 2023) Oplevering Projectdeel 2a (was mei 2024)

2.17

heeft op 1 november 2022 die “financiële tussenstand' verstrekt aan de Gemeente, te weten een bedrag aan bouwkosten van ongeveerG 30,5 miljoen incl. BTW.10 11 Op dat moment hebben partijen (mondeling) afgesproken om optimalisaties in het TO door te voeren, teneinde de geraamde bouwkosten te doen dalen.12 Daarbij is zijdens de Gemeente (mondeling) meegedeeld aan dat de “financiële tussenstand’ betekent dat het college burgemeester en wethouders van de Gemeente aan de gemeenteraad extra budget zal moeten vragen voor Projectdelen 2aZ2b. Op 8 november 2022 heeft gemeenteraad de begroting voor 2023 vastgesteld en daarin wat betreft de totale investeringskosten13 voor Projectdelen 2aZ2b gerekend met G 33.885.000 incl. BTW. Zodoende heeft de gemeenteraad aanvullend budget (krediet) beschikbaar gesteld voor de investeringskosten van Projectdelen 2al2b. Dit is het mandaat voor het college van B en W.

2.18

Daarna hebben partijen (mondeling) afgesproken om ‘extra wensen’ van de beoogd gebruikers van Projectdelen 2aZ2b door te voeren (t.o.v. het programma van eisen).14 De behoefte aan deze ‘extra wensen’ was reeds vóór 1 november 2022 bij zowel de Gemeente als^^^J bekend, maar de financiële impact was niet bekend omdat! - '' deze wensen nog niet in haar prijscalculatie van 1 november 2022 had meegenomen. L:ž? .Į was namelijk op dat moment nog niet bereid of in staat om een offerteprijs af te geven ten aanzien van deze wensen.

2.19

Sindsdien hebben partijen reeds gewerkt aan een concept-aannemingsovereenkomst voor Realisatie Projectdelen 2aZ2b. Hierover zijn diverse besprekingen tussen de Gemeente en [’ ’ T; | gevoerd over de juridische ínhoud van een dergelijke overeenkomst (derhalve geen overleg over de prijs). Deze werkzaamheden zijn reeds voorzien in art. 2.4 van de Opdracht TOZBestek en UO, waarin is bepaald dat partijen zich inspannen om op het moment dat het TO en Bestek gereed zijn overeenstemming te hebben bereikt over de ínhoud van een concept-aannemingsovereenkomst, uitgezonderd de aanneemsom.

10 Afwijkend van art. 12.1 Addenda Ontwerpfase Projectdelen 2al2b\ daarin is bepaald dat!

Ţ ļ

pas ná goedkeuring TO en Bestek een prijsaanbieding mag doen voor Realisatie Projectdelen 2aZ2b. 11 Deze raming bedroeg volgens|ü^! ê 26.347.449 excl. BTW, steeds excl. bijkomende kosten. 12 Optimalisaties in het TO zoals bijv. vereenvoudigen fundatie, betonvloeren en vloerafwerkingen, een kleinere lift en optimalisatie van akoestische materialen. 13 T.w. bouwkosten en bijkomende kosten (zoals inrichting, toezicht, leges, energieaansluiting, enz.). 14 Zoals klimaatvriendelijk schoolplein, extra verduurzaming, PV-panelen, extra WCD, aansluitingen scorebord, voorzieningen digiborden, extra ventilatievoorzieningen en ondergrondse afvalinzameling. 5 van

16

0 nysingh advocoten en notarissen

2.20

Op 23 december 2022 is doorjļļļ het definitieve TO en Bestek gereed gemeld.15

2.21

Op 20 januari 2023 heeftm^m de definitieve prijsaanbieding aan de Gemeente verstrekt. Volgens die aanbieding bedragen de prijs van Realisatie van Projectdelen 2a en 2b ongeveerd 26.677.579 excl. BTW, maar bedraagt de “totale bouwsom" ë 28.863.000 excl. BTW. Volgens is de oorzaak van het verschil tussen de prijsaanbieding en de voornoemde “totale bouwsom" gelegen in (1) ‘‘wensen in verduurzaming, verduidelijking in afwerking en details, functionaliteit, etc.”ie en (2) “de brandweer voorwaarden gesteld aan het verlenen van de omgevingsvergunning"^1. Deze prijsaanbieding resp. “totale bouwsom” betreffen dus de bouwkosten ná het doorvoeren van de afgesproken optimalisaties, en ook zonder bijkomende kosten. Inclusief bijkomende kosten en inclusief BTW bedragen de totale (investerings)kosten voor Projectdelen 2aZ2b volgens de Gemeente ongeveer C 35.877.000.

