Bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3 (boekwerk)
Tekst van het document
5.2
Toelichting op de regels
5.2.1
Opbouw
In deze paragraaf wordt de systematiek van de regels en de wijze waarop de regels gehanteerd dienen te worden, uiteengezet. De regels van het plan bestaan uit vier hoofdstukken, waarin achtereenvolgens de inleidende regels, de bestemmingsregels, de algemene regels en de overgangs- en slotregels aan de orde komen. Voor de systematiek is aangesloten op de SVBP2012, zoals verplicht is sinds 1 juli 2013. Dit houdt onder meer in dat het plan IMRO-gecodeerd wordt opgeleverd. Navolgend wordt de opbouw, indeling en systematiek van de regels kort toegelicht. Inleidende regels Begrippen In deze bepaling zijn omschrijvingen gegeven van de in het bestemmingsplan gebruikte begrippen. Deze worden opgenomen om interpretatieverschillen te voorkomen. Begripsbepalingen zijn alleen nodig voor begrippen die gebruikt worden in de regels en die tot verwarring kunnen leiden of voor meerdere uitleg vatbaar zijn. Wijze van meten Om op een eenduidige manier afstanden, oppervlakten en inhoud van gebouwen en/of bouwwerken, geen gebouwen zijnde, te bepalen wordt in de wijze van meten uitleg gegeven wat onder de diverse begrippen wordt verstaan. Ten aanzien van de wijze van meten op de verbeelding (plankaart) geldt steeds dat het hart van een lijn moet worden aangehouden.
Bestemmingsregels De opbouw van de bestemmingen ziet er als volgt uit: bestemmingsomschrijving: De omschrijving van de doeleinden. Hierbij gaat het in beginsel om een beschrijving van de aan de grond toegekende functies; bouwregels: In de bouwregels worden voor alle bouwwerken de van toepassing zijnde bebouwingsregels geregeld. Waar en met welke maatvoering mag worden gebouwd, wordt hier vastgelegd. Indien mogelijk wordt verwezen naar bouwvlakken en aanduidingen op de verbeelding (plankaart); afwijken van de bouwregels: Bij een omgevingsvergunning kan onder voorwaarden worden afgeweken van de bouwregels ten aanzien
Toelichting
59
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
van het oppervlak en de vorm van bijbehorende bouwwerken; specifieke gebruiksregels: In dit onderdeel is aangegeven welke vormen van gebruik in ieder geval zijn toegestaan dan wel strijdig zijn met de bestemming. Daarbij zijn niet alle mogelijke toegestane en strijdige gebruiksvormen genoemd, maar alleen die functies, waarvan het niet op voorhand duidelijk is. Het gaat hierbij in feite om een aanvulling/verduidelijking op de in de bestemmingsomschrijving genoemde functies; afwijken van de gebruiksregels: Bij een omgevingsvergunning kan onder voorwaarden worden bestemmingsomschrijving beschreven gebruik van hoofdgebouwen;
afgeweken
van
het
in
de
wijzigingsregels In dit onderdeel is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven het plan te wijzigen. Het gaat hier om wijzigingsbevoegdheden gekoppeld aan de desbetreffende bestemming. De criteria, die bij toepassing van de wijzigingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn aangegeven.
Algemene regels Anti-dubbeltelregel: Deze bepaling is opgenomen om te voorkomen dat, wanneer volgens een bestemmingsplan bepaalde gebouwen en bouwwerken niet meer dan een bepaald deel van een bouwperceel mogen beslaan, het opengebleven terrein nog eens meetelt bij het toestaan van een ander gebouw of bouwwerk, waaraan een soortgelijke eis wordt gesteld; Algemene bouwregels: In dit artikel worden de algemene bouwregels voor het bouwen beschreven, onverminderd het bepaalde in de overige artikelen; Algemene gebruiksregels: Deze bepaling bevat een opsomming van strijdig gebruik van gronden en bouwwerken in algemene zin; Algemene afwijkingsregels: In deze bepaling is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven om af te wijken van bepaalde, in het bestemmingsplan geregelde, onderwerpen. De criteria, die bij toepassing van de afwijkingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn aangegeven; Algemene wijzigingsregels: In deze bepaling is aan burgemeester en wethouders de bevoegdheid gegeven het plan te wijzigen. Het gaat hier om wijzigingsbevoegdheden met een algemene strekking.
De criteria, die bij toepassing van de wijzigingsbevoegdheid in acht moeten worden genomen, zijn aangegeven; Overige regels: Hier staan regels geformuleerd ten aanzien van bijvoorbeeld welstand en wegverkeerslawaai en er wordt de mogelijkheid geboden om nadere eisen aan de plaats en de afmetingen van de bebouwing.
