Bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104 Vastgesteld
Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
2
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Omgevingsaspecten
Vormvrije m.e.r.-beoordeling Milieuzonering Geur Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Water Duurzaamheid en energietransitie Klimaatadaptatie Ecologie Archeologie en Cultuurhistorie Verkeer / parkeren
Hoofdstuk 5 5.1 5.2
Beleid
Rijksbeleid Provinciaal beleid Overijssel Gemeentelijk beleid
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13
Het plan
Huidige situatie Toekomstige situatie
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
Inleiding
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan De bij het plan behorende stukken Leeswijzer
Hoofdstuk 2 2.1 2.2
5
Juridische toelichting
Toelichting op de regels Planopzet en systematiek
7 7 7 8 9 9 11 11 13 17 17 23 29 35 35 36 38 38 39 41 42 43 46 46 50 52 53 55 55 57
Hoofdstuk 6
Economische uitvoerbaarheid
59
Hoofdstuk 7
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
61
7.1 7.2
Vooroverleg Zienswijzen
61 61
Bijlagen bij toelichting
63
3
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Bijlage 1
Verkennend bodemonderzoek
64
Bijlage 2
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
118
Bijlage 3
Gevelweringsonderzoek
143
Bijlage 4
Watertoets
167
Bijlage 5
Quick Scan natuurwaarden
170
Regels
201
Hoofdstuk 1
Inleidende regels
203
Artikel 1 Artikel 2
Begrippen Wijze van meten
203 208
Hoofdstuk 2
Bestemmingsregels
209
Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5
Wonen Waarde - Archeologie Hoog Waarde - Archeologie Zeer Hoog
209 212 215
Hoofdstuk 3
Algemene regels
219
Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12
Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels
219 220 222 223 224 225 226
Hoofdstuk 4
Overgangs- en slotregels
227
Artikel 13 Artikel 14
Overgangsrecht Slotregel
227 228
4
Inhoudsopgave
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Toelichting
Toelichting
5
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
6
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voor de locatie Grotestraat 104 in Borne is een plan ontwikkeld. Initiatiefnemer wil de bestaande bebouwing afbreken en in plaats daarvan 12 nieuwe appartementen realiseren. Deze ontwikkeling past niet binnen het geldende bestemmingsplan vanwege het ontbreken van de juiste bouw- en gebruiksmogelijkheden. Een herziening van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk om de ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet daarin.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Ligging Het plangebied bestaat uit het perceel aan de Grotestraat 104 t/m 104 m in Borne en staat kadastraal bekend als gemeente Borne, sectie I en nummer 3248. Het plangebied ligt op circa 400 meter ten zuidoosten van het centrum van Borne. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Borne, sectie I, nummers 3248 en 3247. In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied weergegeven (blauwe punt).
Figuur 1.1: Ligging plangebied (bron: PDOK Viewer). Begrenzing De begrenzing van het plangebied is in figuur 1.2 weergegeven (rood omkaderd). In dit figuur is een luchtfoto weergegeven waarop het plangebied te zien is. Het plangebied grenst aan de zuidzijde aan een winkelpand voor tweehandskleding. Verder zijn ten zuiden van het plangebied een kledingwinkel en diverse woonfuncties gelegen. Ten noorden wordt het plangebied tevens begrensd door detailhandelfuncties. Ten noorden van het plangebied zijn daarnaast enkele kantoorfuncties gelegen. Het plangebied grenst ten westen aan de Grotestraat, met aan de overzijde diverse woonfuncties. Ten oosten van het plangebied zijn eveneens enkele woonpercelen gelegen. Zie de verbeelding voor de exacte begrenzing van het plangebied.
Toelichting
7
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 1.2: Begrenzing plangebied (bron: PDOK Viewer).
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Voor de Grotestraat 104 in Borne geldt het bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen', vastgesteld op 16 juni 2020 door de gemeenteraad van gemeente Borne. Het plan is geheel in werking. In figuur 1.3 is een fragment uit de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen.
Figuur 1.3: Uitsnede bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen' (bron: Ruimtelijke plannen). Zoals in figuur 1.3 is weergegeven zijn aan het plangebied de enkelbestemming 'Gemengd - 1', de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie hoog' en de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie zeer hoog' toegekend. Daarnaast kent het plangebied een bouwvlak, de functieaanduiding 'detailhandel' en de maatvoering 'maximum goothoogte 6 m'. De gronden zijn daarmee in eerste instantie bestemd voor het wonen met inwoning met daaronder begrepen beroep-aan-huis, bedrijven en dienstverlening. Ter plaatse van de aanduiding 'detailhandel' is tevens detailhandel toegestaan, uitsluitend op de begane grond. Voor het bouwen van hoofdgebouwen geldt dat deze binnen het bouwvlak gebouwd dienen te worden en onder deze bestemming maximaal het bestaande aantal woningen is toegestaan. Voor wat betreft de archeologische dubbelbestemming geldt dat op de betreffende gronden enkel bouwwerken, geen gebouwen zijnde, gebouwd mogen worden die voor archeologisch onderzoek noodzakelijk zijn. Hiervan kan worden afgeweken met een omgevingsvergunning waarbij met een archeologisch onderzoek moet worden aangetoond dat de archeologische waarden ter plaatse niet
8
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
onevenredig geschaad worden, niet aanwezig zijn of door maatregelen schade voorkomen kan worden. Dit geldt echter niet wanneer de bodemingrepen betrekking hebben op een gebied met een oppervlakte kleiner dan 100 m2 of bij een oppervlakte meer dan 100 m2 wanneer de bodemingrepen niet dieper gaan dan 0,4 m. In de huidige situatie bevindt zich in het pand aan de Grotestraat 104 in Borne op de begane grond een laser clinic. Op de verdieping bevindt zich een appartement, wat in overeenstemming is met de bestemmingsomschrijving. Het voornemen is om op het plangebied 12 appartementen te realiseren. Echter is dat op basis van het huidige bestemmingsplan niet mogelijk, omdat binnen het plangebied enkel één woning toegestaan is. De realisatie van 12 appartementen is derhalve in strijd met het geldende bestemmingsplan. Vanwege het ontbreken van de juiste bouw- en gebruiksmogelijkheden en het ontbreken van relevante afwijkings- en wijzigingsbevoegdheden, is een herziening van het geldende bestemmingsplan noodzakelijk om de ontwikkeling mogelijk te maken. Het voorliggende bestemmingsplan voorziet daarin.
