Bijlage A - Gehonoreerde factsheets
Tekst van het document
Bijlage A bij de Nota Kaderstelling 2024-2027
Inhoud Wonen en Leven...................................................................................................................................... 3 Rioolvervanging Spanjaardswijk .......................................................................................................... 3 Financiën voor planvorming voor herinrichting N743 en N744 .......................................................... 5 Aanleg rotonde op het kruispunt Azelosestraat - Twickelerblokweg en verbeteren fietspad Twickelerblokweg ................................................................................................................................ 7 Herinrichting Pr. Bernhardlaan ........................................................................................................... 9 Duurzame toekomst .............................................................................................................................. 12 Duurzaamheid ................................................................................................................................... 12 Economie in Borne ............................................................................................................................ 15 Uitvoeringsprogramma (visie) vrijetijdseconomie 2024-2032..........................................................
18 Inclusieve samenleving.......................................................................................................................... 22 Integraal huisvestingsplan ................................................................................................................. 22 Programma Sociaal Domein 2023-2026 ............................................................................................ 24 Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente ................................................................................... 26 Inclusieagenda ................................................................................................................................... 29 Versterken voorliggende voorzieningen ........................................................................................... 31 Bestuur en samenleving ........................................................................................................................ 34 Hosting digitaal Archief ..................................................................................................................... 34 Project De Oversteek ......................................................................................................................... 38 Vervanging audiovisuele middelen raadzaal (bij Huis van Borne) ....................................................
41 Buitengewoon Opsporingsambtenaar .............................................................................................. 43 Uitvoering projecten 2024 Projectportfolio I&A ............................................................................... 46 Uitvoering Informatiebeveiliging, privacy en security ...................................................................... 50 Arbeidsmarkt, werving & selectie ..................................................................................................... 53
Wonen en Leven Rioolvervanging Spanjaardswijk Portefeuillehouder David Vermorken
Programma Wonen en leven
Thema Openbare ruimte
Kader Raadsakkoord
Toelichting aanvraag kaderstelling In Spanjaardswijk wordt de infrastructuur op een klimaatadaptieve wijze ingericht. Uitvoerende werken in de wijk starten in najaar 2023. Oplevering van het werk staat gepland voor 2024. Bij de vaststelling van de begroting Spanjaardswijk is gerekend met de theoretische rioolvervanging, volgens de planvorming van het vigerende watertakenplan Borne 2022-2026 (WTP). De theoretische rioolvervanging wordt bepaald op basis van de laatst uitgevoerde rioolinspectie in 2018 en de verwachte levensduur. Bij nadere uitwerking van het plan naar klimaatbestendigheid blijkt dat in de wijk naast het traditionele gemengde riool een hemelwaterwaterleiding wordt aangelegd. Deze dient als transport en buffering van het hemelwater en komt ondergronds naast de huidige riolering. Het is dus zeer lucratief in de kosten om de bestaande riolering gelijktijdig te vervangen en te vernieuwen (werk met werk). De bestaande riolering in de Spanjaardswijk is aangelegd in de jaren zeventig en is enigszins verouderd.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag De zorgplichten en activiteiten in het WTP zijn zelf regulerend in de financiering. Door de geplande investeringen op de (middel)lange termijn naar voren te halen heeft dat invloed op de jaarlijkse rioolheffing. Voor de korte termijn is een beperkt deel van de riolering in de wijk aan vervanging toe, namelijk 634 meter. Op de (middel)lange termijn bedraagt de rioolvervanging 1347 meter. De totale vervangingskosten voor de riolering over een lengte 2 km is geraamd op 1,02 miljoen. 310.000 euro voor de korte termijn 2022-2026 en 705.000 euro voor de tijdsperiode 2030-2060. Doel De geplande rioolvervanging voor de middellange en langere termijn volgens het WTP in de revitalisatie van de wijk uit te voeren.
Mate van uitvoerbaarheid De mate van uitvoering is zeer realistisch, omdat civieltechnische werkzaamheden elkaar grotendeels overlappen. De raad heeft voor de revitalisering Spanjaardswijk middelen beschikbaar gesteld. Verder is de Spanjaardswijk recentelijk aanbesteed en wordt het uitgevoerd in een bouwteamcombinatie.
Verwachte effecten De bestaande en verouderde riolering wordt vervangen door een nieuw riool. Het effect is dat door de nieuwe restlevensduur het voorlopig geen onderdeel uitmaakt van het kostendekkingsplan. Het kostendekkingsplan loopt namelijk tot 2065 in het WTP. Doorgaans gaat nieuwe riolering 60 tot 80 jaar mee.
Verwachte planning De ontwikkelingen in de Spanjaardswijk staan gepland voor 2023 en 2024. Volgens de kadernota nieuw beleid 2022 zou de revitalisatie van het werk in de wijk gereed zijn in 2023. Door werving projectleiderschap en aanloop om een goed beeld te krijgen van historische achtergrond en aspecten heeft het project enige vertraging doen opgelopen.
Financiële effecten Huidig beleid is 90% directe afboeking en 10% activeren. Onder het huidig beleid valt de investering van 310.000 euro, de overige investering van 705.000 euro wordt volledig geactiveerd. De kapitaalasten bedragen dan totaal 40.000 euro over een periode van 30 jaar. Voor de rioolheffing is dat een relatief overzichtelijke verhoging van circa € 3,5 vanaf 2025. De totale investering voor rioolvervanging Spanjaardswijk is geraamd op 1,02 miljoen. Het bedrag van 736.000 euro wordt geactiveerd (inclusief 10% van de investering op korte termijn huidig beleid) over een afschrijvingstermijn van 30 jaar.
De investeringen worden gedekt uit het rioolfonds. Dat betekent dat de jaarlijkse rioolheffing vanaf 2025 licht zal stijgen.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling. De financiële effecten worden gedekt uit de rioolheffing. Er is in de voorziening ‘riolering’ investeringsruimte te vinden door een andere begrotings- en afschrijvingssystematiek uit te werken en door meer realistische afschrijvingstermijnen te hanteren. Deze systematiek wordt de komende tijd nader uitgewerkt in een voorstel dat aan de Raad wordt voorgelegd. Dankzij deze keuze kan de rioolheffing voor onze inwoners en bedrijven laag blijven, maar kunnen we wel de noodzakelijke investeringen blijven doen.
Financiën voor planvorming voor herinrichting N743 en N744
Portefeuillehouder David Vermorken
Programma Wonen en leven
Thema Ruimtelijke ontwikkeling
Kader Raadsakkoord, MijnBorne2030
Toelichting aanvraag kaderstelling In het Borns akkoord (2022-2026 ‘samen toekomstbestendig’) is aangegeven dat Borne een groeigemeente is. Nieuwe woningen worden met name in de Bornsche Maten gebouwd. De Motie van de raad op 22-08-2022 vraagt om al in de kaderbrief van 2024 de kosten van de gehele afwaardering van de N743 en N744 aan te vragen. Dit kan niet zonder eerst goed te kijken naar de opgave en te weten hoe de upgrade van de gehele N743 vanaf de Vloedbeltverbinding (boven Zenderen) tot aan het kruispunt met de Bornsche Beeklaan uitgevoerd wordt. Op 31 januari j.l. heeft de raad de uitgangspunten voor de Mobiliteitsvisie vastgesteld. Aan uitgangspunt 12, het uitwerken van meerdere scenario’s voor de randwegenstructuur, wordt nu hard gewerkt. Begin 2024 wordt de Omgevingsvisie met daarin de randwegenstructuur vastgesteld. Daarna kunnen we met de Planontwikkeling van de gehele N743 beginnen. In deze aanvraag wordt voor de Planontwikkeling geld gevraagd. De Planontwikkeling omvat hoe de N743 een upgrade krijgt, waar woningen ingebreid kunnen worden en hoe de nieuwe weg heringericht wordt.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag De N743 en N744 zal na aanleg van de Vloedbeltverbinding om niet van de Provincie Overijssel naar de gemeente Borne gaan. Direct na de aanleg van deze nieuwe weg moet de oude N743 en de N744 geüpgrade worden. De verwachting is dat de Vloedbeltverbinding in 2026 gereed is. Op het moment dat in 2024 de planvorming uitgevoerd wordt, is eind 2024 duidelijk hoe de herinrichting eruit komt te zien, wat de kosten van de upgrade zijn en wat de opbrengst (inbreiding woningen) is. Op basis daarvan kunnen de financiële consequenties voor de raad inzichtelijk worden gemaakt. Hier kan in de verdere begroting rekening mee gehouden worden. Op deze manier laat de gemeente ook richting de provincie zien dat ze goed voorbereid te werk gaat.