Overgangs- en slotregels Overgangsrecht: Bouwwerken welke op het moment van inwerkingtreding van het bestemmingsplan bestaan (of waarvoor een bouwvergunning is aangevraagd) mogen blijven bestaan, ook al is er strijd met de bebouwingsregels. De overgangsbepaling houdt niet in dat het bestaand, illegaal opgerichte, bouwwerk legaal wordt, noch brengt het met zich mee dat voor een dergelijk bouwwerk alsnog een bouwvergunning kan worden verleend. Burgemeester en wethouders kunnen in beginsel dus nog gewoon gebruik maken van hun handhavingsbevoegdheid. Het overgangsrecht is opgenomen zoals opgenomen in artikel 3.2.1 Bro. Het gebruik van de grond en opstallen, dat afwijkt van de regels op het moment van inwerkingtreding van het plan mag eveneens worden voortgezet; Slotregel:
60
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Deze bepaling geeft aan op welke manier de regels kunnen worden aangehaald. 5.2.2
Bestemmingen
Naast de inleidende regels (begrippen en wijze van meten), algemene regels (zoals bouwregels, gebruiksregels en proceduregels) en de overgangs- en slotregels, zijn de volgende bestemmingen in dit plan opgenomen: Agrarisch met waarden De reeds geldende bestemming 'Agrarisch met waarden' met bijbehorende aanduidingen blijft gehandhaafd. Op de verbeelding worden daarmee de aanduidingen ten behoeve van behoud van beplantingselementen, de bijzondere waterhuishoudkundige situatie en hoogteverschillen geborgd. Groen De enkelbestemming 'Groen' wordt opgenomen voor de aan te leggen landschapselementen welke onderdeel uitmaken van de KGO-investering. In deze bestemmingsplanregels zit een voorwaardelijke verplichting. Met de aanwijzing van deze bestemming wordt het behoud van de aangeplante elementen geborgd. In het kader van de landschappelijke inpassing wordt ter plaatse van de aan te planten houtsingels de aanduiding 'landschapselement' opgenomen. Maatschappelijk Ter plaatse van deze bestemming zijn maatschappelijke functies toegestaan. Ter plekke van de aanduiding 'kinderdagverblijf' is een kinderdagverblijf toegestaan. Daarnaast zijn deze gronden bestemd voor daarbij behorende voorzieningen en één bedrijfswoning. Ten behoeve van de uitbreiding van het kinderdagverblijf wordt het bestemmingsvlak 'Maatschappelijk' met de aanduiding 'kinderdagverblijf' uitgebreid met circa 2.500 m2.
Binnen deze bestemming wordt een bouwvlak opgenomen waarbinnen maximaal maximaal 550 m2 nieuwe bebouwing is toegestaan. Voor de uitbreiding is gebruik gemaakt van de gemeentelijke KGO regeling. Om de randvoorwaarden te borgen is een artikel 4.5.2 Voorwaardelijke verplichting een verplichting opgenomen voor de uitvoering en instandhouding van de landschappelijke maatregelen. In de algemene regels is nog een afwijkingsmogelijkheid opgenomen waarmee, onder voorwaarden, een andere gelijkwaardige invulling kan worden gegeven aan de verplichting.
Toelichting
61
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
62
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Hoofdstuk 6
Economische uitvoerbaarheid
Bij de voorbereiding van een ruimtelijke procedure dient op grond van artikel 3.1.6 lid f van het Bro onderzoek plaats te vinden naar de economische uitvoerbaarheid van het plan. Met de inwerkingtreding van de Wro op 1 juli 2008 is de gemeente verplicht, op grond van artikel 6.12 lid 1 van die wet, tot kostenverhaal bij grondexploitatie. Deze verplichting houdt in dat als de gemeente er bij een ruimtelijke ontwikkeling niet in slaagt met alle particuliere eigenaren in het gebied een overeenkomst te sluiten over grondexploitatie, de gemeente publiekrechtelijk de kosten moet verhalen bij alle eigenaren in het exploitatiegebied waarmee niet is gecontracteerd. Gemaakte kosten (limitatief opgesomd in artikelen 6.2.3 tot en met 6.2.5 van het Bro) zoals plankosten, onderzoekskosten, kosten van inrichting van de openbare ruimte etc. kunnen worden verhaald door middel van een exploitatieplan dat gelijktijdig met het bestemmingsplan moet worden vastgesteld. De toepassing voor het afdwingbare kostenverhaal richt zich op bouwplannen. De definitie van wat onder een bouwplan wordt verstaan is opgenomen in artikel 6.2.1 Bro (o.a. bouw van 1 of meer woningen, bouw van 1 of meer hoofdgebouwen). Het bestemmingsplan voorziet in de ontwikkeling van een gebouw ten behoeve van het kinderopvangverblijf. Deze ontwikkeling maakt daarmee een bouwplan mogelijk in de zin van artikel 6.2.1 Bro.
Het bevoegd gezag heeft met de initiatiefnemers een overeenkomst gesloten over grondexploitatie (een anterieure overeenkomst). Hierin zijn afspraken gemaakt over de betaling van de gemeentelijke kosten. De kosten van grondexploitatie over de in het plan begrepen gronden zijn hiermee anderszins verzekerd. Het maken van een exploitatieplan is niet nodig.