2.22

Daarna zijn het TO en Bestek en de definitieve prijsaanbieding door de Gemeente getoetst. De bevindingen van deze toets zijn tot op heden nog niet in detail met^^^ļ gedeeld en besproken, maar in algemene zin heeft de Gemeente in een bespreking eind januari 2023 aan^^m meegedeeld dat naar aanleiding van de toets dusdanig veel vragen en risico’s zijn opgekomen dat geplande ondertekening van de realisatieovereenkomst op 3 februari 2023 vanuit de Gemeente bezien een onverantwoorde beslissing zou zijn.

2.23

Daarbij heeft de Gemeente eind januari 2023 aan 1) 2)

medegedeeld dat:

de “aangeboden aanneemsom" substantieel hoger ligt dan het bedrag waarvoor het college van B en W door de gemeenteraad is gemandateerd. er ernstige twijfels aan de zijde van de Gemeente zijn over de marktconformiteit van de onderliggende begrotingen van^^^J (in vergelijking met normbedragen

3)

zijn extreem hoge kosten opgevoerd). de begrotingen van^^^J onvoldoende inzicht geven in de onderliggende

4)

offertes/eenheidsprijzen en roepen veel vragen op (enkele posten zijn vooralsnog onverklaarbaar en/of lijken zelfs overbodig). daar waarļ^^J onderliggende offertes wel heeft bijgevoegd wordt soms een

5) 6)

7) 8)

onverklaarbare delta gezien tussen begroting en onderliggende offertes. er hiaten lijken te zijn tussen Bestek en TO en begroting met betrekking tot integraliteit. vrij forse opslagen heeft gehanteerd om de prijsvastheid te kunnen garanderen, terwijl onduidelijk is in hoeverreļļ^mļ gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid (als geboden in artt. 5.4 en 5.6 van de Opdracht TO/Bestek en UO) om tot voorinkoop over te gaan om prijsrisico’s af te dekken. er diverse exoneraties met betrekking tot prijsvastheid opgenomen zijn (bijv. verrekening op basis van CAO-lonen). er nog grote risico’s bestaan die de Gemeente zou moeten dragen, die maken dat (ondanks prijsvastheid) de aanneemsom uiteindelijk vele malen hoger kan uitvallen

15 Met het opstellen van het UO is reeds begonnen door^^^ļļ maar het is nog niet gereed. 16 Volgens^^BH bedragen deze ca. C 1.504.826 excl. BTW. 17 Volgensbedragen deze ca. C 681.436 excl. BTW. 6 van

16

ļf nysingh advocaten en notarissen

(voorbeelden zijn: gevolgen van asbest, brandveiligheidstechnische uitwerking, integratierisico’s en nog uit te voeren werkzaamheden Projectdeel 1). Beoordeling

nysingh advocaten en notarissen

0 nysingh advocaten en notarissen

ft nysingh advocaten en notarissen

10 van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

11

van

16

0 nysingh advocaten en notarissen

0 nysingh advocaten en notarissen

0 nysingh advocaten en notarissen

3.9.

3.10.

3.11.

Conclusies

ff nysingh advocaten en notarissen

/f nysingh advocaten en notarissen

Aanbevelingen

Gemeente

Borne

Bordewijk De Adviseurs BV

BORDEWIJK

ADVISEURS

Postbus 1407 7301 BR Apeldoorn

INSTALLATIETECHNIEK EN BOUWFYSICA

055 - 540 38 07 info@BordewijkDeAdviseurs.nl www.BordewijkDeAdviseurs.nl

Bezoekadres

Memo

Stationsstraat 122 7311 MJ Apeldoorn

KvK-nr.: 09115073 BTW-nr.: NL 8193.08.420.B01 IBAN: NL33 RABO 0383 9044 12 BIC: RABONL2U

Betreft: Aan:

Toetsing installatietechniek, Technisch Ontwerp - Projectdeel 2 Gemeente Borne

Van: Project: Projectnummer: Datum:

installatieadviseur Bordewijk De Adviseurs B.V. Nieuwbouw en renovatie Sportpark 't Wooldrik - Projectdeel 2 2P2000100 13 februari 2023

Opdrachten worden aanvaard volgens DNR 2011 van BNA en NLingenieurs

Bţ-’Kí AU VfJļtîA’i

Inleiding Voor het project 'sportcomplex 't Wooldrik te Borne heeft een bouwteamopdracht om het ontwerp uit te werken naar een technisch ontwerp inclusief de bijbehorende afprijzing. Op 20 t/m 23 december zijn door de bouwcombinatie de documenten van het Technisch Ontwerp aangeleverd in de daarvoor bestemde projectmappen op Docstream. Dit memo beschrijft de installatietechnische toetsing van deze documenten die is uitgevoerd door de stukken te spiegelen aan de contractstukken. Ook dient dit memo gelezen te worden als aanvulling op de bouwkundige toetsing. Volgordelijk is in dit memo beschreven welke documenten nog ontbreken. Daarna is, van grof naar fijn, ingegaan op de documenten om vervolgens af te sluiten met een conclusie en aanbe­ veling.

