CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2023 -2026

Raadsvergadering 8 november 2022, gemeente BorneBij agendapunt: Begroting 2023-202627.192 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

5.824

MJR 2024 67.558 8,5% 5.742

MJR 2025 67.385 8,5% 5.728

MJR 2026 66.530 8,5% 5.655

5.728

5.655

-

5.742

Pagina 53

5.4.4 Financiering en rente De som van de aangegane langlopende geldleningen en de aflossingen worden voor de komende jaren in tabel 1 weergegeven. In het renteschema (tabel 2) wordt weergegeven tot welke rentelasten dit leidt in 2023. Daarnaast laat het overzicht zien welke rentebaten er zijn en hoe rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Tot slot laat het overzicht zien welk bedrag er vervolgens aan taakvelden toegerekend mag worden en wat het renteresultaat op het taakveld Treasury is. 1. Financieringsoverzicht per 1-1 boekjaar

2023

2024

2025

2026

Saldo langlopende geldleningen

58.484

52.380

41.512

29.144

Aflossingen langlopende geldleningen

6.104

10.868

12.368

7.468

2. Renteschema De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten

BEGROTING 2023 1.360 174 1.186

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

639

Saldo

639

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

547

Rente over eigen vermogen

26

Rente over voorzieningen

-

-

-

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

573

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag 1,0%)

639

Renteresultaat op het taakveld Treasury

-66

De rentelasten in 2023 bedragen € 1,36 miljoen. De rentebaten bedragen € 174.000. Per saldo leidt dit tot een rentelast van € 1,2 miljoen. Hiervan moet € 639.000 worden doorberekend aan de grondexploitaties. Dit leidt tot een restant van € 547.000 aan toe te rekenen rente. Conform de nota reserves en voorzieningen wordt er geen rente toegerekend over eigen vermogen en voorzieningen (de zogenaamde bespaarde rente), op de reserve gezondheidscentrum na. Er wordt hier vanwege contractuele verplichtingen wel rente aan toegerekend. Deze rente bedraagt € 26.000. De totaal aan de taakvelden toe te rekenen rente bedraagt hierdoor € 573.000. In de begroting wordt een renteomslagpercentage gehanteerd van 1,0% over de boekwaarde van alle vaste activa per 1-1-2023. Dit komt neer op een bedrag van € 639.000. Het verschil tussen de toe te rekenen rente en de daadwerkelijk begrote toegerekende rente vormt het renteresultaat en dat is € 66.000 (V). Bij eventuele nieuwe beleidswensen die leiden tot een investering en een begrotingswijziging wordt gerekend met een rentepercentage van 2,0%.

Pagina 54

5.5 paragraaf Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering wordt ingegaan op de stand van zaken en op de beleidsvoornemens van onze bedrijfsvoeringstaken. Een goede bedrijfsvoering bestaat uit de ondersteunende taken en is een belangrijk middel om de resultaten die de gemeente wil bereiken ook daadwerkelijk te realiseren. De paragraaf Bedrijfsvoering omvat de intern gerichte beleidsterreinen zoals Medewerkers & Organisatie (ontwikkeling), Juridisch, Informatisering & Automatisering, Inkoop, Financiën, Control & Kwaliteit en (interne) Communicatie.

5.5.1 Medewerkers en organisatie (ontwikkeling) De weg vooruit Als gemeentelijke organisatie willen we ons aanpassen aan de ontwikkelingen die ook in de samenleving zichtbaar zijn. In 2022 is een start gemaakt met “De weg vooruit” doordat er vier speerpunten (eigenaarschap, integraliteit, professionaliteit en (verminderen) werkdruk) zijn meegenomen in onze werkwijzen op organisatie, team- en individueel niveau. In 2023 loopt dit traject door en worden, met de uitkomsten van het medewerkersonderzoek (4e kwartaal 2022) nieuwe acties uitgezet om verdere stappen te zetten. In 2023 investeren we op de toekomstgerichtheid in onze organisatie en aantrekkelijk werkgeverschap. In 2023 wordt dit gedaan door onder andere: •

Vanuit speerpunten in de Weg vooruit verdere stappen zetten in onze ontwikkeling;

•

Het anticiperen op onze personeelsbezetting, o.a. door strategische personeelsplanning te ontwikkelen;

•

Verdere invulling geven aan ons leiderschap;

•

Bezien en invulling geven aan klantgerichtheid en ons gedrag in Huis van Borne;

•

Vanuit de analyse op ons functiehuis zorgen dat de uitvoering van de (her)waardering van functies (HR21) is gedaan;

•

Omgaan met de huidige arbeidsmarkt: anticiperen en monitoren op arbeidskosten, balans houden in vast en inhuur en aandacht voor werving & selectie (management- en sturingsinformatie).

Huis van Borne Met het besluit om over een aantal jaren de intrek te nemen in het Kulturhus in Borne, is de aanleiding ontstaan om na te denken over wat dit betekent voor de organisatie en wat dit vraagt van de medewerkers. Corona en alle ontwikkelingen op dat vlak spelen hier ook een rol in. Met de uitkomsten van het medewerkersonderzoek kan ingegaan worden op de effecten van de afgelopen jaren (coronatijd) en de wensen van de medewerkers op het gebied van hybride- en thuiswerken voor de toekomst. Functiehuis HR21 Eind 2023 beschikt de gemeente Borne over een actueel functiehuis. Functies zijn beschreven of geactualiseerd en gewogen binnen HR21. Daarbij is de vertaalslag gemaakt met de hogere inwonersklasse (Borne groeit boven de 24.000 inwoners). Medewerkers In 2022 is de gemeente Borne gebruik gaan maken van de inhuurdesk (DAS Twente). Hiermee verloopt de inhuur van personeel gestructureerd en worden de aanbestedingsregels gevolgd. Dit geeft meer grip op inhuur en de wijze waarop hier invulling aan wordt gegeven. Voor 2023 is het van belang hier verdere stappen in te zetten. Hierbij staan de volgende vragen centraal:

Pagina 55

•

Hoe blijft Borne een aantrekkelijk werkgever?

•

Wat heeft Borne, naast het arbeidsvoorwaardelijke deel, te bieden aan toekomstige collega’s?

•

Hoe zorgen we dat de werving op formatieruimte succesvol verloopt en inhuur niet noodzakelijk is?

•

Hoe geeft Borne op professionele en creatieve wijze invulling aan het werving & selectiebeleid?

•

Hoe blijven medewerkers duurzaam inzetbaar.

Voor het management is het essentieel dat zij over de juiste management- en sturingsinformatie beschikken om tot de goede afweging/beslissing te komen. Via reguliere bedrijfsvoeringsoverleggen wordt hier invulling aan gegeven.

5.5.2 Juridisch Er is nog geen sprake van een juridische kwaliteitszorgsysteem (ook wel juridisch control) in onze organisatie. Door de invulling van de vacature voor een jurist vanaf het 4e kwartaal 2022 zal in 2023 het ontwikkelen en invoeren van juridische control vorm krijgen. Met als doel om een goede basis en structuur neer te zetten. Die leidt tot een waarborging en verhoging van de juridische kwaliteit en een betere beheersing van de juridische risico’s. De inzet is om hiermee pro actiever te kunnen zijn. De juridische medewerkers in de organisatie vormen gezamenlijk een team door alle teams heen. In het centrale juridische overleg worden juridische vraagstukken besproken en op elkaar afgestemd. Iedere juridisch medewerker heeft een standplaats bij een team en een juridisch aandachtsgebied, zoals bijvoorbeeld vastgoed of de Wet open overheid, maar is daarnaast breed inzetbaar. Ook is er ruimte om werkzaamheden op een ander juridisch vakgebied op te pakken. Dit vermindert de kwetsbaarheid en maakt het werk leuker en interessanter. Uitgangspunt is het denken in mogelijkheden en oplossingen voor onze inwoners, ondernemers en organisaties, uiteraard met een goede afweging van de risico’s.