Toelichting
63
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
64
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Hoofdstuk 7 7.1
M aatschappelijke uitvoerbaarheid
Vooroverleg
Artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat het bestuursorgaan, dat belast is met de voorbereiding van een bestemmingsplan overleg pleegt met instanties, zoals gemeenten, waterschappen, provinciale diensten en Rijk, die betrokken zijn bij de zorg voor ruimtelijke ordening of belast zijn met de behartiging van belangen welke in het plan in het geding zijn. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Geoordeeld wordt dat dit bestemmingsplan geen nationale belangen schaadt. Daarom is afgezien van het voeren van vooroverleg met het Rijk. Provincie Overijssel De provincie Overijssel heeft in juli 2016 een uitzonderingslijst opgesteld van categorieën bestemmingsplannen en projectbesluiten van lokale aard waarvoor vooroverleg niet noodzakelijk is. Het plan valt onder categorie B onder 5, waardoor vooroverleg niet nodig is. Echter is de lijst momenteel in bewerking. Hierdoor is de lijst niet beschikbaar, daarom is het ontwerpbestemmingsplan voorgelegd aan de provincie. De provincie heeft aangegeven dat het bestemmingsplan past binnen haar ruimtelijk beleid.
Waterschap Vechtstromen Op 22 april 2022 is het plan via de digitale watertoets kenbaar gemaakt bij het waterschap Vechtstromen. Daarnaast is het waterschap per mail benaderd over het integreren van waterschapsbelangen middels een uitgangspuntennotitie en het organiseren van een vooroverleg. Hiermee is voldaan aan het verplichte vooroverleg.
7.2
Zienswijzen
Het ontwerpbestemmingsplan is gedurende zes weken ter inzage gelegd. Gedurende deze termijn zijn geen zienswijzen ingediend tegen het ontwerpbestemmingsplan. Er zijn dan ook geen wijzigingen doorgevoerd.
Toelichting
65
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
66
Toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Bijlagen bij toelichting
Bijlagen bij toelichting
67
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Bijlage 1 Landschappelijke inpassingsplan
68
Bijlagen bij toelichting
Landschappelijk inpassingsplan Wetering 3, Hertme
Inhoudsopgave 1. Inleiding
4
1.1 Aanleiding
4
2. Analyse plangebied
6
2.1 Huidige situatie
6
2.2 Uitgangspunten huidige situatie
6
2.3 Landschappelijke analyse
12
2.4 Uitgangspunten landschappelijke analyse
12
2.5 Beleidsanalyse
14
3. Landschappelijk inpassingsplan
16
3.1 Ontwerp
16
3.2 Erfensemble
16
3.3 Landschap
16
3.4 Referentiebeelden nieuwbouw
18
4. Beplantingsplan
20
4.1 Hagen
20
4.2 Laan- erf- en fruitbomen
20
4.3 Houtwal
20
Opdrachtgever KDV De Drie Biggetjes Wetering 3 7626 LD Hertme
Opdrachtnemer Lycens B.V. Deventerstraat 10 7575 EM Oldenzaal www.lycens.nl info@lycens.nl
Projectgegevens projectnummer: ... Datum: 12 januari 2023 Opgesteld: Dirk Luijendijk Merijn van Hoek
3
1. Inleiding 1.1 Aanleiding Kinderdagverblijf (kdv) De Drie Biggetjes, gevestigd aan de Wetering 3 te Hertme (plangebied), heeft het voornemen het kdv uit te breiden om te kunnen voorzien in de lokaal toenemende vraag naar opvangmogelijkheden. Momenteel heeft het kdv tijdelijk extra opvangmogelijkheden getroffen door plaatsing van een unit binnen het plangebied en een opvang op een locatie elders. Het kdv wil de opvang graag op permanente wijze clusteren binnen de locatie aan de Wetering 3 met de bouw van een nieuwe accomodatie teneinde aan alle groepen de juiste zorg te kunnen bieden op een groene, rustgevende locatie. In voorliggend landschappelijk inpassingsplan wordt het plangebied geanalyseerd op landschap en beleid (KGO). De conclusies die hieruit voortkomen vormen uitgangspunten voor de landschappelijke inpassing van het erf. Met het landschappelijk inpassingsplan wordt de maatschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van de omgeving vergroot en wordt in de behoeftes van het kdv voorzien.
Afbeelding 1. Luchtfoto Wetering 3 Hertme (plangebied).