1.4
De bij het plan behorende stukken
Het onderhavige bestemmingsplan 'Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104' bestaat naast deze toelichting uit de volgende stukken. Verbeelding (identificatie NL.IMRO.0147.BpAHBHZhz003-vg01); Bijlagen bij de toelichting; Regels;
1.5
Leeswijzer
De toelichting van het bestemmingsplan kent de volgende opbouw. In hoofdstuk 2 worden de huidige situatie en het te realiseren plan beschreven. Hoofdstuk 3 schetst het beleidskader. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de uitgevoerde omgevingsonderzoeken behandeld. In hoofdstuk 5 wordt het bestemmingsplan in juridisch opzicht toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 wordt ten slotte de maatschappelijke uitvoerbaarheid belicht.
Toelichting
9
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
10
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Hoofdstuk 2 2.1
Het plan
Huidige situatie
In de huidige situatie is er aan de Grotestraat 104 te Borne sprake van een pand bestemd voor wonen, detailhandel, dienstverlening en bedrijvigheid. Voorheen was hier een laser clinic gevestigd, maar het pand staat al enige tijd leeg. Derhalve wil initiatiefnemer deze locatie herontwikkelen. Het plangebied wordt ontsloten door de Grotestraat. Dit betreft een weg waar een maximale snelheid van 50 km/u geldt. Parkeren is mogelijk op eigen terrein en er is plek in de openbare ruimte om te parkeren. In de directe omgeving zijn woonfuncties, drie winkels, een restaurant/café en twee notariskantoren te vinden. In figuur 2.1 is een vogelvlucht opgenomen van het plangebied en de omgeving. In de figuren 2.2 t/m 2.4 zijn vanaf de Grotestraat van het plangebied een voor- en zijaanzicht opgenomen.
Figuur 2.1: Vogelvlucht (bron: Cyclomedia).
Toelichting
11
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 2.2: Vooraanzicht (bron: Cyclomedia).
Figuur 2.3: Linker zijaanzicht (bron: Cyclomedia).
12
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 2.4: Rechter zijaanzicht (bron: Cyclomedia).
2.2
Toekomstige situatie
Initiatiefnemer wil de bestaande bebouwing slopen en daarvoor in de plaats een nieuw appartementengebouw met 12 appartementen realiseren. Het appartementengebouw heeft een brutovloeroppervlakte van circa 400 m2 en bestaat uit een begane grond en twee verdiepingen. Op elke bouwlaag van het appartementengebouw worden vier appartementen gerealiseerd, waarvan twee appartementen een woonoppervlakte hebben van circa 67 m2 en twee appartementen van circa 82 m2. Verder worden er 16 parkeerplaatsen en 10 bergingen gerealiseerd op eigen terrein. In figuur 2.5 zijn de plattegronden van de bouwlagen van het appartementengebouw opgenomen. In figuur 2.6 is een situatietekening opgenomen en in figuur 2.7 t/m 2.8 weergeven impressies van het te ontwikkelen appartementengebouw. De appartementen worden duurzaam (gasloos) en levensloopbestendig gebouwd en in de buurt zijn meerdere voorzieningen aanwezig. De vorm van het appartementengebouw past bij de vorm van andere gebouwen in de omgeving waarmee het karakter van het gebied wordt versterkt. Met de realisatie van het appartementengebouw kan er bijgedragen worden aan meer woningen voor senioren en starters in de gemeente Borne, gezien daar vraag naar is en de appartementen qua omvang daarvoor geschikt zijn. In principe zullen de appartementen verhuurd worden met een huurprijs tussen de € 950,00 en € 1250,00.
Mocht het uit financiële redenen niet haalbaar zijn, dan zullen de appartementen worden verkocht met een startprijs van € 275.000. Zowel de huur- als koopprijzen worden geacht haalbaar te zijn voor senioren en starters.
Toelichting
13
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 2.5: Plattegronden van de bouwlagen van het appartementengebouw (bron: Ton Kuipers Ontwerp)
Figuur 2.6: Situatietekening (bron: Ton Kuipers Ontwerp)
Figuur 2.7: Impressies van het appartementengebouw, voorgevel en rechter zijgevel (bron: Ton Kuipers
14
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Ontwerp)
Figuur 2.8: Impressies van het appartementengebouw, achtergevel en linker zijgevel (bron: Ton Kuipers Ontwerp)
Toelichting
15
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
16
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Hoofdstuk 3
Beleid
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.
Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot.
De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de nieuwbouw van 12 appartementen binnen de bebouwde kom van Borne. Daarbij zal de huidige bebouwing worden gesloopt en in plaats daarvan het appartementengebouw gerealiseerd. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. In de navolgende paragrafen wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan het provinciale beleid. Daarin wordt aangetoond dat het past binnen het provinciale beleid ten aanzien van wonen. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten
Toelichting
17
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een nieuwe 'stedelijke ontwikkeling' die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. De toelichting bij het bestemmingsplan bevat daartoe een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, bevat een toelichting tevens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Dit wordt de 'Ladder Duurzame Verstedelijking' genoemd. De beschrijving van de behoefte aan de betreffende, 'stedelijke ontwikkeling', moet inzichtelijk maken of, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. De stappen schrijven geen vooraf bepaald resultaat voor, omdat het optimale resultaat moet worden beoordeeld door het bevoegd gezag dat de regionale en lokale omstandigheden kent en de verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke afweging met betrekking tot die ontwikkeling. Onderhavig plan Voorliggend bestemmingsplan maakt de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen mogelijk.