Daarnaast is de gemeente op basis van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), de Wet politiegegevens (Wpg) en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) verplicht om data protection impact assessments (DPIA) uit te voeren. Dat is een instrument om vooraf de privacyrisico’s van een gegevensverwerking in kaart te brengen. Vervolgens kunnen maatregelen worden genomen om de risico’s te verkleinen. In 2023 zullen in totaal 15 tot 20 dpia’s worden uitgevoerd.

5.5.3 Informatisering en automatisering In 2020 is er een Visie op informatievoorziening (hierna I-visie) opgesteld. Hierin zijn er vijf speerpunten bepaald, die richtinggevend waren voor de prioritering van alle activiteiten, opgaven en projecten in het werkveld van Informatisering en Automatisering (I&A). Deze visie is opgesteld aan de hand van de besturingsfilosofie, de dienstverleningsvisie en de doelstelling welke voortgekomen zijn uit het programma ‘de basis op orde’. Daarnaast was in 2022 het werkplan I&A uitgebreid met het speerpunt Cybersecurity. Onderdeel van het werkplan is een visie op Informatievoorziening (2020 – 2024) voor de gemeente Borne. De visie 2020 – 2024 kent daarmee 6 speerpunten: 1. Optimale inrichting van de digitale dienstverlening; 2. Verdergaande digitalisering van de werkprocessen; 3. Data gestuurd werken realiseren; 4. Efficiënte en effectieve inrichting van de infrastructuur en de beheerorganisatie; 5. Informatievoorziening is van strategisch belang voor bedrijfsvoering en dienstverlening van de gemeente; 6. Cybersecurity. Normaliter zou de I-visie leidend zijn tot en met 2024. Echter is het zo dat er interne en externe ontwikkelingen zijn waardoor een aantal doelstellingen wijzigen of een nadere invulling krijgen.

In het voorjaar van 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest en is er het ‘Borns Akkoord’ door de raad vastgesteld met een daaraan gekoppeld werkprogramma ‘Samen Sterk’ van de nieuwe coalitie. Hiernaast zijn er diverse externe ontwikkelingen welke een aanzienlijke impact zullen hebben op de informatievoorziening. Zo is de Wet Open Overheid op 1 mei 2022 van kracht gegaan en deze geeft grote invloed op de werkwijze en processen binnen de organisatie.

Pagina 56

Deze ontwikkelingen zijn in de geactualiseerde visie opgenomen, waarmee er gekeken wordt welke inhoudelijke I&A-thema’s er in de komende 3 tot 5 jaar opgepakt moeten worden. In 2023 wordt voortgeborduurd op de ’basis op orde’, waarin dan de voornemens gerealiseerd zijn. Zo zal er een start worden gemaakt met de migratie naar SharePoint, OneDrive en Teams, voor wat betreft het opslaan van informatie (ten opzichte van de huidige netwerkstructuren). Ook wordt er aandacht gegeven aan het beter monitoren van de verschillende systemen, door implementatie van een monitoringssysteem en zijn er voornemens om applicaties te implementeren, bijvoorbeeld voor de Grondexploitatie. Ook wordt er een vervolg gegeven aan het naar de cloud brengen van applicaties, zodat borging van deze applicaties alsook het technisch beheer beter worden ondervangen. Het Huis van Borne en het genereren van managementinformatie uit de diverse applicaties zal ook een aandachtspunt zijn in 2023. Verder wordt er aandacht geschonken aan het optimaliseren van de interne processen van I&A, waarbij er gekeken zal worden naar de sourcing-strategie en bijhorende formatie.

5.5.4 Inkoop In 2023 wordt er verder gewerkt aan de professionalisering van de inkoop binnen de gemeente Borne. Jaarlijks wordt een inkoopanalyse gemaakt met het doel meer inzicht in de gedane inkopen en aanbestedingen te krijgen. Door beter inzicht wordt het risico op onrechtmatigheid kleiner en is er betere controle op de uitvoering van het inkoop-en aanbestedingsbeleid. Ook kan meer worden gestuurd op bundeling van opdrachten, mede door regionale samenwerking, waardoor efficiënter en effectiever zal worden ingekocht. Een volledige contractregistratie is van belang uit controle- en verantwoordingsoogpunt. Hierdoor worden problemen zoals zoekrakende contracten en het ongemerkt doorlopen van contracten, voorkomen. Ook in 2023 zal deze registratie onderdeel zijn van de jaarlijkse accountantscontrole en mede de basis vormen voor de jaarlijkse inkoopkalender van de gemeente Borne. In 2023 zal het aandachtspunt liggen op verdere standaardisering van het inkoopproces, het ontwikkelen van duidelijke uitvoeringsregels en meer bewustwording creëren door het organiseren van workshops voor de interne stakeholders.

5.5.5 Financiën In 2023 wordt uitvoering gegeven aan de beleidsdocumenten die de afgelopen jaren zijn vastgesteld. Dit betreffen onder andere de budgethoudersregeling, de financiële verordening en het treasurystatuut. Hierbij wordt vooral aandacht geschonken aan verder professionaliseren van het budgethouderschap en het sturen en monitoren. Daarnaast wordt het in 2022 nieuw geïmplementeerde financiële systeem doorontwikkeld. Hierbij wordt een dashboard ontwikkeld waarmee de raad inzicht krijgt in de financiële situatie van Borne. Dit dashboard kan de komende jaren uitgebouwd worden met beleidsmatige informatie.

5.5.6 Integrale verbeteragenda Om overzicht te behouden in de aanbevelingen en actiepunten uit de verschillende (verplichte) rapportages en de monitoring van de opvolging hiervan is de Integrale Verbeteragenda in het leven geroepen. Deze agenda bevat onder andere actiepunten en aanbevelingen uit de volgende rapportages: 1. Interne controlerapportages; 2. Managementletter; 3. Verslag van Bevindingen; 4. Actieplan informatieveiligheid; 5. Jaarverslag privacy; 6. Cybersecurity; 7. Eenduidige Normatiek Singel Information Audit; 8. Interbestuurlijk toezicht; 9. Verslag commissie bezwaar. Nadat een aantal jaren weinig voortgang werd gemaakt in afronding van de verschillende actiepunten en aanbevelingen is het opschonen van de Integrale Verbeteragenda door de Directie als speerpunt aangemerkt.

Pagina 57

In 2022 zijn vorderingen gemaakt. Het actuele beeld maakt het nodig om dit ook in 2023 als speerpunt aan te merken.

5.5.7 Rechtmatigheidsverantwoording De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is wederom met een jaar uitgesteld en gaat in met ingang van 2023 (indien de voorgenomen behandeling van deze wetswijziging door de Eerste Kamer tijdig wordt afgerond). Colleges van burgemeester en wethouders moeten vanaf 2023 zelf een rechtmatigheidsverklaring afgeven bij de jaarrekening. De accountant geeft geen oordeel meer over de rechtmatigheid in zijn controleverklaring en krijgt hierdoor een andere rol. Dit heeft gevolgen voor de (interne) beheersing binnen de gemeentelijke organisatie. De focus komt meer te liggen op de interne beheersing van de processen in de lijn. Vóór 1 januari 2023 moeten de teams voor deze nieuwe werkwijze zijn ingericht, zodat het College zijn oordeel over de rechtmatigheid kan afgeven. Wat vraagt dit van de teams? Met de verantwoordelijke medewerkers die de controles gaan uitvoeren worden afspraken gemaakt over de planning, uitvoering en oplevering. Vanuit de onafhankelijke controlrol worden steekproefsgewijs verbijzonderde interne controles (VIC) uitgevoerd. Hierdoor is er meer regie over de rechtmatigheidsverantwoording. Deze uitkomsten worden met de betreffende procesverantwoordelijken besproken. Via rapportages wordt het managementteam en het college van B en W geïnformeerd.