4
Afbeelding 2. Locatie plangebied even ten noorden van Borne. (pdok.nl)
Inleiding - 5
2. Analyse plangebied 2.1 Huidige situatie Het plangebied ligt aan de Wetering 3 in het buurtschap Hertme, even ten noorden van Borne. De Wetering is op enkele plaatsen van laanbeplanting voorzien. Op afstand van het plangebied begrenzen bospercelen en singels het half open landschap. Direct rond het plangebied is het landschap open. De Wetering 3 betreft een voormalig agrarisch erf. Na functieverandering is de Wetering 3 in gebruik als kinderdagverblijf met buitenschoolse opvang. De bebouwing op het erf is rationeel opgezet met een duidelijke en traditionele hiërarchie tussen hoofdgebouw (oude boerderij) en bijgebouwen (stallen en schuren, nu in gebruik als opvanglocaties). Zo heeft de bebouwing op het voorerf een dakbedekking met oranje dakpannen en op het achtererf is de bebouwing met golfplaten gedekt. Het erf is toegerust met enkele groenstructuren. Langs de erfgrenzen zijn singels aangeplant met een gemengd inheems bosplantsoen. Op het erf bevinden zich enkele landelijke hagen en is er verder veel afwisselende beplanting aanwezig.
2.2 Uitgangspunten huidige situatie •
Het plangebied ligt in een half-open landschap. Door aanplant van extra erfgrensbeplanting wordt dit karakter versterkt;
•
Het erf kent een rationele en compacte opzet, het heeft de voorkeur nieuwe bebouwing in de zelfde bouwrichting binnen het erfensemble te realiseren;
•
Het erf is traditioneel opgezet met hiërarchie in hoofdgebouw en bijgebouwen en een duidelijk verschil tussen voor- en achtererf. Het is wenselijk de hiërarchie te behouden door nieuwbouw ondergeschikt te maken aan de hoofdwoning; bijvoorbeeld d.m.v. een type schuur met gedekte materialen (gevel en dak);
•
Traditionele erfbeplanting is in de huidige opzet beperkt aanwezig. Door het gebruik van traditionele erfbeplanting, zoals een hoogstamboomgaard of erfbomen, wordt het karakter van een traditioneel erfensemble versterkt.
6
Rij knotwilgen langs sloot
Singel met inheemse beplanting Terreininrichting tbv kdv
Terreininrichting tbv kdv
Terreininrichting tbv kdv n we
u bo
e
ijg eb s r ve v Di v kd tb
Terreininrichting tbv kdv
Singel met inheemse beplanting ‘Hoofdwoning’ Tijdelijke unit Laanbeplanting met oude eiken
Analyse plangebied - 7
Afbeelding 3. Voormalige boerderijwoning op de voorgrond van het erf aan de Wetering.
Afbeelding 4. Tijdelijke unit rechts naast de boerderijwoning.
8
Afbeelding 5. Zicht op de eikenlaan langs de Wetering. Het landschap wordt begrenst door een bosperceel en een erf.
Afbeelding 6. Ten behoeve van het kdv is het erf ingericht met diverse speel- en dierenweides en veel groen.
Analyse plangebied - 9
2.3 Landschappelijke analyse Zoals de historische reeks op pagina 11 laat zien ontstond het erf rond de jaren ‘40 in een gebied genaamd Piepersveld. Een laaggelegen en drassig gebied (zie ook afb. 7) gelegen tussen het kampenlandschap zuid-westelijk en een veldontginningslandschap noord-oostelijk. Rond 1920 was het plangebied nog te nat voor bewoning en was het vermoedelijk in gebruik als hooiland. Het landschap was kleinschaliger dan nu met veel singels en houtwallen. Door een betere ontwatering van het land werd het gebied bewoonbaar en in 1940 is de boerderij op kaart zichtbaar met een landweg naar achtergelegen weides (huidig oprit is hier een relict van). De kleinschaligheid van het landschap nam af door het verdwijnen van singels en bospercelen. De percelen rond het plangebied worden nog wel begrenst met smalle (elzen)singels. Rond het erf staan enkele erfbomen (boomgaard). Op de kaart van omstreeks 1970 worden de bijgebouwen zichtbaar en is er oostelijk van het erf langs de weg een boomgaard aanwezig.
2.4 Uitgangspunten landschappelijke analyse •
Het plangebied ligt in een ontginningslandschap (aan de rand van oude hoevelandschap). Het is wenselijk in te zetten op de karakteristieken van dit landschapstype, bijvoorbeeld door de rationele opzet van het erf te versterken;
•
Het erfensemble heeft een compacte opzet, het is wenselijk de compactheid van het erfensemble te behouden en te versterken;
•
Het plangebied ligt in een laagte in het landschap, het is wenselijk in de erfgrensbeplanting een passend sortiment toe te passen (volgens de potentieel natuurlijke vegetatie (PNV);
•
Naast het erf heeft een redelijk grote boomgaard gelegen. Met het terugbrengen van de boomgaard kan het erfensemble worden versterkt.
Afbeelding 7. Reliëfkaart (ahn.nl) Warme kleuren vormen relatieve hoogtes en koude kleuren relatieve laagtes.