Doel Het doel is een geïntegreerde N743 en N744 in de omgeving. De oude structuur van de N743 is niet meer te herkennen. Bomen, water, biodiversiteit en wonen krijgen een plaats in de planvorming. Een mooie kans om van Borne weer één geheel te maken. Het verkeer vanuit of naar Borne moet wel een goede en veilige aansluiting hebben. Dit vraagt om een zowel verkeerskundige, stedenbouwkundige als landschappelijke inpassing.
Mate van uitvoerbaarheid De upgrade van de N743 en N744 is afhankelijk van de Vloedbeltverbinding. De herinrichting kan er pas komen als deze is aangelegd. Bij deze herinrichting wordt rekening gehouden met enerzijds de herinrichtingskosten en anderzijds de mogelijke opbrengsten door inbreiding van woningen. Door deze integrale benadering neemt de uitvoerbaarheid, naar verwachting, toe.
Verwachte effecten De upgrade van de N743 en N744 zorgt ervoor dat er geen doorgaand verkeer meer door Borne rijdt. Doorgaand verkeer neemt niet de route door Borne, omdat deze weg niet meer aantrekkelijk is. Deze oude N743 gaat op in de omgeving en vervult alleen nog een lokale functie voor verkeer vanuit of naar Borne.
Verwachte planning De planvorming, waar nu geld voor gevraagd wordt, kan in 2024 uitgevoerd worden. Dit gebeurt samen met alle stakeholders. De uitvoering en herinrichting van de wegen kan pas beginnen als de Vloedbeltverbinding klaar is. Naar verwachting is deze in 2025-2026 gereed. Direct na de openstelling van de Vloedbeltverbinding kan de herinrichting starten, de fasering van de werkzaamheden maken onderdeel uit van de planvorming.
Financiële effecten De kosten voor de uiteindelijke herinrichting van de N743 en N744 zijn erg hoog. Er wordt verwacht dat de opbrengsten door inbreiding van woningen ook hoog kunnen zijn. De totale lengte van de weg die heringericht wordt is ca. 6 kilometer en naast de weg ca. 20-40 meter. Door het maken van de planvorming in 2024 krijgt de gemeente inzicht in de kosten en opbrengsten van deze herinrichting. Voor de Planvorming wordt in eerste instantie € 100.000 aangevraagd.
Financiën Nu wordt voor de Planvorming, zoals hierboven beschreven staat, incidenteel € 100.000 aangevraagd.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling.
Aanleg rotonde op het kruispunt Azelosestraat - Twickelerblokweg en verbeteren fietspad Twickelerblokweg Portefeuillehouder David Vermorken
Programma Wonen en leven
Thema Mobiliteit en infrastructuur
Kader Raadsakkoord, MijnBorne2030
Toelichting aanvraag kaderstelling In het Borns akkoord (2022-2026 ‘Samen toekomstbestendig’) is aangegeven dat Borne een groeigemeente is. Veel inwoners van de gemeente Borne werken buiten de gemeente. Dit woonwerkverkeer zorgt ervoor dat belangrijke toegangswegen zoals de Azelosestraat drukke wegen zijn en blijven. De Azelosestraat is voor Borne belangrijke weg van en naar de snelweg. Echter is deze weg ook een barrière tussen de wijken, Letterveld en Kerkedennen, aan de zuidkant van de Azelosestraat. Dagelijks steken veel fietsers en voetgangers de Azelosestraat over naar de sport en school. Er wordt een veilige fiets- en voetgangersoversteek gerealiseerd door aanleg van de rotonde op de Azelosestraat – Twickelerblokweg. Door de ingang van de parkeerplaats van de sportverenigingen op deze rotonde aan te sluiten, wordt de Twickelerblokweg vanaf de rotonde naar de Bornerbroeksestraat (’t Wooldrik), als veilige fietsroute ingericht. De komende jaren worden mogelijkheden bekeken voor een rotonde op de kruising van Azelosestraat en de Letterveldweg. De aanleg van deze rotonde neemt een barrière weg en zorgt ervoor dat de verkeersveiligheid sterk toeneemt. Van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en de provincie Overijssel heeft de gemeente, in het kader van de verkeersveiligheid, in het totaal een subsidie van 65% ontvangen.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Het kruispunt Azelosestraat – Twickelerblokweg is een druk kruispunt. Veel fietsers steken daar over als ze onderweg zijn naar hun sport en/of school. Door de aanleg van een rotonde ontstaat er vanuit Letterveld en Kerkedennen een veilige fiets- en wandelroute naar ’t Wooldrik. Door het Ministerie I&W en de provincie Overijssel is voor het verbeteren van dit knelpunt in het totaal 65% subsidie gegeven.
Doel Een veilige route naar sport en school voor fietsende en lopende inwoners. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de Mobiliteitsvisie die door de raad is vastgesteld. Hierin staat dat het verbeteren van loop- en fietsroutes een belangrijk aandachtspunt is.
Mate van uitvoerbaarheid Er is groot draagvlak om het kruispunt veiliger te maken. Door subsidie vanuit het Rijk en de provincie betaalt de gemeente 35% van de totale kosten. Door uitvoering te geven aan dit voorstel ontstaat er
een veilige fiets- en voetgangers route in 2024. Er ontstaat er een veilige fietsroute over de Twickelerblokweg als de ingang van de parkeerplaats op deze rotonde aangesloten wordt.
Verwachte effecten Door aanleg van de rotonde ontstaat er een veilige route naar de sportverenigingen aan de Azelosestraat en de school. De snelheid op het kruispunt gaat omlaag, waardoor de veiligheid sterk verbetert. Fietsers krijgen voorrang en voetgangers krijgen een voetgangersoversteekplaats.
Verwachte planning De aanleg van de rotonde kan uitgevoerd worden in 2024. Hierbij wordt rekening gehouden met werkzaamheden op andere plekken in Borne.
Investeringsbedrag De totale kosten voor de aanleg van de rotonde en de fietsinfrastructuur op de Twickelerblokweg zijn geschat op € 650.000. Door subsidie vanuit het Ministerie I&Wk en de provincie Overijssel is de eigen bijdrage € 231.000. De kapitaallasten bedragen € 12.000 en worden gedekt uit de stelpost vervangingsinvestering. Per jaar kost dit aan afschrijving € 7.000 en rente van € 5.000.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling.
Herinrichting Pr. Bernhardlaan Portefeuillehouder David Vermorken
Programma Wonen en leven
Thema Mobiliteit en infrastructuur
Kader Raadsakkoord
Toelichting aanvraag kaderstelling Voor de lopende planperiode van het watertakenplan Borne 2022-2026 dient op korte en middellange termijn een aanzienlijk deel van de riolering in de Pr. Bernhardlaan vervangen te worden. De aanpak biedt de mogelijk om werk met werk te maken op diverse terreinen. Zoals gezegd kan de ontwikkeling meeliften met de visie van de mobiliteit en het groenplan. De uitgangspunten van de mobiliteitvisie zijn door de raad op 31 januari 2023 vastgesteld. De groenvisie is in afronding en volgt later dit jaar.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag De riolering is in dusdanige staat en verval dat het acuut (lees: korte termijn) vernieuwd en vervangen dient te worden. Met vervanging van de riolering ontstaat de kans om de totale infrastructuur in de Pr. Bernhardlaan op te pakken. Het gaat dan om meer dan alleen rioolvervanging, zoals het verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid. De ambitie is om de snelheid terug te brengen van 50 naar 30 km/uur. Hierdoor kunnen we de gehele openbare inrichting upgraden en voetgangers en fietsers meer ruimte geven. Door werk met werk te bieden wordt voorkomen dat in een later stadium de straat opnieuw op slot gaat en aanwonenden hinder en overlast ondervinden. Met een bredere aanpak zullen doorgaans de investeringskosten lager uitvallen.