De komende periode wordt er gefocust op de doelmatigheidsaspecten en doorontwikkeling van deze werkzaamheden. In het Controleprotocol 2022-2025 (raad) en Intern Controleplan 2022-2025 (college) zijn afspraken vastgelegd hoe om te gaan met deze nieuwe wetgeving. Het college is verplicht om onrechtmatigheden toe te lichten in de bedrijfsvoeringsparagraaf indien de geconstateerde onrechtmatigheid de verantwoordingsgrens overschrijdt. Wij hechten waarde aan het gesprek over de bevindingen uit de rechtmatigheidscontroles. Daarom beperken wij ons niet alleen tot het geven van een toelichting louter bij het overschrijden van de verantwoordingsgrens. Wij rapporteren derhalve alle bevindingen omtrent de financiële rechtmatigheid boven de rapportagegrens in de paragraaf bedrijfsvoering met een toelichting vanuit haar actieve informatieverstrekking richting raad. De rapportagegrens is in het IC plan 2022-2025 vastgesteld op € 100.000.

5.5.8 Interne communicatie Communicatie is van ons allemaal. Ook in 2023 wordt volop ingezet op de coachende en adviserende rol vanuit communicatie. Dit wordt gedaan door de consulenten expliciet te koppelen aan bedrijfsonderdelen en steeds meer aan de voorkant aanwezig te zijn om de communicatieve impact te belichten. Daarbij wordt gewerkt volgens twee belangrijke principes: al onze medewerkers zijn ambassadeurs en we werken voor en samen met de Bornse samenleving. Het sociaal intranet is een belangrijk middel in de interne communicatie en wordt telkens verder doorontwikkeld zodat het actueel blijft. Er wordt gemonitord wat er ‘speelt’ op Beezzz en waar behoefte aan is. Afhankelijk van de mogelijkheden en behoefte, wordt Beezzz verder doorontwikkeld.

Pagina 58

5.6 paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen leveren een forse bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Participatie in verbonden partijen levert gemeenten niet alleen voordelen op, maar ook financiële en bestuurlijke risico's. Om voordelen optimaal te benutten en risico's te beheersen, is grip en sturing op verbonden partijen belangrijk. Deze paragraaf geeft een beeld van de doelstellingen van onze verbonden partijen, de verwachte resultaten en de wijze waarop deze resultaten bijdragen aan het beleid en belang van Borne.

5.6.1 Nota samenwerking De Nota samenwerking, vastgesteld in 2017, dient als houvast voor de samenwerking met partners zoals verbonden partijen en andere samenwerkingen (zoals subsidierelaties) en voor de raad als hulpmiddel om sturing te houden op wat op afstand gebeurt. In de nota staat omschreven hoe raad, college en ambtelijke organisatie kunnen sturen op het behalen van beleidsdoelen en maatschappelijke effecten met de verbonden partijen en andere samenwerkingspartners volgens de Bornse 'cirkel van sturing'.

5.6.2 Overzicht verbonden partijen Onderstaand zijn alle verbonden partijen opgenomen, verdeeld in gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en coöperaties en organisaties met een bestuurlijk belang en een maatschappelijk of algemeen belang.

Overzicht gemeentelijke verbonden partijen 2023 Naam verbonden partij

Juridische vorm

Vertegenwoordiging/ Verplichte aandeelhouderschap samenw.

1. Gemeenschappelijke regelingen Euregio Gemeentelijk Belastingkantoor Twente Crematoria Twente Regionaal Bedrijventerrein Twente Twenteboard Gezondheid, GGD, OZJT en Veilig Thuis Twente Recreatieschap Twente Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente Stadsbank Oost Nederland Veiligheidsregio Twente Werk en Inkomen Borne, Hengelo & Haaksbergen Omgevingsdienst Twente

Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Openbaar Lichaam Centrumgemeente regeling Openbaar lichaam

College College College College College College College College College College College College

NEE NEE NEE NEE NEE NEE NEE NEE NEE JA NEE JA

2. Vennootschappen en coöperaties COGAS Enexis Bank Nederlandse Gemeenten Twence Holding Twente Milieu Vitens Wadinko

N.V. B.V. N.V. B.V. N.V. N.V. N.V.

College College College College College College College

NEE NEE NEE NEE NEE NEE NEE

3. Stichtingen en verenigingen Stichting Beheer Dierenpark Borne

Stichting

College

NEE

Pagina 59

De coronacrisis heeft vanzelfsprekend ook forse impact gehad bij de verschillende verbonden partijen waarin geparticipeerd wordt door de gemeente Borne. Er zijn een aantal gemeenschappelijke regelingen die dit signaal al bij uw raad hebben neergelegd bij de aanbieding van de begrotingen. De concrete vertaling naar geld en risico's is nog niet helder.

5.6.2.1 Gemeenschappelijke regelingen Hieronder per gemeenschappelijke regeling een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen voor 2023 en verder. In de laatste alinea van deze paragraaf treft u per gemeenschappelijke regeling een detailoverzicht aan, waarin de algemene gegevens en de specifieke risico's worden benoemd. 1. EUREGIO EUREGIO is geen verbonden partij in de zin van de Wet Gemeenschappelijke regelingen, maar is een openbaar lichaam. Dit betekent dat voor EUREGIO niet dezelfde verplichtingen gelden ten aanzien van bijvoorbeeld de verzending van de begroting aan de deelnemende gemeenten. De EUREGIO werkt aan het strategieproces EUREGIO 2030: welke visies en strategische doelen zullen de komende jaren aan de basis staan van het werk van de EUREGIO als organisatie en waar komt de inhoudelijke focus te liggen? 2. Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) Omdat GBT belastingen persoonlijk en begrijpelijk wil maken, gaat de doorontwikkeling de komende jaren vooral over de menselijke maat en het vermogen om de visie uit te laten dragen door onze medewerkers. Het gaat dus over de wijze waarop de medewerkers in staat zijn om het proces van waarderen, heffen en innen van de gemeentelijke belastingen persoonlijk en begrijpelijk te maken. Voor zowel gemeenten als de inwoners van die gemeenten. 3.

Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Het OLCT heeft tot doel om zorg te dragen voor de continuïteit van een crematoriumvoorzieningen ten behoeve van het verzorgingsgebied. Hierbij wordt de kwaliteit van de crematoriumvoorziening gehandhaafd op het huidige niveau. 4. Openbaar Lichaam Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT) Port of Twente bundelt alle krachten van logistiek Twente om de sector te versterken, te verduurzamen en de Twentse economie te ondersteunen. Port of Twente is belangenvereniging, havenbeheerder, grondbedrijf en vestigingsloket in één. Gronden worden in erfpacht uitgegeven. Kopers hebben de keuze tussen het ineens afkopen van de erfpacht of jaarlijks betalen van erfpacht. Deze keuze heeft veel invloed op de snelheid waarmee de middelen terugvloeien in de GR. De risico's, dat erfpachters de opstallen verkopen en de GR met problemen opzadelen zijn in de overeenkomsten ondervangen. Op het gebied van acquisitie wordt samengewerkt met Oost en de NFIA (agentschap voor buitenlandse investeringen). Dit heeft geleid tot goede contacten met beleggers en ontwikkelaars in logistiek vastgoed. 5. Twenteboard De Regio Twente is per 2022 ontvlochten in drie delen. Twenteboard is een samenwerking op sociaal economisch gebied tussen overheid, ondernemers en kennisinstellingen. 6.