10
Afbeelding 8. Historische kaart omstreeks 1920 (topotijdreis.nl)
Afbeelding 9. Historische kaart omstreeks 1940 (topotijdreis.nl)
Afbeelding 10. Historische kaart omstreeks 1970 (topotijdreis.nl)
Analyse plangebied - 11
2.5 Beleidsanalyse Voor de beoogde ontwikkeling is het KGO-beleid van toepassing (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving). De gemeente Borne verwijst hierbij naar de beleidsnotitie ‘Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente’, opgesteld door de werkgroep Harmoniseren KGO. Hierin biedt de gemeente Borne kansen voor het uitbreiden van niet-agrarische bedrijfigheid, mits deze voldoende is onderbouwd. Hierin hoort in ieder geval het leveren van een basisinspanning in de vorm van een goede landschappelijke inpassing, deze dient te worden aangetoond door middel van een erfinrichtingsplan. De beleidsnotitie biedt handvatten voor de inrichting van nieuwe ontwikkelingen teneinde de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Deze handvatten dienen als uitgangspunten voor het landschappelijk inpassingsplan. Naast de verwijzing naar de beleidsnotitie heeft de gemeente Borne advies ingewonnen bij een landschapsdeskundige in de vorm van een schetsidee (pagina 13). Het schetsidee is geen blauwdruk voor de inrichting maar biedt wel uitgangspunten voor het landschappelijk inpassingsplan.
2.6 Uitgangspunten beleid Nieuwe ontwikkelingen moeten leiden tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit door middel van: •
Bestaande kwaliteiten te behouden en te versterken;
•
Samenhang aanbrengen en waar nodig versterken (erfensemble);
•
Contrasten opvoeren en afwisseling vergroten (half-open landschap);
•
Versterken ruimtelijke uitstraling en de beleefbaarheid en toegankelijkheid vergroten (erfensemble en beleefbaar voorerf);
•
Landschappelijke versterkingen in het kader van biodiversiteit en natuurwaarden (inheemse beplanting);
Uitgangspunten schetsidee: •
Compact erf, rationele opzet;
•
Ontwikkeling nieuwbouw op achtererf;
•
Toevoegen regio-eigen groenstructuren zoals landelijke hagen, erfbomen en houtsingels.
12
Afbeelding 11. Schetsidee van landschapsdeskundige ingewonnen door de gemeente Borne
Analyse plangebied - 13
3. Landschappelijk inpassingsplan 3.1 Ontwerp Met de eerder geformuleerde uitgangspunten in acht genomen is het ontwerp opgesteld. Hier hebben twee basisvoorwaarden aan ten grondslag gelegen; •
Erfensemble: het inpassen van de beoogde ontwikkeling met behoud en versterken van het compacte en rationele erfensemble met herkenbaar voor- en achtererf;
•
Landschap: de contrasten van het half-open landschap opvoeren door middel van het versterken van de erfgrens waarbij natuurwaarden en biodiversiteit worden vergroot.
3.2 Erfensemble Het bestaande erfensemble wordt aan de zuidzijde uitgebreidt met een nieuwe accomodatie ten behoeve van het kinderdagverblijf. De accomodatie wordt ruimtelijk op het ‘achtererf’ van het erfensemble gesitueerd met dezelfde nokrichting als de andere bebouwing en wordt visueel ondergeschikt gemaakt aan het hoofdgebouw door gebruik van sobere en gedekte materialen en een enkele kapconstructie. De accomodatie is bereikbaar middels een nieuwe, zes meter brede, inrit. Doordat de verkeersstromen van elkaar worden gescheiden zorgt dit (zeker op de ‘spits-momenten’) voor een veiligere verkeerssituatie. Binnen de uitbreiding zijn 21 nieuwe parkeerplaatsen ingericht. Op het erf wordt eenduidig gebruik gemaakt van landelijke hagen, onder andere om verschillende groepen en weides van elkaar te scheiden. Op het voorerf wordt de verdwenen boomgaard weer hersteld. De hoogstamboomgaard is een karakteristiek element op het voorerf, de zichtlijn vanaf de Wetering naar de hoofdwoning blijft tussen de boomgaard door behouden. Verspreidt over het erf worden enkele beeldbepalende erfbomen aangeplant.
3.3 Landschap De erfgrens wordt aan de zuid-oostzijde aangeplant met een robuuste, inheemse houtsingel. Hierdoor wordt het contrast in het half-open landschap versterkt. De singel wordt gedeeltelijk onderbroken om zichtlijnen naar het landschap te creëeren. Door gemengd inheems plantmateriaal toe te passen wordt de biodiversiteit lokaal versterkt. Ruimtelijk staat de singel in verbinding met de eikenlaanbeplanting langs de Wetering, de nieuwe boomgaard en de landelijke hagen waardoor er een fijnmazig ecologisch netwerk ontstaat met een verbinding naar de meer oostelijk gelegen bospercelen. Om de biodiversiteit nog verder te versterken wordt de boomgaard ingezaaid met kruidenrijk grasland.
