Advies van de Adviesraad Sociaal Domein
Tekst van het document
ADVIESRAAD
sociaal domein
Aan het College van B&W Gemeente Borne Postbus 200 7620 AE Borne
Uw brief van
Datum verzending
n.v.t.
17 augustus 2021
Kenmerk
Contactpersoon
J.A. van Daalen
adres e-mail
Postbus 200, 7620 AE Borne secretariaat@adviesraadsociaaldomeinborne.nl
Telefoon
074-2668267
n.v.t. Visie Sociaal Domein gemeente Borne
Geacht College, Op uw verzoek brengt de adviesraad sociaal domein Borne een advies uit met betrekking tot de Visie Sociaal Domein voor de gemeente Borne. De adviesraad ervaart het als positief dat in het doorontwikkelde concept van de Visie Sociaal Domein de in onze gespreksnotitie voorgestelde verbeteringen en de opmerkingen die zijn gemaakt tijdens een gesprek met de wethouder, de teamleider en de senior beleidsmedewerker Sociaal Domein verwerkt zijn in het voorgestelde concept. De versie van de Visie Sociaal Domein zoals die is aangeboden voor advies ziet er verzorgd en professioneel uit en biedt een basis voor de uitvoering van de wetgevingen in het sociaal domein binnen gemeente Borne. Na de beoordeling van het voorliggende concept heeft de adviesraad sociaal domein Borne een aantal aanvullende adviezen voor onderwerpen die de adviesraad belangrijk vindt en naar haar mening de Visie Sociaal Domein kunnen verbeteren. De adviesraad vraagt het college daarom aandacht voor onderstaande adviezen en aandachtspunten. 1. Onder Trends en ontwikkeling, wordt beschreven dat Borne een groeigemeente is en dat er sprake is van een toename van het aantal jongeren. Gelijktijdig wordt gewezen op een dubbele vergrijzing. Op basis van die feiten ziet de adviesraad een risico voor het verminderen van het aanbod aan vrijwilligers binnen de gemeente.
Enerzijds omdat jonge gezinnen minder tijd hebben voor vrijwilligerswerk en anderzijds omdat ouderen afhaken door toenemende beperkingen. Onder Overkoepelende visie en leidende principes, wordt bij het thema “Maatschappelijke bijdrage” gesteld dat vrijwilligers en mantelzorgers actief zijn in de gemeente en dat het belangrijk is voor de gemeente. Wat de adviesraad mist onder dit thema is dat de gemeente dit belang een hoge prioriteit geeft en waarborgt dat vrijwilligerswerk en mantelzorg blijvend worden ondersteund. De adviesraad adviseert om bij dit thema aan te geven wat de gemeente doet om te zorgen dat er voldoende aanbod van vrijwilligers is en blijft. Dat de gemeente vrijwilligers en organisaties zal ondersteunen en dat iedereen die vrijwilligerswerk doet, dat op een effectieve manier kan doen. Dat doet de gemeente door te informeren, faciliteren, adviseren, versterken en waarderen.
2.
3.
Door de dubbele vergrijzing zal er een groeiende behoefte aan mantelzorg ontstaan. Daarnaast is bij mantelzorgers een risico van overbelasting. De adviesraad adviseert om in de visie duidelijk te maken dat de gemeente Borne, samen met haar maatschappelijke partners (o.a. SIZ Twente en Wijkracht), zich inzet om mantelzorg te versterken, waar nodig te verlichten en te waarderen. In Borne is een doelgroep die moeite heeft met lezen en schrijven en het gebruik van een computer. Deze (basis)vaardigheden zijn noodzakelijk om, zelfstandig, mee te kunnen doen in de Bomse samenleving, zoals wordt verondersteld in de visie. De adviesraad adviseert om in de visie op te nemen dat de gemeente het wegwerken van laaggeletterdheid belangrijk vindt en dat ze samen met maatschappelijke partners en het onderwijs gaat werken aan een effectieve aanpak van laaggeletterdheid. Daarnaast adviseert de adviesraad als onderdeel van de visie op te nemen dat communicatie zal worden gedaan in begrijpelijke taal.
4.