Doel Vervangen en verduurzamen van het waterbeheer in de Pr. Bernhardlaan, waarbij ook de visie van de mobiliteit en het groenplan toekomstbestendig worden opgepakt.
Mate van uitvoerbaarheid De riolering is een traditioneel gemengd systeem, één buis waarbij afvalwater en hemelwater gezameld worden getransporteerd naar de zuivering. Omdat aan weerszijden van de Pr. Bernhardlaan riool ligt gaat een aanzienlijk oppervlak van de Pr. Bernhardlaan op de schop.
Verwachte effecten Met een herinrichtingsplan van de laan verbetert de klimaatbestendigheid zoals de aanpak van wateroverlast, hitte en droogte, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. De laan wordt nu als racebaan ervaren. Door de upgrade van 50 naar 30 km/uur ontstaat er meer ruimte voor groen en zal de weggebruiker zijn of haar snelheid aanpassen aan de omgeving. Een goed voorbeeld is de Europastraat. De rioolvervanging loopt van de rotonde witte huis tot aan restaurant Kir Royal. In hoeverre de herinrichting in het totale tracé kan meeliften is mede afhankelijk van de planvorming en ontsluiting van Jonge Poerink en ontwikkelingen bedrijventerrein Molenkamp. Verwacht wordt dat in 2023 meer over de ontwikkelingen bekend is.
Verwachte planning Uitvoering van het werk staat gepland voor 2024. Daar worden dan ook de subsidie(s) op afgestemd.
Financiële effecten Voor de verkeersveiligheid is er rijkssubsidie (SPV-subsidie) verstrekt, de provinciale DUV&V-subsidie staat voor Pr. Bernhardlaan op de reservelijst, voor 2024 proberen we deze hoger op de lijst te krijgen. Mogelijk dat op gebied van klimaatontwikkelingen en deltaplan ruimtelijke adaptie (DPRA) extra middelen aangevraagd kunnen worden.
Watertakenplan 2022-2026 (WTP) heeft voor de lopende planperiode 320.000 Euro beschikbaar voor rioolvervanging Pr. Bernhardlaan. Voor de middellange termijn (2031-2036) staat rond de 1 miljoen euro geraamd voor rioolvervanging. Vanaf 2027 neemt de vervangingsinvesteringen per jaar aanzienlijk toe. Dit komt omdat we op de middellange termijn een aantal pieken verwachten en grote jaarvariaties willen afvlakken om niet voor verrassingen te staan. De rioolheffing zal jaarlijks beperkt en gelijkmatig stijgen.
Investeringsbedrag Het investeringsbedrag is maximaal 3 miljoen en afgestemd op het inrichtingsplan van de Europastraat. Het project is overeenkomstig het inrichtingsplan Europastraat, meer ruimte creëren voor klimaat adaptieve maatregelen en de upgrade van 50 naar 30 km/uur. Pr. Bernhardlaan heeft, wegens behoud bestaand groen, minder inrichtingsoppervlak dan de Europastraat. In de periode 2030-2036 staat een piek (van vele miljoenen) te wachten wat betreft de rioolvervanging in Borne. Het merendeel van de geplande rioolvervanging in de Pr .Bernhardlaan valt ook onder deze periode.
Exploitatielasten Voor de korte termijn zijn middelen beschikbaar in de voorziening. Voor investeringen op middellange termijn volgt activeren, wetende dat de middelen beperkt aanwezig zijn in de voorziening. Herinrichtingskosten
€ 3.000.000;
(incl. begeleiding- en uitvoeringskosten);
Aanwezige dekkingsmiddelen Bijdrage watertakenplan 2022-2026
- €
Bijdrage watertakenplan
- € 1.000.000;
Subsidie Rijk SPV
- €
Saldo:
320.000;
193.000;
€ 1.487.0000;
Dit leidt met een afschrijvingstermijn van 25 jaar tot een kapitaallast van € 90.000. De herinrichting van de Pr. Bernhardlaan maakt onderdeel uit van de ambities mobiliteitsvisie en het rioolvervangingsprogramma.
Het college stelt voor deze factsheet niet compleet te verwerken in de Nota Kaderstelling. Enkel de rioolvervanging wordt meegenomen en gedekt uit de rioolheffing (budgetneutraal). De herinrichting van de Prins Bernardlaan wordt niet meegenomen. Dit omdat structurele dekking daarvoor ontbreekt. Dat betekent ook dat op de Prins Bernardlaan geen sprake zal zijn van een integrale herinrichting. Er is in de voorziening ‘riolering’ investeringsruimte te vinden door een andere begrotings- en afschrijvingssystematiek uit te werken en door meer realistische afschrijvingstermijnen te hanteren. Deze systematiek wordt de komende tijd nader uitgewerkt in een voorstel dat aan de Raad wordt voorgelegd. Dankzij deze keuze kan de rioolheffing voor onze inwoners en bedrijven laag blijven, maar kunnen we wel de noodzakelijke investeringen blijven doen.
Duurzame toekomst Duurzaamheid SO.00002103 E BPRB & W stuk Portefeuillehouder Michael Geerdink
Programma Duurzame Toekomst
Thema Energietransitie
Kader Raadsakkoord Het In het Raadsakkoord 2022-2026 zijn ambities op het gebied van duurzaamheid opgenomen met bijbehorende opdrachten aan het college: Borne is in 2050 een klimaatneutrale gemeenschap. Borne is CO2-neutraal in 2050, in 2030 is daarvan 49 % (t.o.v. 1990) bereikt. De inwoners van Borne zijn zich steeds meer bewust van hun directe invloed op het energiegebruik. Alle gebruikte energie in 2050 is 100 % duurzaam en iedereen is zich ervan bewust dat hier zuinig mee omgegaan moet worden. Het realiseren van onze ambitie kan alleen als we dat samen doen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen, landelijke en (boven)regionale partners. De komende vier jaar zetten we versterkt in op een integrale en participatieve benadering van duurzaamheidsvraagstukken in de kernen, wijken en het buitengebied van onze gemeente. Hiervoor wil de raad in een integraal programma Duurzaamheid tussendoelen voor 2026 en 2030 opnemen. De raad wil zelf vooraf betrokken zijn bij het bepalen van het ambitieniveau. De gemeente zal zelf het goede voorbeeld moeten geven en vraagt de organisatie in te zetten op de beschikbaarheid van voldoende middelen en capaciteit om de ambities op het gebied van duurzaamheid te realiseren zoals deze in het programmaplan duurzaamheid benoemd worden.
Programmaplan Duurzaamheid Er is vooral behoefte om voor de komende jaren een integraal programmaplan Duurzaamheid in de volle breedte op te stellen. In een daarop volgende uitvoeringsagenda bepalen we de doelen per deelthema (wat gaan we realiseren) en bepalen we de acties en projecten hoe we de doelen gaan realiseren. Bij de acties en projecten bepalen we vooraf welke raakvlakken er liggen met andere acties en projecten zodat we de integraliteit in de aanpak zo goed mogelijk borgen en zorgen voor een efficiënte uitvoering (“werk met werk”). En bij ieder project kijken we welke vorm van participatie passend is. En tenslotte, zorgen we voor een realistische fasering van de uitvoeringsagenda. Deze wordt mede bepaald door de beschikbaarheid aan middelen (begroting, subsidies) en capaciteit.