Gezondheid, GGD, OZJT en Veilig Thuis Twente De Regio Twente is per 2022 ontvlochten in drie delen. Hierdoor is er ook een gemeenschappelijke regeling ontstaan met de focus op gezondheid. Deze gemeenschappelijke regeling bevat onder andere GGD, OZJT en Veilig Thuis Twente. 7. Recreatieschap Twente Na de ontvlechting van de Regio Twente per 2022 is het Recreatieschap Twente ontstaan. Deze organisatie beheert en onderhoudt de drie Twentse recreatieparken en de toeristische routes.

Pagina 60

8. Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente (SWB) De SWB is het samenwerkingsverband van Hengelo, Borne en Hof van Twente die uitvoering geeft aan de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, nieuw Beschut Werk en is het ontwikkelbedrijf waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteund en begeleid worden naar betaald werk. Deze resultaten zullen in 2022 beter meetbaar zijn aan de hand van eenduidig gedefinieerde KPI’s. Hierbij ligt de focus op kwaliteit, tevredenheid en rendement. Het WSW subsidieresultaat wordt negatiever. Door optimalisering van de verdienmodellen, actief prijsbeleid en gerichte kostenbeheersing wordt een negatief resultaat verwacht van € 900.000. Hierbij is geen rekening gehouden met de effecten van de coronacrisis. De dekking wordt gevonden binnen de reserves van het SWB. Vanaf 2023 is de verwachting dat het resultaat verder zal stabiliseren en er een weerstandsvermogen van voldoende niveau resteert. Deze manier van dekken betekent dat de bijdrage van de gemeente Borne € 54.000 per jaar blijft. 9. Stadsbank Oost Nederland (SON) In 2022 wordt een nieuw financieel model ontwikkeld, waarbij de opzet van de P&C documenten qua opzet, structuur en informatiewaarde wordt verbeterd. Binnen dit nieuwe financiële model wordt er ook gewerkt met effectindicatoren.

De bijdrage van de gemeente aan de Stadsbank Oost Nederland is een optelsom van een bijdrage in de bestaanskosten (statisch deel) en een bijdrage per dienstafname (dynamisch deel). 10. Veiligheidsregio Twente (VRT) De VRT opereert in heel Twente. De brandweer beschikt over 29 kazernes met materieel verspreid over Twente. Vanuit deze kazernes staat de brandweer 24/7 paraat, met zowel beroeps als vrijwilligers, voor de inzet bij incidenten. Daarnaast maakt de crisisorganisatie gebruik van vele medewerkers van alle gemeenten en van overige organisaties. Rekeninghoudend met de landelijke ontwikkelingen, het regionaal risicoprofiel en de wettelijke kaders, is het nieuwe Beleidsplan 2021-2024 “Stabiele factor in tijden van verandering” opgesteld, inclusief het dekkingsplan brandweer. De begroting 2023 van de VRT heeft een omvang van € 59 mln. Het gemeentelijk aandeel daarin is € 47,8 mln. Ten opzichte van de begroting 2021 is de gemeentelijke bijdrage gestegen met bijna € 1,1 mln. (2,3%). Dit percentage is gebaseerd op de cijfers en prognoses van het Centraal Plan Bureau (CPB) en voldoet aan de uitgangspunten, zoals deze geformuleerd zijn door de deelnemende gemeenten. De stijging is inclusief de 4e (en laatste) tranche van 0,3 mln. ter dekking van de majeure knelpunten op middellange termijn.

Voor de begroting 2023 en verder is er een bestuurlijke werkgroep gestart met het opstellen van de kaderstelling. 11. Werk en Inkomen Borne, Hengelo & Haaksbergen (vm SMS - Samenwerken Maakt Sterker) Door de centrumgemeente-constructie is er geen sprake van een zelfstandige verantwoording van de gemeenschappelijke regeling, ook al worden er voor de onderlinge kostenverdelingen wel een begroting en een jaar(af)rekening opgesteld. De documenten maken integraal onderdeel uit van de begroting en jaarrekening van de gemeente Hengelo en zijn nog niet beschikbaar. Inzet in 2022 is, naast het verstrekken van rechtmatige uitkeringen, dat iedereen naar vermogen deelneemt aan de samenleving met de focus op werk (meeprofiteren van de economische groei), ontwikkeling en maatschappelijke participatie. 12. Omgevingsdienst Twente (ODT) Het ODT streeft naar een model van outputfinanciering, waarbij de vraag gesteld kan worden of dit voor een deel van het werkgebied van de ODT de juiste prikkel is. Bij outputfinanciering is het immers zo dat er geldstromen zijn op basis van productie. Voor het onderdeel vergunningverlening is dit een reële optie, maar bij de vraag naar toezicht lijkt deze financieringsvorm niet passend met het oog op de maatschappelijke resultaten.

5.6.2.2 Vennootschappen en coöperaties Hieronder een overzicht van alle vennootschappen en coöperaties waarin Borne aandelen in haar portefeuille heeft. Het overzicht laat zien wat het belang van Borne is en hoe de vermogenspositie eruitziet. In de laatste

Pagina 61

alinea treft een u per vennootschap of coöperatie een detailoverzicht aan, waarin nader wordt ingegaan op onder andere risico's en belangrijkste ontwikkelingen.

Overzicht vennootschappen en coöperaties (per 30 juni 2022)

naam vennootsch/ coöperatie COGAS ENEXIS Ba nk Nederl a nds e Gemeenten Twence Hol di ng Twente Mi l i eu Vi tens Wa di nko

(in mln €)

(in mln €)

(in mln €)

(x € 1.000)

Aandeel

Eigen

Eigen

Vreemd

Financieel belang 190,5 32,5 268,0 27,9 40,5 25,5 5,5

Borne op totaal 7,50% 0,02% 0,19% 2,79% 5,36% 0,44% 2,30%

Vermogen per 01/01 199,1 4.116,0 4.364,0 142,8 12,2 557,1 65,5

Vermogen per 31/12 144,8 4.432,0 5.062,0 149,6 12,2 600,3 74,1

Vermogen per 01/01 95,9 2.975,0 160.359,0 109,5 19,9 1.340,1 5,5

(in mln €) Vreemd

(in mln €)

Vermogen per Resultaat 31/12 2021 116,7 5,5 2.800,0 199,0 143.995,0 236,0 15,0 12,3 19,9 1.387,8 44,6 6,9 8,7

5.6.2.3 Organisaties met een bestuurlijk/maatschappelijk belang Stichting Beheer Dierenpark Borne

Pagina 62

5.7 paragraaf Grondbeleid Grondbeleid is een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. In deze paragraaf wordt ingegaan op de visie op het grondbeleid en hoe het beleid wordt uitgevoerd. Daarnaast wordt er ingegaan op de begroting van de grondexploitaties. Dit omvat een actuele prognose van de te verwachten resultaten en de onderbouwingen hiervan. Tot slot wordt ingegaan op de algemene reserve grondexploitatie.

5.7.1 Visie en uitvoering De hoofdlijnen van het lokale grondbeleid van Gemeente Borne zijn vastgelegd in de Nota grondbeleid 20112015. Ondanks het verstrijken van de looptijd is deze nota nog voldoende actueel om bruikbaar te zijn. Grondprijsbepaling wordt jaarlijks gedaan middels de nota grondprijzen. Gemeente Borne wil sturing geven aan de kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen vanuit een regisserende rol. De gemeente beschikt over een effectief instrumentarium om ontwikkelingen over te laten aan de markt. Toch kunnen er situaties zijn waarin de gemeente zelf de ontwikkeling oppakt. Per situatie wordt bezien welke vorm van grondbeleid en welke in te zetten middelen het beste passen bij de te realiseren doelen van het ruimtelijke beleid. Grondbeleid is een instrument dat wordt ingezet om doelstellingen op andere beleidsvelden te realiseren. Vanuit de programma’s Solidair Borne (wonen en groen) en Duurzaam Borne (omgeving, mobiliteit, etc.) worden in de begroting de doelstellingen aangegeven. Voor een nadere toelichting op het beleid wordt verwezen naar de Nota grondbeleid 2011-2015.