Result aatverwachting De gemeente heeft aangegeven 24 januari de raad te willen informeren. Rekening houdend met de kerstvakantie betekent dit dat er voor de inhoudelijke toetsing van documenten zeer beperkt tijd is geweest. En hoewel voorgaande inmiddels is ingehaald door de tijd, heeft de inhoudelijke toetsing wel in dit tijdsbestek plaatsgevonden. Daarnaast dienen de financiën binnen enkele dagen beoordeeld te zijn. Nadrukkelijk wordt hierbij benoemd dat de uitgevoerde toetsing hier­ door op hoofdlijnen is uitgevoerd waarbij enkel is gefocust op grotere thema's. Daarnaast zijn de bestekken tevens beoordeeld op hoofdlijnen, zoals hiervoor geschetst is het niet mogelijk geweest te toetsen of alle onderdelen uit het PVE zijn verwerkt in de bestekken. Dit memo geeft de opdrachtgever inzicht op welke wijze en in welke mate de bouwcombinatie de fase Technisch Ontwerp voor projectdeel 2 heeft afgerond. Daarnaast zijn opmerkingen ge­ plaatst op de ingediende tekeningen en berekeningen, deze zijn niet beschreven maar als losse bijlagen bijgevoegd. Als laatste sluit het memo af met een overall conclusie (dus een samen­ vatting van constateringen en niet een herhaling) en advies/aanbevelingen aan de gemeente.

Uitgangspunten Dit memo is opgesteld op basis van de hieronder vermelde documenten: « De hiervoor genoemde contractstukken;

Pagina 1 van 10

Pagina 2 van 10

»

De ingediende documenten op Docstream in de map 06.03 PD2 TO inclusief bijhorende submappen.

In de volgende paragrafen zijn per aandachtsgebied de belangrijkste details en aandachtspun­ ten benoemd. Het gaat te ver om alle opmerkingen op de documenten en tekeningen te om­ schrijven, daarom dienen de onderstaande opsomming en de documenten in de bijlage als onlosmakelijk geheel te worden beschouwd. Om deze reden zijn de tekeningen niet behandeld in dit memo en is gefocust op de hoofdlijnen, dit neemt niet weg dat de opmerkingen op teke­ ningen alsnog verwerkt dienen te worden.

TO-CONTRACT PD2A&B EN PLAN VAN AANPAK Op 23 september 2021 is door de aannemer een plan van aanpak voor de DO-fase ingediend waarin ook een doorkijk is gegeven voor de huidige TO-fase. Dit plan van aanpak is samen met overige documenten beoordeeld en door de gemeente verwerkt in een TO-contract met datum 15 juli 2022. In deze paragraaf is het TO-contract gespiegeld aan de ingediende resultaten op Docstream. Daarnaast is beoordeeld in welke mate is voldaan aan de voorgestelde werkwijze in het plan van aanpak TO-fase. Conform contract dienen in het Technisch Ontwerp op hoofdlijnen de volgende werkzaamheden uitgevoerd te worden:

Omschrijving

Ingediend

Voldoet

Opstellen van een risico-inventarisatie op integraal niveau met zowel beheers- als correctieve maatregelen Uitwerken Technisch Ontwerp

Ja1

Nee

Ja

Beoordeling Technisch Ontwerp door toetsteam

Ja

Finaliseren Technisch Ontwerp na opmerkinqen toetsteam Aanvraqen van de omqevinqsverqunninq Aan de opdrachtgever ter goedkeuring voorleggen van het fase­ document Technisch Ontwerp Een overall planning inclusief de uitvoering TO-beqroting

Nee Ja Nee

Groten­ deels Groten­ deels n.t.b. n.t.b n.t.b.

Nee Ja

n.t.b. deels

Op basis van bovenstaande moet geconcludeerd worden dat de ontwerpopgave van de TO-fase inhoudelijk is afgerond. Het fasedocument en de aangepaste overall-planning ontbreken nog, de aannemer is nog niet verzocht deze informatie alsnog aan te leveren. Als laatste heeft de voorgestelde aanpak ten aanzien van het tweewekelijks updaten van GROTIK-aspecten en de uitvoering van gezamenlijke risicosessies niet plaatsgevonden.