14
6 nieuwe pp’s
Beeldbepalende (erf )bomen
30 pp’s bestaand
Nieuwe accomodatie type schuur / stal
et m n n e e ep ag ro e h g v ijk Kd del n la
2 nieuwe pp’s
Dierenweide
e
id we n re
e
Di
Extra inrit Voorerf met landelijke hagen en herstelde boomgaard met kruidenrijk grasland
Erfboom
15 pp’s
Houtsingels
Zi
ch tli
jn
op
‘h
oo
fd w on
in
Afbeelding 12. Landschappelijk inpassingsplan Wetering 3, Hertme
g’
Landschappelijk inpassingsplan - 15
4. Beplantingsplan 4.1 Sortimentslijst Het erf wordt landschappelijk ingepast met verschillende regio-eigen beplantingsstructuren. Zo wordt er circa 350 meter aan hagen en 200m² aan houtsingels. De houtsingels worden in twee rijen aangeplant met verschillende soorten bosplantsoen op een onderlinge plantafstand van 1,5 meter. Het sortiment wordt gekozen op basis van de potentiële natuurlijke vegetatie (PNV), welke het ‘gewoon elzenbroekbos’ betreft. Het bosplantsoen wordt per soort groepsgewijs aangeplant met drie tot vijf stuks per soort, dit om onderlinge concurrentie te voorkomen en maximale biodiversiteit te bereiken. De els, berk en esdoorn worden binnen de singels als solitair aangeplant.
Plantlijst hagen Aantal Wetenschappelijke naam 1.100 Acer campestre
Nederlandse naam Veldesdoorn
Plantmaat 80/100
Bijzonderheden 220m1, aanplanten enkele rij, 5p/m
Plantlijst erf- en fruitbomen Aantal Wetenschappelijke naam 2 Tilia tomentosa 1 Acer pseudoplatanus 1 Ausculus hippocastanum 4 Malus domestica 2 Pyrus communis 1 Prunus avium 1 Juglans regia
Nederlandse naam Zilverlinde Gewone esdoorn Witte paardenkastanje Appelboom Peer Zoete kers Walnoot
Plantmaat 16 - 18 16 - 18 16 - 18 16 - 18 16 - 18 16 - 18 16 - 18
Bijzonderheden Boomvorm Boomvorm Boomvorm hoogstam, variëteit naar keuze hoogstam, variëteit naar keuze hoogstam, variëteit naar keuze boomvorm
Gemengde houtsingel Aantal Wetenschappelijke naam 60 Alnus glutinosa 60 Betula pubescens 54 Fraxinus excelsior 48 Rhamnus frangula 48 Salix caprea 48 Salix cinerea 48 Salix aurita 48 Viburnum opulus 48 Ribes nigrum 48 Rubus idaeus 8 Salix alba
Nederlandse naam Zwarte els Zachte berk Gewone es Vuilboom Boswilg Grauwe wilg Geoorde wilg Gelderse roos Zwarte bes Framboos Schietwilg
Plantmaat 12 - 14 12 - 14 12 - 14 80/100 80/100 80/100 80/100 80/100 60/80 60/80 12 - 14
Code Boomvormer Boomvormer Boomvormer Boomvormer Groepsgewijs aanplanten Groepsgewijs aanplanten Groepsgewijs aanplanten Groepsgewijs aanplanten Groepsgewijs aanplanten Groepsgewijs aanplanten Knotten
16
Eik
Esdoorn
l
ge
in uts
Ho
Linde
l
ge
in uts
Ho
Boomgaard hoogstam Landelijke haag veldesdoorn
Afbeelding 13. Landschapselementen beplantingsplan
Beplantingsplan - 17
5. Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving 5.1 Provincie Overijssel De Provinciale Staten van Overijssel hebben op 1 oktober 2009 de Omgevingsvisie Overijssel en de Omgevingsverordening Overijssel vastgesteld. Hierin heeft de provincie Overijssel de basis gelegd voor een nieuw instrument: de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (hierna: kwaliteitsimpuls). De provincie biedt daarmee ruimte aan grootschalige uitbreidingen en nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied, onder de voorwaarde dat er tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. De kwaliteitsimpuls is van toepassing op ontwikkelingen die niet in het geldende bestemmingsplan passen. De provincie ziet dit als een nieuw instrument om ruimtelijke kwaliteit te realiseren en meer mogelijkheden te bieden tot maatwerk. Daarmee hebben gemeenten de mogelijkheid om een beleidskader voor de kwaliteitsimpuls te ontwikkelen. De provincie heeft dit gefaciliteerd door in 2010 samen met een aantal gemeenten het “Werkboek Kwaliteitsimpuls groene omgeving” op te stellen. De gemeente Borne heeft dit nader uitgewerkt in de ‘regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkeling in het buitengebied van Zuidwest-Twente’.
5.2 Gemeente Borne De gemeenteraad van Borne heeft in 2021 de ‘regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkeling in het buitengebied van Zuidwest-Twente’ vastgesteld. Daarin staat hoe de kwaliteitsimpuls kan worden vormgegeven aan de hand van concrete uitgangspunten die passend zijn bij de ontwikkeling en het betreffende landschap. Uitgangspunt van het gemeentelijk KGO-beleid is dat voor iedere ontwikkeling het hoofduitgangspunt van ruimtelijke kwaliteit geldt. Voor grootschalige ontwikkelingen moet naast de kwaliteit van de locatie ook geïnvesteerd worden in omgevingskwaliteit. In het gemeentelijke beleid wordt vastgesteld dat afwijking van bestaande regels mogelijk is ten behoeve van economische ontwikkelingen die naar aard en omvang passend zijn op de locatie. In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op de schaal en omvang van de voorgenomen ontwikkeling, vervolgens wordt de kwaliteitsinspanning bepaald.