De bedoeling is dat de appartementen gerealiseerd worden voor het vrije huursector. Zoals in hoofdstuk 2 is weergegeven wordt geacht dat de appartementen, gelet op de omvang van de appartementen en ligging van het plangebied nabij voorzieningen, voornamelijk voor senioren en starters geschikt zullen zijn. De huurprijzen van de appartementen zullen variëren tussen de € 950,00 - € 1.250,00. Om na te gaan of de voorgenomen ontwikkeling ladder plichtig is, dient allereerst te worden nagegaan of de realisatie van 12 appartementen als een 'stedelijke ontwikkeling' gezien kan worden. Artikel 1.1.1 van het Bro definieert een stedelijke ontwikkeling als 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'. In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouw geldt volgens de overzichtsuitspraak van de Raad van State van 28 juni 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1724) dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling indien er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden.
Aangezien voorliggend bestemmingsplan de realisatie van 12 appartementen mogelijk maakt, is er sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Bro. Vervolgens moet worden beoordeeld of de stedelijke ontwikkeling aan te merken is tot een nieuwe ontwikkeling. Daarvan is sprake wanneer het nieuwe planologische regime meer bebouwing mogelijk maakt en/of er een functiewijziging van zodanige aard plaatsvindt dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een bestemmingsplan dat bij recht een stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, maar ten opzichte van het voorgaande planologische regime geen nieuw planologisch ruimtebeslag mogelijk maakt, dus slechts een planologische functiewijziging, voorziet in beginsel niet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, Bro. Hiervan wordt afgeweken als die planologische functiewijziging een zodanige aard en omvang heeft dat desalniettemin sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (uitspraak van 20 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1075 (Amersfoort)). Hierbij komt betekenis toe aan de ruimtelijke uitstraling van de in het nieuwe plan voorziene functie en die van hetgeen onder het vorige plan mogelijk was (uitspraak van 1 juni 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1503 (Zundert)).
De vraag of sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (realisatie van 12 appartementen) moet volgens de Afdeling worden beoordeeld aan de hand van de volgende vragen, in onderlinge samenhang bezien: 18
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
in hoeverre voorziet het plan in vergelijking met het voorgaande plan, in een functiewijziging; welk planologische beslag op de ruimte maakt het plan mogelijk in vergelijking met het voorgaande plan. Op grond van het vigerende bestemmingsplan geldt voor de Grotestraat 104 de bestemming Gemengd – 1 met functieaanduiding 'detailhandel'. Daarmee zijn de volgende functies toegestaan: wonen (maximaal 1 woning); bedrijven uit maximaal categorie A en B uit de Staat van Bedrijfsactiviteiten functiemenging; dienstverlening; kantoren; ter plaatse van de aanduiding detailhandel tevens detailhandel. Als gevolg van het plan neemt het aantal woningen planologisch met 11 woningen toe. De functies bedrijven, dienstverlening en kantoren en detailhandel komen als gevolg van het bestemmingsplan te vervallen. Het huidige bouwvlak heeft een oppervlakte van circa 275 m². De nieuwe bebouwing heeft een oppervlakte van circa 400 m². Daarmee neemt de bebouwde oppervlakte met circa 125 m² toe. Daarnaast worden achter het appartementengebouw 11 bergingen gerealiseerd. Het beslag op de ruimte neemt daardoor toe ten opzichte van de huidige situatie. In de Nota van toelichting staat expliciet dat ontwikkelingen en regelingen die geen extra verstedelijking mogelijk maken, maar bebouwing reduceren of verplaatsen, niet gezien worden als stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder.
In onderhavig geval neemt de bebouwing met circa 125 m² toe. Derhalve is de voorgenomen ontwikkeling ladder plichtig. Hierna wordt het plan getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Bestaand stedelijk gebied Zoals reeds aangegeven voldoet een ontwikkeling aan de Ladder wanneer de behoefte is aangetoond en de ontwikkeling binnen een bestaand stedelijk gebied gerealiseerd wordt. In artikel 1.1.1 sub h van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip 'bestaand stedelijk gebied' vastgelegd. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. Het plangebied in de huidige situatie heeft de bestemming detailhandel met bestaande bebouwing binnen de kern Borne. Aangezien het plangebied gelegen is binnen de bebouwde kom van Borne en deel uitmaakt van een bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van de bestaande woonwijk geldt dat het plangebied is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied. Wanneer de behoefte aan de ontwikkeling wordt aangetoond wordt er voldaan aan de Ladder en hoeft er niet naar de beschikbaarheid en geschiktheid van andere locaties gekeken te worden.
Behoefte Bij de Ladderonderbouwing wordt niet enkel kwantitatief getoetst maar ook kwalitatief. Dat betekent dat de bestaande behoefte wordt afgewogen tegen het bestaande aanbod (kwantitatief) en dat de behoefte aan appartementen in het middeldure huursegment en/of appartementen voor starters wordt aangetoond. Woningcorporatie Welbions en de gemeenten Hengelo en Borne hebben RIGO opnieuw onderzoek laten doen naar de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in beide gemeenten. Dit is vastgelegd in de rapportage 'De woningmarkt in Hengelo en Borne in 2020'. Deze rapportage is gebruikt om de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte te bepalen. Kwantitatieve behoefte Voor de ontwikkeling van het aantal huishoudens tot 2040 is de prognose van Primos aangehouden. De Primos prognose van ABF Research is in Nederland de meest gebruikte prognose voor lokaal woningmarktonderzoek. Tot 2030 wordt in Borne nog een toename van het aantal huishoudens verwacht. In Borne stijgt het aantal huishoudens van 9.770 naar 10.550 huishoudens. Daarna is er een
Toelichting
19
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
kantelpunt zichtbaar, waarna vanaf ongeveer 2035 het totaal aantal huishoudens begint te dalen. De prognose is dat in 2040 in de gemeente Borne 10.420 huishoudens wonen. Voor de woningmarkt is niet alleen het totale aantal huishoudens van belang, maar ook de samenstelling van de huishoudens. Deze verandert de komende jaren vooral als gevolg van de vergrijzing. Vooral het aantal alleenstaande ouderen neemt in Borne toe, terwijl het aantal stellen en gezinnen onder de 65 jaar afneemt (zie ook figuur 3.1).