Ontbrekende documenten en informatie In het onderstaande overzicht zijn de ontbrekende documenten of deelonderdelen van docu­ menten benoemd. » » »

» »

Tekeningen van de bouwplaatsinrichting inclusief tijdelijke situatie na oplevering van de school; Ontwerp en tekeningen van de tijdelijke situatie voor het zwembad en de bestaande sport­ hal 2 die blijft staan; Gedetailleerde informatie ten aanzien van de installatietechnische sloopwerkzaamheden. In het bestek zijn werkzaamheden beschreven echter is bij een aantal onderdelen ook aange­ geven dat deze nog nader uitgewerkt/onderzocht dienen te worden; Selectiegegevens van geluiddempers en geluidwerende voorzieningen; Plattegronden met exacte locaties van wandcontactdozen e.d.

1 Ingediend in september 2022 maar niet ingediend als geactualiseerde versie.

BORDEWIJK ADVISEURS INSTALLATIETECHNIEK

EN BOUWFYSICA

Pagina 3 van 10

Een deel van deze informatie is in de loop van januari aangeleverd, inhoudelijk is dit echter niet meer beoordeeld.

Fasedocument: Op moment van beoordelen ontbreekt het fasedocument waarin onder andere de management informatie is opgenomen. Hoewel het fasedocument niet beschreven is als verplichting van de aannemer, mag dit wel verwacht worden bij een project van deze omvang.

Risicodossier a)

b)

Er is geen geactualiseerd risicodossier aangeleverd en de afgesproken gezamenlijke, integrale risicosessies hebben niet plaatsgevonden. Het laatste risicodossier dat is inge­ leverd is maanden geleden geactualiseerd, risico's zijn inmiddels veranderd en bij af­ ronding van een fase verschuiven de risico's veelal. Dit is nu onvoldoende beschouwd en vastgelegd. Het risicodossier bevat veel onderdelen waarbij het risico bij de opdrachtgever neerge­ legd wordt. Dit is onjuist aangezien veel onderdelen teruggaan naar de beheersing van het ontwerpproces en het doen van gedegen onderzoek tijdens de ontwerpfase. Indien dit niet wordt beheerst en/of wordt uitgevoerd door de aannemer dan kunnen de risico's niet toegeschreven worden aan de opdrachtgever. Daarnaast worden oorzaak/gevolg/ri­ sico soms met elkaar verwisseld of wordt niet de juiste grondoorzaak benoemd.

Het is de gemeente aan te bevelen het risicodossier af te wijzen en de aannemer erop te wijzen dat de gezamenlijke sessies alsnog moeten plaatsvinden. Indien deze sessies niet plaatsvinden dan dient de afwijzing van het risicodossier met bijbehorende risicodragers opgenomen te wor­ den in een eventueel uitvoeringscontract. BEREKENINGEN EN RAPPORTAGES

In het onderstaande overzicht zijn de belangrijkste aandachtspunten benoemd die in de bere­ keningen en rapportages zijn opgevallen. Niet alle punten zijn beschreven, daarom zijn de do­ cumenten als losse bijlagen bijgevoegd. »

»

.

Rapportage bouwakoestiek onderwijs: Op pagina 5 is het volgende beschreven: "Voor wat betreft de buitenslaapplaatsen wordt er vanuit gegaan dat na 15:00 uur geen kin­ deren in bed liggen. Als preventieve maatregel (huisregel) wordt geadviseerd dat tussen 15:00 en 16:00 uur het dichtstbij gelegen beachvolleybalveld niet gebruikt mag wor­ den." Het is aan te bevelen dit uitgangspunt te verifiëren bij het KDV en dit schríftelijk vast te leggen als afwijking op het PVE; Memo geluidplus adviseurs: Op pagina 3 is het volgende beschreven: "Ter plaatse van de woningen aan de Bornerbroeksestraat 97/95 is er een hogere cumulatieve geluidbelasting dan het Activiteitenbesluit toestaat. Maatgevend in deze geluidbelasting is het parkeren. De deelbijdrage van het geluid van de nieuwe installaties geeft vol­ doende geluidruimte om een passende situatie binnen de normen van het Activiteiten­ besluit te realiseren. Dit door het beter definiëren van bedrijfssituaties (niet alle bronnen zijn gelijktijdig in bedrijf) of door beheersing van het geluid van het parkeren." Dit sug­ gereert dat niet voldaan kan worden aan de eisen in het activiteitenbesluit met als grootste oorzaak parkeren. Welke maatregelen nodig zijn om wel te gaan voldoen zijn niet specifiek uitgewerkt, het is de gemeente aan te bevelen dit inzicht alsnog te ver­ krijgen.