Duurzaamheid kent nu een gefragmenteerde aanpak Ondertussen zijn er al stappen gezet, maar organiseren we duurzaamheid nog te vaak gefragmenteerd. Ook bevinden de verschillende facetten van duurzaamheid zich in diverse stadia. Voor de energietransitie is er een Energievisie vastgesteld. Op een programmatische wijze wordt aan doelrealisatie gewerkt. De groeiende nationale en provinciale aandacht voor het organiseren van een circulaire economie is in Borne nog niet van de grond gekomen. Op de aandacht voor het terugdringen van het restafval na. Thema’s als duurzame mobiliteit en klimaatadaptatie worden vooral projectmatig uitgewerkt. Zoals het locatiebeleid voor laadpalen. En het klimaat adaptief maken van de wijk Wensink-Zuid. Voor het buitengebied ligt er een grote opgave voor het duurzaam en toekomstbestendig maken van de landbouw. En ook de aanpak voor de verduurzaming van ons eigen vastgoed vraagt nadere aandacht.
Beschikbare middelen Op dit moment zijn er een drietal budgetten gelabeld voor duurzaamheid: • • •
In de huidige meerjarenbegroting zijn middelen voor duurzaamheid (energietransitie) opgenomen. Het betreft voor 2023 en 2024 € 240.000 en voor de jaren daarna € 225.000; Vorig jaar heeft de raad dit budget incidenteel aangevuld met € 191.000 voor de jaren 2023, 2024 en 2025, dit laten we in de kaderstelling vrijvallen vanwege onderstaande CDOKEmiddelen; En tot slot hebben we onlangs een beschikking ontvangen voor zogenoemde CDOKE-middelen (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat en Energiebeleid). De subsidie die de gemeente Borne beschikbaar gesteld heeft gekregen voor de periode 1 januari 2023 t/m 31 december 2025 bedraagt € 1.284.658. Deze middelen zijn bedoeld om de capaciteit te vergroten of in te huren om vele taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Dit kan voor meerdere jaren. Zo krijgt onze gemeente de tijd om de interne organisatie te versterken voor het uitvoeren van de klimaat- en energietaken.
Kaderstelling 2024 Het nog op te stellen en vast te stellen integraal programmaplan duurzaamheid, met daarin opgenomen een afweging hoe om te gaan met de reeds beschikbare middelen, is nog niet gereed. Ondertussen vraagt de financiële afweging in het traject voor de kaderstelling wel om meer inzicht in de noodzakelijkheid en de behoefte of al deze middelen nodig zijn voor de inzet op duurzaamheid gezien de financiële krappe gemeentelijke positie van dit moment.
Argumenten Raad, college en organisatie kennen groot belang aan de ambitie voor duurzaamheid Een aantal jaren geleden heeft de organisatie aangegeven dat het werkzaamheden i.h.k.v. duurzaamheid zo belangrijk vindt dat zij deze benoemd heeft tot één van de vier hoofdopgaven en deze programmatisch wenst aan te pakken. De raad heeft daarom in haar akkoord vorig jaar de prioriteit op deze meerjarige grote opgave bevestigd en het college opdracht gegeven om een integraal programmaplan duurzaamheid op te stellen uit te voeren. Tot op heden is er op dit vlak te weinig gebeurd en geven de beschikbaarheid van de middelen eindelijk kans om nu flinke stappen te zetten.
Wettelijke verplichtingen De gemeente heeft, conform de wettelijke verplichting, haar eigen opwek-opgave geformuleerd in de RES (in 2030 + 20GWh/jaar). Tevens heeft zij onlangs uitgesproken deze opgave niet uit te voeren met windenergie maar volledig door de opwek van zonne-energie. De wettelijke verplichting vraagt dat alle vergunningen die optellen tot het bod in de RES verleend zijn voor 1-1-2025. Dit betekent dat we de inzet
hiervoor nu moeten intensiveren om aan onze wettelijke verplichting te voldoen. De beschikbare middelen zijn hiervoor bedoeld en dus noodzakelijk. Daarnaast hebben we een wettelijke verplichting een Warmteprogramma vast te stellen en middels nadere uitwerking in Wijkuitvoeringsplannen te zorgen dat de gebouwde omgeving in 2050 volledig aardgasvrij verwarmd wordt.
Interne organisatie versterken Het Rijk ziet dat gemeenten worstelen met de klimaat- en energietaken en daartoe is zij de CDOKEregeling gestart. Deze regeling is breed inzetbaar en ook met name bedoeld om de interne organisatie te versterken. Dit geeft ons de kans om in de volle breedte de capaciteit te intensiveren waarbij zowel de duurzaamheidsdoelen uitgevoerd kunnen worden en ook beter ingezet kan worden op bijvoorbeeld de wijkaanpak (communicatie en participatie) en op de uitvoeringscapaciteit voor duurzame mobiliteit, water en openbare ruimte.
Advies Duurzaamheid is een enorme gemeentelijke opgave. Op dit moment kent iedereen prioriteit aan de uitvoering hiervan en geven de beschikbare middelen ook de kans om de wettelijke taak waar te maken en de organisatie te versterken. Het nog op te stellen integrale programmaplan duurzaamheid wordt het document waarin de afweging op inzet van middelen zou moeten plaatsvinden. Het verdient een sterke voorkeur (gezien bijgevoegde conceptverdeling van middelen) om niet op voorhand het budget te verlagen omdat naar huidig inzicht blijkt dat het beschikbare budget niet te hoog is. De eerste aanzetten voor een integraal programmaplan duurzaamheid worden inmiddels gezet. Naar verwachting zal het integraal programmaplan rond de zomer gereed zijn. Eventuele financiële effecten van het dan vastgestelde programmaplan kunnen in het traject voor de begroting 2024 meegenomen worden.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling. Dit gebeurt budgetneutraal vanwege de beschikbare middelen (CDOKE) voor duurzaamheid.
Economie in Borne
Portefeuillehouder Martin Velten
Programma Duurzame toekomst
Thema Bedrijvigheid en ondernemersklimaat
Kader MijnBorne2030
Toelichting aanvraag kaderstelling Via deze aanvraag kaderstelling vraag ik om een hogere structurele bijdrage voor afdeling Economie in Borne, Hertme & Zenderen. Met de financiële middelen die we de afgelopen jaren hebben ontvangen, zijn onze ambities niet te realiseren. Dit ondanks het feit dat economie in Borne een belangrijke steunpilaar is. Hierbij kan worden gedacht aan onder andere vitaliteit, bedrijvigheid, woongenot en het ondernemersklimaat. Op dit moment werken we aan de economische visie, maar onze ambities vragen al om eerder structureel geld. Middels onderstaande doelen en aandachtspunten, zoals benoemd in programmabegroting & MijnBorne2030, willen wij de economie in Borne richting geven, stimuleren en laten groeien.
Doelen uit programmabegroting 2022-2026 • De aantrekkingskracht van Borne uit zich in nieuwe bedrijvigheid. • Er zijn diverse kennisintensieve, zelfstandige bedrijven gevestigd. • Door het groene karakter van de gemeente en de vele culturele activiteiten komen ieder jaar meer toeristen naar Borne en de kerkdorpen. • Er is hierdoor meer werkgelegenheid in de horeca ontstaan. • Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en voorzieningen in de buurt.
Aandachtspunten 2022-2026 • Een sterk vestigingsklimaat voor ondernemers; • Voldoende werkgelegenheid en voorzieningen voor bewoners; • Aantrekkelijke faciliteiten voor bezoekers; • De gemeente Borne profileren als aantrekkelijke gemeente voor toeristen en voor eigen bewoners (citymarketing) • Een vitaal winkelcentrum dat bijdraagt aan de leefbaarheid van het dorp (ook voor potentiële nieuwe inwoners)
Herziening MijnBorne2030 In 2022 is er een herziening uitgevoerd van MijnBorne2030 waarin onderstaande is opgenomen: “Borne is in de afgelopen jaren steeds aantrekkelijker geworden voor toeristen. Ook hebben inwoners zelf meer behoefte aan ontmoeting in het dorp. Er is daarom in de afgelopen jaren steeds meer horeca ontstaan, ook voor de jongere doelgroepen.”