Figuur 3.1: Aantal huishoudens naar huishoudenstype in 2020 en 2030 in Borne (bron: RIGO 2020).
20
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Het aandeel ouderen van 65 jaar of ouder (alleenstaand en paren) neemt binnen de doelgroep flink toe. In Borne is dat van 53% in 2020 tot 56% in 2030 en 61% in 2040.
Figuur 3.2: Samenstelling van doelgroep naar leeftijd en huishoudenssamenstelling in 2020, 2030 en 2040 in Borne (bron: RIGO 2020). In de onderstaande tabel wordt de verwachte woningbehoefte naar eigendom en woningtype tot 2030 en 2040 per economisch scenario gepresenteerd. De grootste behoefte wordt verwacht in de grondgebonden koopwoningen ongeacht het economische scenario. Terwijl het aantal ouderen in grondgebonden koopwoningen toeneemt, worden er nieuwe jonge gezinnen gevormd die ook graag in dit woningtype willen wonen (zie ook figuur 3.3).
Figuur 3.3: Ontwikkeling woningbehoefte naar eigendom en woningtype tot 2030 en 2040 in Borne (Bron: RIGO woningmarktsimulatie). Als gevolg van de vergrijzing én de voorspelde toename van alleenstaanden neemt ook de behoefte aan appartementen toe, in zowel de koop- als de huursector. Toch, blijft de behoefte aan grondgebonden woningen in beide gemeenten het grootst. Deze behoefte is te zien in alle leeftijd- en huishoudengroepen. Dat is ook te verklaren doordat ouderen langer in eengezinswoningen blijven wonen en erg honkvast zijn. De ouderen huishoudens wonen al in de betreffende woningen. De jonge huishoudens hebben de wens om in een grondgebonden koopwoning te wonen. De behoefte aan grondgebonden huurwoningen neemt af in beide gemeenten. Deze afname ontstaat door het overlijden van oudere huurders en een beperkte nieuwe instroom van jongere huurders. Dit is echter sterk afhankelijk van het economische scenario. Wanneer het economisch goed gaat, koopt men liever een woning. Wanneer het economisch slechter gaat, is men vaker aangewezen op de huursector. Voor Borne verwacht het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) een woningvraag van totaal 10.100 huishoudens in 2030. Daarmee verwachten ze een benodigde toename van 450 woningen. Uit de RIGO woningmarktsimulatie komt een verwachte woningvraag in 2030 van 10.500 huishoudens.
EIB voorziet de grootste vraag in de koopsector van circa 500 huishoudens. Het gaat met name om grondgebonden woningen. Deze ontwikkeling komt overeen met de uitkomsten uit het RIGO woningmarktsimulatie. Toelichting
21
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Daaruit komt een verwachte groei tussen de 400 (negatief scenario) en 700 (positief scenario) huishoudens. Kwalitatieve behoefte Net als in de rest van Nederland zal het aantal ouderen in Borne de komende jaren fors toenemen. Hierdoor gaan zij een belangrijkere rol spelen op de woningmarkt. In onderstaande figuur wordt de toename van de huishoudens van 65 jaar en ouder in de gemeente Borne gepresenteerd. Tot 2040 neemt in Borne het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder met ongeveer 1.000 huishoudens toe. De groei zit met name in de leeftijdscategorieën boven de 75 jaar.
Figuur 3.4: Prognose ontwikkeling huishoudens 65 jaar en ouder in Borne (bron: RIGO 2020). Als de (meeste) ouderen in een koopwoning blijven wonen, dan neemt het aandeel 65-plussers in grondgebonden koopwoningen alleen maar verder toe. Met name de woonsituatie van de 75-plussers zal in de toekomst veranderen. Het verwachte aandeel van ouderen dat in een koopwoning woont neemt tot 2040 toe tot 66% in Borne. Het is dan ook de koopsector waar de vergrijzing zich met name zal manifesteren en waar de aanpasbehoefte en behoefte aan ondersteuning zal toenemen. De toename van het aantal ouderen en het feit dat ouderen langer thuis blijven wonen, zal samengaan met een toenemend benodigd aantal aanpassingen aan de bestaande voorraad. Er zullen trapliften worden toegevoegd, drempels worden weggenomen en badkamers worden aangepast. Door dit type maatregelen zijn veel ouderen in staat om in de huidige woning te blijven wonen. Het merendeel zal daarvoor kiezen, terwijl een ander deel op zoek zal gaan naar een kleinere gelijkvloerse woning of ouderenwoning. Wanneer specifiek gekeken wordt naar de wens voor een ouderenwoning die huishoudens van 65 jaar en ouder met of zonder beperking hebben, valt op dat veruit de meeste huishoudens niet zo'n verhuiswens hebben, namelijk bijna 90% van het totaal aantal huishoudens boven de 65 jaar.