Rapportage NABR 4921-R05 UPD: Uit de bijgevoegde berekeningen blijkt dat het ge­ wenste aantal personen in diverse ruimten niet mogelijk is in verband met veilig vluch­ ten. Dit dient alsnog te gaan voldoen.

Bestek: In de onderstaande opsomming zijn de belangrijkste bevindingen ten aanzien van de ingediende installatietechnische bestekken beschreven. De bestekken met commentaar zijn eveneens als losse bijlage bijgevoegd. De belangrijkste bevindingen:

BORDEWIJK ADVISEURS INSTALLATIETECHNIEK EN BOUWFYSICA

Pagina 4 van 10

»

»

» »

»

» »

«

»

*

De bestekken zijn niet integraal geschreven, zo ontbreken verwijzingen naar het bouw­ kundige bestek en zijn verwijzingen naar algemene administratieve bepalingen niet op­ genomen; Er is geen eenduidige systematiek gehanteerd voor het schrijven van de bestekken, in de hoofdstukken is geen link te ontdekken naar een Stabu-systematiek. Op zichzelf hoeft dit niet erg te zijn als kwaliteit en prestatie voldoende zijn beschreven, op bepaalde plaatsen dient e.e.a. aangevuld en/of verwijderd te worden. In het bestek van de werktuigbouwkundige installaties zijn aanvullende administratieve bepalingen opgenomen. Deze dienen verwijderd te worden; In zowel het bestek van de elektrotechnische als de werktuigbouwkundige installaties ontbreekt een beschrijving van werkzaamheden die noodzakelijk zijn om het bestaande zwembad en sporthal aan te sluiten op de nieuwe uiteindelijk te realiseren situatie; In de bestekken worden demarcaties tussen verschillende bouwteampartners beschre­ ven. Aangezien er 1 contraction zal zijn is het benoemen van onderlinge demarcaties niet wenselijk, deze dienen uit de beschrijving verwijderd te worden. Het resultaat dient een beschrijving te zijn alsof het werk door 1 aannemer gerealiseerd wordt; Artikel 2 van het werktuigbouwkundige bestek met daarin aanvullende administratieve bepalingen UAV2012 dient verwijderd te worden. Dit wordt geregeld in het contract.

In artikel 2.1 van het werktuigbouwkundige bestek is het volgende beschreven: "de directie wordt voor wat betreft de beproeving van het technische installatiewerk bijge­ staan door de adviseur technische installaties". Dit is (nog) niet te garanderen en dient verwijderd te worden. Beproeving dient door de aannemer uitgevoerd te worden, de opdrachtgever kan besluiten of een adviseur technische installaties wel/niet aanwezig zal zijn. In artikel 2.1 van het werktuigbouwkundige bestek is het volgende beschreven: "de kosten van de benodigde hoeveelheid water en energie is voor rekening van de op­ drachtgever". De kosten van bouwstroom en water worden geregeld in het contract. In artikel 6.1 van het werktuigbouwkundige bestek is het volgende beschreven: "Ook worden de brandkleppen door sturing uit de brandmeldcentrale ook bij rook dichtgestuurd. Dit betekent dat in de ruimten rookmelders aanwezig moeten zijn, echter is dit lang niet altijd het geval. In artikel 8.2 van het elektrotechnische bestek is het volgende beschreven: staat in voor de goede hoedanigheid van de bouwstoffen, voor de geschiktheid voor hun bestemming en het voldoen aan de gestelde eisen, alsmede voor de tijdige levering.

zal ter eigen beoordeling in plaats van met een fabrieksnaam/type/merk in het TO aangeduide bouwstoffen andere mogen leveren, mits van overeenkomstige hoe­ danigheid indien sprake is van beperkte beschikbaarheid of prijsstijging." Dit is niet akkoord en dient verwijderd te worden uit de beschrijving. Uiteraard is het mogelijk om alternatieven toe te passen mits de gelijkwaardigheid aangetoond kan worden. Dit alles te beoordelen en goed te keuren/af te wijzen door de directie.

Het bestek moet zo geschreven zijn dat onomstotelijk vaststaat welke kwaliteit geleverd wordt én hoe e.e.a. gaat werken. Daarnaast zijn Algemene Administratieve Voorwaarden opgenomen in het contract, deze dienen verwijderd te worden uit de bestekken. Als laatste horen onderlinge afspraken tussen aannemer en onderaannemers niet thuis in de bestekken, deze dienen tevens verwijderd te worden.