18
5.3 Aard van de ontwikkeling De aard van de ontwikkeling wordt gezien als de soort functie die men op een plek wil realiseren. De gemeente stelt dat activiteiten die naar aard niet passend zijn in het buitengebied niet op een nieuwe locatie ontwikkelt kunnen worden. Als “in het buitengebied passende activiteiten” kunnen worden aangemerkt de activiteiten van: •
Agrarische bedrijven;
•
Bestaande niet-agrarische bedrijven (niet zijnde VAB’s; zie hierna);
•
Zorg;
•
Recreatieve functies;
•
Educatieve functies gelieerd aan het buitengebied;
•
Paardenhouderijen;
•
Glastuinbouwbedrijven;
•
Tuinders- en hoveniersbedrijven;
•
Bestaande horeca en sportvoorzieningen
In voorliggend geval wil de initiatiefnemer het kinderdagverblijf uitbreiden. Het kinderdagverblijf is een zorg functie die als passend in het buitengebied wordt gezien.
5.4 Omvang van de ontwikkeling Qua omvang gaat het om de verhouding tussen de grootte van de ontwikkeling ten opzichte van de specifieke locatie, te weten de gebiedskenmerken van het type landschap. Ook dient er sprake te zijn van een ontwikkeling welke qua omvang op de juiste locatie aanwezig is als het gaat om ontsluiting of de omvang van de ontwikkeling in relatie tot de feitelijke landschappelijke kwaliteiten ter plekke (en vanzelfsprekend de overige hinderfactoren, zoals stank, geluid e.d.).
Kwaliteitsimpuls groene omgeving - 19
6. Kwaliteitsimpuls of basisinspanning? 6.1 Balans Er is een basis gevonden voor het bereiken en meten van het evenwicht tussen ontwikkelingsruimte en kwaliteitsprestaties. Bij elke ontwikkeling hoort een basisinspanning in de vorm van een goede ruimtelijke (landschappelijke) inpassing: vorm en situering van gebouwen, erfbeplantingen. Daarin voorziet voorliggend plan. Voor het bepalen van de hoogte van de aanvullende kwaliteitsprestaties zijn twee variabelen te hanteren: •
is de ontwikkeling gebiedseigen of gebiedsvreemd;
•
wat is de schaal van de impact op de omgeving;
Als er sprake is van een niet functioneel aan het buitengebied gebonden grootschalige ontwikkeling, dient 100% van de waardevermeerdering (van de gronden als gevolg van aanpassing van de bestemming) te worden geïnvesteerd (naast de basisinspanning). Als er sprake is van een functioneel aan het buitengebied gebonden grootschalige ontwikkeling zal er naast de basisinspanning 25% van de waardevermeerdering moeten worden geïnvesteerd in ruimtelijke kwaliteit. Voor de gewenste ontwikkeling is een bestemmingsplanprocedure noodzakelijk, er is dan sprake van een ontwikkeling met een grootschalige impact. De uitbreiding van het bestaande kinderdagverblijf wordt gezien als een aan het buitengebied gebonden ontwikkeling en is daarmee ook passend op deze locatie. Dit betekent dat in de basis 25 % van de waardevermeerdering moet worden geïnvesteerd in ruimtelijke kwaliteit.
6.2 Waardevermeerdering De uitbreiding van het kinderdagverblijf bestaat uit één gebouw van circa 550 m². De totale uitbreiding (de gronden die een maatschappelijke bestemming krijgen) is circa 2.500 m². Hiertoe behoort de ruimte direct rondom het gebouw waar de speelveldjes worden gemaakt maar ook de parkeervoorzieningen aan de voorzijde. De bestemming sluit daarmee aan op de bestaande maatschappelijke bestemming. De waardevermeerdering van de uitbreiding bedraagt € 125.000,- (2500 m² x € 50,- per m²). 25% van de waardevermeerdering dient geïnvesteerd te worden. Dit komt neer op een bedrag van € 31.250,-. Dit bedrag dient geïnvesteerd te worden in ruimtelijke kwaliteit, hierbij zijn conform het gemeentelijke beleid een aantal aftrekposten van toepassing. Welke hierna worden beschreven. De opgenomen bedragen zijn excl. btw en zonder arbeidskosten berekend.