Ongeveer 10% van deze huishoudens heeft wel de wens om te verhuizen naar een ouderenwoning. Behoefte ouderenwoningen in Borne Allereerst wordt er een inschatting gemaakt van het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking dat recent verhuisd is. Het valt op dat slechts ongeveer tien huishoudens recent zijn verhuisd naar een woning die aangepast is. Vervolgens wordt er gekeken naar huishoudens van 65 jaar en ouder met een mobiliteitsbeperking die niet recent verhuisd zijn, maar wel al een toekomstbestendige woning hebben. Meer dan 80% van deze huishoudens heeft al maatregelen getroffen. Bijna 20%, wat ongeveer neerkomt op 100 huishoudens, (nog) niet. Deze huishoudens vormen een potentiële behoefte aan aanpaste woningen of ouderenwoningen. Deze 100 huishoudens zijn uitgesplitst naar mobiliteitsbeperking. Bij het grootste deel van de huishoudens is een lid afhankelijk van een wandelstok, gevolgd door de rollator. Van de overige een
22
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
derde van de huishoudens heeft een lid een rolstoel of een scootmobiel. Wanneer de verhoudingen van huishoudens met een mobiliteitsbeperkingen die niet verhuizen het komende decennium gelijk blijft, dan groeit de potentiële behoefte aan aangepaste (ouderen)woningen naar ongeveer 120 huishoudens. Deze zijn op basis van dezelfde verhoudingen ook gepresenteerd naar het geschatte aantal huishoudens per mobiliteitsbeperking. Conclusie Volgens de Primosprognose 2019 zal het aantal huishoudens in Borne de komende jaren stijgen van 9.770 in 2020 naar 10.550 in 2030. In de jaren daarna neemt het aantal huishoudens weer af, naar 10.420 in 2040. Vooral het aantal alleenstaanden vanaf 65 jaar zal sterk toenemen, ook na 2030. De groei van het aantal huishoudens leidt in 2030 tot een extra woningbehoefte van 770 woningen bovenop de huidige voorraad. Uitgaande van de huidige woonpatronen en trends in het eigenwoningbezit zoals in de voorgaande koppen weergegeven, zal de groei van de woningbehoefte vooral in het grondgebonden deel van de koopsector plaatsvinden. De komende jaren zal een steeds groter deel van de huishoudens in Borne uit ouderen bestaan. Vooral het aantal 75- en 85-plussers zal sterk toenemen. Dat betekent dat het aantal huishoudens dat afhankelijk is van zorg zal toenemen. Toch zullen de meeste ouderen in een zelfstandige woning blijven wonen.
Gezien de groei van het eigenwoningbezit zal dit in de meeste gevallen een koopwoning zijn. Ouderen die wel verhuizen zullen vanwege mobiliteitsbeperkingen vaak behoefte hebben aan een aangepaste woning of nultredenwoning. De behoefte aan aangepaste ouderenwoningen zal dus toenemen. In Borne wordt verwacht dat er de komende 10 jaar er een potentiële behoefte is aan aangepaste (ouderen)woningen van ongeveer 120 huishoudens. De ontwikkeling van twaalf levensloopbestendige appartementen aan de Grotestraat 104 in Borne voorziet daarmee in een duidelijke kwantitatieve én kwalitatieve behoefte. Geconcludeerd kan worden dat onderhavig plan voldoet aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking'.
3.2
Provinciaal beleid Overijssel
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur aangehaald in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. De Omgevingsvisie is onder andere een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of 'rode draden' bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel. 3.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel van de provincie Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
Toelichting
23
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het zgn. principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik gehanteerd. Hierin komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaand bebouwd gebied wordt benut, voordat er uitbreiding in de groene omgeving kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland en verbindingszones enzovoorts.
De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend en verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.
24
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 3.5: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: provincie Overijssel) Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. Generieke beleidskeuzes Of een ontwikkeling mogelijk is, wordt bepaald op basis van generieke beleidskeuzes. Artikel 2.1.2 Principe van concentratie lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen. lid 2 In afwijking van het gestelde onder 1 kunnen bestemmingsplannen voorzien in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen en het realiseren van stedelijke voorzieningen om te voldoen aan een bovenregionale behoefte voor zover deze bestemmingsplannen gebieden betreffen die onderdeel uitmaken van stedelijke netwerken. lid 3 In afwijking van het gestelde onder 1 kunnen bestemmingsplannen van de streekcentra voorzien in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen en het realiseren van voorzieningen ter voldoening van een regionale behoefte voor zover dit past binnen de regionale programmering van de betreffende regio. lid 4 Toelichting
25
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
In afwijking van het gestelde onder 1 kunnen bestemmingsplannen voorzien in woningbouw en bedrijventerrein om te voldoen aan (een deel van) de behoefte van een buurgemeente als dit past binnen de regionale programmering van de betreffende regio. Doorwerking voor voorliggend plan: Middels het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen mogelijk gemaakt. Daarbij wordt voorzien in de behoefte aan meer woningen binnen de gemeente Borne. In paragraaf 3.3 wordt de ontwikkeling getoetst aan de woonvisie van de gemeente Borne en wordt bekeken of de ontwikkeling past binnen het woningbouwprogramma van de gemeente. Daarmee wordt geacht dat er voldaan wordt aan artikel 2.1.2 uit de omgevingsverordening van provincie Overijssel. Artikel 2.1.3 Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
lid 2 Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut. Doorwerking voor voorliggend plan: In het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen binnen de kern Borne mogelijk gemaakt. Er is sprake van een inbreiding en herstructurering van bestaand bebouwd gebied en derhalve wordt geen beslag gedaan op de groene omgeving. Geacht wordt daarmee dat voldaan wordt aan artikel 2.1.3 uit de omgevingsverordening van provincie Overijssel. artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Doorwerking voor voorliggend plan: In het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen mogelijk gemaakt.