Om dit te bereiken zijn de volgende pijlers genoemd: kennisintensieve & innovatieve bedrijvigheid, veel culturele activiteiten, verbinding met zorg, aantrekkelijk centrum, streekproductenroute en beleefplekken. Om onze ambities te realiseren werken we samen met lokale, regionale en nationale partijen. Hierbij kan er gedacht worden aan bijvoorbeeld citymarketingorganisatie Stichting Beleef Boeiend Borne en een ROZ Twente (met de startersprijs). Ook nationale partijen als Provincie Overijssel, MKB Nederland en De Nieuwe Winkelstraat die voorzien in actuele informatie en bruikbare & noodzakelijke kennis zijn betrokken. Het is van belang dat we deze informatie kunnen ophalen, dat er mogelijkheden zijn om te netwerken, maar dat deze kennis ook weer kan worden gedeeld met (potentiële) ondernemers in Borne.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Op dit moment is er onvoldoende budget om zaken aan te kunnen pakken binnen deze genoemde pijlers. In 2023 zijn we gestart met de Economische Visie, maar de aanvraag voor een aanvullend structureel budget kan niet langer wachten. De afgelopen jaren hebben we slechts €1500,- ontvangen om de Economie in Borne te stimuleren.
Doel Het doel is om meer structureel geld beschikbaar te hebben voor de Bornse economie. Hiermee kunnen we de samenwerking intensiveren met verschillende belangrijke partijen door middel van netwerken, het inwinnen en delen van actuele & belangrijke informatie via kennisinstituten. Met een hoger budget kunnen we investeren in onder andere de volgende zaken:
• • • • • • •
Sessies met provincie (jaarlijks) Uitvoering Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) (jaarlijks) Lidmaatschap MKB Nederland (jaarlijks) Lidmaatschap DNWS (De Nieuwe Winkelstraat) (jaarlijks) Startersprijs Midden-Twente (jaarlijks) Dag van de Ondernemer (jaarlijks) Clok; Onderzoek bedrijventerreinen (eenmalig)
500 1500 1750 1210 1950 1250 2795
• • • •
Clok; Onderzoek bedrijventerreinen (jaarlijks) Behoefte onderzoek bedrijventerrein Vastgoed verenigen (bijv sessies met Retail-expert) (jaarlijks) Borns Ondernemerscafe (jaarlijks)
395 1800 1500 1000 € 15.650
Mate van uitvoerbaarheid We moeten als Borne echt aanhaken. We moeten zichtbaar blijven. Aantrekkelijk zijn en blijven voor ondernemers/ bewoners/ toeristen.
Verwachte effecten We zetten Borne beter op de kaart, zijn zichtbaar, verbreden onze kennis en netwerk, kunnen meedoen.
Verwachte planning Jaarlijks extra budget beschikbaar voor Bornse Economie
Aanwezige dekkingsmiddelen Er is nu 1500 euro budget; huidige middelen budget Economie.
Financiële effecten Een structurele last van € 15.000,- per jaar
Investeringsbedrag NVT
Exploitatielasten €15.000,- per jaar.
Het college stelt voor deze factsheet gedeeltelijk te verwerken in de Nota Kaderstelling en voor Economie in Borne structureel € 5.000 beschikbaar te stellen. De precieze bestedingsdoelen zullen door het college nog nader bepaald worden.
Uitvoeringsprogramma (visie) vrijetijdseconomie 2024-2032
Portefeuillehouder Martin Velten
Programma Duurzame toekomst
Thema Vrijetijdseconomie
Kader Raadsakkoord, Coalitieakkoord, MijnBorne2030
Toelichting aanvraag kaderstelling In het Borns akkoord 2022-2026 (‘samen toekomstbestendig’) is aangegeven dat Borne een groeigemeente is waar mensen graag wonen of verblijven en ondernemers volop kansen zien. “Wie in Borne, Hertme of Zenderen woont, werkt of recreëert voelt dat er oog en oor is voor de dingen die de mensen raken. De gemeente Borne, een betrokken gemeenschap met een inclusieve en gastvrije blik op de toekomst gericht!”.
Deze tekst heeft een relatie met de vrijetijdseconomie. Een sterke vrijetijdseconomie is geen doel op zich maar een middel waarmee bereikt kan worden dat Borne een fijne gemeente is om te wonen, werken, verblijven en recreëren. Ook in de herijking van de ‘Mijn Borne 2030’ worden uitspraken gedaan over diverse aspecten die te maken hebben met de vrijetijdseconomie (zie paragrafen ‘centrum’, ‘recreatie en toerisme’ en ‘natuur en landschap’).
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Op 9 november 2021 heeft de gemeenteraad, bij de integrale afweging nieuw beleid, ingestemd met een incidentele bijdrage voor de ontwikkeling van nieuwe visie op de Vrijetijdseconomie. Deze visie is inmiddels afgrond en op 18 april 2023 door de raad vastgesteld. Met de visie wordt ingezet op bewoners, bezoekers en bedrijven. De visie bevat gemeentelijke principes, ambities en doelen. Om deze ambities en doelen te kunnen waarmaken is er een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de komende 10 jaar (t/m 2032). Dit uitvoeringsprogramma bevat één structurele kostenpost en diverse incidentele kostenposten (jaarlijkse acties en projecten). De structurele kostenpost betreft het versterken en verder professionaliseren van de citymarketing en informatievoorziening (Stichting Beleef Boeiend Borne/VisitBorne). Dit is één van de pijlers van de visie en het meest noodzakelijke onderdeel van het uitvoeringsprogramma aangezien er zonder professionele marketing- en uitvoeringsorganisatie veel projecten en actiepunten sowieso niet tot uitvoering kunnen worden gebracht. De ambities en doelen uit de visie kunnen dan niet worden waargemaakt.
Doel In de visie Vrijetijdseconomie is als ambitie opgenomen dat de vrijetijdseconomie moet bijdragen aan: 1. Het aantrekken van meer bezoekers die langer in de gemeente (ver)blijven. We richten ons op het verlengen van de verblijfsduur. 2. De onderscheidende kracht van Borne versterken en daarmee, door met de marketing aan te haken op Visit Twente (ketensamenwerking), de positie van Borne binnen regio Twente versterken. 3. Een bijdrage leveren aan de saamhorigheid, vitaliteit en gezelligheid in Borne, voor bezoekers én inwoners. 4. Het behouden, herbestemmen en in stand houden van monumentale gebouwen en erfgoed als uniek element in Borne. Daarbij ligt de nadruk bij herbestemming op het realiseren van een toeristisch-recreatieve functie zodat het erfgoed openbaar toegankelijk blijft. Om deze ambities voor 2033 te bereiken zet de visie in op de volgende vier doelen: 1. 2. 3. 4.
Versterken van de dagrecreatieve sector en ruimte geven aan de verblijfsrecreatieve sector. Versterken en professionaliseren van de citymarketing en informatievoorziening. Verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte en het landschap. Beter beleefbaar en toegankelijk erfgoed.
Mate van uitvoerbaarheid Het uitvoeringsprogramma bevat meerdere projecten, onderzoeken en acties. Er zijn er verschillende stakeholders en/of partijen die voor de uitvoering in beeld zijn maar de belangrijkste partner voor de uitvoering is VisitBorne (Stichting Beleef Boeiend Borne). Er kan een relatie worden gelegd met het ondernemersfonds (reclamebelasting) aangezien het versterken en verder professionaliseren van de citymarketing en toeristische informatievoorziening ook past bij de kaderstelling van het ondernemersfonds. Hierover vindt momenteel ook overleg plaats (BBO, Srh en gemeente). Duidelijk is in ieder geval dat het huidige budget voor de citymarketing en informatievoorziening volstrekt ontoereikend is om de ambities waar te kunnen maken. Zelfs de continuïteit van de huidige organisatie/werkwijze (Stichting Beleef Boeiend Borne / VisitBorne) is dan onzeker.
Verwachte effecten Zie hiervoor: de ambities en doelen van de vastgestelde visie Vrijetijdseconomie (23bij00338).
Verwachte planning Het uitvoeringsprogramma gaat over de komende 9 jaar (2024 t/m 2032).