20
6.3 Landschappelijke inpassing Het erf wordt landschappelijk ingepast met verschillende regio-eigen beplantingsstructuren. Op het terrein worden verschillende hagen aangeplant in een dubbele rij. Het sortiment bestaat uit veldesdoorn, haagbeuk en beuk. Verspreid over het erf worden erf-en fruitbomen aangeplant. Aan de zuidelijke kant van het erf wordt een gemengde houtsingel aangelegd. Langs deze singel wordt een greppel gegraven van 120 meter lang. Rondom de landschappelijke elementen word afrastering met gekloofde eiken palen aangelegd met een lengte van 160 meter. Ten behoeve van de nieuwe aanplant wordt bodemverbetering toegepast voor een optimale groei van de landschappelijke inpassing. Voor de aanleg van deze landschappelijke maatregelen is een offerte opgevraagd bij een lokale hovenier. De offerte is separaat meegestuurd. Op basis van de offerte worden de volgende bedragen meegenomen als investering in kwaliteit: •
Beplantingen (erfbomen, bosplantsoen en hagen)
€ 13.958,-
•
Boompalen
€ 1.256,-
•
Kloofpalen eiken incl. montagematerialen
€ 637.-
•
Graven sloot (8 kraanuren)
€ 520,-
•
Bodemverbetering (compost en potgrond)
€ 390.-
•
Totaal
€ 16.761,-
6.4 Aftrekposten Waardevermindering Waardevermindering als gevolg van de herziening van het bestemmingsplan, zoals bijvoorbeeld van agrarische grond naar bos en natuur of landschap mogen worden meegenomen in de berekening, voor zover het gaat om het veranderen van de bestemming ten behoeve van de basisinspanning. Dit betekent dat het veranderen van de bestemming in een strook van 10 m breed rond het bestemmingsvlak mag worden meegenomen in de waarde berekening als er sprake is van een daadwerkelijk 10 m brede strook waar de landschappelijke inpassing wordt geregeld. Op basis van voorliggend landschapsplan worden aan de zuidoost zijde van het plangebied nieuwe houtsingels aangelegd. Deze houtsingels zijn circa 10 meter breed en hebben een totaal op-
Kwaliteitsimpuls groene omgeving - 21
pervlak van circa 900 m2. Deze singels worden in het nieuwe bestemmingsplan ook aangeduid als “landschapselement”. De waarde van de huidige agrarische bestemming is € 6,- per m2, de waarde van het landschapselement is € 2,-. De afwaardering per m2 bedraagt € 4,-. De totale afwaardering van deze gronden bedraagt € 3.600,- (900 m2 x € 4,- per m2).
Klimaatadaptatie Binnen het plangebied ligt ten oosten van de bestaande opvang een geheel verharde parkeerplaats, hier wordt geparkeerd door het personeel. De initiatiefnemer vervangt deze parkeerplaats door half verharding met grasbetonstenen, zodat hemelwater hier kan infiltreren. De kosten hiervoor bedragen € 6.737,-.
Duurzaamheid Het kinderdagverblijf heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. De bestaande gebouwen zijn allemaal voorzien van zonnepanelen welke voldoende stroom leveren voor het gehele erf. Daarbij wordt ook het wagenpark steeds verder verduurzaamd. Zo zijn er inmiddels een aantal elektrische bedrijfsbussen en zijn de bakfietsen volledig elektrisch. Voor het opladen van deze voertuigen worden laadpalen geplaatst. Hiervan worden er twee geplaatst op de parkeerplaats voor het personeel en twee worden geplaatst bij de parkeerplaats bij de uitbreiding. De kosten voor de laadpalen zijn geraamd op € 10.000,-.
Opstellen KGO plan Ten aanzien van de investering van de berekende KGO bijdrage, mogen reële, werkelijke kosten voor het opstellen van het KGO-landschapsplan tot een percentage van 10 % van het berekende KGO bedrag met een absoluut maximum van € 15.000,-, worden meegenomen, in die zin, dat deze mogen worden toegerekend aan de investering in ruimtelijke kwaliteit. De benodigde KGO bijdrage bedraagt € 31.250,- maximaal 10 % van dit bedrag mag in mindering worden gebracht op de investering. Dit betreft een bedrag van € 3.125,-.
22
6.5 Conclusie Op basis van het gemeentelijke beleid dient € 31.250,- te worden geïnvesteerd in ruimtelijke kwaliteit. Dit wordt geïnvesteerd in de volgende onderdelen: •
Landschappelijke inpassing
€ 16.761,-
•
Afwaardering landbouwgrond
€ 3.600,-
•
Klimaatadaptatie
€ 6.737,-
•
Duurzaamheid
€ 10.000,-
•
KGO- landschapsplan
€ 3.125,-
Totaal
€ 40.223,-
Op basis van bovenstaande samenvatting wordt € 8.973,- meer geïnvesteerd in ruimtelijke kwaliteit dan noodzakelijk. Hierdoor kan worden gesteld dat de ontwikkeling voorziet in een versterking van de ruimtelijke kwaliteit van het kinderdagverblijf en haar omgeving.
Kwaliteitsimpuls groene omgeving - 23
bestemmingsplan Buitengebied Borne, herziening Wetering 3
Bijlage 2 Historisch bodemonderzoek
92
Bijlagen bij toelichting