In de huidige situatie is ter plaatse een leegstaand pand aanwezig die gebruikt werd ten behoeve van een laserclinic en op de verdieping is een appartement aanwezig voor de laserclinic. Omdat het gebouw leeg staat en er geen nieuwe mogelijke gebruikers of huurders zijn die het pand zullen onderhouden, treed het pand in verval. Hierdoor wordt er afbreuk gedaan aan de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. Met de realisatie van een nieuw appartementengebouw wordt er een passende vervolgfunctie gerealiseerd, namelijk een woonfunctie waarmee de ruimtelijke kwaliteit wordt verbeterd door een nieuw pand te realiseren. Daarnaast is de functie goed voor de leefbaarheid van de Grotestraat en leefbaarheid van de omgeving. Onder het kopje 'gebiedskenmerken' wordt hier nader op ingezoomd.
26
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen lid 1 Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. lid 2 In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. lid 3 In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. lid 4 De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. lid 5 Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
lid 6 In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden. Doorwerking voor voorliggend plan: Middels het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen mogelijk gemaakt. In paragraaf 3.3 wordt de ontwikkeling getoetst aan de woonvisie en wordt bekeken of het toevoegen van 12 appartementen past binnen de woningbouwprogramma van gemeente Borne. Daarmee wordt geacht dat voldaan wordt aan artikel 2.2.2 uit de omgevingsverordening van provincie Overijssel. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn uitsluitend de ontwikkelingsperspectieven voor de stedelijke omgeving van belang, aangezien het plangebied binnen de kern Borne gelegen is. In figuur 3.6 is een fragment van de kaart van de ontwikkelingsperspectieven behorende bij de Omgevingsvisie weergegeven. Het plangebied is aangegeven met een rode markering.
Toelichting
27
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 3.6: Fragment ontwikkelingsperspectievenkaart, Omgevingsvisie Overijssel, het plangebied is aangegeven met een rode markering (bron: provincie Overijssel) Zoals in figuur 3.6 te zien is valt het plangebied volledig binnen het ontwikkelingsperspectief 'Woon- en werklocaties binnen de stedelijke netwerken'. In dit ontwikkelingsperspectief geldt dat herstructurering en transformatie deze gebieden vitaal en aantrekkelijk moeten houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur of water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld door in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening te houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Middels de realisatie van een nieuw appartementengebouw blijft het gebied vitaal en aantrekkelijk en wordt de leefbaarheid vergeleken met de huidige situatie versterkt.
Daarmee wordt geacht dat met het voorliggend plan geen afbreuk wordt gedaan aan het eigen karakter van het gebied en er geen extra belemmeringen zullen onstaan voor de functies in de omgeving. Gebiedskenmerken Op voorhand kan worden opgemerkt dat het plangebied binnen bestaand bebouwd gebied is gelegen, waardoor de natuurlijke laag en de laag van het agrarisch cultuurlandschap niet meer waarneembaar zijn. Ook de laag van de beleving is niet zichtbaar. Voor het voorliggende bestemmingsplan is derhalve alleen de stedelijke laag relevant. Stedelijk e laag De stedelijke laag geeft aan het gebied het kenmerk 'Historische centra binnensteden' (zie figuur 3.7).
28
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
Figuur 3.7: Stedelijke laag, Historische centra binnensteden, Omgevingsvisie Overijssel (bron: provincie Overijssel) De historische centra, binnensteden en landstadjes vormen de functionele en emotionele kernen van de steden en dorpen. Ruimtelijk kenmerkend zijn de compacte bebouwingsstructuur, veelal binnen (voormalige) omwalling en veel individuele karakterverschillen op korte afstand. Funcioneel worden deze gebieden gekenmerkt door een mix van functies waarvan de concentratie van voorzieningen op gebied van detailhandel, horeca, cultuur, onderwijs, gezondheidszorg et cetera een belangrijk deel vormt. Als ontwikkelingen plaats vinden in historische centra, binnensteden en landstadjes, dan dragen deze bij aan behoud en versterking de mix van functies, het historisch gegroeide patroon van wegen en openbare ruimten en de leefbaarheid. Grote bouwopgaven, zoals bij herstructurering, inbreiding of intensivering van woon-, werk-, en voorzieningen milieus worden ingepast met respect voor de historie, het individuele karakter van de bebouwing en de leefbaarheid, in relatie tot de problematiek van verkeer en parkeren. Met de realisatie van een appartementengebouw met 12 appartementen aan de Grotestraat 104 in Borne krijgt het plangebied een passende vervolgfunctie die bovendien de leefbaarheid van het gebied vergroot.
Daarnaast past het gebouw qua karakter bij de andere gebouwen in de omgeving en wordt er geen afbreuk gedaan aan zowel de parkeer- als verkeersituatie ter plaatse. Daarmee wordt geacht dat er voldaan wordt aan de ambities vanuit de stedelijke laag. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten planologische wijziging volledig in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie Borne 2030
De structuurvisie Borne 2030 is op 23 juni 2015 door de gemeenteraad van Borne vastgesteld. De structuurvisie is een actueel ruimtelijke sturingsmiddel waarin nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente worden getoetst. De gemeente Borne beschikt over een grote uitleglocatie voor woningbouw, De Bornsche Maten. Naast De Bornsche Maten legt Borne prioriteit bij het ontwikkelen van woningbouwlocaties in het bestaand bebouwd gebied. In het bestaand stedelijk gebied is de laatste jaren veel opgeknapt en geherstructureerd. Met name de corporatie Woonbeheer Borne heeft diverse rotte plekken in Borne met kwalitatief hoogwaardige panden ingevuld en heeft haar woningvoorraad op verschillende locaties naar een kwalitatief hoger niveau gebracht. De locaties groter dan 10 woningen zijn op de Visiekaart Wonen
Toelichting
29
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
aangegeven. Als gevolg van het mogelijk vrijkomen van schoollocaties zullen zich in de toekomst nieuwe mogelijkheden voordoen. In de wijken ten westen en zuiden van de Rondweg liggen kleine groene gebiedjes versnipperd in de buurt. In de wijken ten noorden en oosten van de Rondweg zijn de groene gebieden groter en meer aaneengesloten. Voor de groene gebieden in de woonwijken geldt dat wordt uitgegaan van een eenvoudige en eenduidige inrichting. Er zal hierdoor een stevig, rustig en groen beeld ontstaan. In figuur 3.8 is een uitsnede van de structuurvisiekaart opgenomen. Het plangebied is globaal rood omlijnd.