De adviesraad onderschrijft de hoofdlijn in de visie dat door de inwoners zoveel mogelijk zelf met hulp van de eigen omgeving moet worden gedaan en bereikt. Dat mag worden uitgegaan van eigen kracht. Dat is in lijn met de basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het feit dat niet alles in het leven maakbaar is wordt ook door de adviesraad onderkend. De adviesraad vraagt zich wel af hoe ze de stelling "Problemen die bij een bepaalde levensfase horen en - daarom eigenlijk normaal zijn - worden gemedicaliseerd c.q. ‘opgelosť met zorg en ondersteuning", moet interpreteren. Kan men op grond van leeftijd worden uitgesloten voor voorzieningen? Dat de gemeente verwacht dat inwoners anticiperen op en handelen naar de levensfase waarin ze zich bevinden en keuzes (voor de toekomst) maken die hierin passend zijn, is een redelijke veronderstelling. Dat in de visie wordt gesteld dat de gemeente de doelgroep kwetsbare inwoners niet los laat is goed. De adviesraad adviseert om in de visie op te nemen dat de gemeente de inwoners actief zal informeren over “hoe” men kan anticiperen en handelen naar de levensfase waarin ze terecht kunnen (gaan) komen. Welke keuzes men kan of moet maken voor de toekomst. De gemeente zal haar inwoners helpen met goede voorlichting. Ervaringen van “vitale ouderen” kan daarbij helpen.
5.
In de inleiding wordt een afbakening gedefinieerd welke verantwoordelijkheden en werkzaamheden er vallen onder het Sociaal Domein. In de visie wordt voornamelijk de principes beschreven die te maken hebben met Wmo en Jeugdwet. Voor andere wetten die in het kader worden genoemd zijn, op “financiën en administratie” na, geen visie of leidend principe vastgelegd. De adviesraad adviseert om het hoofdstuk “Overkoepelende visie en leidende principes” volledig te maken en daaraan toe te voegen wat de gemeente doet m.b.t. de verantwoordelijkheden en werkzaamheden voor. Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en de wet Inburgering. De adviesraad denkt daarbij aan o.a. Minima ondersteuning, ondersteuning bij werk en inkomen en participatie van statushouders.
6.
De visie is een belangrijk document waarin gedefinieerd wordt wat de leidende principes zijn en hoe de gemeente haar verantwoordelijkheden m.b.t. het Sociaal Domein gaat invullen. Het beschrijft wat de kernwaarden zijn voor de gemeente. Een document waarin staat en wat de inwoners van Borne en de maatschappelijke partners kunnen verwachten van de gemeente en wat de gemeente van haar inwoners en maatschappelijke partners verwacht. De adviesraad adviseert om een samenvatting van het document te maken en dat breed uit te dragen. Dat zou kunnen door bijv. huis aan huis verspreiding, uitreiken aan nieuwe inwoners en/of neerleggen bij maatschappelijke partners en in het Kulturhus. De adviesraad adviseert om deze nieuwe visie te bespreken met haar maatschappelijke partners binnen het sociaal domein van de gemeente Borne. Die partners zullen zich moeten conformeren aan de nieuwe visie en de daaraan verbonden financiële doelstelling. De adviesraad adviseert om in gesprek te gaan met cruciale doelgroepen zoals, ouderenbonden, verenigingen maar ook jeugd en ouders.
7.
De adviesraad vindt het zeer belangrijk dat de visie in de praktijk door consulenten wordt uitgedragen en toegepast. Bij het al dan niet toekennen van zorg zal men zich moeten realiseren 2
dat het veelal om kwetsbare inwoners gaat. Bovendien heeft niet iedereen een eigen netwerk voor hulp beschikbaar en ook niet de financiële middelen om te anticiperen op de toekomst. Het is dan ook van groot belang dat de kernwaarden worden nageleefd. De adviesraad realiseert zich dat het geen gemakkelijke opdracht is voor consulenten, inwoners en maatschappelijke partners. Duidelijk moet zijn dat er een omslag van denken nodig is om samen de doelstellingen die bij de visie horen te bereiken. De adviesraad wil met dit advies blijven benadrukken dat de menselijke maat niet uit het oog mag worden verloren. 8. De adviesraad wil graag haar bijdrage leveren aan het tot een succes maken van de visie en de doelstellingen. Daarom is de adviesraad bereid om te ondersteunen bij het samenvatten van de visie om die te kunnen verspreiden zoals genoemd onder punt 6 van dit advies. Samen met beleidsmedewerkers en consulenten evalueren kan daarvoor een middel zijn. De adviesraad zal ook in de contacten met haar achterban monitoren hoe deze nieuwe Visie Sociaal Domein wordt ervaren en die ervaringen terugkoppelen naar de medewerkers in het sociaal domein en het college. Evaluatie van de Visie Sociaal Domein is naar de mening van de adviesraad een belangrijk aspect van het Programmaplan.
Graag vernemen we uw reactie. Met vriendelijke groet,
íś van Daalen secretaris Adviesraad Sociaal Domein Borne