5.7.2 Boekwaarde grondexploitaties In dit hoofdstuk wordt er gekeken naar de boekwaarde en het boekwaardeverloop van de grondexploitaties. In tabel 1 wordt de boekwaarde per 31-12-2021 weergegeven. Een negatieve boekwaarde correspondeert met een positief saldo in het betreffende complex en omgekeerd. Er worden drie kolommen gepresenteerd. De eerste kolom is de totale boekwaarde van alle complexen waar Borne een aandeel in heeft. In de tweede kolom staat de boekwaarde die daadwerkelijk in onze boeken staat. Het verschil tussen deze twee kolommen zit in het Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT, XL Businesspark Twente). Het RBT is een gemeenschappelijke regeling waar Borne voor 8% in deelneemt. Meer informatie is te vinden in de paragraaf 'verbonden partijen'. De boekwaarde van deze grondexploitatie bedraagt ruim € 50 miljoen, maar staat niet in onze boeken. In het geval van de Veldkamp en Wijkerslocatie Olde Engberink wordt samengewerkt met gemeente Hengelo. In beide gevallen hebben wij de gehele boekwaarde op de balans staan. Ons aandeel in de Veldkamp is echter 35/115 en in Wijkerslocatie Olde Engberink 50%. Kolom drie geeft daarom de boekwaarde weer met het aandeel van gemeente Borne in elke grondexploitatie.

Pagina 63

Tabel 1. Boekwaarde risico Borne (* € 1.000)

Boekwaarde totaal

Boekwaarde Borne

Boekwaarde Borns aandeel

31-12-2021

31-12-2021

31-12-2021

Veldkamp Totaal bedrijventerreinen

38.382 38.382

38.382 38.382

11.682 11.682

BM 2c: De Veste BM 3a: Eschwonen en de Maten deel I BM 3b: Eschwonen en de Maten deel II Oosterveld Zenderen Kollergang Wijkerslocatie Olde Engberink Bornsche Flieren Uitbreiding Hertme II Totaal woningbouw

413 -4.745 14.584 -2.791 -1305 4.857 2.370 -210 13.173

413 -4.745 14.584 -2.791 -1305 4.857 2.370 -210 13.173

413 -4.745 14.584 -2.791 -1305 2.429 2.370 -210 10.745

Kernrand Borne West Totaal overige bouwgrondcomplexen

580 580

580 580

580 580

50.388 50.388 102.524

0 0 52.135

4.031 4.031 27.037

Regionaal bedrijventerrein Twente Totaal exploitaties derden Totaal

Onderstaande grafiek gaat nader in op ons aandeel in de boekwaarde van alle grondexploitaties en laat het verloop in de komende jaren zien. Binnen de grondexploitaties gaan de lasten voor de baten uit. Bij veel grondexploitaties zitten we nu zover in het proces dat er meer baten dan lasten binnen komen. Van de grexen met een positief resultaat is dit enkel bij Olde Engberink en fase 2b en 3b van Bornsche Maten nog niet zo. Bij deze zal dit omslagpunt later komen. De lijnen bedrijventerrein en overige bouwgrondcomplexen stoppen respectievelijk in 2025 en 2023, omdat deze dan worden afgesloten.

Pagina 64

5.7.3 Winstnemingen en verliesvoorzieningen Tabel 2 geeft aan tot wanneer de grondexploitaties lopen en geeft de actuele netto contante waarde (NCW) en eindwaarde van de grondexploitaties weer. Het betreft hier de totale waarden van de grondexploitatie. In de kolommen winstneming en verliesvoorziening staat het Bornse aandeel. Voor de berekening van de eindwaarde wordt gebruik gemaakt van de Dynamische Eindwaarde Methode. Hierbij wordt rekening gehouden met rente en prijsstijgingen gedurende de looptijd van de projecten. Om de grondexploitaties onderling vergelijkbaar te maken wordt de eindwaarde teruggerekend naar 1 januari 2022 (contant maken), dit is weergegeven in de kolom NCW. Het terugrekenen van eindwaarde naar startwaarde gebeurt met behulp van de disconteringsvoet. Deze is vanuit het BBV verplicht vastgesteld op 2%. De netto contante waarde bepaalt de hoogte van de verliesvoorziening op dat moment. Indien een grondexploitatie winstgevend is wordt er op basis van de percentage of completion (POC) methode tussentijds winst genomen. Hiervoor wordt jaarlijks het actuele (herziene) resultaat op de grondexploitatie gehanteerd. Indien er grond is verkocht en er kosten zijn gerealiseerd, zal dit in een batige grondexploitatie leiden tot winstneming. De winst wordt dan naar rato van de realisatie gerealiseerd.

Voor verlies leidende grondexploitaties wordt een voorziening getroffen voor het begrote tekort op netto contante waarde. Jaarlijks moet hier een bedrag aan worden toegevoegd op basis van het contant maken naar de nieuwe peildatum, zodat uiteindelijk op de einddatum het begrote tekort op eindwaarde is voorzien. Voor verdere analyse wordt verwezen naar de MPG 2022. Projecten (bedragen * €1.000)

Veldkamp

Looptij NCW d t/m per eind 1-12022 2025

Totaal bedrijventerreinen

Eindwaard Winst Verliesvoorzienin Verliesvoorzienin e per g per 1-1-2022 g einddatum 1-1-2022

23.136

25.043

23.136

25.043

0

2.143

2.320

2.143

2.320

2.408

2.456

2.408

2.456

226

235

226

235

BM 2c: De Veste BM 3a: Eschwonen en de Maten deel I BM 3b: Eschwonen en de Maten deel II Oosterveld Zenderen

2024

1.885

2.000

1.100

2025

-6.351

-6.874

5.202

2028

-476

-547

4

2022

-2.726

-2.781

2.724

Kollergang Wijkerslocatie Olde Engberink Bornsche Flieren

2023

-1.468

-1.528

1.062

2030

-2.259

-2.700

173

2022

2.408

2.456

Uitbreiding Hertme II

2026

-1.378

-1.522

197

-10.365

-11.496

10.462

226

235

226

235

0

-7.129

-7.716

172

-7.129

-7.716

172

0

0

5.868

6.066

10.634

4.777

5.011

Totaal woningbouw Kernrand Borne West Totaal overige bouwgrondcomplexen RBT Totaal exploitaties derden Totaal

2023

2025

5.7.4 Algemene reserve grondexploitatie De Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG) is de reserve waarmee winsten uit grondexploitaties worden verrekend en verliezen uit grondexploitaties worden gedekt. Conform wet- en regelgeving worden verliezen gedekt / voorzien in het jaar waarin het verlies tot uitdrukking komt (onafwendbaar is). Dit is meestal het jaar waarin de exploitatie wordt vastgesteld of het jaar waarin een boekwaarde is ontstaan die nog niet is verantwoord middels een grondexploitatie. Voorzieningen worden getroffen voor het resultaat op startwaarde (contante waarde) van de betreffende grondexploitatie. Door de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie en op basis daarvan aanpassing van de voorziening, groeit deze

Pagina 65

mee naar de benodigde eindwaarde. Aangezien aan de ARG jaarlijks rente op de ARG en de voorzieningen wordt toegevoegd, zijn de benodigde toevoegingen geborgd. Naast de verrekening van winsten en verliezen speelt de ARG een belangrijke rol in de dekking van risico. De ARG dient te worden beschouwd als de buffer voor de risico’s waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten. De hoogte van de ARG wordt uitgedrukt als percentage van de boekwaarde voor zover de gemeente Borne het risico draagt. Dit betekent dat boekwaarden van de projecten De Veldkamp (35/115) en Wijkerslocatie Olde Engberink (50/50) alleen worden meegewogen voor het Bornse aandeel, al staan deze projecten in hun geheel in de boeken. Anderzijds betekent dit dat de boekwaarde RBT niet in de gemeentelijke rekening is terug te vinden, voor de 8% die Borne daaraan deelneemt, moet worden meegewogen. Tenslotte worden tussentijdse winstnemingen sinds 2017 niet meer ten laste gebracht van de boekwaarde van de complexen. Zodoende moeten deze worden verrekend met de boekwaarde om een realistisch beeld te krijgen.