Figuur 3.8: Uitsnede structuurvisiekaart gemeente Borne (bron: gemeente Borne) Toets en conclusie De structuurvisie is opgedeeld in een aantal thema's. Voor de voorliggende ontwikkeling is vooral de thema 'wonen' relevant. Hierover wordt het volgende gezegd: Borne kiest in de gemeente voor de toevoeging van woningen met hoge kwaliteit voor alle doelgroepen. Die kwaliteitsverbetering geldt eveneens voor de bestaande voorraad. De gemeente stelt zich tot doel om mensen van binnen en buiten Borne de kans te bieden een volledige wooncarrière op te bouwen. Een belangrijk deel van de nieuwe te bouwen woningen vindt plaats in de Bornsche Maten. Onderhavige ontwikkeling heeft betrekking op een locatie die binnen het bestaand bebouwde gebied van Borne ligt. Daarmee is er sprake van een inbreiding en wordt er voldaan aan het principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (eerst inbreiding dan uitbreiding). Middels de realisatie van de appartementen wordt de bestaande 'oude' bebouwing vervangen door nieuwbouw die aan alle hedendaagse woonwensen
30
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
voldoet. Hiermee kan worden gesteld dat de ontwikkeling bijdraagt aan het vernieuwen van de bestaande woonvoorraad en dat de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied en de omgeving wordt verhoogd. Geacht wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de structuurvisie Borne 2030. 3.3.2
Woonvisie Borne 2018-2028
De gemeenteraad van Borne heeft de Woonvisie Borne 2018-2028 op 6 maart 2018 vastgesteld. Met de woonvisie wordt een blik geworpen op de toekomst van het wonen in Borne. De visie biedt een basis voor de afwegingen die de gemeente Borne de komende jaren gaat maken, om ervoor te zorgen dat Borne ook de komende tien jaar voldoende passende woningen kan blijven bieden voor haar inwoners en daardoor dé woongemeente van de Netwerkstad Twente kan blijven. De ambitie van de gemeente Borne is in eerste instantie het voorzien in voldoende passende woningen voor haar inwoners. Daarnaast wil de gemeente Borne een bijdrage leveren aan het creëren van een goede balans tussen vraag en aanbod in het totale woningmarktgebied binnen de Netwerkstad Twente. Bij de aanpak van overprogrammering op de woningmarkt dient een goede afweging te worden gemaakt tussen maakbaarheid enerzijds en flexibiliteit anderzijds. Ontwikkelingen en trends De gemeente Borne heeft te maken met de volgende ontwikkelingen en trends op de woningmarkt: 1. Groei en kwaliteit: realisatie Bornsche maten en ingrepen in de bestaande voorraad (renovatie/levensduurverlenging, sloop/nieuwbouw en verkoop); 2. Sociale huurvoorraad: naar stabiliteit en flexibiliteit: verwacht wordt dat de behoefte aan sociale huurwoningen tot 2025 toeneemt en daarna stabiliseert; 3.
Langer zelfstandig wonen: de aanpasbehoefte van de woningvoorraad neemt als gevolg van de vergrijzing toe. Ouderen en (andere) doelgroepen met een lichte zorgvraag blijven steeds vaker zelfstandig wonen. Daarnaast is sprake van een behoefte aan beschermde woonvormen, welke met wat aanpassingen mogelijk in de bestaande voorraad kan worden opgevangen; 4. Verduurzaming in de bestaande woningvoorraad: de ambitie is om eind 2020 45% van de bestaande woningvoorraad van de corporaties minimaal naar energielabel B te brengen. Daarnaast zullen in de bestaande koopwoningvoorraad duurzaamheidsmaatregelen zoveel mogelijk gestimuleerd worden. 5. Nieuwe vormen van bewonersbetrokkenheid: dankzij technologie worden mensen makkelijker in verbinding met elkaar gebracht, dat kan leiden tot nieuwe betrokkenheid. Thema's 1. Betaalbaarheid en beschikbaarheid: de ambitie is om voldoende woningen en passend wonen voor iedereen mogelijk te maken, met focus op de sociale doelgroep en de (lage) middeninkomens. a. Huisvesting van senioren: als gevolg van toenemende vergrijzing stijgt de behoefte aan met name wat kleinere grondgebonden seniorenwoningen/levensloopbestendige woningen. De gemeente wil mogelijkheden benutten om in dit specifieke segment te voorzien (zowel koop als huur); b.
Huisvesting jongeren: de slaagkans voor jongeren (< 23 jaar) staat enigszins onder druk, wanneer de slaagkans voor een bepaalde doelgroep afneemt zullen maatregelen worden genomen om deze te verbeteren; c. Ruimte bieden aan vernieuwende woonconcepten: In het woningbouwprogramma wordt ruimte aan vernieuwende woonconcepten die uitgaan van een compacte en flexibele indeling geboden. Deze zijn zowel duurzaam zijn en betaalbaar voor 1-persoonshuishoudens (zowel koop als huur). 2. Wonen, zorg en welzijn: de ambitie is om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen. a. Faciliterende rol gemeente: stimuleren zorgverlening, ruimte creëren voor wonen met zorg en maximaal flexibel zijn als het gaat om toekomstbestendig wonen. Reguliere zorgwoningen passen binnen de bestemming 'wonen', zoals seniorenwoningen en levensloopbestendige woningen.