Financiële effecten Het uitvoeringsprogramma bevat één structurele uitgave (versterking citymarketing en informatievoorziening) en diverse incidentele uitgaven verdeeld over de periode 2024 t/m 2032.
Exploitatielasten € 34.000 structureel t.b.v. de versterking citymarketing en informatievoorziening) ➢ Deze kostenpost (€ 34.000,-- extra per jaar) betreft de versterking van de organisatie die verantwoordelijk is voor de marketing en informatievoorziening (Stichting Beleef Boeiend Borne > VisitBorne). Momenteel is hiervoor jaarlijks € 36.000,-- beschikbaar (KP6570000) maar dit is onvoldoende om de ambities van de visie te kunnen verwezenlijken en feitelijk ook al onvoldoende om de huidige werkzaamheden te kunnen continueren. Door een aanvullende financiële ondersteuning, via een arrangementsubsidie, zal de totale bijdrage voor VisitBorne uitkomen op € 70.000,--/jaar. Dit bedrag is noodzakelijk voor een verdere professionalisering en is ook meer in lijn met omliggende en vergelijkbare gemeenten. € 25.000 structureel t.b.v. uitvoering van projecten en activiteiten (periode 2024-2032) ➢ inschatting van de gemiddelde jaarlijkse kosten voor het uitvoeren van een actie of project uit het uitvoeringsprogramma. Bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van een nieuwe route of het ontwikkelen van een toeristisch arrangement. Aanwezige dekkingsmiddelen Het huidige budget voor recreatie en toerisme is ontoereikend om de doelen en ambities uit de visie waar te maken. Er is gekeken naar de volgende dekkingsmogelijkheden (o.a. invoering toeristenbelasting)
Reclamebelasting (ondernemersfonds) en/of toeristenbelasting Borne heft op dit moment geen toeristenbelasting (als enige Twentse gemeente) maar kent daarentegen wel het systeem van de van reclamebelasting (wat niet in alle Twentse gemeenten gebruikelijk is). Onderdeel van de vastgestelde visie Vrijetijdseconomie is o.a. een uitgebreid inventarisatiedocument (23bij00348). In hoofdstuk 6 van dit inventarisatiedocument is uitleg gegeven over de voor en nadelen van toeristenbelasting in relatie tot een aantal mogelijke alternatieven (waaronder reclamebelasting). Toeristenbelasting is een optie maar brengt wel wat nadelen met zich mee, te weten: • • • •
Alleen de logiesaccommodaties worden belast, de dagrecreatieve bedrijven en/of andere ondernemers die profiteren van toeristen (bv. horeca) betalen niet mee. Wanneer (een deel van) de opbrengsten worden ingezet voor de vrijetijdseconomie profiteren ook andere toeristische bedrijven, maar zij dragen dus geen belasting af. Het kost geld om de belasting te innen bij zowel ondernemers als de gemeente; Het is van invloed op je concurrentiepositie ten opzichte van omliggende gemeenten. De prijs van een overnachting wordt hoger.
Omdat deze nadelen vanuit de toeristische ondernemers vaak naar voren worden gebracht is er in 2022 vanuit ‘Gastvrij Overijssel’ (netwerkorganisatie voor de Overijsselse VTE) onderzoek gedaan naar mogelijke alternatieven voor toeristenbelasting.
Één van de mogelijke alternatieven die wordt beschreven is de reclamebelasting. Dit alternatief wordt in principe als eerlijker beschouwd omdat alle ondernemers die voordeel hebben aan toerisme meebetalen. Als toeristenbelasting wordt ingevoerd betekent dit dus dat Borne feitelijk twee belastingsystemen heeft die beide (deels) kunnen worden ingezet voor de financiering van (toeristische) marketing en promotie. Uitgezocht is hoeveel de invoering van toeristenbelasting kan opleveren. Afhankelijk van het tarief is de verwachting dat dit een bedrag van ca. € 25.000,-- á 35.000,-- per jaar kan opleveren (dit is de inkomst minus de te verwachten kosten voor de inning). Toeristenbelasting wordt algemeen geaccepteerd en is ook in vrijwel iedere gemeente ingevoerd. Op zich is dit dus wel een optie om additionele middelen te verwerven. Dit betekent echter wel dat de (vrij weinige) logiesondernemers die Borne heeft dubbel worden belast (reclamebelasting + toeristenbelasting). Ook zal de invoering nog nader moeten worden uitgewerkt en is de uiteindelijke opbrengst pas medio 2024 duidelijk. Voorgesteld wordt dan ook om in ieder geval voor 2024 € 34.000,-- (incidenteel) op te nemen in de begroting voor de versterking van de citymarketing en informatievoorziening.
Medio 2024 kan dan worden geëvalueerd of de inkomsten uit de toeristenbelasting toereikend zijn voor een structurele dekking vanaf 2025. Het voorstel is verder om de kosten voor de uitvoering van projecten en activiteiten (€ 25.000,--/jaar) te dekken uit de inkomsten reclamebelasting. Omdat onlangs is geconstateerd dat deze inkomsten de afgelopen jaren fors zijn toegenomen heeft dit geen gevolgen voor de overige activiteiten die jaarlijks uit het ondernemersfonds worden gefinancierd. Een (vaste) bijdrage uit het ondernemersfonds is passend aangezien dit fonds zich ook richt op de citymarketing en het ondernemersklimaat.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling. Dit gebeurt vanaf 2025 budgetneutraal door de dekking uit reclame- en toeristenbelasting. In 2024 wordt dit gedekt uit de ruimte in de stelpost beleidsontwikkeling.
Inclusieve samenleving Integraal huisvestingsplan Portefeuillehouder Martin Velten
Programma Inclusieve samenleving
Thema Onderwijs
Kader Coalitieakkoord
Toelichting aanvraag kaderstelling In het coalitieakkoord is de volgende ambitie opgenomen: Het Integraal Huisvesting Plan (IHP) in Borne handhaven en actualiseren, waarmee ook basisonderwijs in onze kerkdorpen behouden blijft.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Op dit moment heeft de gemeente Borne een IHP dat dateert van 2017. Het grootste schoolbestuur in Borne heeft de ambitie om te groeien tot kindcentra op de diverse onderwijs instroompunten in Borne. Zo heeft zij momenteel voor twee instroompunten haar ambities kenbaar gemaakt (Stroom Esch en Letterveld). Hiervoor dient per instroompunt afgewogen te worden wat de gemeentelijke ambitie is op het gebied van kindcentra en of de gemeente hier financieel aan wil bijdragen. Met het actualiseren van het integraal huisvestingsplan dient ook de visie op kindcentra ‘Kaders voor de uitwerking van de instroompunten voor basisonderwijs in de gemeente Borne’ te worden geactualiseerd. Momenteel is de gemeente wettelijk verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, eerste inrichting, constructiefouten en herstel in geval van bijzondere omstandigheden. De verwachting is dat de Rijksoverheid een IHP verplicht gaat stellen voor gemeenten. De wetswijziging is in voorbereiding, het is nog niet duidelijk wanneer deze wetgeving in werking treedt. Daarnaast dient een standpunt te worden ingenomen over het verduurzamen van schoolgebouwen. Ook kunnen de meerjarenonderhoudsplannen van het schoolbestuur afgestemd worden op het IHP.
Per schoollocatie zal inzichtelijk gemaakt moeten worden wat de staat van het gebouw is, de vierkante meters van het gebouw en eventuele duurzaamheidsmaatregelen. Om de ontwikkeling van de leerlingaantallen te monitoren wordt aanbevolen elke twee jaar een leerlingenprognose op te stellen. De huidige leerlingenprognose dateren van 2021. Om deze reden is met de schoolbesturen afgesproken de prognoses in 2023 te actualiseren.
Doel Een geactualiseerd IHP voor de gemeente Borne dat zorgt voor kaderstelling op het gebied van onderwijshuisvesting voor de komende jaren. Daarbij dient deze visie te bevatten op onderwijs, kinderopvang en onderwijshuisvesting en eventuele andere aangrenzende kindvoorzieningen).