Documenten voor de omgevingsvergunning: De benodigde documenten voor de omgevingsvergunning zijn niet beoordeeld aangezien de benodigde installatietechnische gegevens hiervoor niet zijn ingediend. In de aanvraag is aan­ gegeven dat dit later aangezuiverd wordt. Bij een project van deze omvang is dat ongebruike­ lijk, echter als het bevoegd gezag hiermee akkoord gaat dan is dat bijzonder te noemen. Hier­ mee is het niet zinvol verder in te gaan op de aanvraag omgevingsvergunning. Wat daarnaast opvalt dat de aanpassingen in het zwembad (brandscheiding en aanpassing peuterbad) niet zijn opgenomen. Dit betekent dat hiervoor een afzonderlijk vergunningstraject gestart zal moeten worden. Het is aan te bevelen dat dit alsnog aan de aanvraag wordt

BORDEWIŪK ADVISEURS INSTALLATIETECHNIEK EN BOUWFYSICA

Pagina 5 van 10

toegevoegd zodat geen problemen ontstaan bij het aanvragen van de gebruiksvergunning voor het gehele gebouwcomplex. Als laatste zijn de ingediende documenten beoordeeld door de brandweer waarvan een schrij­ ven is verstrekt met kenmerk Z2022-002510 I D2022-118819. Hierin is een aantal zaken be­ noemd die wat betreft de brandweer niet akkoord zijn, opvallend hierbij is dat deze grotendeels overeenkomen met de geuíte bezwaren door het toetsteam in de achterliggende ontwerpvergaderingen. De belangrijkste installatietechnische aandachtspunten zijn hieronder benoemd aangezien deze een impact zullen hebben op de financiën: »

»

Vooralsnog gaat Brandweer Twente niet akkoord met de voorgestelde gelijkwaardigheid voor een NEN 2575 type A ontruimingsalarminstallatie. Een type B luidalarminstallatie aangevuld met gedeeltelijke bewaking en BHV organisatie. Dit is ons inziens onvol­ doende onderbouwd en gezien het grote aantal gebruikers en diversiteit aan gebruiks­ functies, en verschillende openingstijden van de diverse gebruikers is een effectieve BHV-organisatie hier in de praktijk niet te realiseren. Ook met het voornemen om tijde­ lijke evenementen in de sporthallen te organiseren is het ons inziens beter om het type A gesproken woord installatie aan te brengen, dit maakt de hal beter exploitabel en hoeft men niet bij elk evenement met een gelijkwaardige oplossing te komen voor het ontbreken van het juiste ontruimingsalarm. Ter hoogte van de rookscheidingen dient men te bouwen volgens de uitgangspunten conform de NEN 6075, Bepaling van de weerstand tegen rookdoorgang tussen ruimten en detaillering en materialisering conform de onderliggende testrapporten.

Overzicht duurzaamheidswensen: In de VO-fase is een document met kenmerk PD2^0-Duurzaamheidswensen ingediend, deze is zowel in de DO-fase als de TO-fase niet opnieuw ingediend. Hieruit kan geconcludeerd worden dat het TO-ontwerp voldoet aan de wettelijke aspecten maar dat verder geen duurzaamheids­ wensen geïntegreerd zijn in het ontwerp. Op basis van voorgenoemde kan worden gesteld dat onvoldoende invulling is gegeven aan het 'ambitiedocument Bijlage E' zoals verstrekt tijdens de aanbesteding. Door de snel veranderende wereld (oorlog Oekraïne, stijgende prijzen van grondstoffen en ar­ beid) kan het voor de gemeente wel verstandig zijn nu aanvullend budget vrij te maken voor verdere verduurzaming. De gestegen gas- en elektraprijzen zullen immers zorgen voor een enorme stijging van de structurele lasten. Een concreet voorbeeld hiervan is het gasverbruik van het zwembad, door toegenomen gasprijzen is een investering in een warmtepomp (waar­ mee het zwembad deels van het gas afgehaald wordt) binnen enkele járen terugverdiend. Het is de gemeente aan te bevelen dit nader te onderzoeken om in de exploitatie-fase niet gecon­ fronteerd te worden met te hoge structurele lasten. Daarnaast kan het zinvol zijn om de overige daken (voor zover mogelijk) te vullen met PV-panelen.

Toevoeging februari 2023: In de ingediende prijzen van de aannemer zijn opties benoemd voor het vullen van de daken met PV-panelen. Daarnaast is het gasloos uitvoeren van het zwembad tevens als optie benoemd. Van laatstgenoemde blijkt overigens uit de begrotingen nog niet eenduidig wat hiervan de investering zal zijn, de aannemer dient dit onderdeel nog verder te verduidelijken.