Toelichting
31
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
b. Zorgwoningen in de buurt van voorzieningenclusters: zorgvoorzieningen zo veel mogelijk concentreren in gebieden waar al een goed voorzieningenniveau aanwezig is en vooral in die gebieden prioriteit geven aan het levensloopbestendig maken van woningen. Nieuwbouw hier afgestemmen op de zorg vragende doelgroepen en de bereikbaarheid verbeteren. Eenzijdig samengestelde wijken voorkomen. c. Aansluiten bij ontwikkelingen in het sociaal domein: samenwerken om te komen tot een integrale aanpak van wonen, welzijn en zorg. d. Een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting: de openbare ruimte inrichten met het oog op ontmoeting (tussen alle leeftijden)en actief worden/blijven. e. Meer ruimte in het woonprogramma voor nieuwe initiatieven: ruimte bieden aan kleinschalige wooninitiatieven gericht op een nieuwe vorm van Noaberschap of aan andere innovatieve woonvormen of woonomgevingen waarbij informele netwerken gemakkelijker kunnen worden aangesproken. In bestemmingsplannen plekken mogelijk maken, zoals woonhofjes, wooncommunes of particuliere initiatieven. f. Levensloopbestendigheid in bestaande voorraad en nieuw te bouwen woningen: de vraag naar levensloopbestendige woningen doet zich voor in verschillende marktsegmenten. Bij het levensloopbestendig maken van de woningvoorraad gaat prioriteit uit naar woningen in de nabijheid van voorzieningenclusters. 3.
Leefbaarheid en kwaliteit: de ambitie is toewerken naar een toekomstbestendige kwalitatief hoogwaardige woningvoorraad voor alle inwoners van Borne. a. Duurzaam wonen - verbinden van initiatieven: verbinden duurzame initiatieven aan elkaar te verbinden en de goede informatie op de goede plekken laten landen. b. Wonen in het buitengebied - nieuwe mogelijkheden: vrijkomende agrarische erven bieden mogelijkheden voor de realisatie van nieuwe (zorg)woningen en erftransformaties. Het leveren van een bijdrage aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving staat voorop. c. Vitale kerkdorpen en wijken met ruimte voor initiatief: bewoners in de wijken ruimte bieden om hun leefomgeving zelf in te richten. Er is een zekere behoefte aan woningen die geschikt zijn voor starters, als ook een behoefte aan woningen voor ouderen die zelfstandig in een passende en toegankelijke woning willen blijven wonen. Kleinschalige woningbouw met inbegrip van transformatie van leegstaand vastgoed kan hieraan een bijdrage leveren, maar zal het leefbaarheidsvraagstuk niet volledig oplossen. d. Flexibiliteit en experimenteerruimte: inwoners die het initiatief tot zelfbouw nemen, helpen we waar we kunnen. Stimuleren en faciliteren particulier opdrachtgeverschap (PO), collectief-particulier opdrachtgeverschap (CPO) en mede-opdrachtgeverschap (MO).
Het bieden van (regel)ruimte aan particulieren om hen te ondersteunen bij het project en het behandelen van particuliere opdrachtgevers als volwaardige gesprekspartners als het gaat om project- en kavelontwikkeling. e. Samenwerken waar mogelijk: Duurzaam (t)huis Twente is een initiatief van de veertien Twentse gemeenten om de verduurzaming van particuliere woningen in Twente te stimuleren. 4. Kwalitatief programmeren: de ambitie is in eerste instantie het voorzien in voldoende passende woningen voor de inwoners en daarnaast het leveren van een bijdrage aan het creëren van een goede balans tussen vraag en aanbod in het totale woningmarktgebied binnen de netwerkstad Twente. a. Afwegingskader nieuwe initiatieven: maatwerk met betrekking tot de afweging van plannen met als doel op een zo objectief mogelijke wijze onderscheid maken in kansrijke plannen en minder kansrijke plannen. b.
Werken met de ladder voor duurzame verstedelijking: motiveringseis voor het realiseren van nieuwe stedelijke ontwikkelingen, waarin de noodzaak van nieuwe stedelijke ontwikkelingen vanuit regionaal perspectief moet worden onderbouwd, waarin wordt bezien of de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden gefaciliteerd en waarin ten tenslotte moet worden bekeken in hoeverre de behoefte kan worden gefaciliteerd op een passende en zo mogelijk multimodaal ontsloten locatie. Regionale Woon Programmering De Woonafspraken die volgend op de Regionale Woonvisie zijn gemaakt met de veertien Twentse
32
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Grotestraat 104
gemeenten en de provincie, worden cijfermatig onderbouwd in de Regionale Woon Programmering (RWP). Twente wordt beschouwd als één woningmarkt, aangezien de verhuisdynamiek over de externe grenzen heen zeer beperkt is. Voor de Twentse netwerksteden geldt dat de woningmarkt een overwegend lokaal karakter heeft. Voor Borne is dat minder het geval. Met name de Bornsche Maten heeft een bovenlokale aantrekkingskracht. Deze relatie is het sterkst met de buurgemeente Hengelo. Vooral gezinnen die op zoek zijn naar een eengezinswoning met een ruime tuin hebben een voorkeur voor de Bornsche Maten. De kwaliteit van de Bornsche Maten is al in 2013 door de netwerkstadpartners onderkend, wat heeft geleid tot de aanwijzing tot prioritaire uitleglocatie in de Ontwikkelagenda Netwerkstad. Om deze afspraken in het kader te plaatsen van de Regionale Woonvisie en de bijbehorende Woonafspraken is, in opdracht van de provincie en de Netwerkstadgemeenten, aanvullend onderzoek verricht naar de kwalitatieve programmering van de suburbane woonmilieus binnen de Netwerkstad. Doel daarvan was een door alle partijen gedragen oplossing te bewerkstelligen voor de verdere ontwikkeling van de Bornsche Maten in relatie tot andere uitleglocaties binnen de netwerkstad.