Pagina 66

6 Financiële begroting

Pagina 67

6.1 Overzicht van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft de begroting 2023-2026 weer inclusief de actualisatie van bestaand beleid. Het overzicht is onderverdeeld naar de baten en lasten per programma. Conform BBV zijn ter vergelijking ook de cijfers van de jaarrekening 2021 en de actuele begroting 2022 opgenomen. In hoofdstuk 4 is bij elk programma een nadere specificatie opgenomen van de baten en lasten en de verschillende thema’s. De algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en de reservemutaties maken in de programmaverantwoording deel uit van programma Financieel gezond. Meerjarenbegroting (* €1.000)

Programma

Actuele begrotin g 2022 2.514

Begrotin g 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

Baten

Wonen en leven 2.627 Duurzame 3.790 toekomst Inclusieve 8.358 samenleving Bestuur en 606 samenleving Financieel gezond 21.728

2.516

2.570

2.729

2.921

2.787

2.893

2.936

2.847

2.847

6.723

7.475

7.419

7.419

7.407

311

364

486

486

486

13.338

4.380

37.109

25.673

17.628

Wonen en leven 8.115 Duurzame 4.062 toekomst Inclusieve 37.162 samenleving Bestuur en 4.514 samenleving Financieel gezond 12.015

7.674

7.948

4.020 17.43 1 8.292

4.572 18.05 2 8.172

3.940 17.60 0 8.013

3.894

3.945

3.954

3.953

3.968

34.036

34.806

34.94 6

34.85 7

34.71 4

4.487

4.631

4.680

4.669

4.668

17.347

7.968

Totaal Lasten

65.869

67.438

59.299

Saldo baten en lasten programma's

-28.759

-41.765

-41.671

37.331

37.847

41.116

7.137

6.869

7.158

6.146 58.01 8 40.58 7 42.47 1 7.233

7.490 59.14 1 41.08 9 44.48 1 7.303

6.709 58.07 4 40.47 4 42.18 2 7.373

3.493

1.087

1.087

1.087

1.087

706

-41

0

90

187

215

-192

0

0

0

47.919

45.802

49.451

0 53.08 6 15

0 50.06 9 15

Totaal Baten Lasten

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene uitkering Lokale heffingen Dividend Saldo financieringsfuncti e Overig

Totaal Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien

Onvoorzien

Overhead

Overhead

Saldo baten en lasten Reserve mutaties

Totaal Reserve mutaties Resultaat

Toevoeging aan reserves Beschikking over reserves

Jaarrek . 2021

0

15

15

0 50.97 8 15

7.640

8.368

8.394

8.262

7.438

7.388

11.520

-4.346

-629

2.114

4.545

2.193

7.024

1.449

331

929

527

422

6.267

5.794

967

1.204

508

370

757

-4.345

-636

-275

19

52

10.763 V

0 -

7 V 2.390 V 4.526 V 2.141 V

Pagina 68

6.2 programma Uiteenzetting van de financiële positie 6.2.1 Prognose meerjarenbalans Prognose meerjarenbalans (* € 1.000)

Jaarrek. 2021

ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa

62.874 4.161 67.035

51.945 4.000 55.945

Vlottende activa Voorraden Uitzettingen < 1 jr. Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa

53.095 3.581 31 6.614 63.320

Totaal activa PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto vlottende schulden < 1 jr. Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

Begroting Begroting 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

105.540 4.000 109.540

106.811 4.000 110.811

102.815 4.000 106.815

98.799 4.000 102.799

64.389 3.000 30 6.500 73.919

34.653 3.000 30 6.500 44.183

29.358 3.000 30 6.500 38.888

9.539 3.000 30 6.500 19.069

9.539 3.000 30 6.500 19.069

130.355

129.864

153.723

149.699

125.884

121.868

36.720 8.172 59.614 104.506

20.139 6.469 82.256 108.864

31.745 6.539 92.439 130.723

33.859 5.669 87.171 126.699

38.404 4.787 59.693 102.884

40.597 4.642 53.629 98.868

15.082 10.768 25.850

15.000 6.000 21.000

15.000 8.000 23.000

15.000 8.000 23.000

15.000 8.000 23.000

15.000 8.000 23.000

130.355

129.864

153.723

149.699

125.884

121.868

Pagina 69

6.2.2 EMU-saldo In onderstaande tabel is het EMU-saldo van onze gemeente over de jaren 2021 t/m 2026 weergegeven. Dit overzicht dient ter monitoring en als informatiebron voor het EMU-saldo van de totale overheid in het kader van Europese afspraken. EMU SALDO (* € 1.000) Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan 1 + c.q. onttrekkingen uit reserves (zie BBV, artikel 17c) Afschrijvingen ten laste van de 2 + exploitatie Bruto dotatie aan voorzieningen ten 3 + laste van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden 4 - geactiveerd Baten uit bijdragen van andere 5 + overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële 6 + vaste activa. Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet in de exploitatie

Jaarrekenin g 2021

Begrotin BEGROTIN g G 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

11.520

-16

-629

2.114

4.545

2.193

3.803

2.928

3.799

4.737

4.080

4.017

738

276

340

353

401

401

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven 7 - aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet in de exploitatie staan) 8 + Baten bouwgrondexploitatie Baten voorzover transacties niet in de exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen 9 - voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die 10 - niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten 11 Worden er deelnemingen en/of a aandelen verkocht (ja/nee) 11 Boekwinst bij verkoop van b - deelnemingen en aandelen in jaar Totaal

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

Nee

-

-

-

-

-

-

16.061

3.188

3.510

7.204

9.026

6.611

Pagina 70

6.2.3 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) mogen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume geen voorzieningen meer worden gevormd. Voor de pensioenverplichtingen aan (oud) wethouders is wel een voorziening (voorziening Appa) gevormd, omdat het jaarlijkse volume kan fluctueren. Daarnaast is er een voorziening gevormd voor het overtollige verlofsaldo van het personeel.

6.2.4 Investerings- en financieringsoverzicht Hieronder geeft het investeringsoverzicht het verloop van de afschrijvingslast en het verloop van de boekwaarde weer voor de komende jaren. Aandachtspunten en uitgangspunten ten aanzien van financiering zijn opgenomen in de paragraaf financiering. De stand en het verloop van de reserves en voorzieningen is opgenomen in de bijlage reserves en voorzieningen. Afschrijvings- en boekwaardeoverzicht materiële vaste activa (* €1.000)

Begroting MJR 2024 MJR 2025 MJR 2026 2023

Investering met een economisch nut Investering met een economisch nut, dekking door heffing

3.064

3.550

2.878

2.812

295

300

302

305

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

82

82

82

82

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

358

805

818

818

Totale afschrijvingslast

3.799

4.737

4.080

4.017

Investering met een economisch nut Investering met een economisch nut, dekking door heffing

74.890

76.887

74.010

71.198

4.601

4.399

4.181

3.876

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

1.798

1.717

1.635

1.554

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017 Totale boekwaarde

24.251 105.540

23.808 106.811

22.989 102.815

22.171 98.799

Pagina 71

Daarnaast komen in ieder geval de onderstaande investeringen op ons af. De dekking van structurele lasten voortvloeiend uit deze investeringen is al verwerkt in de begroting. Hierbij heeft van elk krediet separaat besluitvorming voorgelegen, behalve bij de kredieten voor ICT vervangingsinvesteringen (€ 236.000) en het Baarhuisje op de begraafplaats (€ 100.000). Middels deze begroting worden automatisch deze kredieten geëffectueerd. Daar het vervangingsinvesteringen zijn, stonden de kapitaallasten al op de stelpost vervangingsinvesteringen en zijn deze nu budgetneutraal in de begroting verwerkt.