Mate van uitvoerbaarheid Aanbevolen wordt om hier externe ondersteuning op in te huren. Voor het actualiseren is technische en financiële kennis nodig rondom onderwijshuisvesting.
Verwachte effecten Het IHP moet leiden tot goede schoolgebouwen. Goede schoolgebouwen zijn cruciaal voor goed onderwijs. Daarmee wordt gestreefd naar gezonde, toegankelijke en duurzame schoolgebouwen waarin het fijn is om te leren en te werken.
Verwachte planning 2024 voor het IHP 2024 en verder voor het kunnen opstellen van leerlingenprognoses.
Financiële effecten Per instroompunt wordt inzichtelijk of de komende jaren een investering vanuit de gemeente noodzakelijk/ gewenst is. De verwachting is dat het verplichte IHP, moet leiden tot een meerjarenperspectief van 16 jaar en (financiële) verplichtingen voorschrijft voor de eerste vier jaar.
Investeringsbedrag Structureel dient voor het opstellen van een leerlingenprognose elke 2 jaar een bedrag in de gemeentelijke begroting te worden opgenomen van € 4000 (gebaseerd op prijs 2021, kosten waren toen € 3500). De leerlingenprognose wordt door een extern landelijk bureau opgesteld.
Exploitatielasten Incidenteel € 60.000 excl. Btw voor de ontwikkeling van het IHP. Wanneer het langer dan een jaar tijd in beslag neemt zal dit nog zorgen voor extra kosten.
Het college stelt voor deze factsheet gedeeltelijk te verwerken in de Nota Kaderstelling. De incidentele middelen worden beschikbaar gesteld. De kleine structurele last dient budgetneutraal te worden opgevangen in de huidige begroting. Op het begrotingstotaal is dit een marginale afwijking.
Programma Sociaal Domein 2023-2026 Portefeuillehouder Michael Geerdink
Programma Inclusieve samenleving
Thema Algemene voorzieningen en anderen
Kader Raadsakkoord, Programmabegroting
Toelichting aanvraag kaderstelling In het raadsakkoord is opgenomen dat het programma Sociaal Domein wordt voorgezet. Hier wordt invulling aan gegeven, er wordt in het programma nu gewerkt aan de beheersmaatregelen (en daarmee de taakstelling) en het vervolg van de transformatie. Dit is vastgelegd in het programmaplan Sociaal Domein 2023-2026, welke ter besluitvorming op de agenda van het college staat voor 25 april a.s. en ter besluitvorming bij de raad op 30 mei .a.s.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Middelen in het programma zijn nodig voor de uitvoering van het programma en daarmee de voortgang van de transformatie.
Doel Uitvoering geven aan de transformatie van het Sociaal Domein en invulling geven aan werken conform de visie Sociaal Domein.
Mate van uitvoerbaarheid De uitvoering van het programma vraagt capaciteit van de medewerkers van het Sociaal Domein. Hierover zijn afspraken gemaakt met de teamleider en coördinator. Mocht er sprake zijn van een forse extra investering in tijd of middelen wordt er een separaat projectplan opgesteld, danwel nieuw beleid aangevraagd om de ureninzet en/of benodigde middelen beschikbaar te krijgen.
Verwachte effecten De uitvoering van het programma draagt bij aan het werken conform de visie Sociaal Domein. Daarnaast draagt het wezenlijk bij aan het terugdringen van de uitgaven in het Sociaal Domein.
Verwachte planning Looptijd van het programma tot na de verkiezingen. Per jaar worden concrete uitvoeringsafspraken gemaakt
Financiële effecten Elk jaar (2024, 2025 en 2026) een bedrag van € 25.000 om uitvoering te kunnen geven aan het plan. Hiervan kunnen bijvoorbeeld externe onderzoeken, communicatie en kleine pilots gefinancierd worden die bijdragen aan de doelen van het programma. Als deze middelen worden toegekend, dan is het niet meer nodig om voor kleine bedragen de weg langs het college of gemeenteraad af te leggen. Dit scheelt tijd en geld dat aan de inhoud van het programma besteed kan worden.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling.
Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente Portefeuillehouder Martin Velten
Programma Inclusieve samenleving
Thema Cultuur
Kader Externe ontwikkeling
Toelichting aanvraag kaderstelling In 2017 is in samenspraak met de Twentse gemeenten en het culturele veld, het cultuurregioprofiel ‘Ruimte voor Verbeelding’ opgesteld. Deze samenwerking heeft geleid tot een vrijwillige samenwerking op bestuurlijk en ambtelijk niveau als Cultuurregio Twente. Door deze samenwerking zijn de afgelopen jaren sterkere banden tussen gemeenten en mooie projecten tot stand gekomen. Een goed voorbeeld zijn de Twentse Maakplaatsen, zij bieden een speels en prikkelend activiteitenprogramma voor kinderen en volwassenen die gericht zijn op technologie, digitalisering en maakprocessen. Binnen gemeente Borne is de maakplaats gevestigd in de bibliotheek. Begin 2022 heeft een kwartiermaker advies geschreven waarin zij de cultuurregio adviseert over hoe de cultuurregio zou kunnen worden voortgezet. Op basis hiervan is een uitvoeringsprogramma 20232028 opgesteld. In het uitvoeringsprogramma worden de projecten maakplaatsen, creatieve broedplaatsen, Cross tic en de onderlinge gemeentelijke samenwerking voortgezet. Er worden een aantal nieuwe projecten voorgesteld, dit worden ‘plus’ projecten genoemd en omvatten o.a. een Twents cultuurcongres, een verkenning op cultuureducatie en bibliotheken en een fonds voor een regionaal evenement/ initiatief. De financiële bijdrage bedraagt 42 cent per inwoner per gemeente per jaar voor een periode van 5 jaar (2024-2028).
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Staatssecretaris Uslu is aan het heroriënteren welke plek de cultuurregio’s hebben in het cultuurbestel. Er is onderzoek gedaan naar de cultuurregio’s. Daarin zijn verschillende voorstellen gedaan over hoe de cultuurregio’s verder ontwikkeld kunnen worden. Vanuit de cultuurregio Twente is bestuurlijk aangegeven dat de voorkeur uitgaat naar een programmatische samenwerking. Dit houdt in dat we als cultuurregio proactief de doelen en thema’s bepalen waarop we met het ministerie van OCW samenwerken. We maken daarbij afspraken over gezamenlijke aanpak, uitwerking en financiering. De cultuurregio Twente onderscheidt zich landelijk door de sterke samenwerking tussen de veertien gemeenten. Binnen die samenwerking willen we ook écht aan de slag met projecten die terecht komen bij de bewoners van Twente. Dit uitvoeringsprogramma biedt daar invulling aan voor de komende jaren.
Doel Eén van de doelen van de cultuurregio Twente is dat elke bewoner in Twente toegang heeft tot cultuur, ook in de buurt. Het uitgangspunt van het uitvoeringsprogramma is daarom dat elke Twentse gemeente moet kunnen meedoen. Mate van uitvoerbaarheid Er wordt uitgegaan van inzet van ambtelijke capaciteit van 2 uur per week. Op dit moment is aangegeven dat deze capaciteit voor 2023 niet beschikbaar is. Voor de overige jaren kan dit worden meegenomen in het organisatieplan. Het uitvoeringsprogramma moet nog in de Twentse gemeenten in de colleges en gemeenteraden worden gebracht. Ambtelijk wordt er nu gewerkt aan het gezamenlijk opstellen van een college- en raadsvoorstel. De gemeente Enschede wil ondersteunen in het verder brengen richting gemeenteraden. Alle betrokken bestuurders in de veertien Twentse gemeenten hebben uitgesproken zich in te spannen om bij de gemeenteraad budget op te halen voor het uitvoeringsprogramma.