Ontwerpintegratie: Ten aanzien van de ontwerpintegratie vallen in het ontwerp diverse zaken op waarvan de meest opmerkelijke in het onderstaande overzicht zijn benoemd t.w.: »

De gehanteerde bouwkundige onderleggers zijn niet bij alle disciplines gelijk, vooralsnog lijkt dit niet te zorgen voor conflicten;

BORDEWIJK ADVISEURS INSTALLATIETECHNIEK EN BOUWFYSICA

Pagina 6 van 10

«

»

»

»

»

» »

De brandslanghaspels zijn op diverse plaatsen op onjuiste posities geplaatst. Een voorbeeld hiervan is de beachhal, daar zijn de brandslanghaspels geplaatst ver vanaf de toegangsdeur/vluchtdeur van de ruimte. Vanuit het oogpunt van veiligheid dienen haspels geplaatst te worden bij de vluchtdeur, als een hulpverlener de vluchtweg heeft geborgd en besluit een haspel te gebruiken en er is rookontwikkeling, dan leidt de brandslang je altijd terug naar de vluchtdeur. Hetzelfde geldt voor bepaalde haspels in de sporthallen, deze zijn ge­ plaatst in de toestellenbergingen wat betekent dat deze altijd bereikbaar moeten zijn. Echter is dit een niet te borgen uitgangspunt, daarom moeten de haspels verplaatst worden. De toekomstige warmteopwekking van het zwembad (op basis van een gasgestookte in­ stallatie) is gepland in ruimte S-166. Gezien het vermogen van de installatie dient dit een afzonderlijk brandcompartiment te zijn inclusief zogenoemde 'plofvoorziening', de ruimte dient te voldoen aan alle geldende eisen van een stookruimte. De tekeningen van de elektrotechnische installaties zijn beperkt uitgewerkt op component niveau. De installatietekeningen van bijvoorbeeld kabelgoten/railkokers zijn wel uitgewerkt maar zijn niet in het model gezet.

De beperkte uitwerking op componentniveau samen met het ontbreken van informatie in het 3D-model roept de vraag op of eventuele conflicten vroegtijdig zijn gesignaleerd. Hoewel dit punt reeds is besproken met de aannemer blijft dit een punt van zorg. De tekeningen van de verwarmings- en koelinstallaties lijken nog niet volledig uitgewerkt. Zo zijn vloerverwarmingsvelden niet ingetekend en zijn diverse appendages nog niet aan­ gesloten op tekening. Deze tekening is dan ook niet beoordeeld. In meterkast S-046 is een toegangsluik naar de kruipruimte getekend. Deze dient verplaatst te worden aangezien deze ruimte niet meer toegankelijk zal zijn door de plaatsing van een hoofdverdeelinrichting. In techniekruimte S-171 conflicteert het leidingwerk van de luchtbehandelingsinstallatie met de positie van het dakluik. De deuren in de brandscheiding worden conform het bouwkundige bestek voorzien van vrijloopdeurdrangers. Op de tekeningen van de brandmeldinstallatie ontbreken deze voor­ zieningen wat betekent dat alle deuren in de brandscheiding altijd dicht zijn; gezien het gebruik van het gebouw is dit geen realistisch uitgangspunt.

Belangrijkste aandachtspunt bij de ontwerpintegratie is de beperkte uitwerking van de elektro­ technische installatie op componentniveau en de afstemming tussen de verschillende disciplines versus toekomstbestendigheid en aanpasbaarheid. Ook blijft de uitwerking van de techniekruimten een punt van zorg, dit is nog onvoldoende uitgewerkt. Als laatste is onbekend of te­ genover deze aandachtspunten een financiële dekking is opgenomen in de begrotingen.

Geld Wat betreft het onderdeel Geld is in de opdracht inzake Technisch Ontwerp en Bestek I Uitvoeringsontwerp - Projectdeel 2a en 2b het volgende gesteld: Artikel 7.1 Opdrachtgever toetst het Technisch Ontwerp en Bestek aan contractdocumenten als voormeld in artikel 1.3, alsmede de overige GROTIK (Geld, Risico, Organisatie, Tijd, Informatie, Kwaliteit) elementen, zulks uitdrukkelijk met uitzondering van het aspect "Geld". Dat wil zeggen dat onderhavige Opdracht resulteert in een maakbaar en uitgewerkt Technisch Ontwerp en Bestek. Een loutere overschrijding van het taakstellende bouwkostenbudget mag geen reden zijn van onthouding van goedkeuring door Opdrachtgever van het Technisch Ontwerp en Bestek en betaling van de Advieskosten als voormeld in artikel 4. Gelet op artikel 7.1 van de opdracht is er wel een toetsing van de ingediende begrotingen uitgevoerd op volledigheid en marktconformiteit alsmede spiegeling aan taakstellende budget­ ten om de opdrachtgever inzicht te geven op het aspect "Geld". Taakstellende budgetten: In het memo van de bouwkundige toetsing is reeds een beschouwing opgenomen op de taak­ stellende budgetten. Dit onderdeel zal hier niet verder worden beschouwd.