Investeringsoverzicht (* €1.000)

Begroting MJR 2024 MJR 2025 MJR 2026 2023

Investering met een economisch nut t Wooldrik fase 2 (Voorber.) nieuwbouw Bornsche Maten Bouw De Horsten en OLP

23.749 400 8.392

GRP (10% conform watertakenplan)

96

ICT vervangingsinvesteringen

236

Begraafplaats: Baarhuisje

100

Natuurlijk begraven

50

Huis van Borne

99

84

84

84

84

5.200

Huis van Borne:inrichting Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

348

Wegen

100

NBD Borden

70

Bomen

220

220

Speeltoestellen

42

42

Oonksweg onderdoorgang/reconstructie

4.100

Randweg bundeling A1/A35

5.000

Fietstunnel Bornerbroeksestraat

864

F35 Parallelweg-Oonksweg

368

Spanjaardswijk

2.850

Totale investering

46.637

100

6.009

Pagina 72

6.2.5 Reserves en voorzieningen Onderstaand het verloop van de reserves en voorzieningen. De voorzieningen voor de grondexploitaties en debiteuren worden hier niet getoond. Deze worden direct in mindering gebracht op de boekwaarde. RESERVES (* € 1.000)

Jaarrek. Begroting Begroting 2021 2022 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

Rekeningsaldo Rekeningsaldo voor bestemming

10.763

1.016

7

2.390

4.526

2.141

Totaal Rekeningsaldo

10.763

1.016

7

2.390

4.526

2.141

Algemene reserve

8.944

6.121

6.718

6.518

6.518

6.518

Reserve Beleidsontwikkeling

2.281

2.281

16.584

16.591

18.981

23.507

Alg. reserve grondexploitatie

3.840

3.840

2.704

2.704

2.704

2.704

Totaal Algemene Reserves

15.065

12.242

26.006

25.813

28.203

32.729

Gezondheidscentrum

691

690

595

595

595

595

Verplichtingen exploitatie

179

71

21

21

21

21

Verplichtingen kapitaallasten

4.766

4.246

4.021

3.797

3.573

3.349

Budgetoverheveling

3.060

-

-

-

-

-

Onderhoud vastgoed

946

633

112

184

251

251

Programma Organisatie

910

-

342

342

342

342

Kapitaalgoederen

-

-

100

176

352

628

Verbindingsweg

-

900

-

-

-

-

268

268

268

268

268

268

Bomenplan

-

-

200

200

200

200

Totaalvisie

73

73

73

73

73

73

10.893

6.881

5.732

5.656

5.675

5.727

36.721

20.139

31.745

33.859

38.404

40.597

Algemene reserves

Bestemmingsreserves

Decentralisaties Sociaal Domein

Totaal Bestemmingsreserves Totaal reserves

Pagina 73

VOORZIENINGEN (* € 1.000)

Jaarrek. Begrotin Begrotin 2021 g 2022 g 2023

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

Verplichtingen en risico's Wet APPA

2.237

2.319

2.237

2.237

2.237

2.237

Wachtgeld wethouders

230

-

230

230

230

230

ToZo Onderhoud kapitaalgoederen

62

56

-

-

-

-

1.900

1.655

1.900

1.900

1.900

1.900

275

251

275

275

275

275

4.704

4.281

4.642

4.642

4.642

4.642

-

373

-

-

-

-

Riolering

2.076

276

889

323

-

-

Reiniging

1.392

2.064

1.008

704

145

-

Totaal Middelen van derden

3.468

2.713

1.897

1.027

145

-

8.172

6.994

6.539

5.669

4.787

4.642

Verlofsaldo Totaal verplichtingen/risico's Middelen van derden RBT

Totaal voorzieningen

6.2.6 Structurele reservemutaties Incidentele en structurele mutaties reserves 2023 Reserve

Toevoegingen Rente

I/ S

25.713

S

Overig

Onttrekkingen I/ S

Afschrijvin g

I/ S

Overig

I/ S

S 48.000

I

50.000

I

619.000

S

Rekeningsaldo Algemene reserve Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

S 23.793

Reserve verplichtingen exploitatie Reserve verplichtingen kapitaallasten

223.848

Reserve onderhoud vastgoed

205.000

S

Reserve kapitaalgoederen

100.000

S

S

Pagina 74

Incidentele en structurele mutaties reserves 2024 Reserve

Toevoegingen I/ S

Rente

Rekeningsaldo Algemene reserve

Onttrekkingen

Overig

I/ S

Afschrijvin g

I/ S

7.000 500.000

I I

700.000

I

Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum Reserve verplichtingen exploitatie

23.793

S 223.848

Overig

I/ S

6.383.000

I

23.793

S

Reserve verplichtingen kapitaallasten Reserve onderhoud vastgoed

205.000

S

132.500

S

Reserve kapitaalgoederen

200.000

S

124.000

S

Incidentele en structurele mutaties reserves 2025 Reserve Rekeningsaldo

Toevoegingen I/ S

Rente

Algemene reserve Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

23.793

Onttrekkingen

Overig 2.390.000

I/ S I

888.000

I

Afschrijvin g

223.848

Reserve onderhoud vastgoed Reserve kapitaalgoederen

205.000 300.000

Incidentele en structurele mutaties reserves 2026

I/ S

23.793

S

138.500 124.000

S S

Onttrekkingen

Overig

I/ S

Rekeningsaldo Algemene reserve

4.526.000

I

Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

2.825.000

I

23.793

I/ S

Overig

S

S S

Toevoegingen Rente

I/ S

S

Reserve verplichtingen exploitatie Reserve verplichtingen kapitaallasten

Reserve

S

Afschrijvin g

I/ S

S

Overig

I/ S

23.793

S

124.000

S

Reserve verplichtingen exploitatie Reserve verplichtingen kapitaallasten Reserve onderhoud vastgoed Reserve kapitaalgoederen

223.848 400.000

S

S

Pagina 75

6.2.7 Incidentele baten en lasten OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN (* € 1.000)

Begroting 2023

Incidentele lasten Programma 3: Inclusieve samenleving NPO gelden Impl.plan aanpak wachtlijsten jeugdhulp Swim to Play Goudbes

147 21 55 44

Programma 5: Financieel gezond Gemeentehuis extra afschrijving

509

Totaal incidentele lasten

776

Incidentele baten Programma 3: Inclusieve samenleving NPO gelden

147

Programma 5: Financieel gezond Rente

MJR 2024

MJR 2025

MJR 2026

21

21

-

-

100

60

30

Totaal incidentele baten

247

60

30

-

Saldo van incidentele baten en lasten

529

-39

-30

-

Pagina 76

Bijlagen

Pagina 77

7.1 Uitgangspunten begroting 2023 •

Uitgangspunt voor het opstellen van een begroting is het door de raad vastgestelde beleid.

•

Nieuwe beleidskeuzes worden separaat aan de raad ter besluitvorming voorgelegd

•

De meerjarenbegroting 2023-2026 wordt opgesteld op basis van de door de raad vastgestelde begroting, nadien genomen besluiten en autonome ontwikkelingen (ontwikkelingen die buiten de invloedssfeer van de gemeente liggen, zoals bijvoorbeeld actualisaties van het prijsniveau en verplichte uitgaven op basis van wet- en regelgeving).

•

Peildatum voor de meerjarenbegroting 2023-2026 is 12 juli 2022 (na vaststelling kaderbrief).