Verwachte effecten • • • •
Cultuur en creativiteit is op een laagdrempelige manier bereikbaar en beleefbaar voor iedereen in Twente. Gezamenlijk regelingen en projecten opzetten. Een kleinere gemeente zoals Borne heeft hiervoor geen capaciteit, kennis en voldoende financiële middelen voor beschikbaar. Door krachten te bundelen, ontstaan er toch mogelijkheden. De regionale samenwerking en het netwerk tussen de gemeenten is verbeterd. Elkaar kennen en ontmoeten draagt bij aan betere samenwerking. Gezamenlijke lobby vanuit de cultuurregio richting de provincie en het Rijk. Ons gezamenlijk cultuurprofiel maakt ons zichtbaar. Met gezamenlijke projecten kunnen vaak ook landelijke of provinciale subsidieregelingen worden aangevraagd, bijvoorbeeld de Regiodeal, makersregelingen of Proeftuinen. Hierdoor komen er nieuwe financiële impulsen terecht in Twente
Verwachte planning Het uitvoeringsprogramma is opgesteld voor de periode 2023-2028. Voor 2023 worden geen financiële middelen gevraagd. Financiële effecten Voor 2024 een incidenteel budget van € 3.000 beschikbaar te stellen en vanaf 2025 een meerjarig structureel budget van € 15.000 beschikbaar te stellen. Hiermee draagt de gemeente Borne haar deel bij om uitvoering te kunnen geven aan het uitvoeringsprogramma 2023-2028 van de Cultuurregio Twente.
Investeringsbedrag Vanaf een meerjarig structureel budget van € 15.000 beschikbaar te stellen. Voor 2024 een incidenteel budget van € 3.000 beschikbaar te stellen.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling aangezien we hiervoor een overeenkomst voor gesloten hebben.
Inclusieagenda Portefeuillehouder Michael Geerdink
Programma Inclusieve samenleving
Thema Algemene voorzieningen
Kader Raadsakkoord
Toelichting aanvraag kaderstelling In het “Borns Akkoord 2022-2026 Samen toekomstbestendig” geeft de gemeenteraad het college de opdracht om: Uitvoering te geven aan het VN-verdrag voor mensen met een handicap of chronische ziekte en een Lokale Inclusie Agenda op te stellen die zorgt dat iedereen kan meedoen, ook mensen met een beperking.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag In juli 2026 heeft Nederland het VN-Verdrag rechten voor mensen met een handicap goedgekeurd. Het doel van het VN-verdrag is dat Nederland toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen. Inclusie is een breed thema dat kan gaan over toegankelijkheid van gebouwen met een publieke functie en van de openbare ruimte, waarborgen van gelijke rechten in wonen en werken, zorgen voor informatie die iedereen begrijpt, investeren in een inclusieve buurt, stimuleren van sporten en bewegen voor mensen met een beperking, zorgen dat iedereen kan deelnemen aan evenementen en eraan werken dat mensen met een beperking zich zo normaal mogelijk kunnen verplaatsen. Door middel van een startnotitie (waarover de gemeenteraad op 18 april 2023 heeft besloten) is voorgesteld om eerst de lichamelijke en sociale toegankelijkheid op te pakken. Onder lichamelijke toegankelijkheid wordt verstaan de obstakels die mensen met een fysieke en/of zintuigelijke (visueel en auditief) beperking ervaren. Met sociale toegankelijkheid wordt begrijpelijke toegankelijkheid bedoeld, zoals begrijpelijke taal en de mogelijkheid om digitaal te kunnen meedoen. In het vierde kwartaal van 2023 zal de Lokale Inclusie Agenda aangeboden worden aan de gemeenteraad, hierin staan ook de kaders verder opgenomen (wat gaan we wel doen en wat gaan we niet doen).
Vervolgens zal het college het uitvoeringsprogramma vaststellen. Om dit traject in goede banen te leiden wordt € 10.000,- gevraagd. Hiermee komt budget beschikbaar waarmee maatregelen die voortvloeien uit het plan van aanpak en die geen onderdeel uitmaken van de reguliere begroting uitgevoerd kunnen. De Lokale Inclusie Agenda en het plan van aanpak krijgen een groeimodel. Een aantal deelgebieden van de inclusieagenda maken al onderdeel uit van de gemeentelijke taken en de gemeentelijke begroting, de toegankelijkheid van openbare gebouwen bijvoorbeeld. Bij nieuw beleid zal b.v. de toegang voor iedereen vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn.
Doel Uitvoering kunnen geven aan het bij de Lokale Inclusieagenda op te stellen plan van aanpak
Mate van uitvoerbaarheid De gemeenteraad heeft het college de opdracht gegeven een Lokale Inclusie Agenda met plan van aanpak op te stellen.
Verwachte effecten In een inclusieve samenleving kunnen zoveel mogelijk inwoners meedoen en wordt niemand uitgesloten of gediscrimineerd.
Verwachte planning De uitvoering van maatregelen uit het bij de Lokale Inclusie Agenda behorende plan van aanpak zal over meerdere jaren plaatsvinden. Voor het eerst in 2024.
Financiële effecten Voor 2024 wordt een incidenteel bedrag gevraagd van € 10.000,-. Uit het hierboven genoemde plan van aanpak dat aan het eind van dit jaar opgesteld wordt, kan blijken dat vanaf 2025 mogelijk structurele middelen gevraagd zullen worden.
Exploitatielasten Incidenteel voor 2024 € 10.000.
Het college stelt voor deze factsheet te verwerken in de Nota Kaderstelling. De middelen voor 2025 en verder worden bij een volgend P&C product afgewogen.
Versterken voorliggende voorzieningen Portefeuillehouder Michael Geerdink
Programma Inclusieve samenleving
Thema Algemene voorzieningen
Kader Raadsakkoord, Coalitieakkoord
Toelichting aanvraag kaderstelling Het voorliggende veld van de gemeente Borne heeft meer ruimte en capaciteit nodig om te kunnen voldoen aan de vraag van de inwoner én de andere werkwijze binnen de gemeente Borne.
Noodzakelijkheid van deze aanvraag Om de uitgaven in het Sociaal Domein (en de hele zorg) binnen de perken te houden, is een andere én preventieve aanpak nodig. In deze aanpak zijn eigen verantwoordelijkheid nemen en normaliseren belangrijke pijlers. Zo staat het ook in de Visie Sociaal Domein. Om hier uitvoering aan te geven is er binnen het brede Sociaal Domein van Borne een beweging naar de voorkant gaande. Meer preventief werken, een sterk voorliggend veld en meer informele ondersteuning van ouderen. Meer ouderen (dubbele vergrijzing) die steeds langer thuis blijven wonen en een toename van ziektes als Dementie en Parkinson (meer complexiteit) komen daar nog bij. Het voorliggend veld krijgt daardoor meer werk en een forsere belasting en inwoners moeten soms weken wachten voor ze geholpen kunnen worden. Naast dat er meer gebruik gemaakt wordt van algemene voorzieningen (het Sociaal Hus geeft daar ook een impuls aan), worden de vragen steeds complexer en hebben op meerdere leefgebieden betrekking. Daar komt in de komende jaren de dubbele vergrijzing nog bij. Om het voorliggend veld (met name Welzijn, Sociaal werk, mantelzorgondersteuning, vrijwilligersondersteuning) het extra werk uit te laten voeren zijn extra middelen nodig. Specifiek hierin te noemen is de coördinatie van het vrijwilligerswerk/ bureau vrijwilligerswerk. Deze is sinds 2022 ondergebracht bij Wijkracht.
Hiervoor zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld. Vanaf januari 2024 zijn die middelen niet langer beschikbaar. Ook voor dit werkveld geldt dat het in de huidige tijd steeds lastiger is vrijwilligers te vinden (en te binden), waardoor het werk van de vrijwilligerscoördinator cruciaal is. Het niet uitvoeren van het versterken van voorliggende voorzieningen leidt tot langere wachtlijsten, een groter beroep op maatwerkvoorzieningen en een zwaardere zorgvraag doordat problemen later opgepakt worden. Ook verdwijnt dan de functie van de vrijwilligerscoördinator (pilot loopt eind 2023 af) zodat het matchen van vraag en aanbod van vrijwilligers, adviseren van vrijwilligersorganisaties, sociale activering van verschillende doelgroepen naar werk en beheren van de website niet meer plaats vindt.