BORDEWIJK ADVISEURS INSTALLATIETECHNIEK EN BOUWFYSICA

Pagina 7 van 10

Met betrekking tot de volledigheid kan het volgende op hoofdlijnen worden opgemerkt: In de 'projectblad eindprijs' van ziJn diverse uitgangspunten opgenomen ten aanzien van de prijzen. Het gaat om: o Prijsvast tot medio 2024 inclusief materiaalstiiaina tot en met medio 2024. o Offertes van onderaannemers/leveranciers (bij PD2a circa 5007o en PD2b circa 4007o) prijsvast tot medio maart 2023. Bovengenoemde is tegenstrijdig met elkaar en dient in overeenstemming met el­ kaar te worden gebracht. Daarnaast is niet inzichtelijk met welke percentages is gerekend om prijsvastheid ten aanzien van loon en materiaal te borgen. De begroting van ļļļįļ^ļ voor projectdeel PD2a en PD2b is samengevoegd tot 1 document. Het is wenselijk dat deze worden gesplitst. In de begroting van^Hl^l is c'rca ^ 70.000,- opgenomen voor de warmtapwatervoorziening van de bestaande sporthal. Dit bedrag hoort tot de optie om het zwembad gasloos te maken. Laatstgenoemde is tevens niet zichtbaar in de begro­ ting of een eventuele optielijst. Het is niet duidelijk of en op welke wijze de eventuele vooropdrachten zijn verwerkt in de begroting. Werkzaamheden die vallen onder de vooropdracht dienen niet in de begrotingen te zijn opgenomen. Indien dit wel het geval is dient een correctie te worden doorgevoerd.

Door de brandweer is een advies uitgebracht om voor de brandmeldinstallatie een type A in plaats van een type B installatie toe te passen. Dit in verband met de complexomvang en de beheersorganisatie. In de begrotingen is een stelpost opge­ nomen van totaal C 112.000,- echter ontbreekt de invulling en onderbouwing hier­ van. Aangenomen moet worden dat deze stelpost realistisch is, echter is dit niet te toetsen. Er is een stelpost opgenomen voor beheersysteem "V-consyst" met een totaal van C 150.000,- De exacte invulling hiervan onderbreekt en het is de vraag of deze post de wensen van de gebruikers afdekt. In de begrotingen van 's circa ^ 250.000,- aan kosten opgenomen voor projectleiders/werkvoorbereiding/tekenaars. Hierbij valt op dat deze kosten gelijk zijn voor beide projectdelen terwijl je bij de school toch aanzienlijk lagere kosten mag verwachten. In de begrotingen van is circa C 450.000,- aan kosten opgenomen voor projectleiders/werkvoorbereiders/tekenaars. Daarnaast is in een lijst 'aanvullende wensen' nog eens C 138.000,- opgenomen aan extra inzet projectmanager en lan­ gere inzet hoofduitvoerder. Het aantal uren aan inzet is exorbitant te noemen en staat niet in verhouding met de omvang van het project. In de begrotingen van zijn geen zichtbare kosten opgenomen voor on­ derhoud.

In de begroting van^^^^^ is circa C 50.000,- aan kosten opgenomen voor reisuren buiten werktijd. Dit project wordt door^^HHI aangestuurd door vestiging Deventer wat een interne bedrijfsmatige afweging is. Er zijn tevens vestigingen die dichterbij de projectlocatie liggen, dit roept de vraag op of deze kosten door de opdrachtgever gedragen moeten worden. In de begrotingen vanm^B is circa C 70.000,- opgenomen aan onderhoud voor PD2a en circa C 40.000,- voor PD2b. Er is niet gespecificeerd wat wordt uitgevoerd voor deze werkzaamheden. Daarnaast hoort deze post eigenlijk thuis in de structu­ rele lasten en niet in de initiële investering. In de begrotingen zijn diverse grote posten opgenomen waarvan de onderbouwing ontbreekt, beoordeling is daarom niet mogelijk. Op vrijdag 27-01-2023 is tijdens een overleg metm het verzoek gedaan om hiervan de achterliggende offertes te overleggen. Op maandag 30-01-2023 zijn de offertes door^^iH aangeleverd. Met betrekking tot de aangeleverde offertes kan worden opgemerkt (op hoofdlijnen): De aangeleverde offertes zijn 1-op-l verwerkt in de begrotingen o Voor de E-installaties is voor projectdeel PD2a 48Q7o van de werkzaamheden

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=2a9957ad-f790-483e-b310-ebd5d0345e25