•

Budgetaanpassing vinden alleen plaats als er sprake is van autonome ontwikkelingen (buiten de invloedssfeer van de gemeente) en door de raad genomen besluiten.

•

Structurele dekking vindt plaats uit de structurele ruimte bij de begroting of uit de stelpost Beleidsontwikkeling.

•

De Reserve Beleidsontwikkeling is de dekkingsreserve voor incidentele dekking van nieuw beleid, voor zover de weerstandsratio boven de 1,0 - 1,4 blijft.

•

De Algemene reserve en de Algemene reserve grondexploitatie zijn weerstandsreserves en worden niet gebruikt als dekkingsreserves.

•

OZB-verhogingen worden alleen voorgesteld als er sprake is van uitbreiding van het voorzieningenniveau dat ten goede komt aan een belangrijk deel van de Bornse gemeenschap.

•

De begroting voldoet aan de door de toezichthouder vastgestelde kaders en leidt tot een begroting met repressief toezicht.

•

Begrotingsramingen worden gesplitst in incidentele ramingen en structurele ramingen.

•

De loon- en prijsontwikkelingen 2023-2026 wordt op concernniveau geraamd op een stelpost (bron: indicator “loonvoet sector overheid” en “index over de materiële overheidsconsumptie (IMOC)”).

•

De areaalontwikkelingen en vervangingsinvesteringen worden op concernniveau geraamd op een stelpost.

•

Bij herfinanciering van langlopende leningen stemmen we de rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting zo veel mogelijk af op de actuele rentestand en de rentevisie (bron treasurystatuut).

•

Bedragen worden afgerond op eenheden van € 500.

•

Conform de BBV-voorschriften zal de meerjarenbegroting uiteindelijk structureel sluitend moeten zijn.

Pagina 78

7.2 Verplichte beleidsindicatoren In bijlage 7.3 zijn de verschillende (hoofd-)taakvelden opgenomen. Per taakveld zijn effect-/beleidsindicatoren opgenomen in de begroting. Deze indicatoren worden ook gebruikt bij de verantwoording in de jaarrekening. Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording nemen gemeenten een vaste set beleidsindicatoren op in hun begroting en jaarrekening. Deze indicatoren zijn in deze bijlage opgenomen. 0. Bestuur en ondersteuning •

Formatie Fte per 1000 inwoners: 5,82

•

Bezetting Fte per 1000 inwoners: 5,13

•

Apparaatskosten Kosten per inwoner: € 305

•

Externe inhuur Kosten als% van tot loonsom + tot kosten inhuur: 5%

•

Overhead Overhead als % van totale lasten: 132%

1. Veiligheid •

Verwijzingen Halt Aantal per 1.000 jongeren: 4

•

Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners: 0,38

•

Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners: 2,3

•

Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners: 0,6

•

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Aantal per 1.000 inwoners: 4,4

3. Economie •

Functiemenging Aantal: 41,9%

•

Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar: 140,3

Pagina 79

4. Onderwijs •

Absoluut verzuim Aantal per 1.000 leerlingen: 0

•

Relatief verzuim Aantal per 1.000 leerlingen: 8

•

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) % deelnemers aan het VO: 0,8

5. Sport, cultuur en recreatie •

Niet-sporters: 45,6%

6. Sociaal domein •

Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar: 509

•

Jongeren met een delict voor de rechter % 12 t/m 21 jarigen: 1

•

Kinderen in uitkeringsgezin % kinderen tot 18 jaar: 3

•

Netto arbeidsparticipatie % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking: 72,9

•

Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen: 2

•

Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 inwoners: 251,4

•

Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar: 155,7

•

Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar: 11,2

•

Jongeren met jeugdbescherming in Twente Alle jongeren in Twente tot 18 jaar: 1,3%

•

Jongeren met jeugdreclassering in Alle jongeren tot 12 tot 23 jaar: 0,3%

•

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Aantal per 10.000 inwoners: 850

Pagina 80

7. Volksgezondheid en Milieu •

Omvang huishoudelijk restafval 101 Kg/inwoner

•

Hernieuwbare elektriciteit 15,2 %

8. Vhrosv Gemiddelde WOZ waarde € 280.000 Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen: 17,9 Demografische druk 37,8 % Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Eigen woning: € 884. Huurwoning: € 353. Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Eigen woning: € 914. Huurwoning: € 383.

Pagina 81

Borne vergeleken met Nederland Bron:www.waarstaatjegemeente.nl 1. Veiligheid

2. Verkeer en vervoer 3. Economie

Pagina 82

4. Onderwijs

5. Sport cultuur en recreatie

Pagina 83

6. Sociaal domein

Pagina 84

7. Volksgezondheid en milieu

Pagina 85

8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Pagina 86

7.3 Baten en lasten per taakveld Taakveld (bedragen * € 1.000)

0.1 Bestuur

Begroting Begroting Begroting 2023 2023 2023 baten lasten saldo 0

1.352

-1.352

0.2 Burgerzaken

242

976

-734

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

560

1.294

-734

0.4 Overhead

64

8.458

-8.394

0.5 Treasury

1.261

94

1.167

0.61 OZB Woningen

4.826

254

4.572

0.62 OZB niet woningen

2.453

30

2.424

0.64 Belastingen overig

199

37

163

41.133

17

41.116

0.8 Overige baten en lasten

242

3.106

-2.864

0.10 Mutaties reserves

967

331

636

0

0

0

51.946

15.948

35.998 V

1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding

0

1.554

-1.554

1.2 Openbare orde en veiligheid

0

426

-426

Totaal Veiligheid

0

1.979

-1.979 N

2.1 Verkeer en vervoer

16

2.303

-2.287

2.2 Parkeren

10

333

-323

Totaal Verkeer, Vervoer en Waterstaat

26

2.636

-2.610 N

3.1 Economische ontwikkeling

0

25

-25

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

518

580

-62

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

46

263

-216

3.4 Economische promotie

10

23

-12

Totaal Economie

574

889

-315 N

4.1 Openbaar onderwijs

13

291

-279

4.2 Onderwijshuisvesting

170

1.580

-1.410

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

273

965

-693

Totaal Onderwijs

455

2.836

-2.381 N

5.1 Sportbeleid en activering

162

289

-127

1.019

2.552

-1.533

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

0

533

-533

5.4 Musea

0

52

-52

5.5 Cultureel erfgoed

1

80

-80

5.6 Media

0

437

-437

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

1

2.416

-2.415

Totaal Sport, Cultuur en Recreatie

1.182

6.359

-5.177 N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

231

1.682

-1.451

6.3 Inkomensregelingen

5.313

7.468

-2.155

6.4 Begeleide participatie

0

2.603

-2.603

0.7 Algemene uitkering en uitkeringen Gemeentefonds

0.11 Resultaat van de rekening Totaal Bestuur en Ondersteuning

5.2 Sportaccommodaties

Pagina 87

6.5 Arbeidsparticipatie

0

278

-278

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

4

1.156

-1.152

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

216

5.540

-5.324

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

22

5.811

-5.790

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

0

111

-111

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

67

2.401

-2.334

5.852

27.050

-21.198 N

20

1.053

-1.033

7.2 Riolering

2.009

1.707

302

7.3 Afval

2.847

2.203

644

0

881

-881

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

122

264

-142

Totaal Volksgezondheid en Milieu

4.998

6.108

-1.111 N

28

362

-334

3.018

3.018

0

452

1.338

-886

3.498

4.718

-1.220 N

68.530

68.523

7 V

Totaal Sociaal Domein 7.1 Volksgezondheid

7.4 Milieubeheer

8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Volkshuisvesting, RO en Stedelijke Vernieuwing Totaal

Pagina 88

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=d2baca21-8e63-42e8-b04a-6b4d3235bf44